İSTANBUL 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/140 Esas
KARAR NO :2024/390

DAVA:İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/02/2022
KARAR TARİHİ:15/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası kapsamında davalı tarafından Müvekkil aleyhine 6.882,52-USD / 46.836,24-TL (İcra takibinin başlatıldığı tarih olan 16/06/2021 Tarihindeki dolar kuruna göre ödeme emrinde yazılan tutardır.) tutarında icra takibi başlatıldığı, .... İcra Müdürlüğünce 16/06/2020 tarihinde ödeme emri düzenlenmiş olup işbu ödeme emri dosya borçlularına tebliğ edildiği, davalı tarafından başlatılan icra takibine dayanak hiçbir belge gösterilmediği, takibe dayanak belge müvekkile tebliğ edilmediği gibi icra takip dosyasının içinde de borcu ispatlar herhangi bir senet, fatura ve sair belge de bulunmadığı, menfi tespit ve istirdat davalarını bir hak veya hukuki münasebetin (ilişkinin) mevcut olmadığı iddia edilerek varlığı veya yokluğunun tespiti talebiyle açılan davalar olduğu, ancak, takibin belgeye dayanmaması nedeniyle davacının borcu olmadığını ispatlamaya çalışması objektif iyiniyet kurallarıyla bağdaşmayacağı, davalı taraf icra takibindeki miktarı tahsil edebilmek için, 19/02/2021 tarihinde müvekkilin sahibi olduğu ... plakalı araçlara söz konusu icra dosyası kapsamında mahrumiyet eklenmiş olup ... plakalı aracın satışı ise 13/08/2021 tarihinde alacaklı vekili tarafından talep edildiği, yine işbu haciz dosyası kapsamında 23/02/2021 tarihinde müvekkilin maliki bulunduğu ... / Merkez ... Mah. 800 Ada 2 Parselde kain taşınmaza, ... Mah. ... Ada ... Parsel ... Blok 7 nolu Bağımsız Bölümde kain taşınmaza ve ... Mah. 588 Ada 41 Parsel 15 nolu Bağımsız Bölümde bulunan taşınmazlara icrai haciz tesisi yapıldığı, müvekkil de, araçlarının ve taşınmazlarının satılacağı endişesiyle icra dairesine 16/08/2021 tarihinde 10.848,93-TL, 27/10/2021 tarihinde 10.000,00-TL ve 09/11/2021 tarihinde 64.733,53-TL ödeme yaparak dosyayı borçlu olmadığı halde kapatmak zorunda kaldığı, zira, dosyada müvekkil dışında üç borçlu daha bulunmasına rağmen bu borçluların hangi borçtan ne oranda sorumlu oldukları, borcun kaynağı ve buna ilişkin belgeler alacaklı tarafından belirtilmediği, müvekkil şirket taşıma esnasında gerçekleşen hasardan sorumlu olmadığı, taşıyıcının sorumlu olması için sorumluluk hallerinin gerçekleşmesi ve eşya ilgilisinin zarar görmesi yeterli olmadığı, ayrıca sorumluluk halleri ile zarar arasında uygun illiyet bağının da bulunması gerektiği, ... Otomotiv Organizasyon Sanayi Ticaret Ltd. Şti şirket çalışanının müvekkil şirkete taşıma işleminin gerçekleşmesinden bir ay sonra gönderdiği whatsapp mesajında gümrük kaynaklı hasarlı parçaların bulunduğu ifade edildiği, müvekkilin ise teşekkür etmek suretiyle müşterisiyle işlem sonrası ilgilenmeye devam ettiği, asla kabul etmemekle birlikte müvekkilin yapmış olduğu taşıma işleminde şayet bir ayıp veya hasar durumu gerçekleşmişse bile TTK'ya göre açık ayıplar için 2 gizli ayıplar içinse maksimum 8 günlük bildirim sürelerine riayet edilmediği, müvekkilin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından dolayı haksız olarak ödenen 6.882,52 USD tutarındaki asıl alacak ile, işlemiş faiz, avukatlık ücreti, yargılama gideri olarak ödenen 38.746,22 -TL'nin ödeme tarihindeki toplam rakam olan 85.582,46-TL‘den şimdilik 10.000-TL'nin ödeme tarihinden itibaren yürütülecek ticari temerrüt faizi ile birlikte istirdadına, her türlü yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı, kendisine veya fiili taşıyana hasar bildiriminin yapılmadığını iddia ederek hasarın tespitinin gerektiğini iddia ettiği, ne var ki, hem sigortalı hem de yükün alıcı tarafından taşıyana ihbarda bulunulduğu, söz konusu olayda, hasar tespiti alanında uzman tarafsız ve bağımsız eksperlerce yapıldığından TTK m.1185/2 uyarınca bildirime gerek olmadığı, somut olayda da hasar, Ekspertiz Raporu ile ve dosyaya sunulan diğer deliller ile de belgelendiği, davacı, dava konusu taşımanın kara nakliyesi kısmını gerçekleştirilmiş olup meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, 3 Numaralı davalı hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğini, kara taşımasının kısa bir mesafe olduğunu bu sebeple de dava konusu hasardan sorumlu olmadığını iddia ettiği, ne var ki davalı taraf söz konusu beyanlarını ispat edecek hiçbir delil sunamadığı, dava konusu hasar ekspertiz raporu ile ispat olunduğu üzere taşıma aşamasında meydana gelmiş olup 3 numaralı davalı taşımada meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, dosyaya sunulan ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere, dava konusu hasar taşıyıcının özenli davranmaması kötü elleçlemesi sonucunda meydana gelmiş olup taşıyıcının hasarlı olarak teslim aldığı konteynere ilişkin bir tutanak tutmaması sebebiyle sorumlu olduğu delil niteliğine haiz ekspertiz raporu ile de ispat olunduğu, davacının huzurdaki davayı kısmi dava şeklinde ikame etmesinde hukuki yarar bulunmadığından davanın usulden reddine, davacının davasının esastan reddine, haksız ve kötü niyetli olarak dava ikame edilmesi sebebiyle davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taşıma sözleşmesinde taşıyıcının sorumluğuna dayalı rücuen tazmin amacıyla davacı aleyhine yapılan takipte ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
dava dışı ...'e yeniden müzekkere yazılarak dava dışı ... tarafından sunulan 15/08/2022 tarihli dilekçe ek tutulmak suretiyle ilgili fatura ve gönderi belgelerinin mahkememize gönderilmesinin istenilmesine evrakların gelmesinin ardından Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 14/03/2024 tarihli raporda özetle;
"1-Dava konusu yapılan hasarlara ilişkin kendisinden önce bir hasar olduğu iddiasına yönelik var olan hasarda kendi kusurunun olmadığını belgeleyemeyen, aksine dava konusu olayda oluşan hasarlara yönelik ,kendi yaptığı taşımacılık neticesinde oluşan hasarlara dair dosyada sunulan belgeler neticesinde kusurlu olduğu görülen davacının; kanunumuzda yer alan TTK.m.18 uyarınca basiretli bir taşıyıcının göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermeyen taşıyıcı, kusurlu sayılmakta ve taşıyıcının, genel olarak gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini kanıtlaması yeterli kabul edilmemekte;TTK.m.876 ile de düzenlenen "en yüksek özeni gösterdiğini" ispat etmesi gerekmektedir, hükümleri çerçevesinde ilgili taşımacılıkta davacı ...'ın kusurlu olduğu,
2. Davalı tarafından düzenlenen ve yukarıda irdelenen abonman (master poliçe) ve nakliyat poliçelerinin sigorta konusunun “Oto Yedek Parça ve Aksamı” , poliçe teminatının “all risks” – bütün tehlikeler (geniş kapsamlı ICC (A) teminat yapısı), meydana gelen zararın sigorta ile temin edilen risklerden ve davalı sigortacının buna istinaden sigortalısına 6.882,52 USD hasar tazminatı ödemiş olduğu,
3. Hasar tutarı poliçe şartlarında bulunan %10 ek bedel (823,43 USD) ve sovtaj tutarı (750.-USD) ile poliçe muafiyetinin (142.519,38 USD x %1 = 1.425,19 USD) tenzili sonrası 6.882,52 USD olarak hesap edilmiş olup kadri maruf olduğu,
4. Rücu Açısından İrdeleme Davacı Sigorta Şirketinin, teminat kapsamı dâhilinde ödemiş olduğu hasar ile ilgili olarak, Sigortalısının haklarına halef olduğu tutarca, hasarın oluşumunda sorumluğu / kusuru bulunan III. Şahıslara rücu kabiliyeti bulunduğu, bu hakkın kullanılabilmesi için, tazminatın geçerli bir Sigorta Sözleşmesinin şartlarına bağlı olarak ödenmiş olması ve tazminatın ödendiğine dair belgelerin bulunması gerektiği, bu anlamda, davacı Sigortacının tazminat ödemesini yapmış olduğu gösterir yönde banka dekontunun dava dosyasında bulunduğu,
5. Karayolu taşımacılığı yönünden kanunumuzda yer alan ve sınırlı sorumluluk ilkesine bağlı olarak rücu edilebilecek azami tutar hesabı açısından, hasarlı ürünlerin (kg) ağırlıklarını belirten herhangi bir belge dava dosyasında görülememiş olup, bu durumda tazmin tutarının ödenen bedel üzerinden yapılmasının kadri maruf olabileceği, hukuki münakaşasının ve taktirinin Saygıdeğer Mahkemeye bırakıldığı," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Tanık ... 20/09/2023 tarihindeki tanık beyanında;
"Ben davacı firmada 7 yıldır tır şoförü olarak çalışmaktayım, bana dava ile bahsetmiş olduğunuz konunu bire bir şahidiyim, biz taşıma konusu olan 3 adet konteynerı ambarlı gümrükten teslim almak üzere gittik, biz konteyneri içindekilerle birlikte teslim alacak iken o sırada gümrük kaçakçılığı memurları geldi beyan dışı mal getirildiğinden bahisle bize iç boşaltma yapacaklarını söylediler, iç boşaltma işlemini limanın kendi elemanları yaptılar, yaptıktan sonra konteynerler limanda kaldı, biz boşaltılan ürünleri tıra yüklemesine karışmadık, tıra yükleme işlemini de liman personeli yaptı, bu yükleme işlemi devam ederken beyan edilmeyen motor yağlarına el koydular, diğer oto yedek parça aksamlarını tıra yüklediler, 3 tır birlikte hareket ettik, akşam 9'da bizim gelmemizi ... şirketi istemişti, bu sebeple akşam saatinde gittik, malı indirdik bir sıkıntı olup olmadığını sorduk, bize sıkıntı yok siz gidebilirsiniz dediler ayrıca ambarlı gümrükten de bize yüklemeye ilişkin herhangi bir evrak vermediler, biz malı ...'in Sanayi mahallesindeki yerlerine bıraktık, bıraktığımız yer depo gibi bir yerdi, bildiklerim bunlardır dedi.
Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: Benim mal yükleme boşaltma konusunda herhangi bir yetkim yoktur, ayrıca biz malları ...'e teslim ettiğimizde ... malları kontrol etmedi, bize sorun yok siz gidebilirsiniz dediler, bunu söyleyenler o anda orda bulunan ... çalışanları idi dedi." şeklinde beyanda bulunulmuştur.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi heyet raporunda da tespit edildiği üzere, dava konusu hasar ödemesine dayanak taşımada dava dışı gönderilen firmanın tutulan tutanak ile hasarlı teslim ettiği ürünlere ilişkin tutanak taznzimi neticesinde kusurlu olduğu belgelenmiş olup, kendisinin ürünleri teslimata götürmek üzere kabul ettiği esnada herhangi bir hasar tutanağı tutmaması nedeni ile ilgili ürünlerin kendisine hasarlı teslim edildiğine dair bir belge sunulmamıştır. Uluslar arası taşımacılıkta da yer aldığı şekli ile, CMR m.17/1 "Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur." hükmü gereğince davacı taşıyıcı davaya konu edilen hasar bedelinin tazmininden sorumludur, Bizim hukuk sistemimizde yer aldığı şekli ile TTK 875/1 Maddesinde;'' Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur,'' denilmektedir.
Yine TTK'nın 888. maddesinde "Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur." denilmektedir. Davacı taşıyıcının taşıdığı ürünlerden hasar nedeni ile oluşan taleplerde sorumlu olduğunu bilerek alıcısına teslim etmek üzere kabul ettiği malzemelere ilişkin gerekli özeni göstermeli, teslim etmek üzere kabul ettiği malzemeleri mutlaka kabulden önce kontrol etmeli, teslim esnasında ürünlere dair hasar var ise buna ilişkin tespit tutanağı düzenlenmelidir. Teslim tutanağını imzalayarak kabul ettiği hasarlara ilişkin, kendisinin bir kusuru olmadığını ispat yükü davacıda olup, davacı tarafça kusursuz olunduğunu ispata elverişli delil sunulmamıştır. Bu hali ile, davalı sigortacının dava dışı taşıtana ödediği sigorta bedelini davacıya rücu hakkı bulunduğu gözetilerek davanın reddine, her ne kadar davalı tarafça cevap dilekçesinde kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de; Mahkememizce verilmiş ve uygulanmış bir tedbir kararı bulunmadığından İİK 72/4 uyarınca davalının tazminat talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Mahkememizce verilmiş ve uygulanmış bir tedbir kararı bulunmadığından davalının tazminat talebinin İİK 72/4 uyarınca reddine,
3-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 256,82‬-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine,
6-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 10.000,00-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/05/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır