İSTANBUL 1.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/53 Esas
KARAR NO : 2024/109

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/02/2023
KARAR TARİHİ : 03/04/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu ... numaralı Tasarım Tescil Belgesinin üçüncü kişilere devrinin engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı gerektiği, davacı yana adına kayıtlı 06.11.2018 tarihli ... numaralı tescil belgesinde bulunan tasarımların, davalı adına kayıtlı ... tarihli... numaralı tescil belgesinde bulunan tasarımlarla benzer olduğu, yenilik ve ayırt edicilik incelemesinin davacı yana ait Instagram adresinde bulunan tasarımlarla yapılması gerektiği, davalı yanın küçük farklılıklarla tasarımı tescil ettirdiği, bu nedenle davaya konu tasarımların ayrı ayrı hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve zaman aşımı yönünde itirazda bulunmuş, esas yönünden de davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlgili yerlere müzekkere yazılmış, cevabi yazılar dosyamız arasına alınmıştır.
Dosya kapsamına alınan Bilirkişiler ...,...ve...tarafından hazırlanan 05/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda "...davacı tarafından TPE'de tescilli ...nolu tasarım ile davalı adına TPE'de tescilli ...nolu tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığı benzer oldukları, ... numaralı tasarım ile davalı yana ait ... hesabında tespit edilen ürün ve...numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıkların bulunmadığı, benzer oldukları..." sonucuna varılmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalık; davalıya ait ... tescil numaralı tasarımın dava dilekçesinde bahsi geçen ... numaralı ve ...numaralı ... tasarımları yönünden ayrı ayrı hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.
Davalı tarafça her ne kadar zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 78/3; ‘Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin olarak koruma süresince veya tasarım hakkının sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava açılabilir’ hükmü gereği huzurdaki davanın süresinde ikame edildiği aşikardır.
Yine davalı tarafça huzurdaki davanın ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiği iddia edilerek yetki itirazında bulunulmuş ise de 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 156/5; ‘Üçüncü kişiler tarafından sınai mülkiyet hakkı sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir’ hükmü gereği huzurdaki dava, davalının ikametgahının bulunduğu yetkili '... Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nde ikame edilmiş olup, yetki itirazı yerinde değildir.
Davanın esası yönünden yapılan tetkik ve incelemede; dava dilekçesinde davacı tarafa ait olduğu belirtilen ...web sitesi dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu doğrultusunda incelendiğinde ;
... linkinde mevcut durumda ... ismiyle ürün bulunduğu görülmüş olup görüntüleri dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda gösterildiği, dava dilekçesinde davacı tarafa ait olduğu belirtilen ...linkinde bulunan ...hesabı incelendiğinde hesabın Mart 2017 tarihinde oluşturulduğu, dosyada belirtilen ... linkinde bulunan 30 Mart 2019 tarihli paylaşımda ... ismiyle ürün görsellerinin olduğu, ... linkinde bulunan 20 Nisan 2019 tarihli paylaşımda ... ismiyle ürün görsellerinin/videosunun olduğu, ... linkinde bulunan ... tarihli paylaşımda ... ismiyle ürün görsellerinin olduğu bilişim uzmanının usul ve yasaya uygun gözlemleri ile tespit edilmiştir.
Dava konusu yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımlar “...” tasarımıdır. Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; ... numaralı tasarım tescilinde koltuğun sırt kısmı üst kenarında arkaya doğru radyuslu biçimde dönen biçimde olup yüzey kapitone yapıdadır (A). Koltuğun her iki kolçağında, oturma yüzeyi yan kenarından başlayıp yukarı giden ve kolçak üzerinde duran birer öğe yer almakta olup (B), bu öğe altında ... altından devam eden ve diğer kolçağa giden farklı renk ve malzemede bir öğe daha yer almaktadır (C). Koltuğun kolçağı önde ve yanda sırt ile aynı olacak biçimde kapitone yüzeye sahiptir (D). Oturma minderlerinin altında yer alan öğenin ön yüzeyinde dört adet dikey konumlanmış bant yer almaktadır (E). Koltuğun ayakları en altta yer alan öğeye bağlı olup dört köşeden kavisli biçimde yere basmaktadır (F). Karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün öğeler benzer biçim, oran, yerleşim ve yüzey özelliklerindendir.
Tasarımlar arasında bulunan tek fark ayak yüzeyi olup bu fark tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmamaktadır.
Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda ... başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile Dava dilekçesinde hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan 30 Mart 2019 ve 08 Temmuz 2019 tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır.
Dava konusu yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımlar “...” tasarımıdır. Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; ... numaralı tasarım tescilinde koltuğun sırt kısmı üst kenarında arkaya doğru radyuslu biçimde dönen biçimde olup yüzey kapitone yapıdadır (A). Koltuğun sırt kısmı her iki yanda kavisli biçimde öne gelmekte olup (B), sırt ve kolçak üst yüzeyleri frklı renktedir
(C). Oturma minderlerinin altında yer alan öğenin ön yüzeyinde dört adet dikey konumlanmış bant yer almaktadır
(D). Koltuğun oturma yüzeyi hafi dışarı çıkmakta olup gövde ile aynı renktedir
(E). Koltuğun ayakları en altta yer alan öğeye bağlı olup dört köşeden kavisli biçimde yere basmaktadır
(F). Karşılaştırılan tasarımları oluşturan bütün öğeler benzer biçim, oran, yerleşim ve yüzey özelliklerindendir. Tasarımlar arasında bulunan fark ayak yüzeyi ve kaplama kumaşı olup bu farklar tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmamakta, tasarımlar aynı kök tasarımın versiyonu olarak algılanmaktadır.
Tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda 17.12.2019 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile Dava dilekçesinde hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan 30 Mart 2019 tarihli ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır.
Yukarıda açıklanan hususlar, dava dosyasına sunulan deliller, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ve tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan teknik değerlendirmeler doğrultusunda;
17.12.2019 başvuru tarihli ...numaralı tasarım tescili ile Dava dilekçesinde hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan 30 Mart 2019 ve 08 Temmuz 2019 tarihli ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, 17.12.2019 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile Dava dilekçesinde hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan 30 Mart 2019 tarihli ürün görseli arasında
bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, hülasa ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 17.12.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞI sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalı vekili her ne kadar gerek cevap dilekçesi gerekse de rapora itiraz dilekçesinde bir takım itirazlarda bulunmuş ise da; itirazlar mahkememizce tek tek irdelenmiş olup, yapılan incelemede;
Davalı yan her ne kadar tasarımın tescilli olduğunu, TPMK nezdinde incelemeden geçtiğini beyan etmiş ise de; dava konusu tasarım tescilli olması, hükümsüzlük davası açılmasını engelleyen bir durum olmayıp, koşulları oluşması halinde TPMK nezdinde tescilli tasarımların hükümsüzlüğü istenebilecek olup, davalı yan bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.
Davalı yan her ne kadar ürünler üzerinde karşılaştırma yapıldığında farklılıklar bulunduğunu, bu farklılıkların tasarıma ayırt edicilik kattığını beyan etmiş ise de; davalı yanın farklılığını beyan ettiği hususlar somut olarak belirtilmediği gibi belirtilen farklılıklar davalı yana ait tasarıma ayırt edicilik vasfı katmamaktadır. Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile de dava konusu tasarım başvuru tarihi itibari ile yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığı açıkça belirlenmiş, tespiti yapılan farklılıkların da ayırt edicilik katmadığı tespit edilmiş ve yine mahkememizin ... değişik iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile de aynı minvalde tespitler yapılmış, her iki rapor ile de davalı yanın tasarımlarının başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı yan her ne kadar Davalı müvekkilinin internet sitesinde davaya konu ürünü 2 adet üçlü, (yani büyük) ve 1 adet tekli yani berjer olarak grup halinde satışa çıkardığını bu minvalde bilirkişilerin beyanı sadece üçlü koltuğun aynısına benzerliği üzerinden şekillenmiş olsa da tekli koltuğun çok açık bir biçimde farklı olması ve tekli ... olmadan üçlü koltuğun satılamayacağı ve bu yolla ticari bir kazanç elde edilemeyeceği açık olduğunu Çok benzer olduğu iddia edilen üçlü ... tek başına satışa çıkmadığını beyan etmiş ise de; davanın tasarım hükümsüzlüğüne ilişkin olması sebebiyle hükümsüzlüğe konu tasarımların ayrı ya da beraber satılmasının davaya etkisi bulunmamaktadır.
Davalı yan her ne kadar bilirkişi raporunda bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı intiba üzerinden değerlendirme yapılmadığını beyan etmiş ise de; bilirkişi raporu incelendiğinde yapılan incelemenin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar olup olmadığı minvalinde yapılmış olup, davalı yanın bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.
Davalı yan her ne kadar ürünlerin malzeme kalitesi üzerinden inceleme yapılmadığını, fiziki olarak koltukların karşılaştırmasının yapılmadığını beyan etmiş ise de; davalı yana ait ürünler davacı yana ait ürünlerin gerekli karşılaştırması yapılmış olup, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar olmadığı açıkça tespit edilmiş olup, her iki ... tasarımlarının malzeme kalitesinin farklı olmasının davaya etkisi bulunmamaktadır. Ve yine tarafların ayrı yerlerde ikamet etmesi hasebiyle her iki tarafa ait koltukların bir araya getirilmesi mümkün olmamakla birlikte dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile her iki tasarıma konu ürünler renkli görselleri ile rapora dercedilmiş ve çok net bir şekilde davalıya ait iki tasarımın da başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporu ile de bu husus tekraren tevsik edilmiştir.
Davalı vekili her ne kadar davacıya ait tasarımlara benzer çok sayıda ... tasarımı olduğunu beyan etmiş ise de; davalı yanın, iddiasını ispat etmeye matuf, davacı tarafın tasarımından önce kamuya sunulan örnek tasarımlara ilişkin mevcudiyeti ispata elverişli delil yahut mahkememizce bu delili ibraz etmeye elverişli bilgi sunması gerektiği, davalı yanca sunulan görsellerin bilişim uzmanı tarafından bulunamadığı, bu durumun da görselleri yer alacak şekilde gerekçelendirildiği, davacı yana ait tasarımın yenilik kriterlerine haiz olmadığı itirazı yönünden davalı tarafın usule uygun ispat vasıtası sunamadığı, dolayısı ile mevcut durum muvacehesinde davacıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına haiz olduğu gerek dosya kapsamına alınan deliller gerek dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ile mahkememizin ... değişik iş sayılı dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.
Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında açılan davanın kabulü ile; ... ve ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmakla tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, kararın kesinleşmesiyle birlikte kararın bir örneğinin Türk Patent ve Marka Kurumuna bildirilmesine, mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar aynen devamına dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Açılan davanın kabulü ile ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmakla tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, kararın kesinleşmesiyle birlikte kararın bir örneğinin Türk Patent ve Marka Kurumuna bildirilmesine,
2- Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar aynen devamına,
3-427,60 TL karar ve ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 247,70 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline hazineye irat kaydına
4-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan başvuru harcı, peşin harç tebligat ve müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.526,80 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 03/04/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır