İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :2023/796 Esas
KARAR NO :2024/146

DAVA :Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)
DAVA TARİHİ :06/12/2023
KARAR TARİHİ :07/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ... ile ...'ın davalı ...'nin hisselerine %12'şer (toplamda %24) oranda pay sahibi olduğunu, davalı ...Tic. A.Ş. ... Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne ... sicil numarası ile kayıtl olduğunu, davacı müvekkillerinin davalı şirkete ... 48. Noterliği eliyle ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiklerini, bu ihtarnamenin konusunun "2023 yılında yapılacak 2022 Olağan Genel Kurul'da kullanılacak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 437. maddesi kapsamında bilgi edinme ve inceleme hakkına esas bilgi edinilmesi talebi" hakkında olduğunu, davacı müvekkillerinin davalı şirkete ... 48. Noterliği eliyle ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiklerini, bu ihtarname ile de, 2022 yılı Olağan Genel Kurulu'nun toplantıya çağrılması istemi ile gündemde görüşülmesini istedikleri konuları bildirdiklerini, bu ihtarnameler hakkında davacı müvekkillerine veya vekillerine ulaşan bir cevap olmaması üzerine müvekkillerinin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını anılan dava konusuz kalmışsa da müvekkillerinin dava açmakta haklı olduklarının tespit edildiğini, davalı şirketin genel kurulu süresinde yapmadığı gibi gerek öncesinde gerekse genel kurul sırasında müvekkillerinin bilgi edinme ve inceleme hakkını usulüne uygun kullandırmadığını, müvekkillerinin özel denetçi atanması talebinin haksız bir biçimde reddedildiğini, genel kurulda özel denetçi atanması taleplerinin reddedildiğini, genel kurulda müvekkillerinin özel denetçi atanması talebinin haksız bir biçimde reddedildiğini, genel kurulun zamanında yapılmaması yüzünden müvekkillerinin zarara uğradığının açık olduğunu, genel kurulda nitelikli ve yeterli bilgi alamamaktan ötürü de zarara uğradıklarını, gerçekten de müvekkillerinin kaygılandığı hususların varlığı halinde şirket karlılığı ve verimliliği düşmekte ayrıca şirketin müstakbel durumunun da müvekkilleri tarafından net olarak öngörülemediğini, hal böyle olunca müvekkillerinin ortak olarak büyük bir risk altında olduklarını, tüm bu nedenlerden dolayı ve resen öngörülecek nedenlerle; fazlaya ilişkin ve sair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı ... Şirketi'ne özel denetçi atanmasını ve dilekçelerinde belirtilen hususlara ilişkin denetim ve inceleme yaptırılmasını, özel denetçiye ücret takdir edilmesi halinde davalıya yükletilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili ... tarafından sunulan 19/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacıların iş bu davanın açılmasında hukuki yararı bulunmadığını, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı müvekkili şirket aleyhine açılan derdest genel kurul kararlarının iptali davasının iş bu dava için bekletici melese yapılması gerektiğini, 13/09/2023 tarihli olağan genel kurul toplantısı öncesinde davacılar tarafından müvekkili şirket merkezinde tüm belgeleri incelendiğini ve kanunen teslim edebilecek belgelerin kendilerine teslim edildiğini, müvekkili şirkete ait finansal raporlama ve denetim standartlarının mevzuat hükümleri esas alınarak usul ve hukuka uygun olarak hazırlandığını, davacıların özel denetçi talebi için gerekli şartların mevcut olmadığını, iş bu davanın tamamen kötü niyetli olarak ikame edildiğini, davacıların bilgi talebi kapsamında sorulan sorulara müvekkili şirket tarafından gerekli bilgilerin sunulmadığını iddia etmesi ve bu kapsamda özel denetçi atanmasına ilişkin taleplerinin kötü niyetli olduğunu, genel kurul toplantısında görüşülmesi talep edilen gündem maddeleri kapsamında davacıların özel denetçi atanmasına ilişkin taleplerinin mesnetsiz ve kötü niyetli olduğunu, genel kurul toplantısında ileri sürülen özel denetçi atanması talebinin hukuka aykırı olduğunu, 2022 yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısının zamanında yapılmamış olmasının davacıları zarara uğrattığı iddiasının kabul edilemez olduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenler ile; müvekkili şirketin iş bu dava nedeni ile doğrudan ve/veya dolaylı olarak doğmuş ve doğacak her türlü zarar-ziyan maddi ve manevi tazminat hak ve alacakları davacıya karşı adli/idari/cezai her türlü şikayet dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla; öncelikle HMK'nın m.114/1(h) bendi ve m.115. Hükümleri gereği davacıların iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığından iş bu davanın dava şartı yokluğundan reddini, haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın tüm talepler yönünden esastan dahi reddini, davacılar tarafından müvekkili şirket aleyhine açılmış olan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı Genel Kurul Kararlarının iptaline ilişkin derdest dava dosyasının HMK 165. Maddesi gereği iş bu dava için bekletici mesele yapılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirketin sicil kaydı dosya içine celp edilmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, TTK. 439. maddeleri kapsamında özel denetçi tayin edilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nun m.437.hükmüne göre; "Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir."
6102 sayılı TTK'nun m.438 hükmüne göre; "Her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir.
6102 sayılı TTK'nun m.439 hükmüne göre; "Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir.Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır."
6102 sayılı TTK'nun m.439 hükmü çerçevesinde talepte bulunacak davacıların, mahkememizde talepte bulunmadan önce bilgi alma veya inceleme hakkını şeklen kullandığı ve belirli olayların özel denetimle açığa kavuşturulmasını genel kuruldan talep ettiği, genel kurul tarafından bu talebin ret olunduğu açıktır.Ancak davacıların özel denetçi atanması talebinin kabulü açısından m.439 hükmü dikkate alındığında talep sahibinin, davalı şirketin kurucularının veya şirket organlarının kanunu veya ana sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerinin zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya koyması yasal zorunluluktur.Davacılar, dayanmış olduğu vakıaları en azından yaklaşık ispat olarak da nitelendirilebilecek; ikna edici şekilde ortaya koymakla yükümlüdür.
Davacı pay sahipleri tarafından genel kurul toplantı tarihinden önce özel denetim istemine ilişkin konularla ilgili davalı şirketten bilgi alma ve inceleme talebinde bulunulduğu, 04/09/2023 tarihinde davalı şirket merkezinde davacı pay sahiplerine birer suretleri verilmeden bağımsız denetim raporu, 2022 hesap dönemine ilişkin özel rapor, 2022 yılı yönetim kurulu yıllık faaliyet raporu ve yönetim kurulunun 2023/21 nolu kararının davacı pay sahiplerince incelendiği ve bu belgelerden suret verilmediği, 13/09/2023 tarihli genel kurul toplantısında davacı pay sahiplerinin özel denetim talebinin reddedildiği yeterli pay sahibi olan azınlık durumundaki davacıların, yetkili ve görevli mahkemede ve süresi içinde davasını açtığı, bu haliyle genel dava şartlarının somut olayda mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda, 13/09/2023 tarihli genel kurul toplantısında davacı pay sahiplerinin özel denetim talebinin reddedildiği anlaşılmakla birlikte; dava dilekçesi ile delil olarak dayanılan ... 48. Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesi, 13/09/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağı, ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ve davalı savunmalarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde bilgi alma ve incelem talebinde bulunulduktan sonra özel denetim istenilen " ham madde alımlarının değişikliği, sebepleri ve sonuçları, çıkan hurda miktarı, stok sayımlarının hangi sürelerle yapıldığı, personel prim ödemesi yapılıp yapılmadığı ve bunun kayıtlarda gösterilip gösterilmediği, şirketin kredi kartının bulunup bulunmadığı ve şirketin yönetim kurulu üyelerinin seyahat harcamalarının şirket tarafından karşılanıp karşılanmadığı" konularıyla ilgili olmak üzere davalı şirketin kurucularının veya şirket organlarının kanunu veya ana sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerinin zarara uğrattıklarının ikna edici bir şekilde ortaya konulmadığı anlaşılmakla talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 427,60-TL olduğundan peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, TTK'nın 440. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi. 07/03/2024

BAŞKAN ...

ÜYE ...

ÜYE ...

KATİP ...