İSTANBUL 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/288 Esas
KARAR NO : 2024/131

DAVA : İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/04/2021
KARAR TARİHİ : 27/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin yapımını üstlendiği ... bölüm Merkezi Sterilizasyon ve tadilat işinin, tadilat kapsamındaki "PVC Zemin Kaplama (Homojen) Taşyünü Asma Tavan, Alçıpan Duvar İşleri, Alçı Sıva Boya (Antibakteriyel) Duvar Kırma - Temizlik - Moloz Atımı, Kapı, Elektrik Aydınlatma ve Sıhhi Tesisat Yapılması, Elektrik İşleri 60X60 Led Armatür Bağlantıları, Projedeki cihazların projeye uygun kablo bağlantılarının çekilmesi, ana gider hattının 100 mm çelik boru ile zemindeki logar hattına bağlanması, malzemeli olarak uygulamanın yapılması" işini 28.08.2019 tarihli sözleşme ile karşı taraf ... Tic. Ltd. Şti. ne taşeron olarak verdiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesindeki "ödemeler" hükmünde yazılı olduğu üzere müvekkilini karşı tarafa 15.000,00.-TL nakit ve 32.000,00.-TL ...Bank ...Şubesinin ...-27.11.2019 keşideli ve 32.000,00.-TL bedelli çekini verdiğini, işin yapımı sırasında, 26.09.2019 tarihinde ... ve çevre illerde meydana gelen deprem nedeniyle işin fiilen yürütülememesi üzerine müvekkilini 03.10.2019 tarih ve ... sayılı yazısı ile Devlet Malzeme Ofisi'ne başvurduğunu, ... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanlığı 09.10.2019 tarihli yazısı ile işin deprem nedeniyle fakülte binalarının Valilik kararı ile boşaltıldığını, mücbir sebep nedeniyle teslim edilip montaj ve muayene kabul işlemleri yapılamayan cihazların kamu zararı oluşturmaması adına iade edilmesi gerektiğini müvekkiline bildirdiğini, işin iptali aşamasına kadar davalı şirket sözleşme ile yükümlendiği işin sadece bir kısım "Duvar Kırma" işini yaptığını ve işin iptali nedeniyle bu haliyle işi bıraktığını, karşı tarafın yapmış olduğu işlerin ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit ettirildiğini, davalı her ne kadar sözleşme nedeniyle malzeme alımı yaptığı iddiasında bulunmuş ise de şantiye alanında ... 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile tespit edilen imlatlardan başka imalat veya ihzarat bulunmadığını, taraflarınca kabul edilmemekle birlikte davalının malzeme alımı yaptığı kabul edilse dahi, almış olduğu bu malzemeleri şantiye sahasında ihzarat olarak müvekkile teslim etmesinin gerektiğini, böyle bir teslim yapılmadığına göre davalı malzeme satın almış olsa dahi bu malzemeler kendi uhdesinde kaldığı ve bunların mülkiyetine sahip olduğu gibi, aynı zamanda bu malzemelerin bedellerini de müvekkilden alarak haksız yere zenginleşmiş oluştuğunu, bu durumun kabulü hukuken mümkün olmadığını, işin mücbir sebep nedeniyle durdurulmuş ve iptal edilmiş olması ve davalının da sadece bir kısım "duvar kırma" işini yapmış ve diğer işlere başlamamış olması nedeniyle davalıya verilen ve o aşamada henüz ödenmemiş olan çekin iadesi için görüşmeler yapılmış, davalının bunu kabul etmemesi üzerinde de ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyasından çekin ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı talep edilmiş, ancak mahkemenin kararının gecikmiş olması üzerine, bankaya ibraz edilen çekin yazılmaması için çek bedeli müvekkil tarafından ödenmek zorunda kalındığını, müvekkilin nakten ödediği 15.000,00.-TL ile çek ile ödenen 32.000,00.-TL ki toplam 47.000,00.-TL ndan karşı tarafın yapmış olduğu imalat bedeli olan 13.020,00.-TL nın indirilmesi sonucu karşı taraf haksız ve fazladan 33.980,00.-TL tahsil etmiş olup bu bedeli müvekkille iadesinin gerektiğini, sorunun sulhen çözülmesi konusunda müvekkilin karşı taraf nezdinde yaptığı tüm girişimler sonuçsuz kalmış, davalı anlaşmaya yanaşmadığını, arabuluculuk görüşmesinde de anlaşma sağlanamadığını, açıklanan tüm bu nedenlerle davalı şirketin müvekkil ... A.Ş. nden haksız ve fazladan tahsil ettiği 33.980,00.-TL nın davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesine, alacağa 27.11.2019 tarihinden itibaren ; Sayın Mahkemenizce aksi kanaatte olunması halinde Arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sona erdirilmesi tarihi olan 20.07.2020 tarihinden itibaren ticari avans faizi yürütülmesine, delil tespiti ve ihtiyati tedbir dosyaları masraflı dahil tüm mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirket tarafından müvekkil şirket aleyhine açılan dava, haksız ve hukuka aykırı olup kabulünün mümkün olmadığını, müvekkil şirket ile davacı şirket arasında 28.08.2019 tarihinde imzalanan taşeron sözleşmesine istinaden müvekkil şirket ... Binasının 2. Kat 4. Bölümü’nün tadilatını, PVC Zemin Kaplamasını (Homojen), Taşyünü Asma Tavanını, Alçıpan Duvar İşlerini, Alçı Sıva Boya (Antibakteriyel) Duvar Kırma-Temizlik-Moloz Atımını, Kapısını, Elektrik Aydınlatmasını ve Sıhhi Tesisat yapılmasını , malzemeli olarak uygulamanın yapılmasını üstlendiğini, taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırıldığı gibi müvekkil şirket tarafından hemen işin yapımına başlanmış ve ancak yaşanan doğal afet nedeniyle valilik kararı ile tahliye edilen binada, davacı tarafından işin durdurulduğu tarihe kadar yüklenilen iş aralıksız ve sürekli olarak yapılmış ve işin %80’i bu tarihe kadar tamamlandığını, sözleşmede de yer aldığı gibi müvekkil şirket işin yarısını bitirmiş olduğundan, yaptığı iş karşılığı davacı şirket tarafından kendisine 27.11.2019 keşide tarihli 32.000-TL bedelli çek verildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 5. Maddesinde 32.000-TL'lik ödemenin malzemenin şantiyeye indirilmesi ve işin yarısının bitirilmesine müteakip ödeneceği hususu da göz alındığında, söz konusu çekin işin yarısının bitirilmesinden sonra müvekkil şirkete çekin verilmiş olduğunu da açıkça göstermekte olduğunu, sözleşmede yer aldığı üzere malzemeler şantiyeye indirilmemişse ve işin yarısı tamamlanmışsa söz konusu çekin müvekkil şirkete verilmiş olması davacı şirketçe izaha muhtaç bir husus olduğunu, tüm bunlara rağmen davacı şirket, işin mücbir sebep nedeniyle iptal olması dolayısıyla uğradığı zararı müvekkil şirketten haksız yere tazmin yoluna gitmek için ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş ve... K sayılı dosyası ile delil tespiti isteminde bulunduğunu, tüm bunların yanı sıra, tekrarla belirtmek gerekir ki söz konusu işin müvekkilin kusuru olmaksızın mücbir sebep nedeniyle tamamlanmamış olduğunun ortada olduğunu, müvekkil şirket davacı ile yapılan sözleşmeye uygun davranarak tüm edimlerini yerine getirmiş, ekte sunulan faturalardan da anlaşılacağı üzere davacı şirketten aldığı ödemeden fazla harcama yaptığını, gelinen noktada davacı şirketin aksine müvekkil şirket mağdur durumda olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkil şirket aleyhine açılan davanın hukuken kabulünün mümkün olmadığını, davacı şirket, sözleşmeye konu tadilat işleminin mücbir sebeple iptal olması nedeniyle huzurdaki davayı kötü niyetli olarak ikame etmiş olup, müvekkil şirketin hak etmiş olduğu ücretin iadesini haksız ve hukuka aykırı olarak talep etmekte olduğunu, haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; eser sözleşmesi nedeni ile alacak davasıdır.
Taraflar arasında, davacının iş veren, davalının taşeron olduğu 28/08/2019 tarihli " TAŞERON SÖZLEŞMESİ" nin imzalandığı, sözleşme ile davalının ...Binası 2. Kat 4. Bölüm tadilat projesi gereğince PVC zemin kaplama, taş yünü asma tavan, alçıpan duvar işleri, alçı sıva boya, duvar kırma-temizlik-moloz atımı, kapı elektrik aydınlatma ve sıhhı tesisat yapılması, elektrik işleri 60*60 led armatür bağlantıları, projedeki cihazların projeye uygun kablo bağlantılarının çekilmesi, ana gider hattının 100 mm çelik boru ile zemindeki logar hattına bağlanmasını ve malzeme olarak uygulamanın yapılmasını konu alan 75.000,00 TL +KDV bedelli eser sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmenin ödemeyi düzenleyen 6. Maddesinde " KDV hariç toplam iş bedelinin 15.000 TL'si sözleşmenin yapılmasına müteakip nakden ve peşinen, 32.000 TL'si malzemenin şantiyeye indirilmesi ve işin yarısını müteakip, bakiye bedel işlerin tamamen bitmesini müteakip kesilen fatura tarihinden itibaren 90 gün vadeli çek ile taşerona ödenir. " olarak kararlaştırıldığı, davacı tarafından, davalı yana 32.000 TL bedelli ... Bank'a ait ... seri numaralı 27/11/2019 tarihli çekin keşide edildiği, çekin 27/11/2019 tarihinde muhatap banka tarafından takas sisteminde ödendiği, ... Dekanlığı tarafından davacı yana gönderilen ... sayılı yazılı ile fakülte binalarının 26/09/2019 tarihinde yaşanan deprem sonucunda valilik kararı ile tasfiye edilmesine karar verildiği bu nedenle sterilizasyon ünitesi kurulumu için davacı tarafından temin edilen cihazların iadesinin istendiği, dava konusu işin ... İli'nde 26/09/2019 tarihinde yaşanan deprem neticesinde fakülte binalarının Valilik kararı ile tasfiye edilmesine karar verilmesi nedeni ile durduğu, davacı yanın talebi ile ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... d.iş sayılı dosyası ile yapılan tespit neticesinde bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 20/12/2019 tarihli rapor ile keşif tarihi itibariyle davalı tarafından yapılan malzeme+işçilik+montaj+nakliye işleri toplamının 13.020,00 TL olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen 22/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalının yapmış olduğu imalatın tahrif edildiğine dair iddiasını doğrular nitelikte delil bulunmadığı, davalı tarafından işin durdurulması ardından yaptırılan bir tespit bulunmadığı, işin muhafaza altına alınmadığı, davacı tarafından fazla ödendiği tespit edilen 33.980,00 TL'nin davalıya iade edilmesinin gerektiği rapor edilmiştir.
6098 TBK'nun 136. maddesi;
"Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır.
Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür." düzenlemesini havidir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/90 Esas, 2018/1259 Karar ve 27/06/2018 tarihli kararında mücbir sebep "..Bu noktada “mücbir sebep” kavramı üzerinde kısaca durulmasında fayda vardır. Mücbir sebep, sorumlu veya borçlunun faaliyet ve işletmesi dışında meydana gelen, genel bir davranış normunun veya borcun ihlâline mutlak ve kaçınılmaz bir şekilde yol açan, öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan olağanüstü bir olaydır. Deprem, sel, yangın, salgın hastalık gibi doğal afetler mücbir sebep sayılır." şeklinde tanımlanmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; taraflar arasında İstanbul Üniversitesi Diş Fakültesi'nin tadilat işi kapsamında bir kısım işlerin yapılması için eser sözleşmesi imzalandığı, 26/09/2019 tarihinde İstanbul İli'nde yaşanan deprem neticesinde fakülte binalarının tasfiyesine karar verildiği, sözleşme konusu işin bu nedenle durduğu, deprem ve bina tasfiye kararının sözleşmenin ifası yönünden mücbir sebep oluşturduğu ve TBK'nun 136. maddesi uyarınca tarafların borcunun sona erdiği, tarafların almış oldukları edimleri sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği iade etmekle yükümlü oldukları, davalının, dava konusu iş nedeni ile davalıdan toplam 47.000 TL ödeme aldığı, almış olduğu ödeme karşılığı toplam KDV hariç 13.020,00 TL bedelli iş yaptığının ispat edildiği, davalının işin %80'nin tamamlandığı ancak yapılan işlerin bir kısmının tahrif edildiği iddiasının ispat edilemediği, davalının yapmış olduğu iş bedelini aşan 33.980,00 TL'yi davacı yana sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iade etmekle yükümlü olduğu anlaşılmış davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 33.980,00 TL ' nin 20/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 2.321,17 TL karar ve ilam harcının peşin olarak ödenen 580,30 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.740,87 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından ödenen 580,30 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine.
4-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile ödenen 59,30 TL başvuru harcı, 6.250,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti ile ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... d.iş sayılı sayılı dosyasında ödenen 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 20,40 TL başvuru harcı ile 73,10 TL peşin harç olmak üzere toplam ödenen 7.602,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
7-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır