İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/428
KARAR NO : 2024/470

DAVA : MENFİ TESPİT (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/02/2017
KARAR TARİHİ : 13/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında cari hesap ilişkisinin olduğunu, bunun dışında taraflar arasında borç doğuran başkaca bir ilişkinin olmadığını, müvekkili şirketin cari hesap borcu nedeniyle davalı şirket ve şirket yetkilisi olan diğer davalının teminat talep ettiklerini ve müvekkili ...'a ait taşınmazlar üzerine teminat ipoteklerinin tesis ettirildiğini, aynı zamanda teminat senetlerinin de verildiğini, davacı şirketin teminat olarak verilen bu senetlerden dolayı ... 20. İcra Dairesinin ... E (yeni ...) sayılı, aynı icra dairesinin ...E sayılı dosyalarıyla, ... 2. İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyasından da davalı ... tarafından müvekkilleri aleyhine icra takipleri yapıldığını, davalı ... ...'in davalı şirketin sahibi ve tek yetkilisi olduğunu, bu davalı ile müvekkilleri arasında ayrı bir ticari ilişkinin bulunmadığını, yukarıda bildirilen icra dosyalarında muhtelif haciz işlemlerinden dolayı müvekkillerinin zor durumda kalmaları nedeniyle 13/02/2013 tarihli protokolün imzalandığını ve bu protokolde toplam borcun 5.944.387,53 TL olduğu konusunda mutabık kalındığını ve bu protokolde ... 2. İcra Dairesinin ...E sayılı dosyasındaki borcunda toplam miktara dahil edildiğini, müvekkillerinin bu protokol kapsamında 2.350.000,00 TL ödeme yaptığını, buna rağmen davalı şirketin protokol yükümlülüğünü yerine getirmediğini, zira ipotekleri fek ettirmesi gerektiğini, bu nedenle ... 1. ATM'nin ... E sayılı dosyasında dava açılarak yapılan ödemeye tekabül eden 25 daire üzerindeki ipoteğin fekkinin talep edildiğini, anılan davada, davalı şirketin 2.350.000,00 TL ödemeyi aldığını ikrar ettiğini, daha sonra 16/03/2016 tarihli iki ayrı protokol düzenlenerek her biri 200.000,00 TL tutarlı 5 çekle toplam 1.000.000,00 TL ödendiğini, bunun dışında 15/04/2016 tarihli protokolün imzalandığını ve ikisi 350.000,00'şer TL biri 300,000,00 TL olmak üzere 3 adet çek toplamı 1.000.000,00 TL, ayrıca 500.000,00 TL'lik çekle birlikte 1.500,000,00 TL ödeme yapıldığını, 26/11/2016 tarihli çekle 250.000,00 TL daha ödendiğini, mülkiyeti müvekkillerine ait ... ilçesinde bulunan iki ayrı dairenin icra yoluyla satışı sonucunda 213.600,00 TL'nin de davalı tarafından tahsil edildiğini, böylece davalılara toplam 5,339,045,00 TL ödeme yapıldığını, her üç dosya borcu fazlasıyla ödenmesine rağmen davalı alacaklılar tarafından icra dosyalarının infazen kapatılmaması nedeniyle önce ihtarname çekilip ipoteklerin kaldırılmasının istendiğini, daha sonra ... 20. İcra Müdürlüğünün... E ve ... E sayılı dosyalarında alacaklı olana davalıya ödemeye ilişkin beyanlarda belirtilerek dosyaların infazen kapatılması için muhtıra gönderildiğini, gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... ve ... E sayılı ve ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyalarında davalar açıldığını, tüm borç ödenmesine rağmen dosyaların infazen kapatılmadığı gibi teminat ipoteklerinin de fekedilmediğini belirterek ... 20. İcra Dairesinin ... E (yeni ...) sayılı, aynı icra dairesinin ... E sayılı dosyalarıyla, ... 2. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyalarından borçlu olmadığının tespiti ile dava dilekçesinde ayrıntılı olarak bildirdiği taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin fekkine kararı verilmesini talep etmiştir.
TEFRİK/
İş bu davada üç ayrı icra dosyasından borçlu olunmadığının tespiti talebiyle birlikte gayrimenkuller üzerinde davalılar yararına bulunan ipoteklerin fekkinin istendiği, üzerinde ipotek bulunan taşınmazların tamamının ... ilçesinde bulunduğu, ipoteğin fekki davasının gayrimenkulün aynına ilişkin bir dava olması ve bu tür davalar bakımından HMK 12.maddesinde, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunun belirtilmesi karşısında ipoteğin fekki istemine ilişkin talep 06/07/2017 tarihli celsede iş bu dosyadan HMK 167.maddesi uyarınca tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilerek tefrik edilen dosya üzerinden yargılamaya devam edilerek neticeye ulaşılmıştır.
SAVUNMA /
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış, süresi içinde cevap dilekçesi ibraz etmediği anlaşılmakla birlikte yargılama sırasında sunduğu rapora karşı beyan dilekçelerinde davanın reddini istediği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE /
Davaya esas üç ayrı icra dosyası, davacı tarafından dayanılan protokoller, ödeme belgeleri, ihtarnameler, ... 5. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E sayılı dosyası, ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı dosyasının bir örneği, ... 1. ATM'nin ... E sayılı dosyası ve iş bu dosyadan verilen kesinleşmiş karar örneği, ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E sayılı, ... 23. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E ve aynı mahkemenin ... E sayılı dosyaları ve dayanılan diğer tüm deliller celp edilip incelenmiş, dosya kapsamı ve taraf defterleri üzerinde uzman bilirkişi vasıtasıyla rapor ve iki ayrı ek rapor alınmış, deliller toplanmıştır.
Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.
Davacı şirket ile davalı şirket arasındaki cari hesap ilişkisinden kaynaklanan borç nedeniyle davacı gerçek kişi adına kayıtlı olan taşınmazlar üzerine davalı şirket yararına ipotekler tesis edildiği gibi iki ayrı teminat senedi verildiğini, bu teminat senetlerinin iki ayrı icra dosyasında takip konusu yapıldığını, bunun dışında davacı gerçek kişi aleyhine de bir kısım alacak yönünden icra takibine geçildiğini, her üç dosya borcunu kapsar şekilde taraflar arasında protokol akdedildiğini ve protokol hükümlerine göre davacı tarafından ödemeler yapılmasına rağmen davalı tarafından protokol hükümlerinin ihlal edildiği, yapılan ödemeler karşılığında protokoldeki düzenleme çerçevesinde ipoteklerin fekki gerekirken bu gereğin yerine getirilmemesi nedeniyle ... 1. ATM'nin ...E sayılı dosyasında dava açıldığını, davanın kısmen kabul edildiğini, anılan dosyadaki yargılama sırasında da taraflar arasında üç ayrı protokolde akdedilip bu çerçevede de ödemeler yapıldığını, dava konusu iki ayrı icra dosyasına dayanak senetlerin cari hesabın teminatı olarak verildiğini, yapılan ödemelerle cari hesap borcu sona ermesine rağmen icra dosyalarının infazen kapatılmadığını, bu üç ayrı icra dosyasından davalılara borçlu olunmadığını ileri sürmüştür.
Davalı ise, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davaya esas ... 20. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası incelendiğinde;
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla yapılan icra takibi olduğu, takip alacaklısının davalı ... A.Ş,, borçluların davacılar ... ve ... Ltd. Şti olduğu, takibin 21/02/2012 tarihinde başlatıldığı ve dayanağının 20/05/2011 tanzim, 30/01/2012 vade tarihli, 2.000.000,00 TL'lik bono olduğu, 2.000.000,00 TL asıl alacak ve ferileriyle birlikte 2,027,397,26 TL'nin tahsilinin istendiği ve icra takibinin kesinleştiği, aynı icra dairesinin ... E (... E) sayılı dosyasında; takip yolunun aynı şekilde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip olduğu, takip alacaklısının davalı şirket, borçlusunun davacılar olup, takibin 31/01/2012 tarihinde yapıldığı, dayanağının ise 11/10/2011 tanzim ve 15/01/2012 vade tarihli 2.000.000,00 TL bedelli bono olduğu, 2.000.000,00 TL asıl alacak ve ferileriyle birlikte 2.021.561,64 TL alacağın tahsilinin istendiği, takibin kesinleştiği, ... 2. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasında ise; davalı ...'in alacaklı, davacı ...'ın borçlu olup, borç olarak gönderilen 700,377,00 TL asıl alacak ve işlemiş faiziyle birlikte 731.414,56 TL'nin tahsilini teminen 31/01/2012 tarihinde yapılan ilamsız icra takibi olduğu ve bu icra takibinin de kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Davacı taraf İstanbul 20. İcra Dairesinin iki ayrı dosyasına konu edilen iki ayrı bononun teminat bonosu olduğu ileri sürmüştür ve bu iddianın ispatı zımmında davacı ve davalı şirket arasında akdedilen 20/05/2011 tarihli ve 11/10/2011 tarihli protokolleri ibraz etmiştir.
Anılan protokoller incelendiğinde, 20/05/2011 tarihli protokolde davacıların ve davalıların isimlerinin ve imzalarının yer aldığı, davacı ve davalı şirketlerinin tek ortaklı şirketler olduğu ve belge içeriğinde 2.000.000,00 TL'lik senedin 20/05/2011 tarihinde düzenlendiği ve teminat niteliğinde bulunduğunun belirtildiği, ... 20. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasına konu edilen bononun da 2.000.000,00 TL limitli, tanzim tarihinin 20/05/2011 olup, protokol tarihi ile aynı olduğu, 11/10/2011 tarihli protokolde de, aynı şekilde tanzim tarihi 11/10/2011 olan 2.000.000,00 TL bedelli senedin teminat olarak verildiği ibaresinin bulunup, bu bononun da ... 20. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasında takip konusu yapıldığı anlaşılmıştır.
Protokol içerikleri değerlendirildiğinde, ... 20. İcra Dairesinin iki ayrı dosyasına konu edilen 20/05/2011 tanzim ve 11/10/2011 tanzim tarihli bonoların teminat bonosu olduğu sonucuna varılmıştır.
Davaya esas icra takiplerinin kesinleşmesinden sonra, 13/02/2013 tarihinde taraflar arasında protokol akdedilmiştir. Bu protokolde, davacı ... hesabına yapılan havaleler (... 2. İcra Dairesinin... E sayılı dosyasında takip konusu olan borç) ile birlikte toplam borcun, protokol tarihinde 5.944.387,53 TL olduğu, bu miktarın 3.913.250,00 TL'sinin asıl alacak, geri kalan 1.663.872,11 TL'sinin protokol tarihine kadar işlemiş faiz ve 367.265,42 TL'sinin de, protokolde belirtilen ödeme şekline göre hesaplanan faiz olduğu kararlaştırılmış ve bu borcun 06/03/2013 tarihinden itibaren (bu tarihte dahil) başlamak üzere devam eden her ayın son günü olacak şekilde, en son taksit ödeme gününün 30/01/2014 olarak, 11 taksitte ödeneceğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Ödemelerin davacılar tarafından yapılacağı, davalının ise her bir 92.000,00 TL'lik ödeme miktarı için numarası küçük olandan başlamak üzere bağımsız bölümler üzerindeki ipotekleri kaldıracağı kararlaştırılmıştır. Bunun dışında, protokol hükümlerinin ihlali halinde davacılar yararına cezai şartın öngörülmüş, bir kısım yükümlülüklerin daha karar altına alındığı anlaşılmıştır.
Yukarıda içeriği özetlenen 13/02/2013 tarihli protokolün, davaya esas her üç icra dosyasını da kapsadığı tespit edilmiştir. Davacı tarafından protokolde belirlenen tarih ve miktarda ödemeler yapılmasına rağmen davalının protokol hükümlerine aykırı olarak ipotekleri fekettirmediği iddiasıyla, davacılar tarafından ... 1. ATM'nin ... E sayılı dosyasında ipoteklerin fekkini teminen 08/12/2013 tarihinde dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonunda 2017/322 K sayılı 04/05/2017 tarihli kararla, davacı ...'ın davasının kısmen kabul edildiği ve protokolde belirtildiği üzere her bir 92.000,00 TL'lik ödeme bakımından ... ilçesinde bulunan 23 adet taşınmaz üzerinde davalı şirket yararına kurulan ipoteklerin terkinine, diğer iki taşınmaz bakımından istemin reddine, davacı şirket tarafından açılan davanın da aktif husumetten reddedildiği, kararın istinaf edilmeksizin 30/11/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Kesinleşen bu karar içeriğine göre, davacı şirket tarafından davalı tarafa 2.350.000,00 TL ödeme yapıldığı kabul edilmiş ve ipoteklerin terkini için esas alınması gereken miktarın gecikme faizi dışında 2.302.871,24 TL olduğu belirtilmiştir.
Taraflar arasında ... 1. ATM'nin ...E sayılı dosyasına konu edilen 13/02/2013 tarihli protokolden başka, anılan mahkemedeki yargılama devam ederken 16/03/2016 tarihli iki ayrı protokolün daha akdedildiği anlaşılmaktadır. 16/03/2011 tarihli protokollerin, ödemeye ve cezai şarta ilişkin kısımları aynı olmakla birlikte, birinin, ... 20. İcra Dairesinin ... E (yeni ... E) ve ...E sayılı dosyalarındaki borcu, diğerinin ise yine davamıza esas ... 2. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasını kapsadığı tespit edilmiştir. Bu protokollerde, davacı ... tarafından dava dışı ... Ltd. Şti'ye taşınmaz satımı nedeniyle arsa satış bedeline mahsuben alınan 26/04/2016 vadeli her biri 200.000,00 TL bedelli 5 adet toplam 1.000.000,00 TL'lik çekin cari hesap borcundan düşülmek üzere davalı şirkete verildiği belirtilmiş ve mahkememizce yapılan inceleme neticesinde 1.000.000,00 TL'lik bu çeklerin davalı şirkete ödendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda içeriği özetlenen 16/03/2016 tarihli 2 ayrı protokolden ayrı olarak, ... 1. ATM'nin ...E sayılı dosyasındaki yargılama sırasında taraflar arasında 15/04/2016 tarihli protokolün de akdedildiği görülmektedir. Bu protokolde ise, davacıların cari hesabına mahsup edilmek üzere ... A.Ş. ... Şubesine ait 26/09/2016 vadeli ikisi 350.000,00'er TL bedelli, diğeri 300.000,00 TL bedelli toplam 1.000.000,00 TL'lik üç adet çekin davalı şirkete teslim edildiği, ayrıca 500.000,00 TL'lik bir çekinde protokolün imza tarihinden itibaren 30 gün içinde alacaklıya teslim edileceğinin belirtildiği, bunun karşılığında alacaklının, ipoteklerin fekki ve davaların düşürülmesi (... 1. ATM'nin ... E sayılı dosyası) için gerekli işlemleri yapacağı ve taraflardan biri tarafından protokolün ihlal edilmesi halinde 500.000,00 TL cezai şart ödeneceği, ayrıca parsel numaraları belirtilen 10 adet dairenin cebri icra satışının iptali ve 629 Ada, 2 nolu Parselin icra dosyasında ihale yoluyla satışına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunması, sunulan deliller ile ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 30/03/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " tarafların ticari defter ve kayıtlarının TTK hükümlerine göre tutulup usulüne uygun bulunduğu, davacının defterlerine göre dava tarihi itibariyle davalı şirketten 1.377.807,20 TL alacaklı olduğu, davalı tarafından düzenlenen 1.990,895,99 TL'lik vade farkı faturasının davacı tarafından kabul edilmeyerek, davalı şirkete iade faturasının düzenlediği, davalının ticari defterlerine göre de dava tarihi itibariyle davacının 1.376,973,09 TL alacaklı olduğu, taraf defterleri arasındaki 834,11 TL'lik farkın davacı defterlerinde kayıtlı olan, davalı defterinde kayıtlı olmayan, ancak davalı tarafından tahsil edilen çek tazminat tutarından kaynaklandığı, davalının defterlerinde 24.845,00 TL'lik çek tazminatı tutarının kayıtlı olduğu, bu kaydın eksik olup, bu yönüyle davacının defterlerine itibar edilmesi gerektiği, her iki tarafın ticari defterlerine göre davacının dava tarihi itibariyle davacı şirketten 1.377.807,20 TL alacaklı olduğu, davacıların dava konusu takiplere ilişkin davalı tarafa herhangi bir borcunun olmadığı, yapılan protokoller kapsamındaki 5.078.316,24 TL olduğu, ancak her iki tarafında defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu" açıklanmıştır. Aynı bilirkişi heyetince düzenlenen 18/02/2019 havale tarihli 1. ek raporda; "taraflar arasında akdedilen ve ... 1. ATM'nin ...E sayılı dosyasında verilen kesinleşmiş karara dayanak olan 13/02/2013 tarihli protokolde belirtilen faiz oranından hesap yapılıp, ödemelerin faizden tenzili ile bakiye borcun belirlenmesi ve bunun dışında 3 ayrı icra takip dosyası üzerinden kapak hesabı yapılarak ödemelerin tenzili sonucu borç miktarının belirlenmesi yoluna gidildiği, protokol dikkate alınması halinde borç miktarının tespit edildiği, ayrıca icra dosyalarına göre hesap yapılması halinde de sadece ... 20. İcra Dairesinin ... E sayılı dosyasında 676.394,69 TL asıl, dava tarihine kadar işlemiş faiziyle birlikte 1.077.969,29 TL bakiye borcun kaldığı, diğer takip dosyalarındaki borçların taraflar arasında akdedilen 16/03/2016 ve 15/04/2016 tarihli protokollere uygun olarak yapılan ödemeler ile sonlandırıldığı " belirtilmiş, 01/07/2019 havale tarihli 2. ek raporda ise; " tamamen taraflar arasındaki 13/02/2013 tarihli protokoldeki ödeme planı ve faizlere göre hesap yapıldığı, bu şekilde yapılan hesaplama dikkate alınırsa davacının 1.477.480,25 TL asıl, 1.623.086,59 TL faiz ki toplam 3.100.566,84 TL borcunun kaldığı, davalının 13/02/2013 tarihli protokol kapsamında taahhütlerini yerine getirmediği, ... 1. ATM'nin... E sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmesi sonucu işlevsiz kalan 13/02/2013 tarihli protokol yerine taraflar arasında 16/03/2016 ve 15/04/2016 tarihli protokollerin yapıldığı, yeni şartlarla akdedilen bu protokollerde faizle ilgili hiçbir hükme yer verilmediği, yapılacak tüm ödemelerin doğrudan cari hesap borcundan düşülmesinin kararlaştırıldığı, kaldı ki her iki taraf ticari defterlerindeki kayıtlar ve 16/03/2016 ve 15/04/2016 tarihli protokolde belirtilen tüm ödemelerin yapıldığı" açıklanmıştır.
Taraflar arasında 13/02/2013 tarihli protokol akdedilmiştir. Protokolde, davacı şirketin alıcı, davalı şirketin satıcı olarak tanımlandığı ve 1.maddesinde, alıcının satıcıya olan borcunun protokol tarihi itibariyle davacı ... hesabına yapılan havaleler de dahil olmak üzere 3.913.250,00 TL ana para, protokol tarihine kadar işlemiş 1.663.872,11 TL faiz ve protokolde belirtilen ödeme tablosuna göre hesaplanan 367.265,42 TL faiz olmak üzere toplam 5.944.387,53 TL olduğu belirtilmiştir. 1.maddesinde, ... hesabına yapılan havaleler de dahil olmak üzere cari hesaptan borçlu olan ve protokolde alıcı olarak tanımlanan davacı şirketin, davalı şirkete olan borcunun ödenme şeklinin belirlendiği, iş bu davada taraf olan gerçek kişiler arasında taraf olan şirketlerin cari hesap ilişkisinden kaynaklanan borç dışında başkaca bir ticari ilişkilerinin bulunmadığı, zira aksi yönde bir delilin olmadığı, kaldı ki ...'a yapılan havalelerin de protokolde yer alması nedeniyle, iş bu davaya esas 3 ayrı icra dosyasındaki borcun protokol kapsamında olduğu kabul edilmiştir.
Dava, taraflar arasında yapılan borç tasfiyesine ilişkin protokol hükümlerince; daha önceden davalıya verilen iki adet teminat bonosu dayanak gösterilerek yapılan... 20. İcra Dairesinin ... Esas (yenilenmekle ... Esas) ve ... 20. İcra Dairesinin ... Esas takipleri ile bir adet adi takip yoluyla başlatılan ... 2. İcra Dairesinin ... Esas takip dosyalarından dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Dava dilekçesinde yer alan ödeme sebebiyle davacı adına kayıtlı taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin fekrine ilişkin talep bu dosyadan tefrik edilerek başka bir esasa kaydedilmiştir.
Yargılama sırasında uyuşmazlık; taraflar arasında düzenlenen 13/02/2013 tarihli protokolün ayakta olup olmadığı, davacının bu protokol doğrultusunda borcunun bulunup bulunmadığı, buradan varılacak sonuca göre her üç takip dosyasından dolayı menfi tespit isteminin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmıştır.
Dosyaya toplanan deliller ile taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, davacının bir kısım borçlarını süresinde ödeyemediği, alacaklı ... A.Ş. ile borçlu ... Ltd. Şti. Arasında 11/10/2011 tarihinde protokol düzenlendiği, protokolün 4. maddesine göre "alıcı ... işbu sözleşmeden doğacak borçlarını teminen 11/10/2011 düzenleme tarihli 2.000.000,00 TL bedelli bir senet vermeyi kabul ve taahhüt eder", sözleşmenin 5.4 maddesi ile de "alıcı ...'ın satıcı ... A.Ş.'ye borçlarını ödedikten sonra verilmiş olan ... ve ... Şti.'ye ait tüm kıymetli evraklar iade edilecektir. Esas alınacak husus alıca...'ın talep tarihinde satıcı ...'e hiçbir borcunun kalmamış olmasıdır." düzenlemesini içerdiği, bu protokol doğrultusunda keşidecisi ... Şti., avelisti ... olan 11/10/2011 keşide tarihli bononun davalı şirkete verildiği, bu bononun davalı tarafça ... 20. İcra Dairesinin ... Esas (... Esas) dosyası ile 14/02/2012 tarihinde takibe konulduğu belirlenmiştir.
Yine taraflar arasında üzerinde tanzim tarihi taşımayan ancak içeriğinde bahsedelin bononun 20/05/2011 tarihinde düzenlenmiş bono verildiğinden bahsetmesi nedeniyle 20/05/2011 tarihinde düzenlendiği kabul edilen bir protokol daha yapıldığı, bu protokole göre davacı borçlunun davalı şirkete borçlarına karşılık bir kısım taşınmazları devredeceğinin düzenlendiği, birinci maddesine göre "... 20/05/2011 tarihinde düzenlenmiş olduğu 2.000.000,00 TL tutarındaki senedi alıcı firmanın adına şahsi kefalet olarak vermiştir." düzenlemesinin bulunduğu, bu protokol gereği de 20/05/2011 düzenleme tarihli 2.000.000,00 TL bedelli keşidecisi ... ve ... Ltd. Şti olan lehtarı ... A.Ş. olan bononun tanzim edilerek davalıya teslim edildiği, bu bononun ... 20. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile 22/02/2012 tarihinde takibe konulduğu belirlenmiştir.
Davaya esas olan ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; 01/02/2012 tarihinde ilamsız takiplerde ödeme emri gönderilerek takibe geçildiği, alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, borcun sebebi olarak "borç olarak gönderilen alacak banka dekontları" açıklamasının bulunduğu, 700.377,00 TL asıl alacak, 31.037,56 TL faiz olmak üzere toplam 731.414,56 TL talep edildiği belirlenmiştir.
Davacı ... Ltd. Şti ile davalı ... A.Ş. arasında 13/02/2013 tarihinde düzenlenen protokol ile;
"1)Alıcının satıcıya olan borcunun işbu protokol tarihi itibariyle (13/02/2013) ana para (motorin fueloil) madeni yağ tapu işlem masrafı, sözleşme damga vergileri, avukatlık ücretleri ve ... hesabına yapılan havaleler) 3.913.250,00 TL, 13/02/2013 tarihine kadar işletilen faizler toplamı 1.663.872,11 TL, aşağıdaki tabloda belirtilen ödeme şekline göre hesaplanan faiz 367.265,42 TL olmak üzere toplam 5.944.387,53 TL olduğu konusunda mutabık kalınmıştır." düzenlemesini içerdiği, ödemelerin 06/03/2013 tarihinden başlayıp, 30/08/2013 tarihinde sona ermek üzere taksitler halinde yapılmasının kararlaştırıldığı, protokolün ikinci maddesi ile "geciken ödemelere ana para 3.913.257,00 TL üzerinden yıllık %17 (yüzde on yedi) faiz uygulanacaktır. Ödeme süresi iki aydan fazla geciken ödemenin iki aydan sonraki gecikmelerine %2.5 (yüzde iki buçuk) aylık faiz uygulanacaktır." düzenlemesinin bulunduğu, yine sözleşmenin 7. Maddesi ile "satıcıya yapılan her ödemeden sonra bağımsız bölüm numarası en büyükten başlamak üzere her 92.000,00 TL ödeme için bir bağımsız üzerindeki ipotek veya ipoteklerin satıcı tarafından kaldırılacağının, bu işlemin yapılmaması halinde satıcının her bir bağımsız bölüm için alıcıya 20.000,00 TL ödemek zorunda olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 8. Maddesi ile "alıcı birinci madde de belirtilen borcunun tamamını ödediği takdirde satıcı lehine verilmiş olan bütün ipoteklerin Fek işlemini yapacak veya alıcının talebi halinde alıcının bildirdiği kişi veya kuruma temlik edecek ve yapılmış olan bütün icra takiplerini tahsil harcı alıcıya ait olmak üzere haricen tahsilat beyan edilerek kapatılacak ve takiplere konu edilen senet veya çekleri alıcıya teslim edecektir. Satıcı bütün bu işlemleri yapmak için alıcıdan icra dosyalarının kapatılması için ödenecek haricen tahsil harcı dışında ödeme talep edemeyecektir. Kanuni vekalet ücretleri ... vekili ile ... arasında kararlaştırılan bedel üzerinden Taşpolat tarafından ödenecektir." düzenlemesini içerdiği, yine sözleşmenin 9. Maddesi ile alıcı tarafından borcun tamamı ödendiği takdirde satıcının 8. Madde uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde 500.000,00 TL cezai şart ödeyeceğinin hüküm altına alındığı, 10. Maddesi ile de önceki protokollerin hükümsüz kaldığı konusunda tarafların anlaştığı belirlenmiştir.
İşbu davanın davacıları tarafından davalı ... A.Ş. hakkında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas -... Karar sayılı ilamı ile ipoteklerin fekrine ilişkin 08/12/2013 tarihinde dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davacıların davalıya 13/02/2013 tarihli protokol hükümlerince 2.350.000,00 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin 47.128,76 TL'sinin protokol tanziminden sonraki döneme ait gecikme faizi olması sebebiyle protokolün 7. Maddesi hükmü gereği ipoteğin fekkine esas alınacak ödeme miktarı 2.302.871,24 TL olarak belirlenmiş, her 92.000,00 TL'lik ödemeye karşılık bir adet bağımsız bölümün üzerindeki ipotek kaldırılacağı düzenlemesinden hareketle 25 adet bağımsız bölüm üzerindeki ipoteğin fekkine karar verilmiş, karar taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmayarak 30/11/2017 tarihinde kesinleşmiştir.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen dava aşamasında davacı borçlu ... ve ...Şti. ile davalı alacaklı ... ve ... A.Ş. arasında dava dışı arsa alıcısı ...Ltd. Şti.'nin de imzası bulunan 16/03/2016 tarihli protokol imzalandığı, protokolün başlığında ...'in ...'ın mülkiyetinde bulunan arsa üzerine ... 2. İcra Müdürlüğünün... Esas dosyası ile takip başlatıldığı, söz konusu arsanın Burhan tarafından dava dışı ...şirketine satılması nedeniyle toplam 1.000.000,00 TL bedelli her biri 200.000,00 TL tutarında 5 adet çekin cari hesap borcundan düşülmek üzere ... A.Ş.' ye verilmesi karşılığında arsa üzerindeki haczin kaldırılması konusunda anlaşma sağlandığı, çeklerin ...'e teslim edildiği belirlenmiştir.
Yine borçlular ... ve ... Ltd. Şti ile alacaklı ... A.Ş. Arasında 16/03/2016 tarihinde düzenlenen protokol ile; ... A.Ş.'nin ... mülkiyetinde bulunan arsa üzerine ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas (...) ve ...Esas dosyaları ile icra işleminin başlatıldığı belirtildikten sonra arsanın dava dışı ... Ltd. Şti'ne satılması nedeniyle toplam 1.000.000,00 TL bedelin de her biri 200.000,00 TL'lik 5 adet çek karşılığında hacizlerin kaldırılması konusunda tarafların anlaşmaya vardıkları hususu düzenlenmiştir.
Taraflar arasında 15/04/2016 tarihinde düzenlenen protokol ile; ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada ki talep doğrultusunda 25 adet ipoteğin fek edileceği, yine bu daireler üzerinde ... 2. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ve ... 1. İcra Müdürlüğünde bulunan ...e ... Esas sayılı dosyadaki haciz işlemlerinin de kaldırılacağının, borçlunun da bahsi geçen davadan feragat edeceğinin hüküm altına alındığı, sözleşmenin 4. Maddesi ile borçluya ait taşınmazın satışı dolayısıyla alınan çeklerden toplam 1.000.000,00 TL bedelli 3 adet çekin davalıya teslim edildiği, 500.000,00 TL bedelli 1 adet çekin de 30 gün içerisinde alacaklıya teslim edileceğinin düzenlendiği belirlenmiştir.
Taraflar arasındaki ilişkinin mahiyeti ve niteliği, taraflar arsında 20/05/2011 tarihinde düzenlenen protokol uyarınca düzenlenen lehdarı ... AŞ. olan 2.000.0000 TL değerindeki bononun keşidecesinin ... olup bu bononun "alıcı firmanın adına şahsi kefalet olarak verildiği' kaydının bulunması, davacı ve davalı şirketler arasında düzenlenen 13/02/2013 tarihli protokolün 1. Maddesi ile protokole tabi tutulan alacaklar içerisinde " ... hesabına yapılan havaleler"in de dahil edilmiş olması, ... ve ... Şti. ile davalı alacaklı ... ve ... A.Ş. arasında 16/03/2016 tarihinde yapılan protokol içeriğinde ...'in ...'ın mülkiyetinde bulunan arsa üzerine ... 2. İcra Müdürlüğünün...Esas dosyası ile başlatılan takibin konu edildiği, 1.000.000,00 TL bedelli her biri 200.000,00 TL tutarında 5 adet çekin cari hesap borcundan düşülmek üzere ... A.Ş.' ye verilmesi karşılığında arsa üzerindeki haczin kaldırılması konusunda anlaşma sağlandığı, çeklerin ...'e teslim edildiği, taraflar arasında davalı ve davcı şirket kayıtlarına giren ticari ilişki dışında davanın gerçek kişi tarafları arasında başka bir ilişkinin bulunmadığı, bu hususa ilişkin bir delilin mevcut olmadığı, 13/2/2013 tarihli protokol ile her üç icra takibine konu edilen alacağın bir bütün olarak tasfiye edilmesi şartları belirlendiği anlaşılmakla davacılar vekilin küçükçekmece İcra Müdürlüğünde yürütülen alacağın cari hesap kapsamı dışında kaldığı, protokol dışında kaldığına yönelik iddialarına itibar edilmemiştir.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile davacıların 13/02/2013 tarihli protokol gereği davalı tarafa 2.350.000,00 TL ödeme yaptıkları, bu ödemenin 47.128,76 TL'lik kısmının protokol sonrası döneme ilişkin faiz olduğu, bakiye 2.302.871,24 TL'nin ise protokolde öngörülen ana para ve faize ilişkin olduğu kesin hükümle karar altına alınmıştır. Bu durumda yapılan bu ödeme miktarı ile ödemenin 13/02/2013 tarihli protokol kapsamında yapıldığı, kesinleşen mahkeme kararı ile protokolün hükümlerini icra ettiği ve ayakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Protokolde ki bir kısım yükümlülüklerin; bu kapsamda ipoteklerin fekki işlemlerinin davalı alacaklı tarafından yerine getirilmemiş olması davacı tarafça sözleşmenin fesih sebebi olarak ileri sürülmediği müddetçe taraflar arasında yapılan protokolün işlevsiz kaldığı veyahut da feshedildiği sonucuna ulaşılması mümkün değildir. Sözleşmenin feshinin geçersizliğini ileri sürmek tarafların iradesine bağlı bir işlemdir. Davacı tarafça taraflar arasında düzenlenen 13/02/2013 tarihli protokolün feshine ilişkin herhangi bir bildirim veya beyan dosyaya yansımamıştır. Ayrıca 2016 tarihinde yapılan protokollerin hiçbirinde 13/02/2013 tarihli protokolün hükümsüz bırakıldığına yönelik bir anlaşma maddesi bulunmadığı, bu protokollerin bahsi geçen protokoldeki tasfiye konusu yapılan borcun ödenmesine yönelik uygulaması aşamasında ortaya çıkan yeni durumlara ilişkin olduğu anlaşılmakla protokolde yer alan faizlerin geçersiz olduğuna yönelik iddiaya itibar edilmemiştir.
13/02/2013 tarihli protokol kapsamında, davacılar borçlarının ipotekle teminat altına alındığı, bununla birlikte dava konusu iki adet kambiyo senedine mahsus takip yolu ile genel haciz takibe de geçildiği, davalılar tarafından davacılar aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı ipotekli takibin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
13/02/2013 tarihli protokolün yürürlükte ve ayakta olduğu, protokolün her üç icra takibinde takip edilen alacakları kapsadığı hususları kabul edilerek yapılan ödemelerin bahsi geçen protokol hükümlerince değerlendiren bilirkişi raporu alınarak dava tarihi itibarıyla yapılan ödemeler tespit edilip TBK 100 ve devamı meddeleri gereği kısmi ödemelerin mahsubundaki sıranın gözetilmesi, ayrıca ... 20. İcra müdürlüğünün...Esas ve ...Esas dosyalarındaki takibe konu bonoların teminat bonosu olduğu hususları gözönünde bulundurulması, bu iki takip konusu bononun bahsi geçen protokol kapsamındaki tüm alacağın teminatı olduğu hususları gözönüne alınarak bahsi geçen bonoların teminat fonksiyonlarının devam edip etmediği konusunda tarafların ticari kayıtları incelenerek rapor düzenlenmesi amacıyla dosya finans alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş,09/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ;13.02.2013 tarihli protokol hükümlerine göre yapılan hesaplamalar sonucunda dava tarihi itibariyle davalının 3.193.212,52 TL Alacaklı olduğu, Dava tarihi itibariyle davalı alacağı 3.193.212,52 TL olarak tespit edildiği için Takibe konu 2.000.000,00 TL'lık bononun teminat fonksiyonlarının devam ettiği yönünde görüş belirtilmiştir.
Dava konusu ... 20. İcra Müdürlüğünün [... Esas (Yeni: ... Esas)] takibine konu bonoların teminat olarak verildiği ve bu bonolar nedeniyle davalının İİK'nın 45. maddesi uyarınca takibe geçebileceği nitekim, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun ... tarih ... Esas... Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile rehinle teminat altına alınmış ve ayrıca kambiyo senedine de bağlanmış alacağın tahsili amacıyla aynı anda sıra gözetilmeksizin kambiyo takibi ve ipotek takibi yapılamayacağı, ikinci takibin iptalinin gerektiği, davalılar tarafından genel haciz yoluyla başlatılan ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takip başlattıktan (01/02/2012) ve ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 14/02/2012 ve ... 20. İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında 22/02/2012 tarihinde takip başlattıktan sonra ... 10. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlattığı, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibin iptaline karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davalıların ipotekle teminat altına alınan borç için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başvurmadan genel haciz yoluyla takibe geçmeyeceği bu sebeple davacı hakkında ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin usulüne uygun olmadığı, davacıların bu takip nedeni ile davalıya borçlu olmadığı, bununla birlikte takip tarihleri itibari ile davalılar tarafından davacılar aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe geçilmeden önce ipoteğin paraya çevrilmesi talepli takip başlatıldığı iddia ve ispat edilemediğinden davalıların kambiyo takibi yapmasında engel bulunmadığı anlaşılmakla yalnız bu sebeple kambiyo takişplerinin usulsüz olduğu iddiasına itibar edilmemiştir.
Davacılar tarafından takip tarihinden sonra yapılan toplam 2.750.000 TL tutarlı ödemelerle dava tarihi itibari ile borç tamamen sona ermediğinden ve davacıların ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... Esas sayılı takipler kapsamında dava tarihi itibari ile davalılara toplam 3.193.212,25 TL borçlu oldukları anlaşılmakla bu takipler nedeniyle borcun tamamen sona erdiği ispat edilemediğinden anılan takipler nedeni ile menfi tespit talebinin reddine, alacak rehinle temin edilmesine rağmen rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe başvurmadan genel haciz yoluyla takibe geçilemeyeceği gözetilmeden davacılar hakkında genel haciz yoluyla takibe geçilmiş olması sebebi ile ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş , kısa kararda icra dosya bilgisine ilişkin yapılan hatanın maddi hata olduğu açık olmakla gerekçeli kararda maddi hata düzeltilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacı ...'ın ... 2. İcra Müdürlüğünün...Esas dosyası nedeni ile davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Davacıların ... 20. İcra Müdürlüğünün ... ve ... Esas sayılı takipleri nedeniyle davalılara borçlu olmadıklarının tespitine ilişkin davasının reddine,
3-Davacıların inkar tazminatı taleplerinin reddine,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden tahsil edilmesi gereken harç 49.962,92 TL olduğundan peşin yatırılan 81.636,83 TL'den bu miktarın mahsubu ile fazla yatırılan 31.673,91 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılıp mahsup edilen 49.962,92 TL harcın davalı ...'den alınıp davacı ...'a verilmesine,
6-Davacı ... tarafından yapılan 4.678,25 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre takdiren 715,78 TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 108.398,04 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacı ...'a verilmesine,
8-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 323.468,77 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine,
9-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı asil ... ile davacılar vekili .... ile davalılar vekili ...'nin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/06/2024

BAŞKAN ...

ÜYE ...

ÜYE ...

KATİP ...