İSTANBUL 1.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/434 Esas
KARAR NO : 2024/56

DAVA : Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ : 30/12/2020
KARAR TARİHİ : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yönetmenliğini üstlendiği 2010 yılında gösterime giren “...” isimli belgesel film içeriğindeki içerikler ile görüntülerin davalı tarafça izin alınmaksızın "..." isimli kitap ile “...” isimli kitaplarda kullanılması nedeniyle tecavüzün ref ve meni ile FSEK 68 ile FSEK 70 çerçevesinde maddi tazminat ile müvekkili ... için FSEK 70 çerçevesinde 50.000 TL, TMK 24-25 ve TBK 58 gereğince 15.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
SAVUNMA:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kitaplarda kullanılan içerik ve görsellerin davacının belgesel filminden alınmadığını, söz konusu içerik ve görsellerin genel bilgi içeren davacı tekelinde olmayan içerik ve görseller olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi heyeti 23/05/2021 tarihli kök bilirkişi raporlarında; davacı târafından dosyaya ibraz edilen flash bellek içindeki davaya konu “..." isimli film incelendiğinde filmin belgesel film niteliğinde ... ile ilgili bilgi ve bulguları ele alan konunun uzmanlarının röportajlarının da yer aldığı kurgusu, sistematiği olan hususiyet içeren hareketli görüntüler dizisi olmakla FSEK 5 inci maddesi kapsamında sinema eseri olduğu, dosyada mübrez belgesel film izlendiğinde filmin jeneriğinde yönetmen, yapımcı ve senaryonun davacı ...'a ait olduğunun belirtikdiği filmin en sonunda... ibaresinin yer aldığı, dosyada mübrez davaya konu belgesel filme ilişkin 01.10.2010 tarihli Sinema Eserlerine İlişkin kayıt tescil Belgesinde de davacı şirketin filmin yapımcısı olarak belirtildiği bu çerçevede davacının davaya konu eser sahiplerinden birisi olduğu diğer davacı şirketin ise davaya konu filmin yapımcısı olduğu, davacının belgesel filminde alıntılan kısımların herkesin kullanımına açık olan tarihi ve maddi vaklalara dair bilgiler olup olmadığı ve söz konusu bilgilere birçok kaynaktan ulaşılıp ulaşılmayacağı ve bu kısımların konu ile ilgili diğer kaynaklarda da olup olmadığı hususunda değerlendirme için heyetimize ... ile ilgili uzman bir bilirkişisinih eklenmesinin gerektiği, davacının| izinsiz olarak davalı kitabına alındığı belirtilen filmin durağan görüntülerinin görüntülerin eser vasfı ile davalı kitabına alınan görüntüler olup olmadığı hususunun tespiti için de heyetimize fotoğraf uzmanı bir bilirkişinin eklenmesi gerektiğini bildirmişlerdir.
Bilirkişi heyeti 07/03/2022 tarihli ek bilirkişi raporlarında; davacının belgesel filmindeki vaki içerik konu hakkındaki tüm kaynaklarda yer alan bilgilerden oluşmakta olup belgeselin bu içeriğinin hususiyet taşımayan ifade ve bilgilerden oluştuğu dikkate alındığında FSEK anlamında eser niteliğinin olmadığı bu nedenle eser korumasında yararlanamayacağı buna mukabil bu içeriklerin TTK 54 vd gereğince haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunmasının mümkün olacağı, yine gerek belgesel içeriğindeki ifadelerin gerekse durağan görüntülerin kullanımının TTK 54/1-a 4 bendinin ihlali sayılacağı, yine kullanılan durağan görüntülerin FSEK 2 ve FSEK 4 anlamında eser vasıflarının bulunmadığı, zaten ortada bir hareketli görüntünün durdurulmuş içeriğinin resme dönüştürülmesinin söz konusu olduğu bu şekildeki bir durağan görüntünün de nitelik olarak alelade görüntü olması nedeniyle FSEK’in eser korumasından değil TTK 54 vd gereğince haksız rekabet korumasından yararlanabileceği, gerek belgesel içeriğindeki ifadelerin gerekse durağan görüntülerin kullanımının TTK 54/1-a 4 bendinin ihlali sayılacağı, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davalının vaki ihlalinde maddi zararının tespiti ihlalin FSEK’e dayalı olmadığından bandrol adetlerine orantılanması ile bulunmayacağı, zarar miktarının net olarak tespitinin güçlüğü dikkate alındığında TBK 50 ve 51. maddelerinde yer alan ilkeler uyarınca uygun bir tazminatın taktir edilmesinin gerekeceği, bu çerçevede somut olaydaki ihlalin yoğunluğu, miktarı göz önüne alındığında maddi tazminatın 10.000-TL olabileceği, manevi tazminata hükmedebilmesi için davacının iktisadi menfaati yönünden zararın veya tehlikenin ve kusurun mevcudiyeti yeterli olduğu, davacının manevi tazminat talep hakkı ile ilgili tayin hakkı ise mahkemenin takdirinde olduğunu bildirmişlerdir.
Bilirkişi heyeti 29 /06/2022 tarihli kök bilirkişi raporlarında; davaya konu olan “...” isimli belgeselin sinema eseri olması hasebiyle FSEK 5. madde kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ... tarafından yazılan “...’nın ...” ve “...” isimli eserlerin bilimsel araştırma kitabı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, hem yönetmen, hem de yapımcı olması hasebiyle ...’ın FSEK kapsamında eser sahibi ve bağlantılı hak sahibi olduğu ve bu hakkını FSEK hükümleri gereğince tek başına da
kullanabileceği, belgeselde yer alan sesli metinlerin de eser kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, referans verilmesi gerektiği, görüntülerin ise animasyon ve kurgu programlarıyla üretilen içeriğe sahip olması nedeniyle özgün, eser vasfı olduğu, bu nedenle FSEK kapsamındaki sinema eserinin bir parçası olma sıfatını taşıdığı, “...” isimli kitabın Sınır Ötesi Yayınları tarafından basıldığı, “...” isimli kitabın ise bizzat ... tarafından basıldığı anlaşılmış, eserlerdeki alıntıların yüzdelik dilime vurulduğunda yaklaşık %1 olabileceği, Davacının FSEK 68 kapsamında maddi tazminat alacağı doğduğu ancak, maddi tazminat hesabı yapılırken, kitap birim fiyatı, bandrol adedi, telif ve intihal oranları üzerinden hesap yapılacağı ancak heyetimizde mali bilirkişi bulunmadığından bu hesabın yapılamadığı kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Bilirkişi heyeti 15/12/2022 tarihli kök bilirkişi raporlarında; “..., ...” isimli belgesel filmin hareketli görüntüler dizisi içerisinde ... konusu çerçevesinde hazırlanan, sinema tekniğine uygun çekimleri barındıran ve hususiyet taşıyan uslupsal nitelikleri ile sadece görüntü ve ses kaydını içermediği aynı zamanda fikri ve sanatsal çaba içerdiği de dikkate alındığında, “...” isimli belgeselin FSEK md.5 kapsamında sinema eseri olduğu, belgeselde yer alan görseller durdurulsun ya da durdurulmasın bir sinema eserinin parçası olduğundan haliyle bu görsellerin kullanılması halinde FSEK hükümlerinin uygulanarak eser sahibinin izninin alınması gerektiği, bir sinema eserindeki manevi muhtevanın bunlardaki resim (karelerinin) ve seslerin ard arda dizilişindeki görme ve işitme duyularına hitap eden estetik bünye teşkil etmesi sebebiyle“...” isimli belgesel filmindeki resim (karelerinin) ve sesli metinlerin böylelikle bir bütün olarak sinema eseri kapsamında FSEK ile korunması gerektiği, davacının FSEK md. 68 uyarınca 1.297,95 * 3 = 3.893,85 TL talep edebileceği, tazminatın kaç kaçına hükmedileceğinin ise Mahkemenizin takdirinde olduğu, davalı böyle bir çekimi hizmet alımı bedel karşılığı gerçekleştirmiş olsaydı; belirlenecek bütçe tespiti için reklam fotoğraf/video üreticilerinin günlük çekim bedellerine başvurmak yerinde olacaktır. Böyle bir çekimde bir profesyonel bir fotoğraf ve video üreticisi günlük hizmet bedeli olarak 15.000,00 TL olabileceğini bildirmişlerdir.
Bilirkişi heyeti 06/03/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda; davacının FSEK md. 68 uyarınca 1.297,95 * 3 = 3.893,85 TL talep edebileceği, tazminatın kaç kaçına hükmedileceğinin ise Mahkemenizin takdirinde olduğu, dava konusu edilen böyle bir çekimde bir profesyonel bir fotoğraf ve video üreticisi günlük hizmet bedeli olarak 15.000,00 TL olabileceği, bu işin süresinin 3 gün olduğu 15.000*3=45.000,00TL hesaplama yapıldığı, davalının FSEK kapsamında yapmış olduğu beyan ve itirazlarında kök rapor tespitlerimizi değiştirecek bir beyan ve itiraz gerekçesine rastlanmadığından kök rapor tespit ve kanaatlerini aynen sürdürdüklerini belirtmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalık; Dava konusu uyuşmazlığın;“...” ve “...” isimli kitapların dava tarihinden itibaren yeni baskı yapmamaları bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davacıların 5846 sayılı kaynaklanan haklarına tecavüzün tespiti, men’i, ref’ine, FSEK 68. Maddesi uyarınca HMK m. 107 şimdilik 1.000-TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline, FSEK 15 ve 70. Maddeleri uyarınca, Eserinden yapılan ihlal neticesinde davacılardan ...’a ödenmek üzere 50.000-TL Manevi Tazminata hükmedilmesine, TMK 24-25 ve TBK 58. Maddeleri çerçevesinde, kişisel hakları ihlal edilen davacı ...’a ödenmek üzere 15.000-TL Manevi Tazminata hükmedilmesine, hükmün yurt çapında yayın yapan en yüksek tirajlı 3 ayrı gazetede en az 3’er kez ilanına ilişkin olarak açılmış bir dava olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda tespiti yapılan uyuşmazlık konusu üzerinden, tüm dosya kapsamı incelendiğinde;
Davalı yan, husumete ilişkin itirazda bulunmuş olup, mahkememizce öncelikle bu konuda inceleme yapılmış, dosyada mübrez belgesel film izlendiğinde filmin jeneriğinde yönetmen, yapımcı ve senaryonun davacı ...'a ait olduğunun belirtildiği filmin en sonunda ... ibaresinin yer aldığı, dosyada mübrez davaya konu belgesel filme ilişkin 01.10.2010 tarihli Sinema Eserlerine İlişkin kayıt tescil Belgesinde de davacı şirketin filmin yapımcısı olarak belirtildiği bu çerçevede davacının davaya konu eser sahiplerinden birisi olduğu diğer davacı şirketin ise davaya konu filmin yapımcısı olduğu, bu kapsamda her iki davacının da dava açma noktasında haklarının mevcut olduğu, FSEK md. 10/ 2 son gereği…..” Eser sahiplerinden her biri birlik menfaatlerine tecavüz edildiği takdirde tek başına hareket edebilir” ibaresinin yar aldığı, dolayısıyla ... el birliği mülkiyeti halinde vücuda getirilen eserin “ yönetmen ve yapımcısı olarak” eser sahibi bulunduğundan taraf sıfatı gerçekleşmektedir. Nitekim dosya kapsamına alınan tüm bilirkişi raporlarında da davacıların iş bu davayı açma noktasında haklarının mevcut olduğu ayrıca değerlendirilmiş, olup anılı sebeplerle davalı yanın bu yöndeki itirazları yerinde değildir.
Davacı târafından dosyaya ibraz edilen flash bellek içindeki davaya konu “..." isimli film incelendiğinde filmin belgesel film niteliğinde ... ile ilgili bilgi ve bulguları ele alan konunun uzmanlarının röportajlarının da yer aldığı kurgusu, sistematiği olan hususiyet içeren hareketli görüntüler dizisi olmakla FSEK 5 inci maddesi kapsamında sinema eseri olduğu tespit edilmiştir.
“...” isimli kitabın Sınır Ötesi Yayınları tarafından basıldığı, “...” isimli kitabın ise bizzat ... tarafından basıldığı her iki kitabin yazarının davalı ... olduğu anlaşılmıştır.
Bilimsel etik dışı davranışlarda en sık karşılaşılan durumlardan biri de intihaldir. İntihal, “başkalarının yazılarından bölümler, dizeler alıp kendisininmiş gibi gösterme veya başkalarının konularını benimseyip değişik bir biçimde anlatma” şeklinde ifade edilmektedir. İntihal türlerinden sıkça karşılaşılanı ise aşırmadır (plagiarism). Aşırma; “başkalarının metotlarını, yöntemlerini, yazılarını ve şekillerini çalışmanın sahibine uygun atıfın yapılmaması ve yararlanılan bilginin kendisine aitmiş gibi kullanması” olarak nitelendirilmektedir.
FSEK md. 35 İktibas serbestisi: Bir eserden aşağıdaki hallerde iktibas yapılması caizdir:
1-Alenileşmiş bir eserin bazı cümle ve fıkralarının müstakil bir ilim ve edebiyat eserine alınması;
2.Yayımlanmış bir bestenin en çok tema, motif, pasaj ve fikir nevinden parçalarının müstakil bir musiki eserine alınması;
3. Alenileşmiş güzel sanat eserlerinin ve yayımlanmış diğer eserlerin, maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde ve münderecatını aydınlatmak maksadıyla bir ilim eserine konulması;
4. Alenileşmiş güzel sanat eserlerinin ilmi konferans veya derslerde, konuyu aydınlatmak için projeksiyon ve buna benzer vasıtalarla gösterilmesi.
İltibasın belli olacak şekilde yapılması lazımdır. İlim eserlerinde, iktibas hususunda kullanılan eserin ve eser sahibinin adından başka bu kısmın alındığı yer belirtilir.
FSEK madde 35’e göre, büyük iktibas, ancak alenileşmiş güzel sanat eserlerinden veya yayımlanmış diğer eserlerden bilimsel eserlere yapılacak iktibaslarda mümkün olabilecektir.
FSEK’de hangi eserlerin bilimsel eser niteliğine sahip olduğu belirtilmemektedir. Hangi eserlerin, FSEK madde 35/f.1-b. 3 kapsamında bilimsel eser olarak kabul edileceği belirlemek için yazının hazırlanış amacına içeriğine ve sistematiğine bakmak gerekmektedir.
Dosya kapsamına alınan 29/06/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu incelendiğinde; belgeselden eserlere alıntı yapılıp yapılmadığı hususu tek tek incelenmiş, alıntı yapılan hususlar denetime elverişli olacak şekilde gösterilmiş, rapora dercedilmiştir. Alınan bilirkişi raporu bu meyanda denetime elverişli, dosya kapsamına uygun bulunmuştur.
Yapılan tetkik ve incelemede; belgeselde yer alan bir kısım ifadelerin birebir aynı olacak şekilde eserlere nakledildiği, kaynakça ve referans gösterilmediği ve yine belgeselde yer alan bir kısım görsellerin de aynen ihtilaf konusu eserlerde kullanıldığı, zira fotoğrafçı bilirkişinin yapmış olduğu tespitten de anlaşılacağı üzere kitaptaki fotoğrafların pixel kalitesi ve çözünürlükten de belgeselden alındığının net bir şekilde anlaşıldığı, dosya kapsamına alınan tüm bilirkişi raporlarında da dava konusu belgeselden görüntü ve bir takım ifadelerden alıntı yapıldığı hususun net bir şekilde tespit edildiği, 29/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda diğer bilirkişi raporlarından farklı olarak her bir alıntının karşılaştırmalı bir şekilde görsellerin sunulmuş olması hasebiyle hüküm için esas alındığı, alınan bilirkişi raporu ile söz konusu alıntıların % 1 oranında olduğu hususunun denetime elverişli olacak şekilde belirlendiği tespit edilmiştir.
Dava konusu belgeselin sinema eseri olduğu, davacıların dava açma noktasında taraf sıfatlarının bulunduğu, dava konusu belgeselden alıntıların yapıldığı hususlarının net bir şekilde tüm bilirkişi raporları ile belirlendiği, sadece dosya kapsamına alınan ilk 2 heyet raporunda sinema eseri olduğu konusunda şüphe olmayan dava konusu belgeselin içeriğinde yer alan görüntü ve sesli metinlerin eser vasfına haiz olup olmadığı hususunda çelişkiler mevcut olup söz konusu çelişkilerin giderilmesi adına 3. Kez bilirkişi raporu aldırıldığı, dosya kapsamına alınan 15/12/2022 tarihli kök rapor ile ayni heyet tarafından hazırlanan 06/03/2023 tarihli ek rapor ile çelişkilerin giderildiği, alınan her iki raporun da denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu mahkememizce tespit edilmiştir.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında değerlendirdiğimizde; “Madde 5 – (Değişik: 21/2/2001 - 4630/3 md.) Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir.” ve “ Madde 1/B – (Ek: 21/2/2001 -4630/2 md.) Bu Kanunda geçen tanımlardan; a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini” açıklamaları referansı ile "..." isimli film eser niteliği taşımaktadır.
"..." eserdir ve fotoğraflarda özel yöntemler ve teknikler kullanılarak değişik metotlarla meydana getirilmiştir. FSEK kapsamında eser niteliğindedir.
Belgeselde yer alan sesli metinlerin de eser kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, referans verilmesi gerektiği, görüntülerin ise animasyon ve kurgu programlarıyla üretilen içeriğe sahip olması nedeniyle özgün, eser vasfı olduğu, bu nedenle FSEK kapsamındaki sinema eserinin bir parçası olma sıfatını taşıdığı, ilk alınan bilirkişi kök ve aynı heyetten alınan ek rapor ile de esasen dava konusu belgeselin eser mahiyeti taşıdığı ifade edilmiş ise de sonuç kısmında ise belgeseldeki vaki ihtilaf konusu içeriklerin eser kapsamında belirlenemeyeceği değerlendirmesi yaparak kendi içinde çelişkili tespitler yapmış ancak bilahare alınan iki ayrı heyet tarafından hazırlanan iki ayrı bilirkişi raporu ile çelişkiler giderilmiş, dava konusu edilen belgeselin hareketli görüntüler dizisi içerisinde ... konusu çerçevesinde hazırlanan, sinema tekniğine uygun çekimleri barındıran ve hususiyet taşıyan uslupsal nitelikleri ile sadece görüntü ve ses kaydını içermediği aynı zamanda fikri ve sanatsal çaba içerdiği de dikkate alındığında, “...” isimli belgeselin FSEK md.5 kapsamında sinema eseri olduğu 23/05/2021 tarihli kök 07.03.2022 tarihli ek bilirkişi raporlarında, davacının belgesel filmindeki içeriğin (sesli metinlerin) tüm kaynaklarda yer alan ifadelerden oluştuğu belirtilmişse de, ...” isimli belgesel filmde sadece olayların didaktik bir şekilde anlatılmadığı, böylelikle belgeselin sadece görüntü ve ses kaydını içermediği, sahibinin hususiyetini yansıtan fikri ve sanatsal çaba içerdiği de, dolayısıyla tespiti yapılan alıntı kapsamında olan vaki içeriklerin de eser niteliğinde olduğu, eserin bir parçası olma sıfatını taşıdığı tespit edilmiştir.
Dosya kapsamına alınan 15/12/2022 tarihli bilirkişi raporu ile usul ve yasaya uygun hesaplamalar yapılmış olup, davalı yazar ile diğer davalı ... Ltd. Şti. arasında 14.11.2013 tarihli akdedilen sözleşmeye istinaden 12.600 adet bandrol alımı yapıldığı, bu bandrollerin kullanıldığı, davalı taraflar arasında akdedilen sözleşmede telif bedelinin ne olduğunun belli olmadığı, Eserlerin “...” in önerisi doğrultusunda Lisans Bedellerinin % 9 olmasının normal/ olduğu, intihal oranının % 1 olduğu, kitabın satış fiyatı ile ile ilgili yapmış olduğu internet araştırmasında kitabın stoklarda olmadığı satış fiyatının 75,00 TL , 120,00 TL ve 150,00 TL olarak 3 ayrı fiyat tespitinden bulunduğu buna göre 75,00+120,00+150,00/3 = 115,00 TL ortalama birim fiyatı olduğu, 15/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda intihal oranı, bandrol miktarları ve telif oranları üzerinden yapılan hesaplamada davacının talep edeceği maddi tazminatın 1.297,95 TL olduğu,, FSEK 68. Madde kapsamında 3 kata ilişkin talebin mevcudiyeti ve dava konusu vaki içeriklerin eser mahiyeti taşıması ve FSEK 68. Madde kapsamında davacının 3 kata ilişkin talepte bulunma hakkının bulunması sebebiyle 1.297,95x3 = 3.893,85 TL tazminata hak kazandığı ve yine davalı böyle bir çekimi hizmet alımı bedel karşılığı gerçekleştirmiş olsaydı; belirlenecek bütçe tespiti için reklam fotoğraf / video üreticilerinin günlük çekim bedellerine başvurmak yerinde olacağı böyle bir çekimde bir profesyonel bir fotoğraf ve video üreticisi günlük hizmet bedeli olarak 15.000,00 TL olabileceği, 06/03/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile bu hizmetin 3 gün süreceği, bu durumda davacılının böyle bir hizmeti alması durumunda 45.000 TL ödemek durumunda kalacağı, hülasa davacının FSEK 68. Madde kapsamında hak sahibi olduğu maddi tazminatın 45.000+3.893,85 =48.893,85 TL olduğu, 15/12/2022 ve 06/03/2023 tarihli bilirkişi raporlarındaki hesaplamalara ilişkin davalı tarafın itirazı olmadığı, davacı tarafın itirazının ise soyut kaldığı, yapılan hesaplamaların aksi yönde yapılması gerektiğine ilişkin somut, spesifik açıklama yer almadığı gibi bahsi geçen bilirkişi raporları ile yapılan hesaplamaların usul ve yasaya uygun yapıldığı mahkememizce değerlendirilmiş, davacı vekili maddi tazminat istemini 1.000 TL değer göstererek ikame etmiş ancak dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmamış olup, davacı vekili 19/04/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile faiz talep etmiş ise de; faiz talebinin ancak ıslah ile arttırılan kısım yönünden isteyebileceği mahkememizce değerlendirilmiş, iş bu sebeple dava dilekçesi ile talep edilen 1.000 TL maddi tazminat yönünden faize hükmedilmemiş, ıslah ile arttırılan kısım yönünden ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiş, sonuç olarak, davacının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’ndan kaynaklanan haklarına tecavüzde bulunulduğunun tespiti ile Tecavüzden dolayı mali ve manevi hakları ihlal edilen davacılara ödenmek üzere FSEK 68. maddesi uyarınca 48.893,85-TL maddi tazminatın, 47.893,85 TL’sine ıslah tarihi olan 19/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, bakiye kalan 1.000 TL maddi tazminata faiz işletilmesi talebinin REDDİNE dair karar verilmiştir.
Davacılardan ... FSEK 15 ve 70. Madde kapsamında 50.000 TL manevi tazminat ayrıca TMK 24,25 ve TBK 58. Madde kapsamında manevi tazminat istemi için 15.000 TL manevi tazminat talep etmiş ise de; yukarıda tespiti yapılan ihlal neticesinde fikri hakları ihlal edilen davacının FSEK 15 ve 70. Madde kapsamında manevi zarara uğradığı, manevi tazminat isteminde haklı olduğu bu kapsamda 15.000 TL manevi tazminat miktarının somut olaya uygun düştüğü mahkememizce değerlendirilmiş ancak manevi zarara sebebiyet veren olayların aynı olması, manevi zararın tek ve bölünmez nitelikte olması sebebiyle aynı olaya ilişkin hem özel hem genel kanun hükümlerine dayanarak ayrı ayrı manevi tazminata hükmedilmesi mümkün olmayıp, özel kanun kapsamında olan FSEK uyarınca manevi zarara ilişkin talebin mevcudiyeti karşısında aynı olaya ilişkin ayrıca genel kanun kapsamında olan TMK 24,25 ve TBK 58. Maddeye dayalı manevi tazminat istemi yerinde bir istem olmayıp, tekerrüre ve sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet verecek mahiyette talep olduğu mahkememizce değerlendirilmiş iş bu sebeple FSEK 15 ve 70. Madde kapsamındaki manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, TMK 24,25 ve TBK 58. Madde kapsamındaki manevi tazminat isteminin reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
Davacı yan her ne kadar tecavüzün tespiti ve tazminat istemli taleplerin yanında tecavüzün meni ve refi ile davalıya ait kitapların dava tarihinden sonra basılmaması için tedbir kararı verilmesini talep etmiş ise de; davacının FSEK 68. Madde kapsamındaki talebine istinaden mahkememizce bu yönde hüküm kurulmuş olması sebebiyle, taraflar arasında bu kapsamda farazi sözleşme ilişkisinin kurulacağı iş bu sebeple dava tarihine kadar olan mütecaviz kullanımların men ve ref kapsamında olamayacağı ve yine dava tarihi sonrası için de söz konusu kitapların basıldığına ilişkin delil mevcut olmayıp, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda da söz konusu kitapların dava tarihi ve sonrasında basılmadığının anlaşıldığı, bu durumda tecavüzün meni, refi ve tedbir isteminin yerinde olmadığı mahkememizce değerlendirilmekle, bu yöndeki taleplerin reddine, yukarıda tespiti yapılan tecavüzün varlığı ve tespitine ilişkin kararın mevcudiyeti sebebiyle dava dilekçesindeki talep doğrultusunda mahkeme kararının hükmün kesinleşmesi ile birlikte masrafı davalılara ait olmak kaydıyla yurt çapında yayın yapan en yüksek tirajlı 3 gazeteden birinde bir defa ilan edilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM
1-Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
-Davacının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’ndan kaynaklanan haklarına tecavüzde bulunulduğunun tespiti ile Tecavüzden dolayı mali ve manevi hakları ihlal edilen davacılara ödenmek üzere FSEK 68. maddesi uyarınca 48.893,85-TL maddi tazminatın, 47.893,85 TL’sine ıslah tarihi olan 19/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, bakiye kalan 1.000 TL maddi tazminata faiz işletilmesi talebinin REDDİNE,
-FSEK 15. ve 70. maddeleri uyarınca, yapılan ihlal neticesinde fikri hakları ihlal edilen davacı ...’a ödenmek üzere 15.000 -TL manevi tazminata hükmedilmesine, manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bahsi geçen davacıya ödenmesine, manevi tazminat istemi yönünden faiz yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
-Mahkeme kararının hükmün kesinleşmesi ile birlikte masrafı davalılara ait olmak kaydıyla yurt çapında yayın yapan en yüksek tirajlı 3 gazeteden birinde bir defa ilan edilmesine,
-Men, ref ve ihtiyati tedbir istemlerinin ayrı ayrı REDDİNE,
-TMK 24,25 ve TBK 58. Maddelerine istinaden talep edilen manevi tazminat isteminin REDDİNE,
2-Davalı tarafın husumet itirazın reddine,
3-Davanın kabulüne konu kısım üzerinden davalı taraftan alınması gereken 4.364,58 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 818,00 TL'nin toplamı olan 872,40 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 3.492,18 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, davacı taraftar peşin alınan 54,40 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 818,00 TL'nin toplamı olan 872,40 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı, posta, müzekkere masrafları ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 13.921,40 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak; 7.809,83 TL olan kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihindeki tarife gereğince;
-Tecavüzün tespiti istemli dava yönünden 25.500 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
- Maddi tazminat istemli dava yönünden 25.500 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
- Manevi tazminat istemli dava yönünden 15.000 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine,( manevi tazminat istemli dava yönünden davacı sıfatının sadece davacı ...'te olması sebebiyle)
6-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; karar tarihindeki tarife gereğince;
-Tecavüzün meni ve refi istemli dava yönünden 25.500 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ...'e ödenmesine,
- Manevi tazminat istemli dava yönünden 15.000 TL( AAÜT 10/2 maddesi gereği davacı tarafa manevi tazminat istemli dava yönünden verilen vekalet ücretinden fazlasına hükmolunamayacağından) vekalet ücretinin davacı ...'ten( manevi tazminat istemli davadaki davacı sıfatının sadece davacı ...'te olması sebebiyle) tahsili ile davalı ...'e ödenmesine,
7-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile birlikte yatıran tarafa iadesine,
Dair karar davalı şirketin yokluğunda diğer taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 14/02/2024

Katip ...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır