İSTANBUL 1.FIKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/326 Esas
KARAR NO : 2024/81

DAVA : Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ : 20/10/2020
KARAR TARİHİ : 06/03/2024

Davanın, işlemden kaldırıldığı (başvuruya bırakıldığı) 09/11/2023 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşıldığından, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ın, yaklaşık yirmi senedir serbest veya bir firmaya bağlı olmak üzere, ambalaj tasarımı ve ambalaj üzeri illüstrasyonu işlerini, profesyonel olarak icra etmekte olduğunu, 2014 yılında davalı firmalardan ... A.Ş. için yaptığı bir gofret ambalajında kullanmak üzere çizdiği grafik eserlerin, davalı firmalar tarafından haksız şekilde, farklı tasarımlı ürünlerde kullanıldığını öğrendiğini, müvekkilinin ambalajların baskısını yaptıran ve ürünleri üreten ... A.Ş. Firmasına, ... 20 inci Noterliği'nden, ... tarih ve ... Yevmiye Numaralı İhtarnameyi göndererek, bahsedilen hak ihlallerine son vermelerini ihtar ettiğini, (Ek-3) sunulan ve aşağıda bilgilerini verdikleri ambalaj üzeri illüstrasyonların (grafik eserlerin) mali ve manevi haklarını, hiç bir firmaya devretmediğini, gösterilen eserlerin her birinin 5846 s. FSEK'nun 4'üncü Maddesi'nin 6'ıncı Fıkrası gereği "grafik eser" olduğunu ve aynı kanunun 8'inci Maddesi'nin Birinci Fıkrası gereği müvekkilinin; bu eserlerin "eser sahibi” olduğunu, müvekkiline ait olan, saydıkları grafik eserler ile ilgili her türlü bilgi, dijital kayıtlar ve belgeler "deliller dilekçesi" ile mahkememize sunulacağını belirtmiş ve 5846 s. FSEK 66.Maddesi gereği, halen devam etmekte olan tecavüzün ref'i ve bu konuda gerekli tedbirlerin alınmasını, ambalajların baskısını yapan;...adresinde faaliyet gösteren, ...A.Ş. (Mersis No: ... - Tic. Sicil No: ...) firmasına yazı gönderilerek, ... Çeşit, ... Barkod nolu ... Markalı gofret ambalajlarının, dava tarihine kadar ne miktarlarda basıldığını ve bu miktarların kaç adet ürün ambalajına karşılık geldiğinin sorulmasına, ayrıca ambalaj firmasının vergi ve muhasebe kayıtlarının istenerek, adı geçen ürünlere ait ambalajlar hakkında ne miktarda fatura kesildiği ve teslimat yapıldığı ile ilgili bilgi istenmesine ya da gerekli kayıtların incelenmesi için mahkemenize getirtilmesine, karar verilmesini, 5846 s. FSEK 68inci Maddesi gereği, üç katı tazminat talebimize karşılık, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 9.000 TL'nin, olay tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, 5846 s. FSEK 70inci Maddesi'nin Birinci Fıkrası gereği, manevi tazminat taleplerine karşılık, fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL'nin, olay tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, 5846 s. FSEK 70inci Maddesi'nin 3üncü Fıkrası ve 6098 s. Borçlar Kanunu'nun 530'ncu maddesi gereği, "tecviz edilmeyen vekaletsiz iş görme" koşullarının varlığı sebebiyle, fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL'nin, olay tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine, yargılama, tüm harç ve giderleri ile vekalet ücretinin; davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle : İstanbul Mahkemelerinin yetkili mahkeme olmadığını, yetki itirazında bulunduklarını ve dosyanın Karaman mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, zamanaşımı ve hak düşümü süreleri açısından davanın reddi gerektiğini, Davacı ...'ın dava açmakta hukuki yararı ve dava açma yetkisi olmadığını, davacının dayandığı herhangi marka ve Endüstriyel Tasarım tescil kaydı mevcut olmadığını, Davalı ... A.Ş. ye karşı dava açılması ve husumet yöneltilmesi mümkün olmadığını, Davalı ... A.Ş. şirketinin, ... ile gerçek kişi sıfatıyla yaptığı hiç bir sözleşme mevcut olmadığını, Davacının bizzat şahıs olarak davalı ... A.Ş. şirketine yaptığı bir çalışma olmadığını, Davacının herhangi bir şirket bünyesinde veya başka şirket çalışanı olarak yaptığı bir eser veya çalışma var ise, çalıştığı şirkete karşı husumet yöneltmesi gerektiğini, zira eser veya çalışması varsa çalıştığı şirket adına yaptığını, dava dilekçesinde, davacının bir firmaya bağlı olarak ambalaj tasarım ve illüstrasyon işi yaptığı beyan edildiğini, bu durumda davacı ...'ın yaptığı çalışma varsa veya çalıştığı şirket adına çalışma yaptıysa, öncelikle o şirketlere husumet yöneltmesi gerektiğini, Bu nedenle davalı ... A.Ş. şirketine karşı açtığı dava açısından davacı gerçek kişi ... ile ... A.Ş. arasında bir sözleşme yani illiyet bağı olmadığından davanın reddi gerektiğini belirtmiş ve davanın REDDİNE, yargılama gider ve vekalet ücretinin davacı şirkete yüklenmesi talep edilmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili 08.12.2020 tarihli cevap dilekçesinde: Davacı yanın kendisinin diğer Davalı için .. markalı gofrette kullanılmak üzere çizdiğini belirttiği ve grafik eser olduğunu iddia ettiği görsellerin zaten halihazırda da ... ürününde kullanılmasından doğan hukuka aykırılık iddiasının neye, hangi kanun maddesine dayandığı anlaşılamadığını, Davacı'nın ... markalı üründe kullanılmak üzere çizdiğini belirttiği ve grafik eser olduğunu iddia ettiği “...” ve “...” görsellerinin, yine Davacı tarafından Ek 3 olarak sunduğu görsellerden de görüldüğü üzere hiçbir değişiklik yapılmaksızın, ... markalı ürün üzerindeki ve Davacının çizim amacına uygun şekildeki kullanımları gözetildiğinde, Davacı” nın iddiasına konu FSEK md. 68 uyarınca, izinsiz olduğu ve tecavüz teşkil ettiği iddia edilen kullanımın ne olduğunu, Eser olduğu iddia edilen görsellerin ürün üzerindeki kullanım şekli, ambalaj üzerindeki kullanım yerleri, ilgili görsellerin kullanım süresi, Davacı tarafından sınırlandırılmış mıdır? Buna ilişkin olarak Davacı'nın dayandığı bir sözleşme bulunmakta olup olmadığını, Davacı'nın “tecviz edilmeyen vekaletsiz iş görme” koşullarının varlığına ilişkin iddia ve dayanakları neler olduğunu, Müvekkil Şirket"le diğer Davalı arasında 13.12.2010 tarihinde imzalanmış olan süresiz Fason Üretim Sözleşmesi uyarınca ..., Müvekkil Şirket için ... markasıyla sütlü çikolata kaplamalı fındıklı gofret üretecek, fason üretilecek ürünlerle ilgili ambalaj malzemeleri ... tarafından temin edileceğini, yani müvekkil şirket'in diğer Davalı ... ile yaptığı Fason Üretim Sözleşmesi dışında, Müvekkil Şirketle Davacı arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmamakta, Müvekkil'in .. ürününe ilişkin ambalaj kullanımı, diğer davalı ... ile yapmış olduğu Fason Üretim Sözleşmesi kapsamında gerçekleştiğini, Dolayısıyla, iddia ve taleplerinin dayanağı dahi anlaşılamayan Davacı tarafından Müvekkil Şirket'e husumet yöneltilemeyeceğini, Davacı yan ... ürünleri için çizdiğini belirttiği ve eser olduğunu iddia ettiği görsellerin 2014 yılından bu yana ... ürünlerinde kullanılıyor olmasına karşı, aradan 6 yıl gibi bir süre geçtikten sonra, yine halihazırda ... ürünlerinde kullanıldığını belirttiği görseller sebebiyle açtığı işbu dava zamanaşımına uğramış olup davanın zamanaşımı sebebiyle de reddine karar verilmesi gerektiğini, Davacı'nın iddialarına konu “çikolatalı gofret görseli” ve “yeşil yapraklı iki adet fındık görseli” nin fikir ve sanat eserleri kanunu (*fsek”) anlamında eser niteliği bulunmamakta olup davacı'nın eser korumasından yararlanması imkanı da bulunmadığını, FSEK 1/B'ye göre eser, sahibinin hususiyetini taşıyan ilim-edebiyat, musiki, güzel sanat ve sinema eserlerinden birine dahil olan her çeşit fikir ve sanat ürünüdür. Bir fikri eser olarak kabul edilebilmesi için 3 temel şart; belirtilen gruplardan birine dahil olması, sahibinin hususiyetini taşıması, tasarrufa elverişli ve 3. kişilerce algılanabilir nitelikte olması gerektiğini, Davacı tarafından eser olduğu iddia edilen “...” ve “...” görselleri yönünden serbest biçimlendirme alanı bulunmadığını belirttiklerini, söz konusu görsellerin çok eski tarihlerden bu yana bire bir aynı ve çok benzer şekillerde defalarca kez kullanıldığı, zaten “gofret” görselinin ve “...” görselinin doğrudan ürününkendisine ait görseller olduğu, farklı şekilde biçimlendirilemeyeceği, kırılmış ve kırılmamış fındıkların yer aldığı “...” görseline sadece küçük bir yaprak eklenmesi ile bir farklılık yaratılmış olmayacağı, kaldı ki daha önce aynı şekilde yaprak görseliyle birlikte ... görseli kullanımının da çok yaygın olduğu, ilgili görsellerin hiçbir şekilde davacı'nın hususiyetini taşımadığı, dolayısıyla davacı'nın işbu davasına konu görsellerle eser meydana getirilemeyeceği son derece açık olduğunu, eser niteliği bulunmayan ve uzun yıllardır çok sayıda ürün ambalajı üzerinde farklı farklı firmalar tarafından yaygın şekilde kullanılan kamuya mal olmuş “....” ve “...” görsellerinin müvekkil şirket tarafından da ... ürün ambalajı üzerinde kullanılmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, Davacı'nın davaya ilişkin iddiaları tam olarak anlaşılamamakla birlikte, dava dilekçesinde, “gofret ambalajında kullanılmak üzere çizdiği grafik eserlerin farklı tasarımlı ürünlerde kullanıldığı” nın iddia edildiği görülmekte olduğunu, bu noktada önemle belirtmek isteriz ki, davacı'nın iddiası, eser olduğunu iddia ettiği görsellerin değiştirildiği iddiası değil, ilgili görsellerin farklı tasarımlı ürünlerde kullanıldığı iddiası olduğunu, Yani, eser olduğu iddia edilen ilgili görseller üzerinde hiçbir değişiklik yapılmadığı davacı tarafından da kabul edildiğini, davacı'nın da iddia ettiği çizim amacına uygun olarak ... ürünü üzerinde bire bir aynı şekilde kullanıldığını, Dolayısıyla, Davacı'nın iddiaları anlaşılmamakla ve açıklatılması gerekmekle birlikte, bir an için Davacı'nın FSEK md. 16. uyarınca “Eser sahibinin izni olmadıkça eserde veyahut eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz” düzenlemesine istinaden eserin değiştirildiği iddiasına dayandığının kabul edilmesi ihtimalinde, ... ambalajı üzerinde birebir aynı şekilde kullanılmakta olduğu görülen “...” ve “...” üzerinde değişiklik yapılmadığı da son derece açık olup böyle bir iddianın da kabul edilmesi imkanı bulunmadığını, Davacı'nın iddiasına konu “...” ve “...” görsellerinden bağımsız olarak, diğer birçok unsuru içeren ... markalı ürün ambalaj tasarımları, ..., ... ve ... sayı ile Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde müvekkili şirket adına tescilli olarak, yani tescil hakkına dayanılarak kullanıldığını belirtmiş ve haksız ve mesnetsiz davanın tüm talepleri ile birlikte reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalık; Davacının ambalaj tasarımı ve ambalaj üzeri ürün illüstrasyonu işlerini icra etmekte olduğunu, 2014 yılında davalı firmalardan ... A.Ş. için yaptığı bir gofret ambalajında kullanmak üzere çizdiği grafik eserlerin, davalı firmalar tarafından haksız şekilde, farklı tasarımlı ürünlerde kullanıldığını öğrendiğini, ... A.Ş. Firmasına, ... 20inci Noterliği'nden,... tarih ve ... Yevmiye Numaralı İhtarnameyi gönderdiklerini, davacının eser sahibi olduğunu, bu nedenle tecavüzün ref'ine, mahkemece gerekli tedbirlerin alınmasına, 5846 s. FSEK 68inci Maddesi gereği, üç katı tazminat karşılığı fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 9.000 TL’nin, , 5846 s. FSEK 70inci Maddesi'nin Birinci Fıkrası gereği, manevi tazminat olarak şimdilik 500 TL’nin, FSEK 70inci Maddesi'nin 3üncü Fıkrası ve 6098 s. Borçlar Kanunu'nun 530uncu Maddesi gereği, vekaletsiz iş görme koşullarının varlığı sebebiyle, fazlaya ilişkin hakkırı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500 TL’nin, olay tarihlerinden itibaren işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
HÜKÜM:
1-Mahkememizin 09/11/2023 tarihli duruşmasında taraflar tarafından takipsiz bırakılan dava müracata kalmış ve aradan üç ayı aşkın bir zaman geçtiğinden davanın H.M.K.’nın 150. maddesi uyarınca DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2- 427,60 ilam harcının 54,40 peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 373,2 TL harcın davacıdan tahsiline,
3-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/03/2024

Katip
¸

Hakim
¸