İSTANBUL 10. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/370
KARAR NO:2023/641

DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/05/2022
KARAR TARİHİ:09/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların ... Fuarına ilişkin olarak anlaştıklarını, 2020 ana fuar takviminde 21-25 Nisan 2020 tarihinde gerçekleştirilmesi planlanan fuarın ilk olarak Corona pandemisi sebebiyle 1 Mayıs 2020 sonrası dönem olan 25-29 Ağustos 2020 tarihinde ertelendiğini, ancak sonrasında ise davalının tek taraflı kararı ile 2021 yılına ertelendiğinin bildirildiğini ve 2021 yılında da yapılmayarak 2022 yılına ertelendiğini, işbu fuar katılım anlaşmasına istinaden toplamda 31.994.58 TL bedelli olan 6 adet bononun düzenlendiğini ve işbu bonoların ödemelerinin de vadesinde yapılmış olduğundan davacı şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, defalarca ertelemeden sonra en son ertelenerek 20-24 Eylül 2021 tarihleri arasına gerçekleştirilmesi kararlaştırılan fuara 10 gün kala bu seferde fuarın Mayıs 2020'ye ertelendiğinin bildirildiğini, akabinde fuarın bu sefer 1-5 Kasım 2022 tarihlerine ertelendiğinin bildirildiğini, bu nedenle sözleşmeden dönülerek sözleşme bedellerinin ödenmesi için 01/12/2021 tarihinde ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, bahsedilen dönem aralığında hem davalı tarafından hem de başka şirketler tarafından birçok fuar etkinliği gerçekleştirildiğini, bunun yanında belirtilen bu tarihlerde fuar etkinliği düzenlenmesini yasaklayan herhangi bir tedbirde bulunmadığını, yine davalı şirket tarafından düzenlenen ... 2021 gıda fuarı, 8-12 Eylül tarihleri arasında düzenlenen ... fuarı ve düzenlenecek ... gibi diğer sektörel fuarların pandemi nedeniyle erteleme iddialarının kabul edilebilir bir yanının bulunmadığını ortaya koyduğunu, davalının mağdur etmiş olduğu firmalardan aynı davalıya karşı açılan aynı konulu alacak davasında ... 4.ATM ... esas sayılı dosyasında davanın kabulüne karar verilerek fuar katılım sözleşmesi kapsamında sözleşmeden dönme sebebiyle ödenen sözleşme bedelinin ödenmesine karar verildiğini, bu nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamına, takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında düzenlenecek ... için Fuar Katılım Sözleşmesi akdedildiğini, Covıd-19 salgını nedeniyle fuarın haklı sebeplerle ileri bir tarihe ertelendiğini, yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince davalı şirketin fuarı haklı gerekçelerle erteleme hakkına sahip olduğunu, yapılan erteleme ile katılımcıların hakları aynen korunacak olması, aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususunun da kararlaştırıldığını, yargıtayın müstakir kararlarının da bu yönde olduğunu, davalı şirketin pandemi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlar ve yayınlanan genelgeler nedeniyle fuarı ertelemek zorunda kaldığını, belirlenen tarihte yurtdışından misafirlerin pandemi nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertelenmesinin talep edildiğini, diğer fuarlar ulusal çapta fuarlar iken ... fuarının milli katılımlı uluslararası bir fuar olduğunu, Yargıtay kararlarında mücbir sebeple ertelenen fuarlardan organizatör şirketin sorumlu tutulamayacağı, bu sebeple sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin iadesinin istenemeyeceğinin ifade edildiğini, fuarın ertelenmesi nedeniyle Ticaret Bakanlığı tarafından davalı şirket aleyhine inceleme başlatıldığını, sonuçta davalı şirket hakkında herhangi bir müeyyide uygulanmadığını ve davalı şirket lehine sonuç çıktığını, ... fuarının Mayıs 2022 'ye ertelenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, davalı şirketin fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunduğunu, fuar tarihinin değiştirilmesinin katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermediğini, davalı ile yapılan sözleşmenin 2.maddesine göre davalı şirketin sektörden gelen talepler, organizasyon gerekleri yahut hiçbir sebep göstermeksizin fuar tarihini değiştirme hakkında sahip olduğunu, bu durama katılımcının itiraz etme hakkı olmadığı gibi bu durumun bir fesih sebebi de olamayacağını, bu nedenle davalı şirketin Fuar Katılım Sözleşmesini feshetme ve yapmış olduğu ödemeleri talep hakkı bulunmadığını, davalı şirketin katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yaptığını, personelini çalıştırdığını, maaşlarını verdiğini, istihdam sağladığını, devlete vergilerini ödediğini, davalı şirketin iradesi dışında doğan bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeniyle fuarın ertelendiğini, ayrıca fuarın uzak bir tarihe ertelenmesinde davalı şirketin bir kusuru bulunmadığını, bir fuarın tarihinin belirlenebilmesi için fuarın yapılacağı alanın takviminde yer olması; fuarın yapılacağı şehirde, fuarın yapılacağı tarihten bir ay önce ve bir ay sonra aynı sektöre ilişkin başka bir fuarın olmaması gibi değişkenler bulunduğunu özellikle son iki yılda pandemi sebebiyle tüm fuarların ertelenmesi sebebiyle TOBB Fuar Takviminin sıkışması, fuar alanlarında yer bulunamaması, aynı sektöre ilişkin 1 ay içerisinde aynı fuarın yapılamaması kuralı sebebiyle mecburen fuarın 10-14 Eylül 2022 tarihine ertelendiğini, yine "1 ay" kuralı sebebiyle de, katılımcıların daha fazla mağdur olmaması adına İstanbul içerisinde yakın bir tarihte yapılamayacak olması nedeniyle fuarın Antalya'ya alındığını, ayrıca davalı şirketin söz konusu 2020 ... fuarı katılımcılarının tamamına, yaşanan enflasyon sebebiyle ülkemizde maliyetlerin neredeyse 10 katına çıkmasına rağmen hiçbir ek ödeme almaksızın ve tahsis edilen alandan hiçbir kesinti yapmaksızın yeniden katılım imkanı sağladığını, buna bağlı olarak da halihazırda yüzlerce şirketin katılım sağladığını, bu nedenlerle davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... 4.ATM ... esas sayılı dosyasının UYAP sureti, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının UYAP sureti, fuar katılım sözleşmesi, fuar sonuç bilgisi ve fuar görüntüleri, davacı bilgilendirme yazısı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği kayıtları, ödeme dekontları dosya içerisine alınmıştır.
....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 42.738,36 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya, mali müşavir, fuar organizasyonu/sektör bilirkişisi ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, düzenlenen 18/09/2023 tarihli raporda; her iki firma kayıtları üzerinde inceleme yapılma görevi verilmiş olmasına
karşılık taraflar defterlerini sunmadığından inceleme ve değerlendirmenin dosya muhteviyatı üzerinden
yapıldığı, davacının 21-25 Nisan 2020 tarihinde İstanbul’da yapılacak ...-26 Fuar katılım bedeli olarak
davalıya 31.994,58 TL ön ödeme yaptığı konusunda bir tereddüt bulunmadığı, davalının da bu
ödemeyi almadığı konusunda bir iddiası bulunmadığı, davalı tarafından 10-14 Eylül 2022 tarihleri arasında başka bir ilde fuarın
düzenlendiği, sektör konusunda uzman bilirkişi tarafından iki yıl sonra başka ilde düzenlenen
fuarın davacının pazarlama yönünden hedef kitlesi göz önüne alındığında hedef kitlesi ile
uyuşmayacağı göz önüne alındığında yapılan ödemenim iadesi gerektiği yönünde kanaat belirtildiğini, bu çerçevede;
Mahkeme’nin takdirinin de davacının ödediği bedellerin iade edilmesi yönünde olması halinde,
davacının 02.12.2021 takip tarihi itibarı ile toplam alacağının talebe istinaden 42.738,36 TL olduğu,
asıl alacak tutarı olan 31.994,58 TL ya takip tarihinden tahsil tarihine kadar TCMB tarafından açıklanan
değişken oranlarda ticari temerrüt faizi hesap edilmesi gerektiği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Dava; 21-25 Nisan tarihleri arası düzenlenecek ... (...) için taraflar arasında düzenlenen fuar katılım sözleşmesine istinaden davalı tarafça Covid-19 salgını- objektif ifa imkansızlığı gerekçe gösterilerek fuarın ertelenmesi nedeniyle davacı tarafça sözleşmenin feshedilmesi ve fuar katılım bedeli olarak ödenen bedelin iadesi için başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında ... 2020 Fuarına katılım sağlanması için fuar katılımcı sözleşmesi akdedildiği, 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında düzenlenecek olan fuarın pandemi nedeniyle ertelenerek 20-24 Eylül 2021 tarihleri arasında yapılacağının bildirildiği, daha sonra fuar tarihine çok yakın bir zaman kala ikinci bir iptal gerçekleştirildiği, davacı tarafça 20-24 Eylül 2021 tarihleri arasında yapılması kararlaştırılan fuarın sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle gerçekleştirilmemesi sebebiyle sözleşmeden dönüldüğü belirtilerek fuar katılım bedeli olarak ödenen bedelin iadesi için başlatılan takibe vaki itirazın iptalini talep ettiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından ... 2020 fuarı için davalıya verilen toplam 6 adet senedin ödendiğine ilişkin dekontların dosyaya ibraz edildiği, davalının 6 adet senet karşılığı 31.994,58 TL tahsilat yaptığı, senetleri finansman ihtiyacı için kullandığı ve senet bedellerini ödediği sabittir. Sözleşme konusu fuarın COVID-19 pandemisi sebebiyle açıklanan takvimde gerçekleştirilemediğinin tespit edildiği, fuarın ertelenmesinin "sözleşmesel borcun ifasını geçici olarak" imkansız hale getirdiği, bu durumda "Geçici İfa İmkansızlığı"nın varlığından bahsetmenin mümkün olduğu, geçici ifa imkansızlığı durumunda Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında ve doktrinde de çoğunluğun görüşüne göre, makul bir süre beklenmesi gerektiği, bu sürenin sonunda ise edimlerin halen ifa edilmemişse sözleşmenin feshi haklı bir neden olarak değerlendirilmesi gerektiği, somut uyuşmazlık bakımından fuar süresine çok yakın bir süre kala fuar iptal edildiği için yapılan tüm hazırlıkların boşa çıkacağı, davalının aynı tarihlerde uluslararası fuar da olmak üzere çeşitli fuarlar düzenlediği, fuarın en son yapılacağını belirttiği Mayıs 2022 tarihinde de yapıldığına dair herhangi bir delil sunulmamış olup yaklaşık 2 yıldır fuarın düzenlenmediğinin tespit edildiği, bu sürenin makul sürenin üzerinde olduğu anlaşılmakla; davalı şirketin Covid 19 Pandemi sebebiyle ertelenen tarihte dava konusu ... Fuar Organizasyonunu 2. Kez gerçekleştirmediğinden dolayı katılımcı davacının fuar katılım bedelini geri isteme hakkına sahip olduğu, tarafların sözleşme ile belirlenen borçlarından kurtulduğu, tarafların birbirinden aldıklarını geri verme mükellefiyetleri bulunduğu, ifa imkansızlığı nedeniyle TBK 136. maddesi uyarınca davacının edimini sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri isteyebileceği kanaatine varılmıştır. Davacı tarafça ödeme tarihi itibarı ile işlemiş faiz talep edilmiş ise de, BK'nun 101/2 maddesi gereğince, muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. Sebepsiz zenginleşmede gecikme faizinin işlemesi için borçlunun bir ihtar ile ya da dava açılmak suretiyle temerrüde düşürülmesi gerekir. (Emsal için bkz Yargıtay 3 .HD'nin 2015/10067 E 2016/7280 K sayılı kararı). Bu nedenle davanın kısmen kabulü ile, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 31.994,58 TL asıl alacak üzerinden devamına, alacak belirlenebilir olduğundan İİK 67/2 md uyarınca asıl alacın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile, takibin 31.994,58 asıl alacak üzerinden DEVAMINA, anapara tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek % 16,75 oranında ve TCMB tarafından belirlenen değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-İİK. 67/2. Maddesi uyarınca asıl alacağın %20’si oranında (6.398,91-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 2.185,54 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 516,18 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.669,36 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 516,18 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti, tebligat, posta ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 3.657,50 TL yargılama masrafından davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 2.738,05 TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından sarf edilen ve dosyaya yansıyan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen miktar itibariyle AAÜT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
8-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen miktar itibariyle AAÜT uyarınca 10.743,78 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul reddi oranında yapılan hesaplama neticesinde 988,17 TL'sinin davalıdan, 331,83 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazine adına gelir kaydına,
10-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı.09/10/2023

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır