İSTANBUL 12. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2019/416 Esas
KARAR NO :2024/285

DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:30/11/2018
KARAR TARİHİ:03/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08/07/2018 tarihinde ...'da meydana gelen tren kazası neticesinde müvekkili ...'nın sakatlanarak maddi ve manevi zarara uğradığını, davalı sigorta şirketinin üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası ile ...A.Ş.'nin tren işletmeciliği faaliyetlerinden dolayı meydana gelecek bedeni ve maddi zararlarını tazminat altına aldığını, müvekkilinin zararından davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...için 3.500,00 TL iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL SGK tarafından karşılanmayan faturalandırılmayan tedavi giderleri olmak üzere toplam 4.000,00 TL'nin ihtarnamenin tebliğ tarihinin 8 iş günü sonrası olan 28/11/2018 tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Şirketlerinin ... mo.lu 3. Şahıs Mali Mesuliye poliçesi ile ...A.Ş.'nin sorumluluk sigortacısı olduğunu, ...A.Ş. nin sorumluluğunun bulunmadığı hallerde şirketlerinin sorumluluğunun da bulunmayacağını, tren kazasının meydana gelişinde sorumluluğun altyapı bakım ve yapım eksikliğinden sorumlu olan ... Genel Müdürlüğünde bulunduğunu, ... Genel Müdürlüğünün şirketlerinin sigortalısı olmadığını ve davanın reddi gerektiğini, her iki kurumun farklı tüzel kişilikler olduğunu, 2013 yılında yürülüğe giren 6461 Sayılı kanun kapsamında taşımacılık ve altyapı hizmetinin birbirinden ayrıldığını, ve sigortalısı kurumun 2016 yılında yürülüğe giren yönetmelik kapsamında demiryolu tren işletmecisi olarak faaliyet gösterdiğini, ... Genel Müdürlüğü nün alt yapı hizmetlerini üstlenmeye devam ettiğini, sadece taşımacılık hizmetini düzenlenen yetki belgesi çerçevesinde sigortalısı şirkete devrettiğini, sigortalısının sadece demiryolu taşımacılık hizmeti verdiğini, sigortalısının kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, 08/07/2018 tarihinde ...'da meydana gelen tren kazasında gerçekleşen yaralanma sebebiyle iş göremezlik tazminatı ve tedavi gideri istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememiz 01/02/2022 tarih 9 nolu ara karar gereğince davacının maluliyet durum ve oranının 08/07/2018 olan kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca tespiti hususunda rapor hazırlanmak üzere İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığına gönderilmesine karar verilmekle, 30/06/2022 tarihli ATK raporunda özetle;
"Mevcut belgelere göre ... ve ... kızı 2004 doğumlu ...'nın 08.07.2018 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar, Geçici Fonksiyon Kaybına Neden Olan Ruhsal Hastalıklar, D-Travma sonrası stres bozukluğu, 2-Tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen, özür oranı % 30 olarak tespit edildiğine göre;
1- Kişinin tüm vücut engellilik oranının % 30 (yüzdeotuz) olduğu,
2- İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Davaya dayanak ... tren kazasına ilişkin ... 1. Ağır ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi kök raporuna göre ihbar olunan ... Genel Müdürlüğü kusurlu bulunmuş, Bilirkişi Ek Raporunda ise özetle;
"...kusur durumları açısından 23/10/2020 tarihli kök raporda sunulan değerlendirmelerde bir değişiklik olmamıştır.
Yalnızca 04/11/2020 tarihli ara karar gereğince, kök raporda belirtilen kusurluların kusur ağırlıkları ile ilgili bir güncelleme yapılmıştır. Buna göre;
1) Demiryolu altyapısı ve sanat yapılarında olağanüstü hava koşulları ile ilgili gerekli önlemleri (balast tutucu duvar dâhil) almayan ve meteorolojik durum ile hava koşulları hakkında gerekli koordinasyonu sağlamayan; ... Genel Müdürlüğü AR-GE Birimi, Merkez ve 1. Bölge Emniyet ve Risk Yönetim Müdürlükleri ve diğer ilgili Müdürlüklerin ASLİ KUSURLU oldukları görüş ve kanaatine varılmıştır.
2) Demiryolu altyapısı ve sanat yapılarını üstyapıda yapılan yenilemelere uygun hale getirmeyen; ... Genel Müdürlüğü'nün altyapı ve sanat yapılarını yenilemeden sorumlu Başkanlığı'nın ASLİ KUSURLU olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
3) Mevcut durumda, demiryolu altyapısı ve üstyapısının, olası problemlere karşı her gün düzenli olarak kontrol edilmesi için sorumlu personel olan Yol ve Geçit Kontrol Memurlarını yeterli sayıda istihdam etmeyen; ... Genel Müdürlüğünün Yol ve Geçit Kontrol Memuru istihdam etmekle sorumlu Başkanlığı'nın ASLİ KUSURLU olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Yine dosya kapsamında bulunan aynı kazaya ilişkin olarak farklı davacılar tarafından açılan davalarda yapılan yargılamalarda alınan bilirkişi raporları ile de davalı sigorta şirketine sigortalı ... A.Ş'nin işletmesinin kusurunun bulunmadığı yönünden bilirkişi raporları bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu kapsamda iddia, savunma, toplanan deliller değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 15/11/2023 tarihli raporunda özetle;
“...A.Ş. nin TREN İŞLETMECİLİĞİ FAALİYETİ DOLAYISIYLA meydana gelebilecek bir kaza sonucunda, kusuru olsun olmasın 3. Kişilerin doğrudan doğruya uğrayacakları bedeni ve maddi zararları temina edeceği” poliçe özel şart hükmü yönünden inceleme yapıldığında; Burada tren işletmesinden ne anlaşılması gerektiği önem arzetmektedir.
DEMİRYOLU İŞLETMECİLİĞİ YETKİLENDİRME YÖNETMELİĞİ 3. maddesinde
“f) Demiryolu altyapısı: Demiryolunu oluşturan zemin, balast, travers ve ray ile elektrifikasyon, sinyalizasyon ve haberleşme tesisleriyle bunların tamamlayıcısı her türlü sanat yapısı, tesis, gar ve istasyonları, lojistik ve yük merkezleri ve bunların eklentileri ile iltisak hatlarını,
g)Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
ğ) Demiryolu aracı: Hat yapım, bakım, tamir ve kontrol araçları dahil her türlü çeken ve çekilen araçlar ile tren setlerini,
h) Demiryolu işletmecileri: Bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara göre Bakanlıkça yetki belgesi verilen tüm demiryolu işletmecilerini,
ı)Demiryolu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,” şeklinde tanımlanmıştır.
Davalı şirketin sigortalısının demiryolu tren işletmecisi olduğu görülmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Sigorta” başlıklı 13. Maddesinde;

“ (1) Demiryolu tren işletmecileri, bir kaza meydana gelmesi halinde mali yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için Bakanlığa bu Yönetmelikte belirtilen hususlar ile ulusal ve uluslararası mevzuata uygun bir sigorta poliçesi verir. Poliçenin asgari şartları Bakanlık tarafından ayrıca belirlenir.
(8) Yürürlükte bulunan sigorta ile ilgili diğer mevzuat hükümleri saklıdır.”
Bu madde hükmünden, bir kaza meydana gelmesi halinde demiryolu tren işletmecisinin mali yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için” sigorta poliçesi tanzim ettirmesi gerektiği belirtilmektedir. İşletmecinin kaza sonucu mali yükümlülük altına girebilmesi için meydana gelen kazada iç hukukumuza göre zararın meydana gelmesinde kusur sorumluluğu veya kusursuz sorumluluğunun bulunması gerekmektedir.Mali sorumluluk poliçeleri kural olarak, işletene düşen hukuki sorumluluğu yani kusur sorumluluğunu sigorta güvencesine almaktadır.Dolayısıyla, dava konusu edilen poliçe kapsamında davalı şirketin sigortalısının kusuru bulunması halinde kusur oranında poliçe teminatı ile sorumlu olabilecektir.Aynı Yönetmeliğin 27. Maddesi “Yetki belgesi sahiplerinin sorumlulukları” başlığı altında;
“ (1) Yetki belgesi sahipleri; yolcu ve yük taşımalarının ilgili kanunlara, kararnamelere, yönetmeliklere ve diğer mevzuata, Türkiye’nin taraf olduğu anlaşma ve sözleşmelere uygun
olarak yürütülmesinden sorumludur.
(3) Yolcu taşımacılığı alanında yetki belgesi sahibi tren işletmecileri, duraklamalar dahil olmak üzere kalkış noktasında trene biniş anından, varış noktasında trenden iniş anına kadar olan seyahati süresince kendi kusurundan dolayı
meydana gelebilecek bir kaza nedeniyle yolcuların ve trende görevli bulunan çalışanların yaralanması ve ölümünden sorumludur.” Amir hükmü ile davalının sigortalısı işletmecinin kendi kusuru ile meydana gelecek
yaralanma ve ölümden sorumlu olacağını düzenlemiştir.Davalı şirketin sigortalısının kazanın meydana gelişinde kusuru bulunmadığı belirlenmiş olmakla zarar sorumluluğunun bulunmayacağı dolayısı ile, davalı şirketin de iş bu kaza
sebebiyle zarar sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilmektedir.
"1) Meydana gelen olayın 3. Şahıs Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında bulunmadığı,2) Davalı şirketin zarardan sorumlu olmayacağı, kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; yukarıda ayrıntılarına yer verilen dava konusu tren kazasına ilişkin gerek ceza yargılaması gerekse hukuk yargılamalarında alınan bilirkişi raporlarında dava dışı sigortalı işleten ... A.Ş'nin meydana gelen kazada kusurunun (işletmenin ve çalışanlarının) bulunmadığı tespit edilmiş olup, bu yönden yargılamalarda alınan raporlar birbirleri ile uyumludur. Bu itibarla alınan kusur raporları dosya kapsamına uygun ve birbirlerini teyit eder nitelikte oluşlarına göre denetime elverişli bulunmuş olması sebebiyle kusur yönünden yeni bir rapor alınması cihetine gidilmemiştir. Dava dışı sigortalının kusurunun bulunmadığı tespit edildiğine göre kusur sorumluluğuna dayanılarak tazminat talebinde bulunulamayacaktır.
Burada dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise, somut olayda kusursuz sorumluluğun şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğidir. Bu yönden mahkememizce yapılan değerlendirmede, somut olay bakımından ihbar olunan ... Genel Müdürlüğü'nün ağır kusuru tespit edilmiş olmakla, 3. kişinin ağır kusuru sebebiyle davalı sigorta şirketine sigortalı işleten/taşıyıcı ... A.Ş'nin sorumluluktan kurtulduğunun kabulü gerekmiş bu itibarla dava dışı sigortalının sorumluluğu bulunmadığından oluşan zararın sigorta teminatı kapsamında olmadığı kanaatiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL ilam harcının peşin alınan 35,90-TL'den mahsubu ile artan bakiye 391,70-‬TL'nin karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 4.000,00-TL ücret takdirine, bunun davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine
5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/04/2024

Katip ... Hakim ...