İSTANBUL 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/703 Esas
KARAR NO : 2024/166

DAVA : Tazminat (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/10/2023
KARAR TARİHİ : 04/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;dilekçesinde özetle; davalı şirket ... menşeili ... kahve markasının Türkiye’deki kullanım haklarının münhasır sahibi olduğunu, sahibi bulunduğu ... yetkisi dâhilinde, alt franchise sözleşmeleri akdedebilme yetkisine sahip olduğunu, müvekkili şirket “Franchise Alan” ve davalı ise “Franchise Veren” sıfatına haiz olarak taraflar arasında 01.01.2019 tarihli Alt İmtiyaz (franchise) (işletme Lisansı/bayilik) Sözleşmesi akdedildiğini, işbu Franchise Sözleşmesi’ne istinaden, davalı şirketin dava dışı 3. kişi ...’den Ana kiracı olarak kiraladığı “... “adresinde kain işyerine ilişkin müvekkili ile 01.01.2019 tarihli, 10 yıl süreli alt kira sözleşmesi akdedildiğini, bu şekilde, Franchise Sözleşmesi dâhilinde işletilecek olan şube 01.01.2019 tarihli Alt Kira Sözleşmesine konu olan kiralananda yürütülmeye başlandığını, bu bağlamda, davacı müvekkili ile davalı şirketten hem ticari bir kira ilişkisine hem de bayilik/işletme lisansı ilişkisine aynı anda, aynı işletme özelinde, girdiğini, işbu dava dilekçelerinde, her iki ticari ilişkinin de davalı şirket tarafından, basiretli bir tacire yakışmayacak şekilde fiilen sona erdirilmesi nedeniyle, müvekkili şirketin uğradığı zarar ve kazanç kaybı detaylı olarak açıkladıklarını, müvekkili ...adresinde başlamış olduğu ticari işletme faaliyetine devam ederken, 27.09.2019 tarihinde ... kiracısı konumundaki davalıya bir ihtarname gönderdiğini, kiralanan’ın tahliyesini talep ettiğini, bu tarihten itibaren, davalı şirketin alt kiracısı olarak lokasyonda ticari işletmesini sürdüren müvekkil’e ısrarla, tekrar tekrar göndermiş olduğu ihtarnameler ile “...” adresinde kain şubenin tahliyesini talep ettiğini, kiracı sıfatıyla mecurda bulunan müvekkili ile alt kira sözleşmesi yapmış olan davalı şirket, müvekkili şirketin üstün hak ve menfaatlerinin korunması için iş birliği ve uyum içinde müvekkili şirketi desteklemek ve korumak yerine, ısrarla tekrar tekrar tahliye talepli ihtarname göndererek, mecburi tahliye etmesi için adeta Müvekkil’i taciz ettiğini, 07.07.2021 tarihinde ... tarafından davalı aleyhine, ...19. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ihtiyaç sebebiyle kiralananın tahliyesi talepli dava ikame edildiğini, mahkemece tahliye kararı verilmesi üzerine, davalıya ... 28. Noterliği’nden ... yevmiye no’lu ...tarihli ihtarname gönderilerek müvekkilinin alt kiracı olarak hak ve menfaatlerinin korunması gerektiğini, alt kiraya veren olarak davalının müvekkilin çıkarlarını gözetmesi gerektiği ve müvekkilin ticari yatırımının zarar uğramaması için kararın istinaf edilmesi gerektiği hususu ihbar ve ihtar edildiğini davalı ise kararı istinaf etmediğini ve tahliye kararı kesinleştiğini, 16.03.2023 tarihinde davalı şirket tarafından müvekkile gönderilen ihtarnamede ise ... 19. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... tarihli kararı gerekçe gösterildiğini ve taşınmazın tahliyesi talep edildiğini, müvekkil “..., sözleşme haksız yere fiilen sona erdirilerek müvekkilinin maddi kayba uğramasına sebebiyet verildiğini müvekkilinin tarafı bulunduğu 01.01.2019 tarihli Franchise Sözleşmesi ve 01.01.2019 tarihli alt kira sözleşmelerinin haksız olarak icra marifetiyle fiilen sona erdirilmesi nedeni ile uğramış olduğu kazanç kaybı zararına ilişkin son 12 aylık ciro rakamları baz alınarak defterlerin incelenmesi neticesinde kar oranı belirlenerek, yıllık mahrum kalınan karın hesaplanması, ve takip eden yıllara ilişkin enflasyon artışları da göz önünde bulundurularak toplam 5.5 (beş buçuk) yıla ait mahrum kalınan karın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile beraber şimdilik 1.000.000 TL’nin (bir milyon türk lirası) davalıdan tahsilini İşletmenin faaliyetleri için yapılmış olan tüm masrafların güncel tutarı toplamı olan 1.923.477,87 (birmilyondokuzyüzyirmiüçbindörtyüzyetmişyedi Türk Lirası seksenyedi kuruş) TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile beraber davalıdan tahsilini, portföy tazminatı tutarının, iş ortağının sağladığı pazar değerlerinin, müşteri tabanının, marka değerinin ve diğer ilgili unsurların göz önünde bulundurularak net olarak hesaplanması ve dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile beraber (şimdilik 100.000 TL olarak) davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafının faaliyet göstermekte olduğu mecura ilişkin olarak dava dışı ... A.Ş. ile müvekkili şirket arasında 29/04/2016 tarihli Kira Sözleşmesi akdedildiğini, bu doğrultuda o tarihte ...ve zinciri markasının ve franchise sisteminin Türkiye’deki kullanım haklarının tek sahibi olan davalı müvekkil ile davacı arasında hem alt imtiyaz sözleşmesi hem de alt kira sözleşmesi imzalanmış olduğunu, davacı taraf mecurda 4 yıl boyunca ... markası altında ticareti faaliyetlerini sürdürduğunu, ancak dava dışı mülk sahibi ... A.Ş. tarafından, davalı müvekkile karşı ...19. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası ile 07/07/2021 tarihinde Kiralananın İhtiyaç Sebebiyle Tahliyesi davası açıldığını, dava dosyasında mübrez bilirkişi raporunda ihtiyacın samimi ve gerçek olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiş olduğunu, tüm itiraz ve beyanlarımıza karşın Sayın Mahkeme'nin ... Karar sayılı, 13/03/2023 tarihli ilamı ile davanın kabulü ile taşınmazdan tahliye olunması yönünde karar verildiğini, İlk Derece Mahkemesi'nin bu kararına karşı taraflarına bu süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurduklarını, dava dosyası İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi'nde... E. sayısıyla halen inceleme aşamasında olduğunu, dava üst mahkemeye taşınmış olsa da, infaz için kesinleşme beklenmediğini, kararın tebliğiyle birlikte hemen dava dışı mülk sahibi tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile Taşınmazın Tahliyesi talepli İcra Emri düzenlendiğini, davacı taraf tahliye olmazdan önce ticari faaliyetini yürütmüş olduğu mecura ilişkin olarak; hem Nisan, Mayıs, Haziran 2020 tarihlerine ilişkin toplam 112.926,00 TL'lik kira bedelini, hem de Mart, Nisan ve Mayıs 2023 tarihlerine ilişkin kira bedellerini ödemediğini nitekim,... tarihinde ... 28. Noterliği'nin ... Yev. No'lu ihtarnamesini keşide ederek "alt kira ilişkisinin mevcut olmadığını, dolayısıyla 3 Nisan 2023 tarihli faturanın iadesini bildirir ihtarı" yollandığını, bir yandan kira sözleşmesinin ortadan kalktığını iddia ederken diğer yandan mecurda ticari faaliyetlerini devam ettiren davacı tarafa karşı ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, takibe davacı tarafından itiraz edilerek durdurulduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan 24/04/2023 tarihli haciz tutanağından, hem de 03/05/2023 tarihinde kesmiş olduğu yazar kasa fişinden açıkça görüldüğü üzere belirtilen aylarda gayrimenkulden kiracı olarak faydalandığını tahliyeye ilişkin hükmü mazeret göstererek kira borçlarını ödememesinin hiçbir hukuki karşılığı olmadığını, zira davacının alt kiracı olarak faydalandığı dönemlere ilişkin kira bedeli olan toplam 354.109,11 TL davalı müvekkili tarafından mülk sahibine ödenerek, müvekkili maddi zarara uğratıldığını, davalı müvekkili şirket tarafından keşide edilen ... 33. Noterliği'nin...tarih, ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile imtiyaz sahibi ile müvekkili şirket arasındaki ...Sözleşmesi'nin 01/12/2021 tarihi itibariyle sona ereceği; bu doğrultuda Alt İmtiyaz Sözleşmesi'nin tüm külli ve cüzi halefiyetlerinin yeni alt imtiyaz sahibi şirkete devrolunduğu ihtar ve ihbar edildiğini, bu doğrultuda, davacının tahliyesinden 2 yıl önce, 01/12/2021 tarihi itibariyle ... markasına ilişkin hiçbir hak ve yükümlülüğü kalmayan müvekkili şirketin, imtiyaz sahipleri adına herhangi bir teklif, taahhüt ya da yeni bir işbirliği önermek yönünde herhangi bir hak ve yetkisi olmadığını, aksi durumun müvekkili şirketin imtiyaz sahiplerine karşı haksız rekabet koşullarını ihlal etmesi sonucunu doğuracağı da izahtan varestedir, yukarıda açıklanan ve işbu haksız davanın reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinden özetle: davanın temel konusu kira sözleşmesinden kaynaklı, üst kiracının kötü niyetli davranışları sebebiyle alt kiracı olan davacıya verdiği zarar olduğunu, davalı kötü niyetli davranarak davacının tahliyesine sebebiyet verdiğini, davalı tahliyesine sebep olduğunu, davacıyı verdiği güvenceleri yerine getirmeyerek zarara uğrattıklarını, davalının davacı tarafın kira sözleşmesinden doğan yıllara sair borçlarını ödememiş olduğu iddiası kötü niyetli ve dava konusu dışında olduğunu, davanın kabulünü, müvekkilinin tarafı bulunduğu 01.01.2019 tarihli Franchise Sözleşmesi ve 01.01.2019 tarihli alt kira sözleşmelerinin haksız olarak icra marifetiyle fiilen sona erdirilmesi nedeni ile uğramış olduğu kazanç kaybı zararına ilişkin son 12 aylık ciro rakamları baz alınarak defterlerin incelenmesi neticesinde kar oranı belirlenerek, yıllık mahrum kalınan karın hesaplanması ve takip eden yıllara ilişkin enflasyon artışları da göz önünde bulundurularak toplam 5.5 (beş buçuk) yıla ait mahrum kalınan karın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile beraber şimdilik 1.000.000 TL’nin (bir milyon türk lirası) davalıdan tahsilini, işletmenin faaliyetleri için yapılmış olan tüm masrafların güncel tutarı toplamı olan 1.923.477,87 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile beraber davalıdan tahsilini, portföy tazminatı tutarının, iş ortağının sağladığı pazar değerlerinin, müşteri tabanının, marka değerinin ve diğer ilgili unsurların göz önünde bulundurularak net olarak hesaplanması ve dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile beraber (şimdilik 100.000 TL olarak) davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle: kötü niyetli davranış mahkeme kararının uygulanması için alt kiracısını bilgilendiren müvvekili şirkete değil, mecurdan ticari fayda sağlamaya devam ettiği halde kira bedelini ödemeyen davacının eylemi olduğunu, davacı taraf her ne kadar cevaba cevap dilekçesinde huzurdaki davanın müvekkili şirketin kötü niyetli davranışları olduğunu belirttiğini, bu durumun gerçeği yansıtmadığı kendi beyanları ile sabit olduğunu, davacı alt kiracı mecurdan mahkeme kararı neticesinde tahliye edilmiş olup, dava dilekçesindeki iddialarının aksine müvekkili şirketin ihtiyaç sebebiyle tahliye davasını takip ettiği, kararı üst mahkemeye taşıdığı ve üzerine düşen hukuki yükümlülükleri ifa ettiği sundukları dilekçeler ile sabit olduğunu, davacı taraf mecurun mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olmadığını, kendisinin de kiracı konumunda olduğunu bildiğini, basiretli bir tacir olarak kiralanan mecura ilişkin mülk sahibinin tasarruflarının üstelik de hukuk eliyle haklı bulunması durumunda kiracı konumundaki müvekkilinin herhangi bir hak ve yetkisinin ya da herhangi bir kötü niyetinin bir etkisi olamayacağını, mecurun tahliyesi müvekkili şirketin herahngi bir kusurlu eylemi sebebiyle de gerçekleşmemiş olduğunu, mülk sahibi kanunun kendisine tanımış olduğu ihtiyaca dayalı tahliye hakkını kullandığını, davalı taraf kiralanan mecurdan herhangi bir ticari fayda elde edemediğini, davacının hukuka aykırı eylemleri sebebiyle maddi zarara uğradığını, davacı taraf kendi edimlerini ifa etmekten imtina ederek müvekkilinin maddi zararına sebebiyet verirken kazanç kaybına uğradığı iddiasına dayanmasının hiçbir hukuki karşılığı olmadığını, haksız davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibari ile tazminat davasıdır.
Yargılama esnasında, davacı vekilince UYAP sistemi üzerinden sunulan dilekçesinde; davalı ile sulh olmaları sebebiyle davadan feragat ettiklerini, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yine davalı vekilince UYAP sistemi üzerinden sunulan dilekçesinde: davacılar ile sulh olmaları sebebiyle feragat ettiklerini, herhangi bir yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir.
Feragat davaya son veren bir taraf işlemi olup, HMK.nun 307 ilâ 312.maddeleri arasında düzenlenmiştir.
HMK.nın 307. maddesinde feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi olarak tarif edilmiştir.
Tüm dosya kapsamında : davacı vekilinin vekaletnamesi incelendiğinde davadan feragat etme yetkisinin olduğu anlaşılmakla, davayı sona erdiren taraf işlemleri olduğundan davanın feragat nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;
1-Davanın feragat nedeni ile reddine,
2-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 51.625,29 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 51.197,69‬ TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Taraf vekillerince karşılıklı olarak talep olunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
7-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı.

Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır