İSTANBUL 1.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/240 Esas
KARAR NO : 2024/134

DAVA : Marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması&tazminat
DAVA TARİHİ : 27/10/2022
KARAR TARİHİ : 14/05/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması&tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Davacıların dünyaca tanınan ... ve ... markalarının sahibi olduğunu, davalı hakkında ... 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 26.09.2022 tarihli ... d.iş ve ... k. sayılı kararı ile ...Kapısından Girildiğinde 2. Sola Dör inde Sağda- Köşede Bulunan İsimsiz ve Peron Numarası Yazmayan İlk Mağaza ...” adresinde 30.09.2022 tarihinde tespit ve bilirkişi incelemesi yapıldığını ;
- ... markalı ve logolu 14 adet yakasız tişört,
- ... markalı ve logolu 85 adet yakalı tişört,
- ... markalı ve logolu 4 adet yakasız tişört,
- ... markalı ve logolu 22 adet yakalı tişört cinsi taklit ürün tespit edildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyası ile , ... 4. Sulh Ceza Hakimliği'nin 20.10.2022 tarihli... Değişik İş sayılı kararı gereğince davalıya ait adresde ARAMA ve EL KOYMA yapılmasına dair karar verildiğini ve 24.10.2022 tarihinde davalının işyerinde yapılan arama ve el koyma neticesinde;
- ... markalı ve logolu 160 adet tişört,
- ... markalı ve logolu 59 adet tişört cinsi ürünlere el konulduğunu,bu nedenle Marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi tedbirin devamı smk 151/2b kapsamında şimdilik 1000 TL maddi, 5000 TL manevi , 5000 TL itibar tazminatının tahsili ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA: Davalı açılan davaya cevap vermemiş, ancak ön önceleme oturumuna katılmış, ürünlerin taklit olduğunu bilmediğini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi tedbirin devamı smk 151/2b kapsamında şimdilik 1000 TL maddi (Davacı 21.2.2024 tarihli dilekçe ve ekindeki ıslah harç makbuzu ile maddi tazminat istemini 57.980 TL olarak talep etmiştir.) 5000 TL manevi , 5000 TL itibar tazminatının tahsili ve hükmün ilanı kapsamında açıldığı görülmektedir.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava dilekçesi davalıya tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ...'ın 29/05/2023 tarihli bilirkişi raporlarında; ... 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ...Değişik İş dosyası üzerindend avalı işyerinde gerçekleştirilen tespit işlemine konu fotoğraflar üzerinden gerçekleştirilen değerlendirme neticesinde, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun “Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller” başlıklı 29. Maddesi uyarınca, davalı yanın, marka sahibi davacı yanların izni olmaksızın, markalarını 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmasının marka hakkına tecavüze yol açtığı, 6769 Sayılı SMK” nın 149. Maddesi uyarınca, maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı bulunduğu, Davalı yan tarafından tanınmış ... ve ... kelime ve şekil markalarının aynen kopyalanarak, davacı şirketlerinin ürünlerinin taklitlerinin piyasaya sunulması, gerek davacı markalarının tanınırlığı gerekse de, markaların ürünlerin talebinde belirleyici etken olması nedeni ile, davalı ürünlerinin uygun olmayan satışa sunulma şekli ve yerleri de gözetilerek, her bir davacı şirket bakımından, itibar tazminatı talep edilebileceği; Davalıya ait ticari kayıtlara ulaşılamaması nedeni işe, 6769 Sayılı SMK” nın 151/2 b maddesi uyarınca tazminat hesaplamasına ilişkin mali bir inceleme yapılmasının mümkün olmadığı; ... 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş dosyası ve ... 4. Sulh Ceza Hakimliği'nin 20.10.2022 tarihli ... Değişik İş sayılı dosyası kapsamında tespit edilen taklit ürün adetleri özetildiğinde, sektörel değerlendirmeye tabii olarak davalının markaya tecavüz suretiyle elde ettiği karın ilgili sektörde ki net kâr marjının ortalamasının sektör bilirkişisi aracılığı ile tespit edilerek, bu oranlarla tespit edilen ürünlerin piyasa satış fiyatından net karın hesaplanabileceği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişi ... 07/02/2024 tarihli bilirkişi raporlarında; Sektör uygulamaları dikkate alınarak, davaya konu ürünlerin taklit özelliği nazarında piyasada takdir bulduğu değer karşılıklarına ve maliyetlere göre, 162 adet ... tişört için 42.120TL + 61 adet ... tişört için 15.860TL - Toplam 223 adet tişört için 57.980TL net kar elde edilebileceği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.
Marka Hakkına Tecavüz ve İlkeler
Bir markanın sahibinin izni olmadan, başkası tarafından 6769 sayılı SMK’nın 7. maddesinin 2. fıkrasının a, b ve c bentlerinde ve 3. Madde öngörülen şekilde kullanılması marka hakkına tecavüzdür. Zira SMK’nın 29. Maddesinde maddesin de tecavüz, 7. maddenin ihlâli olarak ifade edilmiştir. 6769 sayılı SMK'nın 7/3. maddesinde : tescilli markanın mal veya ambalajı üzerine konulması; markayı taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi; işareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi; işaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması; işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması; işaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması; işaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması marka hakkına tecavüz teşkil etmektedir.
Hükmün marka sahibine sağladığı yasaklama yetkisi sadece 7/3 hükmünde sayılan hallere münhasır değildir. 6769 sayılı SMK tarafından, tescilli bir markanın ticaret hayatında kullanımı genel olarak hukuka aykırı kabul edilmiş bulunduğundan, tescilli bir markanın aynısı veya benzerinin başka bir kişi tarafından izinsiz olarak ticari yaşamda kullanılması genel olarak yasaklanmıştır.
Hakkın mutlak karakterli olması sebebiyle marka sahibinin yapılmasının önlenmesini talep edebileceği 6769 sayılı SMK'nm 7. maddesinde yazılı eylemleri gerçekleştirenin gerçek veya tüzel kişi olması yahut özel hukuk veya kamu tüzel kişisi olması arasında fark bulunmamaktadır.
6769 sayılı SMK’nın 7/2,b hükmü uyarınca, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması marka hakkına tecavüzdür. Hüküm kapsamında ihlal eyleminin oluşabilmesi için markaların aynı veya benzer olması; ürün ve hizmetlerin aynı veya benzer olması ve tescilli markanın ayırt edicilik seviyesinin, markaların ortalama tüketicilerde bıraktığı genel izlenim itibariyle ilişkilendirme dahil karıştırılma ihtimalini doğuracak düzeyde bulunması gerekir. Somut olayda ise marka hakkına tecavüzün gerçekleştiği hususu hükme dayanak yapılan bilirkişi raporları ile sabittir.
Davacı yan SMK 151/2/b maddesi kapsamında tazminat talep etmiştir.
6769 sayılı SMK'nun 149.maddesi; "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.
b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.
c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.
ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.
d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması.
e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.
f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.
g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.
(2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir.
(3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.
(4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez." hükmü amirdir.
6769 sayılı SMK'nun 151.maddesine göre; "(1) Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar. (2) Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır:
a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir.
b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç.
c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli.
(3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur.
(4) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, ikinci fıkranın (a) veya (b) bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birinin seçilmiş olması hâlinde, mahkeme ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir. (5) Mahkeme, patent haklarına tecavüz hâlinde, patent sahibinin bu Kanunda öngörülen patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu kanaatine varırsa yoksun kalınan kazanç, ikinci fıkranın (c) bendine göre hesaplanır.
(6) Coğrafi işarete veya geleneksel ürün adına tecavüz hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz." hükmü amirdir.
Davacı yan SMK 151/2-b kapsımda; Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazança göre tazminat talep etmiştir.
Toplanan deliller HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu, marka tescil belgesi, davacı markalarının tanınmış marka olması, davacının tanınmış markalarının imal edilmiş üründe kullanılması, Davacı markalarının Türk Patent ve Marka Kurumunda davalının faaliyet alanlarında tescilli olması, tescilin ve davacının ticari faaliyetinin ülkemizde ve dünyada yaygınlığı, taklit olarak kullanılan marka görsellerinin davacılara ait tanınmış markaların birebir aynısının ürünler üzerihde kullanılmış olması, davacının markalaşma sürecinde asıl amacının kar elde edilmesi olduğu, bu kapsamda reklam vb şekilde ciddi mali külfete katlandığı, davalının ise ticari satışa sunduğu ürünlerde bu popülerlik sayesinde ürünü tükeciye satma saikiyle hareket ettiği, dolayısıyla sattığı ürün düşük fiyatlı dahi olsa davacının maddi yönden zararının oluştuğunun kabülünün gerektiği, zira davacının uzun yıllara yayılan süreçte kendi markasını oluşturma sürecinde maddi külfete katlandığı, ciddi yatırım yaptığı, davalının satış yaptığı yerin Beyazıt-Kapalıçarşı gibi turistlerin sık ziyaret edip , mal sirkülasyonunun yoğun olduğu bir bölgede gerçekleştirilmiş olması, ele geçen ürün çeşitliliği, ele geçen ürün miktarı ile Hakim tarafından takdir edilecek tazminatın günün ekonomik koşulları, tarafların ekonomik durumları kapsamına göre tecavüz edeni mükaflandırır, haksız rekabeti özendirir nitelikte olmamasının gerekliliği, sınai bir hakkın yani markanın korunması kapsamında mahkemece takdir edilecek tazminat ihlal edeni özendirir nitelikte olmaması ve önleme fonksiyonunu da sağlaması gerektiğinden hakkaniyet ilkelerine göre sektör bilirkişi tarafından belirlenen miktar mahkememizce da hakkaniyete uygun bulunmuştur, Zira ... 4. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 26.09.2022 tarihli... d.iş ve ...k. sayılı kararı ,30.09.2022 tarihinde tespit ve bilirkişi incelemesi sonucu ele geçen ürün çeşidi ve miktarı, ... 4. Sulh Ceza Hakimliği'nin 20.10.2022 tarihli ...Değişik İş sayılı kararı gereğince davalıya ait adresde ARAMA ve EL KOYMA yapılmasına dair karar ve 24.10.2022 tarihinde davalının işyerinde yapılan arama ve el koyma neticesinde; ele geçen davacı firmalara ait taklit ürünlerin içerik, sayı ve niteliği ve bilirkişilerce HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli heyet raporu ile sektör bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/02/2024 tarihli bilirkişi raporu gözetildiğinde; Sektör uygulamaları dikkate alınarak, davaya konu ürünlerin taklit özelliği nazarında piyasada takdir bulduğu değer karşılıklarına ve maliyetlere göre, 162 adet ... tişört için 42.120TL + 61 adet ... tişört için 15.860TL - Toplam 223 adet tişört için 57.980TL net kar elde edilebileceği bildirilmiş bu görüş mahkememizce sunulu deliller ile uyumlu olduğundan maddi tazminat yönünden mahkememizce hüküm tesisinde dikkate alınmıştır.
Davacı manevi tazminatta da talep etmiştir. Marka hakkı tecavüze uğrayan marka sahibinin manevi tazminat talep edebileceği belirtilmiştir. Mütecavizin kusurlu olması şartıyla, markası ile işletmesinin ticari hayattaki imajının ve kendisine duyulan güvenin sarsılması nedeniyle, marka sahibinin ticari ve kişisel varlığında meydana gelen olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması amacıyla manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Somut olayda davalı tarafından taklit ürünler ticari saha içinde yani işyeri içinde ele geçirilmiştir. Somut olayda davalı, basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ederek, davacıya ait markayı taşıyan ürünleri taklit olduğunu bilerek satışa sunduğu ve davacının marka hakkına tecavüz eylemini gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır. Davalı, davacıya ait markanın tanınmışlığından yararlanarak, taklit ürünler satması , davacının haksız rekabet içinde bulunduğunu da göstermektedir. Davalının, davacının marka hakkına tecavüz eylemi kusur niteliğinde olduğundan davacının manevi tazminata hak kazanacağından hareket ile somut olayın özelliği hak ve nesafet ilkesi gereği 5000-TL manevi tazminatın ödenmesine de karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı vekili itibar tazminatı da talep etmiştir. Marka hakkına tecavüz eden tarafından markanın kötü veya uygun olmayan bir şekle kullanılması sonucunda, markanın itibarı zarara uğrarsa, marka sahibi, bu nedenle ayrıca itibar tazminatı talep edebilmektedir. Söz konusu taklit markalı ürünler davalı işyerinde tespit ve arama sonucu ele geçmiştir. Söz konusu mallar orijinal lisanslı ürünler değildir ve sahte olarak hazırlanmıştır. İtibar tazminatına hükmedilebilmesi için, Davalının kusurlu eylemi,Marka sahibinin itibarının zarara uğraması ve Davalının kusurlu eylemi ile itibarın zarara uğraması arasında illiyet bağı aranır. Bu durumda söz konusu taklit markalı ürünler piyasaya sürüldüğünden söz konusu markayı kullanan tüketici nezdinde, davacı şirket markasının itibar kaybetmesine neden olacağı, kaçınılmaz olduğundan davacının 5000- TL itibar tazminatına hak kazandığı anlaşılmıştır. Zira İtibar tazminatı tüzel kişi işletmeden ziyade doğrudan markanın itibarına yönelik meydana gelen zararın giderilmesi amacını gütmektedir. Bu nedenle talep edilen tazminat makul olduğundan mahkememizce itibar tazminatının da kabulüne karar verilmiştir.
Davalının eyleminin davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, dava sonucunda davacının haklı çıktığı dolayısıyla ilan talebinin de hukuki menfaati bulunduğu gözetilerek Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM:
DAVANIN KABULÜNE,
1-Davalının davacılara ait tescilli marka hakkına tecavüz eyleminin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,
2-Marka hakkını ihlal nedeniyle somut olayın özellikleri ve BK hükümlerine göre 57.980 TL maddi , 5000 TL manevi, 5000 TL itibar tazminatın haksız eylem tespit tarihi olan 22.9.2022 tarihinden itibaren en yüksek reeskont faiz ile davalıdan tahsiline,
3-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline,
4-... 4.FSHHM’nin ...diş sayılı dosyasında 20.9.2022 tarihli verilen tedbir kararının karar kesinleşene kadar devamına, karar kesinleştiğinde dava konusu ürünlerin imhasına, soruşturma sırasında el konulan ... 4.Sulh Ceza Hakimliğinin ... diş sayılı dosyasında ... sor nolu dosya kapsamında el konulan ürünlerin muhafazasının devamına, karar kesinleştiğinde dava konusu markalara ait olan taklit ürünlerin imhasına,
5- 4.643,71TL ilam harcının 80.70 TL peşin harç ve 1.000 TL ıslah harcından mahsubu ile eksik kalan 3.563,01 TL harcın davalıdan tahsiline,
6-Kabul edilen Marka hakkına tecavüzün önlenmesi talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Kabul edilen İtibar tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,
10-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 80,70 TL başvuru harcı 80,70 TL peşin harç, 1.000 TL ıslah harcı, 467 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 6.500 TL bilirkişi ücreti olmak üzere mahkeme aşamasındaki yargılama gideri olarak 8.128,4 TL ile ... 4.FSHHM’nin ...diş sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinden olan, 80,70 TL başvuru harcı, 133 TL peşin harç, 36 TL posta ve müzekkere masrafı ve 2500 TL bilirkişi ücreti 2.749,7 TL olmak üzere TOPLAMDA 10,878.1 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
13-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 14/05/2024

Katip ...
¸

Hakim ...
¸