İSTANBUL 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/119 Esas
KARAR NO :2024/331

DAVA:İtirazın İptali (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/02/2023
KARAR TARİHİ:14/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ... A.Ş. ile mülk sahibi arasında 01/05/2015 kira başlangıç tarihli 10 yıllık kira sözleşmesi akdedildiğini, akabinde müvekkili şirketin devralmış olduğu ... İnşaat Müt. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... arasında 10 yıllık bayilik ve alt kira sözleşmesi akdedildiğini, akabinde müvekkili şirketin haberdar olmadığı şekilde kira sözleşmesine ek sözleşmenin 7. Maddesine anlaşmanın 5 yıldan sonra devam etmemesi durumunda devam etmeme kararı alan taraf karşı tarafa 60 gün önceden noter aracılığıyla yazılı bildirimde bulunacaktır hükmü eklendiğini, bunun üzerine davalı ... A.Ş. .... Noterliği'nin 20/11/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesiyle mülk sahiplerine kira akdinin 01/05/2020 tarihi itibariyle sona ereceğini bildirerek hiçbir şeyden haberi olmayan müvekkili şirketin 5 yıl daha kira ilişkisini sürdürmesi gerekirken bu ilişkiyi bitirip müvekkili şirketi mağdur ettiğini, bunun üzerine mülk sahipleri tarafından ... İcra Hukuk Mahkemesi .... Sayılı 11/11/2021 tarihli karar ile tahliye kararı alındığını, iş bu mahkemece sürecine davalı ... tarafından usulünce gereğince müdahale edilmediği gibi karara da itiraz edilmemek suretiyle kesinleştirildiğini, açıkça müvekkili şirket kötü niyetli şekilde mağdur duruma düşürüldüğünü, son olarak mülk sahhibi tarafından .... İcra Müdürlüğü... esas sayılı dosyasıyla tahliye kararı icraya konmuş ve 29/04/2022 tarihinde akaryakıt istasyonunun tahliye işlemi gerçekleştirildiğini, müvekkili şirket iyi niyetli şekilde ... ile mülk sahipleri arasında 10 yıllık kira sözleşmesi ve de müvekkil şirket ile ... arasında 10 yıllık bayilik ve alt kira sözleşmesinin varlığın güvenmiş olup kötü niyetli mülk sahibi ve ... yüzünden tahliye edilmiş olduğu yetmezmiş gibi müvekkili şirkete iade edilmesi gereken teminatın geri verilmesi gerekirken aksine yine davalı şirket tarafından müvekkili şirkete iş bu güne kadar iade edilmediğini, bunun üzerine söz konusu teminat miktarının müvekkili şirkete iadesi için öncelikle .... Noterliği ... yevmiye numaralı 24/01/2022 tarihli ihtarname ile teminatın iadesi talep edilmiş ancak sonuç alınmadığından .... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile takip başlatılmış, davalı şirket tarafından haksız ve mesnetsiz yere takibe itiraz edildiğini, iş bu sebeple mahkemeniz huzurunda itirazın iptali davası açma zarureti hasıl olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına vaki borçlunun yetkiye, borca, faize, faiz oranına ve ferilere itirazlarının iptali ve takibin takip talebinde yazılı şartlarla devamına, borçlunun%40 dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... A.Ş ile ... İnşaat Müteahhitlik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasında ... ili, Merkez ilçesi, ... Mah., 1804 pafta, 1120 ada, 40 parselde kayıtlı istasyonun işletilmesine yönelik sözleşmeler akdedilmiş ancak bu sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükler 25.10.2018 tarihli Taahhütname ile birlikte ... Petrol Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.’ye devredildiğini, bunun üzerine, ... ile Bayilik Sözleşmesi ve Otogaz Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, ..., ...'ne devralınan Yatırım Çerçeve Sözleşmesi'nin eki mahiyetinde olan İşletme Bedeli uyarınca ...'ne İşletme Bedeli ödemekle yükümlü olduğunu, hal böyle iken ...’ın taraf olduğu İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi ve Otogaz Bayilik Sözleşmesi süresi sonunda (29.04.2020 tarihinde) kendiliğinden sona erdiğini, bu doğrultuda, müvekkili şirket Yatırım Çerçeve Sözleşmesi’ni de beşinci yılın sonunda sona erdirme hakkını kullandığını ve işbu Yatırım Çerçeve Sözleşmesi de 01.05.2020 tarihi itibariyle ... tarafından feshedildiğini, davacı şirketin iddialarının aksine müvekkili şirket tarafından banka teminat mektubu haklı nedenle nakde tahvil edildiğini, zira davacı şirket müvekkili şirkete borçlu olduğunu, davacı şirket, müvekkili şirket ile arasında akdedilen Sözleşmeler uyarınca aralarında ticari ilişkiler devam ederken, basiretli bir tacir olarak vadesi gelen borçlarını zamanında ödemesi gerektiği halde borçlarını vadesinde ödemediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde düzenlendiği üzere müvekkili şirket tarafından davacı şirketin borçlarını vadesinde ödemediği takdirde işbu borçları tarafına teminat olarak ibraz edilen banka teminat mektuplarını nakde tahvil etmek suretiyle tahsil etme hakkına haiz olduğunu, davacı şirket banka teminat mektubunun süresi geldiği halde banka teminat mektubunun süresini uzatmadığını, davacı şirketin, borçlarını vadesinde ödememiş olması ve teminat mektubunun süresini uzatmamış olması sebebiyle işbu davaya konu banka teminat mektubu taraflar arasında akdedilen sözleşmelere uygun olarak nakde çevrildiğini, davacı şirket haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlattığı için davacı şirket aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, açıklanan tüm bu nedenlerle ve başkaca talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın reddine, davacı şirket aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderlerinin davacı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
2004 sayılı İİK 'nun 67. maddesinde takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği düzenlenmiştir.
Eldeki davada; davacı tarafından, davalı aleyhine.... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile "haksız yere alınan teminat mektubu bedeli iadesi 150.000,00 TL" borcun sebebi gösterilerek, 150.000 TL asıl alacak için davalı aleyhine ilamsız icra takibine başlandığı, ödeme emrinin 15/02/2022 tarihinde davalı yana tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından 21/02/2022 tarihinde 7 günlük yasal süre içerisinde takibe itiraz edildiği, takibin durduğu, itirazın davacı yana tebliğ edilmediği, davacı vekili tarafından 20/02/2023 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında, davalının dava dışı maliklerden kiraladığı taşınmazda, davacının otogaz bayiliği işletmesine ilişkin sözleşme imzalandığı; bu sözleşmenin taraflarca sona erdirilmesinden sonra davalının taraf olduğu kira sözleşmesinin davacı yana devredilmesine dair protokol imzalandığı uyuşmazlığın bu protokolden kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusu protokolde;
" 3.PROTOKOLÜN KONUSU
İşbu Protokol'ün konusu; ...'nin kiracı olduğu Kira Sözleşmesi'nin ve kiracılık ilişkisinin Borçlar Kanunu'nun 323. maddesi uyarınca ...'a devredilmesi ve ...'ın da söze konu kira sözleşmesini ve kira ilişkisini devralması, bu hususlarda tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesidir. Taraflar arasında Maliklere iletmek üzere ayrıca bir Devir Prokotolü akdedilecek olup, her iki sözleşme bir bütündür.
4.TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
4.5. ..., Kira Sözleşmesi'nin Devir Tarihi'nden itibaren 2 yıl süre boyunca Kira Sözleşmesi'nden kaynaklı herhangi bir bedel ödemek durumunda kalmaması şartıyla, ...'ın ...'ne ibraz ettiği 150.000-TL tutarındaki banka teminat mektubunu 2 (iki) yıllık sürenin sona ermesi sonrasında ...'a iade edecektir.
4.7. ...'ın Kiralanan Yer'i tahliye etmemesi ve dolayısıyla da ...'nin Kiralanan Yer'i Maliklere iade etmediği gerekçesiyle, ... tarafından kira bedellerinin ödenmesi fisi aleyhine;
* T.C. ..., İcra Dairesi ... E. sayılı,
* T.C. .... İcra Dairesi ... E. sayılı,
* T.C, .... fora Dairesi ... E. sayılı,
* T.C. .... Iora Dairesi ... E. Sayılı, icra takipleri başlatılmıştır. Söze konu icra takiplerine ... tarafından itiraz edilmiş ve akabinde ... tarafından ... aleyhine itirazın iptali davaları ikame edilmiştir.
Kütayha Aryap, ... aleyhine ikame edilmiş olan icra takiplerini ve davalarını bildiğini ve incelediğini, gerek bahsi göçen icralar/davalar nedeniyle ...'nin ödemek durumunda kalacağı bedelleri gerekse de devir tarihine kadar geçen süre ile ilgili döneme ilişkin ikame edilecek icra takipleri/davalar nedeniyle ...'nin ödemek durumunda kalacağı bedelleri, herhangi bir bildirime yahut ayrıca bir mahkeme kararına gerek kalmaksızın ...'ne gayri kabili rücu olarak ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder.
Öyleki, ... icra takiplerine konu borçları, İlgili icra dairesi nezdinde tüm ferileri ile birlikte ödeyecek ve akabinde ödenen bedellere ilişkin dekontları ve ödemeye ilişkin faturayı ...'a iletecektir. Benzer şekilde icra takiplerin ilişikn itirazların kaldırılması/iptali için açılmış davalara ilişkin de bir ödeme yapmak durumunda kalırsa bu bedelleri de ödeme dekontları ve ödemeye ilişkin fatura ile birlikte ...'a iletecektir ... ilgili faturaların düzenlendiği tarihten itibaren 3 füç) gün için ilgili bedelleri ...'ne ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt eder. Aksi durum işbu Protokol'e aykırılık teşkil eder." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Davalı ile dava dışı ... arasında imzalanan 01/06/2022 tarihli protokol ile ;
2. PROTOKOLÜN KONUSU
“Yenidoğan Mah. Dumlupınar Bulvarı No:113 Merkez/...” adresinde mukim ve tapuda “... Mah. 1804 Pafta 1120 Ada 40 Parselde Kayıtlı 3517,00 m2 alanlı iki katlı betonarme Akaryakıt/LPG İstasyonu binası ve arsa” vasıflı gayrimenkulün kira alacaklarıyla ilgili, alacaklılar ... (TC NO:4...) & ... (TC NO:...) & ... (TC NO:...) tarafından borçlu ... A.Ş. (VKN:...) aleyhine başlatılan (aşağıda 3.maddede yazılı) takiplere konu borçların tasfiyesi ve işbu icra dosyalarıyla bağlantılı açılmış olan (aşağıda 4.maddede yazılı) itirazın iptali talepli dava dosyalarına konu mevcut bütün ihtilafların taraflar arasında sulh yolu ile sonlandırılması.
...İCRA DAİRELERİ VE DOSYA NO
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesinin... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
....İcra Dairesi ... Esas
4.MAHKEMELER VE DOSYA NO
....Sulh Hukuk Mahkemesi ... Esas
....Sulh Hukuk Mahkemesi... Esas
....Sulh Hukuk Mahkemesi ... Esas
....Sulh Hukuk Mahkemesi ... Esas
....Sulh Hukuk Mahkemesi ... Esas
....Sulh Hukuk Mahkemesi ...Esas
....Sulh Hukuk Mahkemesi ... Esas
....Sulh Hukuk Mahkemesi ... Esas
... İcra Hukuk Mahkemesi ...
... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas
6. PROTOKOLE KONU BORÇ TUTARI :
İşbu Sulh ve İbra Protokolüyle yukarıda 3. ve 4. maddede yazılı tüm mahkeme ve icra dosyalarına konu, stopajsız kira alacaklarının tamamı, stopaj ödemesi (Borçlu tarafından ilgili idareye ödemesi yapılacaktır), tahsil/tahliye harçları borçlu tarafa ait olmak ve icra inkar tazminatlarının alacaklı tarafça talep edilmemesi kaydıyla, takip öncesi ve sonrası işlemiş faizler, takip masrafları, itirazın iptali davaların yargılama giderleri, takip ve mahkeme vekalet ücretleri dahil 1.850.000,00.7L. (BİRMİLYONSEKİZYÜZELLİBİN-TL.) olarak belirlenmiştir." taraflar arasında devam eden icra takipleri ile itiraz nedeni ile açılan itirazın iptali davalarının ... Aş tarafından ödenecek 1.850.000,00 TL karşılığında sulh ile sonuçlandırılmasının kararlaştırıldığı, ilgili dosyaların feragat nedeni ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Muhasebe ve Finans Uzmanı Doç.Dr. ...tarafından düzenlenen 01/04/2024 tarihli rapor ile ; kira bedellerinin ödenmemesi nedeni ile dava dışı ... tarafından yapılan icra takipleri neticesinde açılar davaların sulh yolu ile çözümlenmesi amacıyla 01/06/2022 tarihli protokol yapıldığı, bu protokole konu borç tutarı 1.850.000,000 TL'nin 03/06/2022 tarihinde davalı şirket tarafından ödendiği, protokol konusu borçların 2020 yılından itibaren ödenmeyen kiralardan kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 01/04/2024 tarihli bilirkişi raporuna itiraz konulu 20/04/2024 tarihli dilekçesi ile, davalı yanın kötü niyetli olarak hareket etmesi nedeni ile maliklerce tahliye kararı alındığı, davalının tahliye kararına karşı gereğince müdahale etmediği ve davacı tarafından yapılan ödemelerin bilirkişi raporunda dikkate alınmadığını, davacı tarafından kira bedelinin ödenmesine ilişkin tevdi mahali kararı alındığını ancak dava dışı maliklerin itirazı üzerine bu kararın kaldırıldığını, maliklere hiç bir şekilde ödeme yapılmadığı savunulmuştur.
Taraflar arasında imzalanın ve uyuşmazlık konusu olan protokolün " AÇIKLAMALAR" başlıklı 2.maddesinde
"2.1.... ile ..., ...ve ... (“...”) arasında ... ili, ... ilçesi, ... Mah., 1804 pafta. 1120 ada. 40 parsel numarası ile tapuda kayıtlı taşınmaz (“Kiralanan Yer”) için 01.05.2015 başlangıç tarihli Kira Sözleşmesi akdedilmiştir.
2.2. ... ile ... arasında Bayilik Sözleşmeleri ve Yatırım Çerçeve sözleşmesi'nin tüm hak ve yükümlülüklerinin devredildiği Taahhütnameler akdedilmiştir. Sözleşmeleri 01.05.2020 tarihinde kendiliğinden sona ermiş; Yatırım Çerçeve Sözleşmesi ise ... tarafından 01.05.2020 tarihinde feshedilmiştir.
2.3. ..., bahse konu sözleşmelerin feshedilmesi akabinde Kiralanan Yer'i tahliye etmemiştir. Bu nedenle, ... Kiralanan Yer'e ilişkin akdedilen Kira Sözleşmesi'ni ve kira ilişkisini sona erdirememiştir. Bu nedenle de ... aleyhine icra takipleri ve davalar ikame edilmiştir.
2.4. — ... ile ..., aralarındaki tüm sözleşmelerin 01.05.2020 tarihi itibarıyla sona erdiği ve Yatırım Çerçeve Sözleşmesi'nin eki mahiyetinde olan İşletme Bedeli'nin herhangi bir suretle kira ilişkisi lesis etmediği ve sözleşmesi olmadığı hususunda mutabıktırlar." olarak taraflarca açıkça imza altına alındığı üzere davacının aralarındaki bayilik sözleşmesinin feshinden sonra kiralanan yeri terk etmemesi nedeni kira ilişkisinin sonlandırılamadığı ve bu nedenle davalı aleyhine icra takiplerinin yapıldığı, anılı maddeler gereği bu durumun davacının da kabulünde olduğu, protokolün az yukarıda yazılı 4.7 maddesinde davalı aleyhine yürüyen icra takip dosya numaralarının davacı yana bildirildiği, ... ile davalı arasında imzalanan 01/06/2022 tarihli protokolde bu icra dosyalarına konu borçların da tasfiyesine karar verildiği, protokolün uyuşmazlık konusu 4.5 maddesinde açıkça davacının devir tarihinden itibaren 2 yıl süre ile kira sözleşmesinden kaynaklanan herhangi bir bedel ödemek durumunda kalmaması halinde teminat mektubunun iade edileceğinin kararlaştırıldığı, bu hali teminat mektubunun davacı yana iadesinin gerekmediği ve davalının nakde çevirmekte haklı olduğu anlaşılmış, davanın reddine karar verilmiştir.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67/2.maddesi uyarınca itirazın iptali davasının kısmen veya tamamen reddi halinde, borçlu lehine hükmedilecek tazminat kötü niyet tazminatı olup, borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için icra takibinin haksız olmasının yanında takip alacaklısının kötü niyetli olması gerekir. Alacaklı icra takibi başlatmakta kötü niyetli değilse aleyhine kötü niyet tazminatı hükmedilemez. Somut olayda, davacı yanın icra takibi yapmakta kötü niyetli olduğu dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu sebeple davalı yanın kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilerek uyuşmazlığın bütünü hakkında aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin olarak ödenen 1.811,63 TL harçtan mahsubu ile bakiye bakiye 1.384,03 TL harcın kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana iadesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 24.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
7-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/05/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır