İSTANBUL 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/670 Esas
KARAR NO :2024/228

DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:20/11/2020
KARAR TARİHİ:01/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar aleyhine, alacaklısı ... A.Ş olan ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 06/08/2013 vade tarihli 1 adet senet bonoya dayalı olarak 108.504,42-TL için icra takibi başlatılmış ve takibin kesinleşmiş olduğunu, davalı tarafından, ... A.Ş temlik alacaklısı olarak 02/06/2020 tarihinde ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile davacı ... aleyhine '' BK 19. Maddesine göre Tasarrufun İptali ile İİK 283/2 gereğince tazminat talebi'' ile dava açılmış olduğunu, bu davanın dayanaklarından olan ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası için iş bu davayı açmanın zaruri olduğunu, takip dosyası incelendiğinde takip dayanağı bononun kambiyo vasfında olmadığını, asıl borçlunun bonoda imzasının olmadığını, bono da sadece müşterek müteselsil kefil sıfatıyla davcıların imzası bulunduğunu, düzenlenen keşidecinin imzası olmayan bu bononun kambiyo vasfında olmadığını, bu nedenle ilgili icra dosyası ile kambiyo vasfında olmayan bono için başlatılan kambiyo senetlerine özgü takibin %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, dava konusu senedin en son işlem tarihinin 2014 yılı olduğunu, bu nedenle davacılar yönünden zaman aşımına uğradığını belirterek, dava dilekçesindeki nedenlerle davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili süresinden sonra vermiş olduğu 12/02/2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacıların borçlu olduğunun Genel Kredi Sözleşmesi ile sabit olduğunu, menfi tespit davasının, icra takibi borçlusunun borcunu ödemeden önce herhangi bir borcu olmadığını tespit ettirmek için açtığı dava olup, ancak, davacıların borçlu davaya konu Genel Kredi Sözleşmesi incelendiğinde borcun varlığının ortada olduğunu, bu nedenle, borçluların iş bu iddialarında hukuki bir yararı bulunmadığını, davacıların iddialarının ne olduğunun anlaşılamadığını, davacıların dava dilekçesinin konu kısmında İİK'nun 72. Maddesine dayanarak menfi tespit talebinde bulunmuş, ancak, netice-i talep kısmında ise takibin iptalini talep etmişler, bu nedenle, davacıların iddiaları anlaşılamadığından davacının davasını neye dayandırdığını açıklamasını talep ettiklerini, davacıların iddialarında haksız ve kötü niyetli olduklarını, hesap kat ihtarnamesine ve icra takibine herhangi bir itirazı bulunmayan borçlunun 8 yıl geçtikten ve aleyhine tasarrufun iptali davası açıldıktan sonra sonraki iddiaları açıkça kötü niyetli olduğunu, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddini talep etmişlerdir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Davacı taraf delil olarak; .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası, ....Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi, yemin ve sair delillere dayanmıştır.
Davalı taraf delil olarak; .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ve ödeme emri tebligat mazbatası, bilirkişi, tanık, yemin ve her türlü yasal delillere dayanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Mahkememizden verilen 31/05/2021 tarih ve ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2022/101 Esas, 2023/1425 Karar sayılı, 06/10/2023 tarihli ilamıyla '' Dosya incelendiğinde; davacının dava dilekçesinde takibe konu olan bonoda asıl borçlunun imzasının bulunmadığı, bu nedenle bono vasfını haiz olmadığı, kendilerinin bonoyu yalnızca müteselsil kefil olarak imzaladıklarını, bu belgeye dayanılarak haklarında kambiyo senetlerine mahsus takip yapılamayacağını belirterek, bono nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitini ve .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibinin iptaline ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini de talep ettiği halde, Mahkemece bu yönde hiçbir inceleme yapılmadan, yalnızca takibe konu bononun takip kesinleştikten sonra zamanaşımına uğradığının iddia edildiği ve İİK’nun 71/2 delaletiyle 33/a maddesi uyarınca İcra Mahkemesinden talepte bulunulacağının belirtilerek davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebi yerinde olmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davacının dava dilekçesinde yer verdiği bonoda asıl borçlunun imzasının bulunmaması nedeniyle kefil olarak imzaladıkları bonodan dolayı borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin tüm talepleri hakkında deliller değerlendirilerek ve inceleme yapılarak karar verilmek üzere dosyanın ilk derece Mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir. '' şeklinde kaldırılmakla dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp devam edilen yargılamada;
Dava, bonodan kaynaklanan menfi tespit ve zamanaşımı nedeniyle icra takibinin iptali davasıdır.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, kaldırma kararı ve toplanıp değerlendirilen delillere göre; takibe konuda keşidecisi dava dışı ... Şirketi, lehtarın ... ... A.Ş. Tanzim yeri İstanbul, tanzim tarihi 01/06/2011, vade tarihi 06/08/2013 olan 750.000,00 TL bedelli bonodan kaynaklanan alacağın .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 108.504,42 TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı, davacıların bonoda asıl borçlunun imzası bulunmadığından bononun kambiyo senedi vasfında olmadığı iddiası ile iş bu takip kapsamında borçlu olmadıklarının tespiti talebinde bulundukları, davalı ... Şirketi'nin dava konusu alacağı .... Noterliği'nin 04/12/2018 tarihli ... yevmiye nolu onaylama şeklinde temlik sözleşmesiyle temlik aldığı anlaşılmıştır.
Somut olayda takibe bonoda keşidecinin imzasının bulunmadığı, davacıların müşterek borçlu, müteselsil kefil sıfatıyla senedi imzaladıkları diğer bir deyişle dava ve takip konusu bononun aval veren sıfatıyla imzalandığı anlaşılmakta olup;
6102 sayılı TTK'nın 778/3.maddesinin yollamasıyla aynı yasanın 702.maddesi; "(1)Aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur.
(2)Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerlidir.
(3)Aval veren kişi, poliçe bedelini ödediği takdirde, poliçeden dolayı lehine taahhüt altına girmiş olduğu kişiye ve ona, poliçe gereğince sorumlu olan kişilere karşı poliçeden doğan haklarını iktisap eder." hükmünü içermektedir.
Aval şekil bakımından asıl borca tabi, maddi yönden ise tamamen müstakildir. Aval veren kişi, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumlu olur.
6098 sayılı TBK'nda düzenlenen kefalet hükümlerinden farklı olarak aval veren, lehine aval verilenin ileri sürebileceği ve senedin şekline ilişkin olanlardan başka geçersizlik sebeplerini yahut borcun bulunmadığı yönündeki sebepleri def'i veya itiraz olarak alacaklıya karşı ileri süremez.
Bonoda bulunması gereken unsurlar 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 776. Maddesinde sayılmış olup buna göre; Bono veya emre yazılı senet;
a) Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,
b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini,
c) Vadeyi,
d) Ödeme yerini,
e) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,
f) Düzenlenme tarihini ve yerini,
g) Düzenleyenin imzasını,
içerir.
TTK'nın 777. Maddesinde ise unsurların bulunmaması hali düzenlenmiş olup buna; ikinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz. Vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır. Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır. Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.
Kıymetli evrak sıkı şekil şartlarına tabi nitelikte borç senetleri olup kanunda öngörülen zorunlu veya asli şekil şartlarının eksikliği, kıymetli evrakın geçersizliğine sebep olur. Buna göre bonoda keşidecinin imzasının bulunmaması halinde bono geçersizdir. Buna bağlı olarak TTK'nın 702/2 maddesi uyarınca aval verenlerin taahhütleri de geçersiz olup avalist olan davacılar hakkında geçersiz bonoya dayalı olarak başlatılan icra takibi kapsamında davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davacıların tazminat talebine gelince; takibe konuda bonoda keşidecinin imzasının bulunmadığının açık olduğu, kanunda bu hususun bonoda bulunması gereken zorunlu unsurlardan olduğu hususununda açıkça düzenlendiği dolasıyla takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmakla İcra İflas Kanunu'nun 72/5 maddesi uyarınca takibe konu alacağın %20 oranında takdir edilen 21.700,88 TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacıların bonodan kaynaklı takipte borçlu olmadıklarının tespiti talebi ile birlikte takibe konu bononun takip kesinleştikten sonra zamanaşımına uğradığı iddiasıyla takibin iptali talebinde de bulunduğu anlaşılmıştır. Olayları anlatmak taraflara hukuki nitelendirme hakime aittir. Davacıların talebi terditli değildir. Bu kapsamda zamanaşımı nedeniyle takibin iptali talebi yönünden de değerlendirme yapmak gerekmiş, yapılan incelemede; davacıların talebi İİK'nun 71/2 delaletiyle 33/a maddesi kapsamında zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına ilişkin olup bu hususta icra mahkemesinden talepte bulunulması gerektiği kanaatine varıldığından davacıların fazlaya ilişkin bu isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
1-Davacılar aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-İİK' nın 72/5 maddesi uyarınca hesap edilen 21.700,88 TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine,
3-Fazlaya İlişkin istemin reddine,
4-Davacıların borçlu olmadığının tespiti talebi yönünden;
a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 7.411,93 TL ilam harcından, başlangıçta yatırılan 1.852,99-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.558,94-TL ilam harcının davalıdan tahsili ile hazine irad kaydına,
b-Davacılar tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 1.852,99 -TL peşin harç olmak üzere toplam davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
c-Davacılar tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 1.852,99 -TL peşin harç, 7,80-TL vekalet harcı ve 156,25-TL tebligat/posta olmak üzere toplam 2071,44-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
c-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
d-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacılara verilmesine,
5-Davacıların zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılması talebi yönünden;
a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca 427,60 TL ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
b-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalıya verilmesine,
c-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Davacılar tarafından yatırılan ve harcanmayan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup ana hatları ile anlatıldı.01/04/2024

Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı