T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/353 Esas
KARAR NO :2024/301
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/07/2020
KARAR TARİHİ:08/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; taraflar arasında akdedilen Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ile eki Bayilik Protokolü hükümleri gereğince, davalı bayinin kusurlu davranışı nedeni ile süresinden önce sona eren Bayilik Protokolü'nün 4.maddesinde öngörülen blok cezai şart tutarı olan 50.000 USD karşılığı 188.880,00-TL.'nin sözleşmenin sona erme tarihi olan 12/06/2019 'dan itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte, satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağının ileride artırılmak üzere şimdilik 5.000 USD karşılığı 18.880,00-TL.'sinin ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte, Bayilik Sözleşmesinin 46.maddesi uyarınca sözleşmenin davalı bayinin kusurlu davranışı nedeni ile sona erdiği 12/06/2019 tarihinden sözleşmenin normal sona erme tarihi olan 28/01/2023 tarihine kadar olan dönem bakımından müvekkili lehine hesaplanacak kar mahrumiyeti alacağının ileri artırılmak üzere şimdilik 5.000,00-TL.'nin sözleşmenin sona örme tarihi olan 12/06/2019 'dan itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı bayiye ariyet olarak verilen ancak iade edilmeyen 1 adet kompresörün müvekkiline iadesini, aynen iade mümkün olmaz ise amortisman bedeli düşüldükten sonra iade alınamayan kompresör bedeli için tespit edilecek rayiç bedellerinin fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 3.000 TL tutarındaki kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 28/02/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile satış taahhüdünü ihlalden doğan cezai şart alacağı için 72.836,00-TL cezai şart tutarının temerrüt tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek bankaların dövize uyguladıkları en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, Bayilik Protokolünün 4. maddesinde öngörülen blok cezai şart tutarı olan 50.000,00-USD karşılığı 188.888,00-TL.'nin sözleşmenin feshedildiği tarih olan 06/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, kar mahrumiyeti alacağı bakımından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 3 aylık süreye isabet eden 26.592,00-TL.'nin sözleşmenin sona erme tarihi olan 06/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, ariyete konu iade alınamayan kompresörün aynen iadesi olmadığı halde bedeli için 17.000,00-TL.'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı ise davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğindeki protokol sözleşmesinden kaynaklı cezai şart bedelinin tahsili, davalı şirkete teslim edilen ariyetlerin iadesi talepli alacak davasıdır.
Dosyaya sunulan sözleşme ve protokollerden taraflar arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi kurulduğu, davalının lisansının faaliyet gösterilmemesi nedeniyle EPDK tarafından 12/06/2019 tarihinde iptal edildiği anlaşılmıştır.
Bu sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini, bu nedenle cezai şarta ve ariyet bedeline hak kazandığını ispat yükü davacıya aittir.
Uyuşmazlığın çözümü teknik inceleme gerektirdiğinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Cezai şart yönünden; taraflar arasındaki protokolün 4. maddesi uyarınca, davalının sözleşmeye aykırı davranması halinde davacının 50.000,00 USD cezai şart talep edebileceğinin kararlaştırıldığı, davalının alım taahhüdüne uymaması ve lisansının iptaline neden olmasının protokolün söz konusu maddesine aykırılık teşkil ettiği, bu nedenle davacının cezai şart talep hakkının doğduğu, davacının seçimlik hakkını Türk Lirası üzerinden kullandığı, seçim tarihi itibarıyla talep edebileceği cezai şart tutarının 188.880,00 TL olduğu, ancak alınan bilirkişi raporuna göre bu durumun davalının ekonomik yönden mahvına neden olacağının anlaşıldığı, bu hususun ahlaka aykırılık teşkil etmesi sebebiyle resen gözetileceği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/8664 Esas-2023/2492 Karar sayılı karar), tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile sözleşmenin ayakta kalma süresi dikkate alınarak takdiren %50 oranında indirim yapılarak istem kısmen kabul edilmiştir.
Satış taahhüdü yönünden; davalının protokol ile yükümlendiği miktarda ürün alımı yapmadığı, davalının 400 m³ yerine 78 m³ ürün alımı yaptığı, bu nedenle 72.836,00 TL ödeme yapmakla yükümlü olduğu anlaşılmış, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile sözleşmenin ayakta kalma süresi dikkate alınarak takdiren %50 oranında indirim yapılarak istem kısmen kabul edilmiştir.
Kâr kaybı yönünden; taraflar arasındaki sözleşmenin 5 yıl için imzalandığı, ancak davalının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle davacının sözleşmeden umduğu faydayı sağlayamadığı, bu nedenle yoksun kaldığı kârı isteyebileceği anlaşılmış, benimsenen bilirkişi raporu ve taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde istem kabul edilmiştir.
Ariyet yönünden; davacının sözleşme kapsamında davalının kullanımına tahsis ettiği ariyetin bedelini talep ettiği, talimat yolu ile alınan bilirkişi raporu ile davaya konu kompresörün davalıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle davacının ariyetin iadesini talep etmekte haklı olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçede açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-94.440,00 TL akde aykırılıktan kaynaklı cezai şart bedelinin dava tarihi olan 23/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-36.418,00 TL eksik ürün alımından kaynaklı cezai şart bedelinin temerrüt tarihi olan 04/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
3-26.592,00 TL kar mahrumiyeti alacağının 5.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 23/07/2020 tarihinden, bakiyesinin ise ıslah tarihi olan 28/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-17.000,00 TL ariyet bedeli alacağının 3.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 23/07/2020 tarihinden, bakiyesinin ise ıslah tarihi olan 28/02/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Alınması gerekli 11.916,68-TL karar ve ilam harcının 5.299,28-TL ( 3.684,78-TL peşin harç + 85,38-TL tamamlama harcı + 1.529,12-TL ıslah harcı ) harçtan mahsubu ile geriye kalan 6.617,40-TL eksik harcın davalıdan alınıp Maliye'ye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan 5.299,28-TL ( 3.684,78-TL peşin harç + 85,38-TL tamamlama harcı + 1.529,12-TL ıslah harcı ) harcın davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 27.912,00-TL. vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 6.412,20-TL ( 54,40-TL. başvuru harcı, 7,80-TL. vekalet harcı, 4.900,00-TL. bilirkişi ücreti, 419,90-TL keşif harcı, 300,00-TL araç ücreti ve 730,10-TL. posta, tebligat masrafı) yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına,
10-Davacı tarafından yatırılan ve harcanmayan gider avansından geriye kalan kısmın karar kesinleştikten sonra davacı tarafa iadesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
Dilekçeniz oluşturuluyor. Bu süreç biraz zaman alabilir, ancak sıkılmamanız için aşağıda dilekçe oluşturulmasını istediğiniz konuda benzer içtihatları listeledik. İncelemek isteyebilir veya bekleyebilirsiniz. Dilekçeniz oluşturulduktan sonra ekranda sizinle paylaşılacaktır. Sabrınız için teşekkür ederiz!
