İSTANBUL 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/126 Esas
KARAR NO:2024/229

DAVA:İtirazın İptali (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/02/2023
KARAR TARİHİ:20/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin davacı şirketin gümrük işlemlerinde yapmış olduğu hatalardan kaynaklanan davacı şirketin uğramış olduğu zarar miktarı olan 194.814,61 TL alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile taraflarınca davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, ancak davalı şirket tarafından borca ve fer'ilerine itiraz edildiğini, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, davacı şirket tarafından davalı şirkete gümrük işlemlerinin yapılması için vekaletname verildiğini, davalı şirketin söz konusu vekalet /hizmet ilişkisi kapsamında davacı şirketin 2 adet makine ithalatı gümrük işlemlerini yaptığını, söz konusu 2 adet ithalat işleminde de davalı şirket tarafından gümrük işlemlerinin gerçekleştirilirken destek unsurları kısmında yer alan KDV istisnası ve Gümrük Vergisi Muafiyeti seçilerek işlem gerçekleştirildiğini, oysa ki davacı şirketin teşvik belgesi kapsamında Gümrük Vergisi muafiyeti bulunmadığını, davalı şirketin özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek davacı şirketin zararlara uğramasına sebep olduğunu, 31.05.2022 tarihli gümrük beyannamesinden görüleceği üzere davacı şirketin ... menşeli ....Ltd. şirketinden ... marka ...(G) model plastik enjeksiyon makinasını 100.000 USD karşılığında satın aldığını, davalı şirketin hatalı yapmış olduğu işlem neticesinde, davacı şirketin teşviki olmamasına rağmen gümrük vergisine ilişkin teşviki varmış gibi işlem yapılması nedeniyle T.C. Ticaret Bakanlığı ... Gümrük Müdürlüğü'nün 22343 ... ek tahakkuk kararı kapsamında davacı şirket aleyhine 89.302,06 TL ilave Gümrük Vergisi, 30.362,71 TL Gümrük Vergisi tahakkuk ettirildiğini, söz konusu ilave Gümrük Vergisi tutarının 89.302,06 TL, Gümrük Vergi tutarı olan 30.362,71 TL ve söz konusu vergilerin faizi olan 5.552,45 TL'nin davacı şirket tarafından 26.08.2022 tarihinde gümrük idaresine ödendiğini, davalı şirketin yapmış olduğu hatalı işlem neticesinde davacı şirketin 5.552,45 TL faiz ödemek zorunda kaldığını, söz konusu ceza kararı kapsamında İlave Gümrük Vergisi Para Cezası olarak 267.906,18 TL, Gümrük Vergisi Para Cezası olarak ise 91.088,13 TL para cezası kesildiğini, davacı şirketin Oumruk iWludurlüğünden Vs.07.20ee tarihinde uzlaşma talep ettiğini, uzlaşma sonucunda söz konusu cezalarda ciddi bir indirim sağlandığını, Gümrük Vergisi Para cezası olarak 36.000,00 TL, İlave Gümrük Vergisi Para Cezası olarak ise 107.000,00 TL toplam 143.000,00 TL para cezasının ödenmesi konusunda uzlaşıldığını, söz konusu ceza bedeli toplamı 143.000,00 TL'nin davacı şirket tarafından 13.12.2022 tarihinde gümrük idaresine ödendiğini, davacı şirketin ... menşeli ....Ltd. Şirketinden ... marka ...(G) model plastik enjeksiyon makinasını 35.000 USD karşılığında satın aldığını, davalı şirket aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına davalı şirket tarafından yapılan itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, haksız ve kötü niyetli itirazda bulunan davalı borçlunun alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra-inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, somut olayda icra inkar tazminatının şartlarının gerçekleştiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, takibe kötü niyetli itiraz eden davalı/borçlunun *4 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesindeki iddiaları ve taleplerinin gerçeği yansıtmadığından davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olduğundan davanın kabulünün mümkün olmadığını, Davacı şirket için ithal edilen eşyanın yatırım teşvik belgesi kapsamında gümrük işlemlerinin tamamlandığı resmi kayıtlarla sabit olduğunu, mail ekran görüntülerinden davacı şirketin yetkililerince yatırım teşvik belgesinin davalı şirkete gönderildiğinin elektronik kayıtlara geçtiğini, ekte sunmuş oldukları belgelerde davacıya ait yatırım teşvik belgesi, gümrük vergisi muafiyeti ve KDV istisnası destek unsuru bilgilerini içerdiğini, Söz konusu 2 adet ithalat işleminde de davalı şirket tarafından gümrük işlemleri gerçekleştirilirken destek unsurları kısmında yer alan KDV istisnası ve Gümrük Vergisi Muafiyeti YTTSV karşılığı olan işlem gerçekleştirildiğini, bu konuda eşyanın muafiyet kodunun YTTSV olarak seçilmesi Gümrük sistemi üzerinden engellenmediğini, beyannamelerin kontrol ve tescil işlemlerine ... Gümrük Müdürlüğü tarafından onay verilmiş haliyle beyannameler düzenlenirken, davalı şirketin resmi kurumun ekranlarından olumsuz tek bir dönüş almadığını, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü'nün 12.08.2022 tarihli E-...-602.04.02 yazısı ile bu durumun dava konusu ithalat beyannamelerinden çok sonra ... Sistemleri üzerinden yapılan sorgulamalar neticesinde ..., ... Müdürlükleri'nden 86 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında yatırım teşvik belgesi ile ithalatı yapılan muhteviyatı eşyaların gümrük vergisi ve ilave gümrük vergisinin kısmen veya tamamen eksik ödendiğine dair Araştırma ve Tespit Raporu'nun ilgili yerlere gönderildiğini, davacı şirketin davalıya yanlış bilgi ve belge gönderdiğini, davacı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini, ağır kusurlu davranışları ile zararın doğmasına tek başına sebep olduğunu, davacı şirketin gümrük vergisi muafiyeti olmadığı halde gelen beyannamelere konu edilen eşya üzerinden teftiş tarihine kadar haksız ticari kazanç elde ettiğini, müfettiş denetimine ve ceza tesisine kadar durumdan rahatsız olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, haksız ve kötü niyeti olan davacı alacaklı firmanın %20 kötü niyet tazminatı ile mahkum edilmesine, yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, gümrük müşavirliği sözleşmesi gereğince kusurlu ifadan kaynaklı oluştuğu iddia edilen zararın davalıdan tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dosyanın incelenmesinde uyuşmazlığın, davacı ile davalı taraf arasında Gümrük Müşavirlik Hizmeti kapsamındaki iş ilişkisi sebebiyle davalı tarafın edim yükümlülüğü olan müşavirlik hizmetine yerine getirmesinde kusur ve/veya ihmalinin bulunup bulunmadığı, bulunduğunun tespiti halinde davacı tarafça iddia olunan zararın meydana gelmesinde davalının kusur oranı, davacı tarafça davalı aleyhine bu zararın tahsili amacıyla yapılan icra takibinin konu ve miktar yönünden davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı dolayısıyla davacı tarafça yapılan icra takibinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 194.814,61-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde ve mail yazışmaları da değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti sunmuş olduğu 24/11/2023 tarihli raporunda özetle;
" ... Gümrük Müdürlüğü’nün 24.05.2022 tarihli ... sayılı gümrük
beyannamesinden görüleceği üzere davalı şirketin, davacı şirketin ... menşeli ... ... ... Co. Ltd. şirketinden ... marka ...(G) model plastik enjeksiyon makinasını 35.000 USD tutarındaki ithalat işlemi ile birlikte ... Gümrük Müdürlüğü’nün 31.05.2022 tarihli ... sayılı gümrük beyannamesinden görüleceği üzere davalı şirketin, davacı şirketin ... menşeli ... ... ... Co. Ltd. şirketinden ... marka ...(G) model plastik enjeksiyon makinasını 109.000 USD tutarındaki ithalat işlemini davacı şirketin verdiği bilgi ve belgelere göre geçerli vekaletnameye istinaden yazılı beyanname ile “dolaylı temsilci sıfatı “ ile gerçekleştirdiği ve 8477.10.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonunda “Plastik Enjeksiyon Makinası” ticari tanımında eşyanın yatırım teşvik belgesi kapsamında gümrük işlemlerinin tamamlandığı, 8477.10.00.00.00 GTİP’ine ilişkin yapılan incelemede; söz konusu GTİP’in % 1,7 gümrük vergisi ve % 5 ilave gümrük vergisine tabi olduğunun görüldüğünü, söz konusu noksan tahsil edilen vergilerin tahsili için 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun 193, 197 ve 234/1-a ile 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 48. Ve 51. Maddesi uyarınca ek tahakkuk para cezası kararı düzenlenmesi talimatlandırıldığından ceza ve ek tahakkuk kararları düzenlendiği görülmüştür.
Davalı ... Hiz.ltd.Şti. firmasına 22.04.2022 Saat 17:28’de ...@... mail adresinden ...@... mail adresine, EVRAKLAR konulu, EK’inde 002.jpg, GAZETE ....pdf, GAZETE HİSSE DEVRİ.pdf, GAZETE ....2pdf.pdf, GAZETE ....pdf, GAZETE SERMAYE ARTTRIMI.pdf, GAZETE ... İMZA.pdf, ... Yatırım teşvik belgesi.pdf, müllekfiyet.pdf olmak üzere 8 adet pdf ve 1 adet jpg toplamda 9 adet EK olduğu, ayrıca 31.05.2022 Saat 12:47’de ...@... mail adresinden ...@..., info@..., ...@... mail adreslerine, Teşvik ile ilgili konulu, EK’inde ... – Yatırım Teşvik Belgesi(27.04.2022).pdf, PHOTO-2022-05-13-10-58-29.jpg olmak üzere 1 adet pdf ve 1 adet jpg toplamda 2 adet EK olduğu, mail içerisinde Nabi bey selamlar ... Makine ... ... yazdığı, Ek te bulunan evrakların İthalat işleminde kullanılması için Davacı firma evrakları olduğu görülmüş işlemlere başlanıldığı anlaşılmıştır.
- Ayrıca, davalı ... Hiz.ltd.Şti. firmasına 27.07.2022 Saat 15:38’de ...@... mail adresinden ...@..., mail adresine, ... makine yatırım teşvik belgesi konulu, EK’inde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı - Yatırım Teşvik Belgesi Sorgulama (2).pdf olmak üzere 1 adet pdf olduğu, evrak iletilmiş olduğu , “...” firmasının internet resmi sitesinde “yatırım danışmanlığı, yatırım teşvik belgesi, hibelerden yaralanmak, bilgi güvenliği, devlet desteklerinden yararlanma, teşvik “ belgeleri konusunda faaliyet gösterdiği, bu durumda teşvik belgesini oluşturan firma olduğu anlaşılmaktadır. Teşvik belgesini oluşturan danışmanlık firmasının ‘İthal Listesi ‘ kısmının Gümrük Vergisi İstisnası , KDV istisnası bulunup bulunmadığına dair ithalatçı firmasına bilgilendirme yapması sorumluğunun bulunduğu, gelen bilginin de İthalatı gerçekleştirecek Gümrük Müşavirliği firmasına bildirmesi gerekmektedir. Danışmanlık firmasının Mailin iletilmiş olduğu tarihin 27.07.2022 olduğu ,bununda ... Müdürlüğü’nün 24.05.2022 tarihli ... sayılı ve 31.05.2022 tarihli ... sayılı gümrük beyannamesinin tescilinden SONRA iletmiş olduğu görülmüştür.
... Gümrük Müdürlüğü’nün 24.05.2022 tarihli ... sayılı ve 31.05.2022 tarihli ... sayılı gümrük beyannamesinin oluşturulması sırasında Bilge Sistemi “E-Belge TPS Bilgileri” sütunundan yapılan incelemede, eşyanın muafiyet kodunun “YTTSV” olarak seçilmiş olduğu , Bilge sisteminde teşvik belgesi özel şart kodu 037, 043, 044 ve 048 kdv istisnası olarak belirlenen kodların tescil tarihinden SONRA Sisteme eklenmiş olduğu, İthalat Sistemi isimli program üzerinden alınmış olan Kontrol Cevap Belgesi, Tescil Belgesi ve İthalat Beyannamesi Çıktıları ile yapılan beyan arasında gümrük İdaresinden sistemsel olarak fark olmadığı , “89” kodlu Damga Vergisi Tutar 176,70 P tutarında sadece damga vergisi oluşmuş olduğu görülmüştür.Buradan hareketle Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü’nün 12.08.2022 tarihli E-...-602.04.02 yazısı ile bu durumun 24.05.2022 ve 31.05.2022 tarihli dava konusu ithalat beyannamelerinden sonra ... Sistemleri üzerinden yapılan sorgulamalar neticesinde ..., ..., Gümrük Müdürlükleri’nden 86 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında yatırım teşvik belgesi ile ithalatı yapılan Ek-8 sayılı liste muhteviyatı eşyaların gümrük vergisi ve/veya ilave gümrük vergisinin kısmen veya tamamen eksik ödendiğine dair Araştırma ve Tespit Raporu’nun ilgili yerlere gönderildiğini, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında Ek-8 listesine dahil olan eşya ithalatlarında olası hazine kayıplarının önlenmesi için tarife, menşe, teşvik belgesi muafiyet kodu ve kalem muafiyet kodu beyanlarının kontrolü noktasında Gümrük Müdürlükleri’nce azami dikkat ve özenin gösterilmesi, Bilge sisteminde teşvik belgesi özel şart kodu 037, 043, 044 ve 048 kdv istisnası olarak belirlenen beyanname kalemlerinde Ek-8 listesi kapsamında olan eşyanın muafiyet kodunun YTTSV olarak seçilmesini engelleyecek düzenleme yapılması, davaya konu ithalat beyannamelerinden SONRA talimatlandırılmış olduğu görülmüştür. Yazıdan da anlaşılacağı üzere” 86 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında yatırım teşvik belgesi ile ithalatı yapılan Ek-8 sayılı liste muhteviyatı eşyaların gümrük vergisi ve/veya ilave gümrük vergisinin kısmen veya tamamen eksik ödendiğine dair Araştırma ve Tespit Raporu’nun ilgili yerlere gönderildiği “ tespitinin yapılmış olmasından davacı taraf ile aynı durumda olan 84 adet beyannamenin bulunmuş olmasının da sistemsel bir hata olduğu kanaatine varılmıştır.
-Vekalet ilişkisinin başlaması ile birlikte vekil, müvekkiline karşı sözleşmeden ve meslek hukukundan kaynaklanan birtakım yükümlülüklere tabii olduğu, vekilin borçları olarak nitelendirilebilecek olan bu yükümlülükler, aynı zamanda müvekkilin haklarını oluşturduğu, Öte yandan vekilin ağırlaştırılmış objektif özen yükümlülüğünün bulunduğu, bu durumda vekilin profesyonel olarak vekalet veren menfaatine iş ve hizmet görmeyi borçlandığı hukuki ilişkilerin söz konusu olduğu, bu itibarla somut olayda davalının, vekalet ilişkisine dayalı olarak basiretli vekilin göstermesi gereken tüm özeni göstermesi gerektiği,
-Tüm bu açıklamalar çerçevesinde şayet Mahkemece, davalının ağırlaştırılmış özen yükümlülüğünün bulunduğu ve bu nedenle davacının hangi belgelere sahip olup olmadığını bilmesi veya araştırması gerektiği kanaatinde olunması durumunda davacının uğradığı zararların tazminin mümkün olabileceği, buna karşın Sayın Mahkeme davacının ödediği bedeller sebebiyle davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı kanaatinde olunması durumunda davacının herhangi bir talepte bulunmasının mümkün olmadığının ifade edilebileceği,
-Sayın Mahkemece davacının anılan bedeli sorumluluğu sebebiyle davalıdan tahsil edebilme hakkını haiz olduğu kanaatinde olunması durumunda heyetimizce yapılan incelemeler neticesinde toplam tutarın 192.697,12 TL ana para + 1.441,75 TL takip öncesi işlemiş faiz ile toplam 194.138,87 TL olacağı, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; davacı tarafından davalı şirketin hatalı ve özensiz işlemleri neticesinde ilave gümrük vergisinin ve faizlerinin ödenmek zorunda kalındığını, ilave gümrük
vergilerinin ve gümrük vergisi para cezalarını uzlaşma neticesinde indirimli fiyatlar üzerinden ödendiği
iddiası ile toplam 194.814,61 TL’nin tahsili için davalı aleyhine yapılan icra takibine davalının itirazı üzerine duran takibe devam edilebilmesi amacıyla itirazın iptali istemi ile işbu davanın açıldığı, davalı tarafından ise özen yükümlülüğüne uygun hareket edildiği, kusur ve ihmallerinin bulunmadığı savunması ile davanın reddi talep edilmiştir. Davalının dolaylı temsilci sıfatıyla ithalat konusu malların gümrük beyannamelerinin hazırlandığı ve teslim edildiği, beyannameden doğan ekonomik ve mali sonuçların temsil olunan davacı hesabına doğduğu açık ise de davalı gümrük müşavirinin vekalet ilişkisi kapsamında vekil olarak en ufak ihmal ve/veya kusurundan dahi sorumlu olacağı açıktır. Ancak somut olayda yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi heyet raporunda özellikle mail yazışma içeriği tespiti ile beyannamelerin hazırlanma ve veriliş süreci dikkate alındığında beyannamelerin davacının bilgilendirmesi gereğince usulüne uygun yapıldığı, beyanname işlemlerinde gerekli belgeleri ve malın teknik bilgilerini ithalatçı davacı şirketin doğru şekilde iletmesi gerektiği, bu bilgilerin zamanında iletmemesi ve/veya yanlış iletilmiş olmasından davalının sorumlu tutulamayacağı, nitekim Gümrük Kanunu'nun 181. Maddesinde dolaylı temsilde de temsilcinin sorumluluğu bulunacağı ifade edilmiş ancak bu sorumluluk hali beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bilmesi veya
mesleği icabı ve mutat olarak bu yanlışlığı bilebilecek durumlar ile sınırlandırılmıştır. Dolayısı ile taraflar arasındaki beyanname işlemlerinde gerekli belgelerin ve malın teknik bilgilerinin davacı şirketin talimatlarına göre yerine getirilmiş olduğu bilirkişi raporu ile tespit edildiğine göre davalı şirketin davacı tarafça ödenen ek tahakkuk bedelleri, ceza ve faizlerinden sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL ilam harcının peşin alınan 2.352,88-TL'den düşümü ile bakiye 1.925,28-‬TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 31.170,34-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2024

Katip Hakim
e-imzalıdır e-imzalıdır