İSTANBUL 11. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2020/320 Esas
KARAR NO:2024/371

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/07/2020
KARŞI DAVA:Alacak-Tazminat
KARŞI DAVA TARİHİ:07/09/2020
KARAR TARİHİ:23/05/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı dava ve karşı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 27/05/2016 tarihli ... 16MW Ges Sahası Çevre Güvenlik Sistemi IP Kapalı Devre Güvenlik Kamera Sistemi (CCTV) Kurulumu İşine Ait Sipariş ve Kurulum Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedelinin 61.000 USD + KDV olduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşme konusu işin eksiksiz olarak yerine getirildiğini, operasyon merkezine görüntülerin aktarılması işleminin eksiksiz olarak tamamlandığını, davalı şirket personellerine eğitim verildiğini ve bu durumun tutanak altına alındığını ancak, davalı tarafça kusur ve eksiklik iddiasıyla sözleşmeden dönüldüğünü, davalı tarafça yapılan sözleşmenin feshinin haksız olduğunu, sözleşmeden kaynaklı bakiye alacağının ödenmediğini, ... ATM'nin ... E sayılı kararla, "'...Mahkememizce eserdeki ayıp nedeniyle 27.000-TL'nin semenden tenzil bedeli olarak kabul edilmesi gerektiği, ancak davalının sistemin elektrik kablosu ile işletilmesine muvafakat etmemesinin onun %25 müterafik kusurunu oluşturduğundan 27.000-TL'nin %75'inden davacının sorumlu olması gerektiği, davalı tarafça takas mahsup savunması olarak ileri sürülen ayıp iddiaları nedeniyle davacının talebe konu alacağından 20.250-TL'nin mahsubu sonucu davacı tarafça 1.000-USD alacak talebine yönelik ıslah bulunmaması sebebiyle hükmedilecek bir bedel kalmadığından...'' davanın reddine karar verildiği, müvekkilinin alacağının sabit olduğunu, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiğini ve müvekkili lehine usuli kazanılmış hak doğurduğunu; bu nedenlerle müvekkili alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe itiraz edildiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle itirazın iptaline, davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı karşı davacı vekili, asıl davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında imzalanan 27/05/2016 tarihli sözleşme gereği davacının projeye uygun olarak sözleşme konusu işin gereği gibi tam ve eksiksiz şekilde teslim etmediğini, aynı sözleşme bedelinin tahsili amacıyla ... ATM'de açılan davanın reddine karar verildiğini, davacı tarafça yapılan işin gizli ayıplı olduğunu, güvenlik kamerası sisteminde dilekçesinde ayrıntılı olarak bildirdiği şekilde birçok eksiklik ve hata tespit edildiğini, buna ilişkin bildirimlerin davacı tarafa yapıldığını, davacının müvekkilinden herhangi bir alacağının bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde ayrıntılı olarak bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuş;
Karşı davacı taraf karşı dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılmış asıl davaya konu 27/05/2016 tarihli ... 16MW Ges Sahası Çevre Güvenlik Sistemi IP Kapalı Devre Güvenlik Kamera Sistemi (CCTV) Kurulumu İşine Ait Sipariş ve Kurulum Sözleşmesi gereğince karşı davalının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirmediğini, sözleşme konusu işin ayıplı olduğunu, bu nedenle müvekkili tarafından ödenen peşinat bedelinin karşı davalıdan tahsilinin gerektiğini, müvekkili şirket tarafından katlanılan personel bedellerinin ödenmesi gerektiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkilinin karşı yana ödemiş olduğu 24.400 USD peşinat bedelinin ödendiği tarihten bu yana işletilecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, müvekkilinin sözleşmeden doğan müspet ve menfi tüm maddi zararının karşılanması talebi ile şimdilik 1.000 TL bedelin ticari faiziyle tahsiline, karşı yan tarafından montajı sağlanan bütün teknik ekipmanların ve sistemin tamamının demontesi sağlanılarak yerlerinden sökülmesine ve taşınmazın eski hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiş; 04/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile sözleşmeden doğan müspet ve menfi tüm maddi zararının karşılanması amacıyla personel gideri yönünden talebini 614.470,03 TL'ye yükseltmiştir.
Karşı davada karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılmış sözleşme konusu işin eksiksiz olarak tamamlanıp karşı davacıya teslim edildiğini, müvekkilinin davalı karşı davacıdan alacaklı olduğunu, karşı davacı tarafın iddialarının yerinde olmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle karşı davanın reddini savunmuştur.
Asıl davaya dayanak takibin başlatıldığı, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası üzerinde yapılan incelemede; davacı tarafça davalı borçlu hakkında davaya dayanak sözleşmeden kaynaklı alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emirinin tebliğinden itibaren 7 günlük yasal süre içerisinde davalı borçlunun vaki itirazı üzerine takibin durduğu ve yasal 1 yıllık süre içerisinde davacı tarafça, itirazın hükümden düşülmesine yönelik dilekçede ileri sürülen nedenlerle eldeki asıl davanın açıldığı görülmüştür.
Asıl dava; taraflar arasında yapılmış eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan takibe vaki itirazın İİK'nın 67.md gereğince iptali istemine;
Karşı dava; karşı davacı iş sahibi tarafından asıl davaya konu eser sözleşmesine konu işin ayıplı olduğu iddiasıyla sözleşmeden dönülmesi nedeniyle peşin ödenen bedelin ve uğranıldığı ileri sürülen zararların karşı davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında yapılmış eser sözleşmesi her iki tarafında kabulünde olup, davacı taraf taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında bakiye alacağının ödenmediğini ileri sürmüş; karşı davada davacı taraf ise, taraflar arasında yapılmış asıl davaya konu eser sözleşmesine konu işin ayıplı olduğunu, bu nedenle peşin ödemenin ve uğranıldığı ileri sürülen zararların tahsilini talep etmiştir.
Yanlar arasında sözleşmelerin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek ( TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1).
Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 474-478. Maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp, imâl edilen bir eserde veya malda, sözleşme ve ekleri ile iş sahibinin beklediği amaca ve dürüstlük kurallarına göre bulunması gereken vasıfların bulunmaması, bulunmaması gereken vasıfların ise bulunmasıdır. Şayet, imâl edilen eserde ayıp varsa, iş sahibi tarafından süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulması şartıyla sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 475. Maddesinde sayılan seçimlik haklarından birisini kullanabilir. Bu hakkın kullanması için iş sahibi tarafından ayrı bir dava açılabileceği gibi, yüklenici tarafından aleyhine açılmış olan bir davada da bu hususu def'i olarak ileri sürebilir.
Ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunun düzenleyen TBK'nın 474. Maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde; gizli ayıplar yönünden ise, 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır. Ayıp ihbarı yapılması vakıasından lehine sonuç çıkaracak olan iş sahibi olduğundan ayıp ihbarı yapıldığını HMK 190 ve TMK 6. madde gereğince iş sahibi ispatlamalıdır. Eksik işler yönünden ise ihbar yapılmasına gerek olmayıp, zamanaşımı süresi içerisinde eksikler yönünden istemde bulunulması mümkündür.
Somut olayda; yanlar arasındaki uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü uzmanlık gerektirdiğinden, yanlar arasındaki eser sözleşmesi gereği taraflar arasında yapılmış eser sözleşmesinden kaynaklı tarafların karşılıklı olarak alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti için bilirkişi kurulu raporu alınmasına karar verilmiş; bu yönden dosya konusunda uzman bilirkişiler SMMM ... ve nitelikli hesaplama konusunda uzman ...'a tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 26/10/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için alınan 22/03/2022 tarihli ek raporu, yine davalı karşı davacı taraf vekilinin duruşmadaki beyanları ve 19/04/2022 alındı tarihli ek rapora karşı itirazlarına ekli flash bellekte sunulan bilgi ve belgelere ilişkin alınan 06/10/2022 tarihli ek raporun, davalı karşı davacı vekilinin 09/11/2022 tarihli dilekçesine eklediği belgelere göre belge eksikliği nedeniyle görüş bildirilemeyen konularda alınan 17/03/2023 tarihli bilirkişi ön raporun ve 12/01/2024 tarihli 4. ek bilirkişi kurulunun rapora dosya arasında olduğu görülmüştür.
Alınan 26/10/2021 tarihli bilirkişi kurulu kök raporunda özetle; taraflar arasında 27/05/2016 tarihinde 61.000 USD bedelli güvenlik kamerası konulu mal ve hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davalı karşı davacı tarafın incelenen ticari defterlerine göre davacı karşı davalıya çek karşılığı (24.400 USD) karşılığı 71.718,92 TL ödeme yaptığı, davalı karşı davacı tarafça personel maaş, SSK, işveren payı işsizlik sigortası, SGDP adı altında ödemesi olarak davacı karşı davalıya toplam 659.801,57 TL ödeme yapıldığı; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında sözleşmeden dönme şartlarının oluşup oluşmadığının değerlendirilemediği yönünde görüş bildirilmiştir.
Alınan 22/03/2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle; maaş ödemelerinin ... bölgesinde bulunan güneş enerjisi santralinin çevre güvenliği sağlamak amaçlı personel için yapılıp yapılmadığının belirlenemediği, bu durumun tespiti için davalı karşı davacı şirketin ... bölgesindeki ... Başkanlığından işyeri açılışının bulunup bulunmadığı var ise kaç ay faaliyet gösterdiği, çalışan işçi sayısının (Sigortalı Hizmet listesi) tahakkuk eden prim toplamlarının dosyaya intikalinin sağlanması gerektiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Alınan 06/10/2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle; davalı karşı davacı çalıştırdığı personel ile ilgiline tutarda ödendiğine ilişkin belgelerin dosyaya sunulması halinde iddialar ile ilgili nihai bir hesaplama yapılabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Alınan 17/03/2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle; davalı karşı davacı vekili tarafından 09.11.2022 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya ibraz edilen sigortalılara ait hizmet listesi olduğu, ilgili belgelerin okunaklı olmadığı, okunabilecek büyüklükte hali ile dosyaya sunulması gerektiği, 2. ek Raporun sonuç bölümünde belirtilen belgelerin çalıştırılan işçilere
ait Banka ödeme dekontlarının dosyaya celbi halinde nihai bir hesaplama yapılabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.
En son alınan 12/01/2024 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle; davalı karşı davacı tarafça işyerinde sigortalı olarak çalışan ... isimli şahıslar ile ilgili maliyetinin toplam 614.470,03 TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.
Asıl ve karşı davalarda tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları ile .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası mahkememizce alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu raporu ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında 27/05/2016 tarihli ... 16MW Ges Sahası Çevre Güvenlik Sistemi IP Kapalı Devre Güvenlik Kamera Sistemi (CCTV) Kurulumu İşine Ait Sipariş ve Kurulum Sözleşmesi imzalandığı, sözleşme bedelinin 61.000 USD + KDV olarak kararlaştırıldığı, davalı karşı davacı işveren tarafından davalı yükleniciye 24.400 USD peşin ödeme yapıldığı dosya kapsamı ile sabittir.
Davacı tarafından aynı sözleşmeye ilişkin olarak bakiye iş bedelinden şimdilik 1.000,00 USD'nin tahsili için açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde; sözleşme kapsamında davacı tarafından yapılan eserin gizli ayıplı olduğu, eserin düzgün çalışmamasındaki nedenin sisteme gereken enerjinin sağlanamamasından kaynaklandığı, eserin bu hali ile kabulünün mümkün olmadığı, ancak onarım ile bu hatanın giderilebileceği, sistemin elektrik kablosu ile desteklendiği takdirde sistemin tam anlamıyla çalışacağının tespit edildiği, yapılan tespitler sonucu eserdeki ayıp nedeni ile 27.000,00 TL'nin semende tenzil bedeli olarak kabul edilmesinin gerektiği, ancak davalının sistemin elektrik kablosu ile işletilmemesine muvafakat etmemesinin %25 kusurunu oluşturduğu, 27.000 TL'nin %75'inden davacının sorumlu olduğu, davalı tarafından takas mahsup savunması olarak ileri sürülen ayıp iddiaları nedeni ile davacının talebe konu alacağının 20.250,00 TL'den mahsubu gerektiği, davacı tarafından ıslah talebinde bulunulmadığından hükmedilecek bedel bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Tüm bu açıklamalara ve mahkememizce yapılan değerlendirmelere göre;
Asıl dava yönünden yapılan yargılama sonrasında;
Taraflar arasında yapılmış eser sözleşmesine konu işin gizli ayıplı olduğu, mahkememizce de yapılan değerlendirmelere uygun görülen .... ATM'nin ... E sayılı dosyasından verilen ve tarafların istinaf etmemesi üzerine kesinleşen 19/11/2019 tarihli gerekçeli kararda dayanak ve gerekçeleriyle ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, davalının sistemin elektrik kablosu ile işletilmesine muvafakat etmemesi nedeniyle eserdeki ayıptan dolayı %25 oranında kusurunun bulunduğu; bu durumda sözleşme bedeli olan 61.000 USD + KDV olmak üzere toplam 71.980 USD iş bedeli alacağından, davalı işsahibi tarafından yapılan 24.400 USD peşin ödemenin ve ... ATM'nin ... E sayılı dosyası ile tespit edilen eserdeki ayıp nedeniyle oluşan onarım bedeli olan 20.250 TL davalı işsahibi alacağının ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının dava tarihi olan 27/03/2018 itibariyle hesaplanan 5.075,18 USD karşılığın düşümü sonrasında hesaplanan 42.504,82 USD'den taleple bağlı kalınarak davacı tarafın 42.050 USD bakiye asıl alacağının bulunduğu, davacı yüklenici tarafça takipten önce davalı işsahibinin usulüne uygun şekilde temerrüde düşürüldüğünün ispatlanamadığı anlaşıldığından yukarıda tespit edildiği üzere taleple bağlı kalınarak 42.050,00 USD asıl alacak miktarına yönelik davalı borçlunun vaki itirazının İİK'nun 67.maddesi gereğince iptaline; belirlenen tespit edilen bu miktarı aşan davacı taraf isteminin reddine; sözleşmeye konu bakiye alacak miktarı alacak likit ve itiraz haksız olduğundan kabul edilen asıl alacak miktarı üzerinden davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar vermek gerekmiştir.
Karşı dava yönünden yapılan yargılama sonrasında;
Karşı davacı taraf, taraflar arasındaki sözleşme gereğince yapımı davalı tarafça üstlenilen işin ayıplı olduğunu ileri sürerek sözleşme gereği peşin ödemenin ve uğranıldığı ileri sürülen sözleşmeden doğan müspet ve menfi tüm maddi zararların tazminini talep etmiş ise de; asıl davada açıklandığı üzere, karşı davalı yüklenici tarafın, taraflar arasında yapılmış eser sözleşmesinden doğan bakiye alacak miktarından karşı davacı tarafça yapılan 24.400 USD peşin ödemenin mahsup edildiği, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama ile eserdeki ayıbın onarımına karar verildiği, sözleşmenin tüm yükümlülükleri ile ayakta olduğu, karşı davacının bu nedenlerle peşin olarak ödenen 24.400 USD'yi talep edemeyeceği, eser sözleşmesine konu ayıp bedelinin asıl davada talep edilen bakiye alacak bedelinden mahsup edildiği, başka bir ifadeyle eserdeki ayıp bedelinin iş bedelinden düşülerek karşılandığı, bu nedenle bu yöndeki istemin yerinde olmadığı;
Karşı davacı taraf, dilekçesinde ayrıntılı olarak açıkladığı üzere kamera sisteminin çalışmamasından doğan personel maliyetleri yönünden alacak talebinde bulunmuş ise de, karşı davacı tarafça, eser sözleşmesine konu kamera sisteminin çalışması durumunda güvenlik işlemleri için işçi çalıştırmayacağını usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı gibi sadece güvenlik sisteminin kurulu olmasının, güvenlik görevlisi olmadan tek başına güvenliği sağlamaya yeterli geleceğinin düşünülmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kanaatine varıldığından karşı davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Asıl Davanın Kısmen Kabulü ile;
a)Davalı borçlunun ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı dosyasında talep edilen 42.050 USD asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmak suretiyle takibin devamına,
b)İtirazın iptaline karar verilen miktar üzerinden %20 oranında hesaplanan 50.585,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
c)Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine,
d-Alınması gerekli 19.745,07 TL karar ve ilam harcından 3.973,54 TL peşin harcın ve icra dosyasına yatırılan 1.368,58 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 14.402,95‬ TL'nin davalıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına,
e-Davacı tarafça yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 3.973,54 TL peşin harç, icra dosyasına yatırılan 1.368,58-TL, 7,80 TL vekalet harcı ve 311,50 TL tebligat giderlerinin toplamı 5.715,82‬ TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
f-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 48.922,38 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
g-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
h-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.096,27 TL arabulucu ücretinin kabul oranına göre hesaplanan 1.013,20 TL sinin davalıdan, 83,07 TL sinin ise davacıdan alınarak Maliye'ye gelir kaydına,
2-a-Karşı Davanın REDDİNE,
b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından, 54,40 TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 373,2‬ TL'nin davalı karşı davacıdan tahsili ile Maliye'ye gelir kaydına,
c-Karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 92.025,80 TL vekalet ücretinin karşı davacıdan alınıp karşı davalıya verilmesine,
d-Karşı davacı tarafça yapılan diğer yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
e-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalanın karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 23/05/2024

Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı