İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/431 Esas
KARAR NO : 2024/463

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/06/2023
KARAR TARİHİ : 12/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...A.Ş. tarafından davacı ...Tic. Ltd. Şti. aleyhine ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile 15.02.2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı; takibin itiraz olmadan kesinleştiği; davacının mallarının fiilen haczedilerek satılmasının önlenmesi için 16.03.2023 tarihinde davacı şirket haciz baskısı altında icra dosyasına ödeme yaparak dosyanın infaz edildiği; icra dosyasına banka yoluyla yapılan ödemenin açıklamasına ise '... E. Borca ve Tüm Ferilerine İtiraz Ederek Haciz Baskısı Altında İhtirazı Kayıtlı Dosyaya Ödeme' yazılmak suretiyle yapılan ödemenin haciz baskısı altında borca yönelik ihtirazi kayıtla ödendiğinin belirtildiği; davalı tarafından davacı şirket banka hesabına taraflar arasındaki anlaşma kapsamında fakat anlaşmaya aykırı olarak 02.11.2022 tarihinde saat 15:34'te 1.500.000,00 TL ve yine aynı gün 16:44'te 325.853,00 TL olarak toplam 1.825.853,00 TL gönderildiği; bu paranın gönderilmesi üzerinden geçen yaklaşık üç ay sonra davalı tarafından davacıya karşı gönderilen paranın iadesi talebine dayalı olarak icra takibi başlatıldığı; başlatılan icra takibi ile davalı tarafça davacıya gönderilen 1.825.853,00 TL'nin gönderildiği andaki karşılığı olduğu iddia edilen 100.000,00 Euro ile ödeme tarihi olan 02.11.2022 ile icra takibinin başlatıldığı tarih olan 15.02.2023 arasında işlemiş faiz olan 4.530,82 Euro olmak üzere toplam 104.530,82 Euro'nun ödenmesi talep edilerek takip başlatıldığı; davalının davacıdan bir para alacağı bulunmadığı; davalı tarafın icra takibi başlatma hakkı bulunmadığı kaldı ki Euro kuru ve talep ettiği miktarlar üzerinden takip başlatma hakkı olmadığını; davacının temerrüde düşürülmediği, kendisine uygun süre verilmediği; davacının 2.514.400,45 TL ödeme yaptığı davalı tarafça gönderilen ve geri alınabilecek miktar olan 1.825.853,00 TL dışında yapılan ödeme miktarı olan 688.547,45 TL'nin, ödeme gününden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan istirdatına ve davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği; davalı taraf borcu olan miktarı seçimlik hakkını kullanarak Türk Lirası üzerinden ödediği için ancak Türk Lirası olarak ödenen miktar talep edilebileceği; davacıya gönderilen miktarın 100.000,00 Euro'ya değil, 97.484,00 Euro'ya tekabül ettiği davacı temerrüde düşmediğinden 4.530,82 Euro işlemiş faizin tahsil edilmiş olması hukuka aykırı olduğu neticeten davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik; davacının borçlu olmadığı halde cebri icra ve haciz baskısı altında ödemek zorunda kaldığı şimdilik 10.000,00 TL'nin icra dosyasına ödeme tarihi olan 16.03.2023 tarihinden itibaren işletilecek ticari işleri uygulanan faiziyle birlikte davalıdan istirdatına ve davacıya ödenmesine,yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı şirket ile davacı taraf arasında ürün alım-satım hizmeti hususunda 247.041,40 Euro karşılığında anlaşmaya varıldığı; ticari mutabakat hususunda davacı tarafça proforma bir fatura düzenlendiği; davacı taraf, ürünlerin yurtdışından sevkiyatının yapılacağından bahisle miktarın 100.000,00 Euroluk kısmının gönderilmesi talep ettiği; davalı şirketin 02.11.2022 tarihinde davacı tarafın ...Bankası nolu ... NOLU IBAN hesabına 'proforma ön ödemesi 100.000,00 Euro' açıklamalı 1.500.000,00 TL ve 325.853,00 TL olmak üzere iki ayrı EFT gönderisi yaptığı, faturada vadedilen ürünlerin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle meblağın iadesi ile ilgili ... 22.İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasıyla 100.000,00 Euro alacak sebebiyle icra takibi başlatıldığı; haciz baskısıyla ödeme yapıldığı hususu gerçeği yansıtmadığı; davalı firma ile davacı taraf arasındaki anlaşma Euro bazında olduğu; davacı taraf ticari tahammüllerini yerine getirmeyerek uğradığı zararı davalıdan tahsil yoluna gitmesi davadaki kötüniyetini açıkça ortaya koyduğu; davanın reddine,davacı firma aleyhine dava değerinin %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, davacının davalı tarafından başlatılan ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yaptığı ödeme kapsamında haciz baskısı altında ödediğini iddia ettiği 10.000 TL’nin davalıdan istenip istenemeyeceği hususlarında toplanmakta olup ispat yükü davacıda bulunmaktadır. Ancak alacak miktarının tespiti hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda mali müşavir ....ve nitelikli hesaplama uzmanı ...den alınan 05/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile tarafların incelenen 2022-2023 yılları ticari defterlerinin kendi adlarına delil niteliğini haiz olduğu, taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, davacının ürün satışı ile ilgili olarak davalı şirkete 247.041.40 Euro tutarında proforma fatura düzenlediği, davalının söz konusu proforma faturaya karşılık 02.11.2022 tarihinde davacıya”... “ açıklaması ile 1.825.853. TL. tutarında ödemede bulunduğu, 02.11.2022 tarihli TCMB efektif Euro satış kuru olan 18.4652 TL. dikkate alındığında davalının yapmış olduğu 1.825.853.-TL tutarındaki ödemenin, 98.880.76 Euro olduğu, Davalının ödeme emri göndererek davacıyı temerrüde düşürdüğüne dönük dosya içerisinde bir belgenin mevcut olmadığı, incelenen kayıtlar neticesinde davalının mal alımına karşılık davacıya 1.825.853 TL ödeme yaptığı, davacının icra dairesine ...E. dosyası için 2.528.151.66 TL (2.546.000 — 31.599.55 + 13.751.21) ödemede bulunduğu, davacının talep edebileceği tutarın (2.528.151.66 — 1.825.853) 702.298,66TL olduğu, davalı tarafından davacıya anlaşmaya aykırı olarak toplamda 1.825.853TL. ödeme yapıldığı ve bu ödemenin iadesi için davacı aleyhine ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı 15.02.2023 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde - 100.000 Euro “fili ödeme tarihi taraflar arasındaki sözlü anlaşma gereğince 02.11.2022 tarihinde ödenmiş olan 100.000,00 Euro karşılığı 1.825.853,00TL karşılığı alacaklıya gönderilmesi gereken ürünlerin gönderilmemiş olması sebebiyle 100.000 Euro'nun iadesi”,- 4.530,82 Buro “işlemiş faiz” olmak üzere toplam 104.530,82 Euro (104.530,82 Euro-2.121.975,64TL 1 Euro-20,30TL) tutarındaki alacağın ödenmesinin talep edildiği: Davacı tarafından icra dosyasına banka yoluyla 16.03.2023 tarihinde yapılan 2.546.268,97 TL'lik ödemenin açıklamasına “.... Esas borca ve tüm fer 'ilerine itiraz ederek haciz baskısı altında ihtirazı kayıtlı dosyaya ödeme” yazıldığı; sonrasında ise fazla ödeme yapıldığından bahisle davacıya icra müdürülüğü tarafından 31.599,55 TL'nin iade edildiğinin ve böylece aslında davacı tarafından icra dosyasına yapılan ödemenin 2.514.400,45TL. olduğunun davacı tarafça beyan edildiği, davalı tarafından davacıya anlaşmaya aykırı olarak ödendiği iddia edilen 1.825.853TL dışında yapılan (2.514.400,45TL. -1.825.853TL.) 688.547,45TL'nin istirdatının gerektiği; şimdilik ödeme gününden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan istirdatına karar verilmesi gerektiğinin beyan edildiği; dosya kapsamı incelendiğinde davalı tarafından davacının temerrüde düşürüldüğü, buna ilişkin bir ihtarnamenin vs. gönderildiği ve davacıya vardığı hususunun anlaşılamadığı; dolayısıyla TBK m. 99/11 hükmü gereğince alacaklı davalının, ülke parası dışında ödeme talep etme yönünde seçimlik hakka sahip olmadığı; zira taraflar arasında davalı tarafça iadesi istenen tutarın davacı tarafından ne zaman ödeneceğine ilişkin bir anlaşma da bulunmadığından, davacının TBK m. 117 ve 123 hükümlerine göre borçlunun temerrüde düşürülmediği, TBK m. 117/II hükmüne göre sebepsiz zenginleşenin iyi niyetliği olduğu hallerde temerrüt için bildirimin şart olduğu, anlaşma dışı yapılan ödemelerin TBK'da “borç ilişkilerinin kaynakları” arasında sayılan TBK m. 77 vd. hükümlerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmeye dayalı talep edilebileceği; davalı tarafından davacıya TL. cinsi paranın gönderildiği; taraflar arasında davacıya ödenen bedelin ülke parası dışındaki bir para birimiyle ödeneceğinin kararlaştırılmadığı; ancak icra takibinde davacıdan Euro cinsi üzerinden ödemenin talep edildiği görülmekle davalının, anlaşmaya aykırı olarak ödendiği belirtilen ödemenin TL. cinsinden (ülke parası ile) yapılması sebebiyle iadesini de TL. cinsinden davacıdan talep edebileceği; davacının TBK m. 117 ve 123 hükümlerine göre temerrüde düşürülmemesi nedeniyle de faizin işletilemeyeceği kanaatine varıldığı; yukarıda mali incelemede hesaplamanın yapıldığı, takdirin elbette Sayın Mahkeme'ye ait olduğu tespit edilmiştir.
Davacı vekili 23.05.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile 10.000,00 TL üzerinden kısmi dava olarak açmış oldukları işbu davadaki istirdat taleplerini 692.298,66 TL arttırmak suretiyle net 702.298,66 TL'ye çıkardıklarını, 702.298,66 TL'nin icra dosyasına ödeme tarihi olan 16.03.2023 tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan istirdatına ve davacı müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve alınmış olan bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davalı şirket tarafından davacı şirket aleyhine ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 100.000 Euro asıl alacak üzerinden taraflar arasındaki sözlü anlaşmaya istinaden sözleşme gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle başlatılan takip kapsamında davacı hakkında takibin kesinleştiği ve davacı tarafından icra dosyası kapsamında neticeten toplam 2.528.151,66 TL ödeme yaptığı bilirkişi raporu ile de tespit edilmiştir. Davacı tarafından icra dosyasına yapılan iş bu ödemede ihtirazi kayıt konulduğu; taraflar arasında istirdata konu icra dosyası ticari ilişkisinde yazılı bir sözleşme olmadığı; sözlü akite dayalı ilişki bulunduğu ve davacının temerrüde düşürüldüğüne dair dosyada delil bulunmadığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı şirket davacıya 100.000 Euro ödemenin tahsili amacıyla takip başlatılmış ise de davacıya ödenen dekont incelendiğinden davalı tarafından davacıya 1.500.000 TL ve 325.853,00 TL cinsi paranın gönderildiği anlaşılmıştır. TBK m. 99/II hükmü gereğince alacaklı davalının, ülke parası dışında ödeme talep etme yönünde seçimlik hakka sahip olmadığı; zira taraflar arasında davalı tarafça iadesi istenen tutarın davacı tarafından ne zaman ödeneceğine ilişkin bir anlaşma da bulunmadığından, davacının TBK m. 117 ve 123 hükümlerine göre temerrüde düşürülmediği, davalı tarafından davacıya 02/11/2022 tarihinde 1.500.000 TL ve 325.853,00 TL cinsi paranın gönderildiği; taraflar arasında davacıya ödenen bedelin ülke parası dışındaki bir para birimiyle ödeneceğinin kararlaştırılmadığı; ancak icra takibinde davacıdan Euro cinsi üzerinden ödemenin talep edildiği görülmekle davalının, anlaşmaya aykırı olarak ödendiği belirtilen ödemenin TL cinsinden (ülke parası ile) yapılması sebebiyle iadesini de TL cinsinden davacıdan talep edebileceği anlaşılmıştır.
Davalının mal alımına karşılık davacıya 1.825.853 TL ödeme yaptığı, davacının 17/03/2023 tarihli icra kapak hesabında icra dosyası için 2.528.151.66 TL (2.546.000- 31.599.55 + 13.751.21) ödemede bulunduğu, davacının talep edebileceği tutarın (2.528.151.66- 1.825.853) 702.298,66TL olduğu anlaşılmakla davacının iş bu miktarı davalıdan talep edebileceği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, ... 22. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında davacı tarafından ödenen 10.000 TL’nin 23/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile 692.298,66 TL’nin 23/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davacının DAVASININ KABULÜNE,
2-... 22. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında davacı tarafından ödenen 10.000 TL’nin 23/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile 692.298,66 TL’nin 23/05/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 47.974,02 TL karar harcının, peşin yatırılan 179,90 TL harç ve 11.823,00 TL ıslah harcından mahsubu ile noksan kalan 35.971,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 104.321,81 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 6.200,00 TL yargılama gideri, 179,90 TL peşin harç, 11.823,00 TL ıslah harcı, 179,90 TL başvurma harcı toplamı 18.382,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 12/06/2024

KATİP
¸e-imzalıdır

HAKİM
¸e-imzalıdır