İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/775 Esas
KARAR NO : 2024/480

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/10/2022
KARAR TARİHİ : 24/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilİ şirket, müşterilerinden aldığı siparişler doğrultusunda hazırlayarak ihraç edeceği ürünlerde kullanacağı "... Filmleri davalı şirkete sipariş ettiğini, Müvekkili şirket, davalı şirkete "..." siparişi ile ilgili olarak; 19.11.2021 tarihinde 2.830,00-Euro 01.02.2022 tarihinde 6.905,00-Euro, 10.02.2022 tarihinde 8.567,00-Euro, 25.02.2022 tarihinde 9.735,00-Euro olmak üzere toplam 28.037,02-Euro ödeme yaptığını, Davalı şirket, ilk olarak 400 m2 Varaklı ... rulo halinde teslim ettiğini, Bu ilk parti ürünler için, davalı üretici tarafından 3,200,00-Euro * 576,00 Euro KDV olmak üzere toplam 3.776,00-Euro karşılığı 10.12.2021 tarihli fatura düzenlendiğini, ilk parti olarak teslim edilen ürünler istenilen nitelikte olmayıp, hatalı ve ayıplı olduğunu, bunun üzerine, söz konusu ayıp ve hatalı 400 m2 film için müvekkil şirket tarafından 08.02.2022 tarih ve ... nolu iade faturası düzenlenerek davalı imalatçıya gönderildiğini, davalı üretici, bu iade faturasını kabul etmiş ve kayıtlarına işlediğini, davalı üretici şirket ikinci parti olarak 940 m2 ...rulo halinde teslim ettiğini, Bu ikinci parti ürünler için davalı üretici tarafından 15.510,17-Euro * 2.791,83- Euro KDV olmak üzere toplam 18.302,02-Euro karşılığı 09.02.2022 tarihli fatura düzenlendiğini, Davalı şirketin rulo halinde teslim ettiği ikinci parti "..." imala sürecinde açıldığında buruşuk, varakları bozulmuş, şeritler halinde kırışık ve çatlak olduğu görüldüğünü, ürünlerdeki kırışık ve çatlakların çok yoğun olması sebebiyle fireli kesim yapma imkanı da bulunmadığından imalat durdurulmak zorunda kalındığını, ikinci parti olarak teslim edilen ... Filmlerdeki ayıplar da derhal davalı üretici şirkete bildirilip, hatalı ürün fotoğrafları gönderildiğini, Bu durum üzerine davalı şirket, ayıplı ürünler yerine yeni ürün göndermeyi teklif ettiğini, ürünü siparişinize uygun imal edeceğiz" dediğini, ancak yeni ayıpsız ürünleri göndermediğini, Davalı imalatçının taahhütlerini yerine getirmemesi, hazırladığı filmlerin istenilen nitelik ve özellikte olmaması, filmlerde çatlak ve kırışıklar bulunması ve oyalayıcı tutumlarını devam ettirmesi müvekkil şirketin mağduriyetine yol açtığından siparişin kalan kısmının satın alınmasından vazgeçildiği hususu davalıya iletilmiş ve ödenmiş bulunan meblağın iadesi talep edildiğini, Yapılan taleplere rağmen davalı şirket, 9.735-Euro'yu iade etmediğini, öte yandan, ayıp ve hatalı olması nedeniyle kullanılmayan ikinci parti 940 m2 ... ilişkin olarak müvekkil şirket tarafından 13.06.2022 tarih ve ... nolu iade faturası düzenlendiğini, Müvekkil şirket adına, ... 44. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek davalı imalatçıya gönderildiğini, bu ihtarname ile; İstenilen nitelik ve özellikte olmayan, ayıp ve hata bulunan filmleri teslim /iade alması, İkinci parti film için tanzim edilen 13.06.2022 tarihli iade faturasının kayıtlara işlemesi, Müvekkil tarafından film siparişi ile ilgili olarak ödenmiş bulunan 28.037,02- Euro'nun geri ödenmesi, hususları davalıya bildirildiğini, Söz konusu ihtarnamenin davalı üreticiye tebliğinden sonra davalıdan gelen talep üzerine taraf şirketlerin yetkilileri ve şirket avukatlarının katılımıyla 23.06 2022 tarihinde davalı şirkette bir toplantı yapıldığını, Bu toplantıda, davalı şirket yetkilisi ..., parasını alınan ancak imal ve teslimi yapılmayan ... herhangi bir pürüz, çatlak, kırılma olmadan üreteceklerini ve hatasız halde teslim edeceklerini söylediğini, Davalı şirket yetkilisinin bu yöndeki sözlü beyanı üzerine beklendiğini, ancak davalı şirket herhangi bir ürün teslimi yapmadığını, Bunun üzerine, müvekkil şirket yetkilisi ...tarafından davalı üretici şirket yetkilisi ...'a 05.07.2022 tarihli hatırlatma e-postası gönderildiğini, Davalı şirket yetkilisi ..., yapılan toplantıda ürün teslimi konusunda taahhütte bulunmadığı yönünde cevabi e-posta gönderdiğini, Böylece, davalı şirket, müvekkil şirket tarafından gönderilmiş bulunan 9.735- Euro 'yu uhdesinde tutup, yapılan bildirim ve taleplere rağmen parayı iade etmediğini, Bu durum üzerine, davalı aleyhine, ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosya ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, Davalı şirket, vekili aracılığıyla icra takibine 24.08.2022 tarihli dilekçe sunarak itiraz ettiğini, İtiraz üzerine icra takibi durduğunu, Bu gelişme karşısında, yasal zorunluluk kapsamında tarafımızdan 26.08.2022 tarihinde ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk müracaatı (... Arabuluculuk Numarasıyla) yapıldığını, Arabuluculuk eşliğinde yapılan görüşmede anlaşma sağlanamamış ve 21.09.2022 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı düzenlendiğini, Davalı şirket kötü niyetli davalı icra takibine haksız ve yersiz itiraz ettiğini, Davalı şirketin itirazı, icra takibini sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, Davalı şirket, takip konusu yapılan tutarı bugüne kadar ödemediğini, açıklayarak; fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla-davalının vaki haksız itirazının kaldırılmasını, icra takibinin takip talebindeki taleplerle devamını ve davalının icra inkar tazminatı ödemesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ;Davacı vekili müvekkil şirketten sipariş edilen "...Filmlerin ayıplı olduğunu, ayıp ihbarı yapıldığını, ikinci siparişte yani satış sözleşmesinde ödenen bedele karşılık mal teslimi yapılmadığından bahisle müvekkil şirketin icra takibine yaptığı itirazın iptaline, icra takibinin takip talebindeki talep ve koşullarla devamına karar verilmesi gerektiğini ileri sürdüğünü, Davacının iddia ve beyanlarının herhangi bir hukuki dayanağı bulunmayıp, kabul edilmeleri hiçbir surette mümkün olmadığını, Taraflar arasında 10.12.2021 ve 09.02.2022 tarihinde 10.12.2021 ve 09.02.2022 tarihli faturalara istinaden akdedilen satış sözleşmeleri , Taraflar arasında 10.12.2021 tarihli 3.200 Euro ve 09.02.2022 tarihli 15.510 Euro bedelli ürünler sözleşme gereğince davacıya ayıpsız bir şekilde teslim edildiğini, Davacıya müvekkil şirket tarafından teslim edilen mallar ayıplı olmadığını, Teslim edilen mallarda herhangi açık veya gizli ayıp söz konusu olmadığını, Ancak bir an için davacının teslim aldığı malların ayıplı olduğu düşünülse dahi ayıp ihbarı kanunun öngördüğü yasal süreler içerisinde yapılmadığını, eğer maldaki ayıp alıcıya teslimat sırasında açıkça belli ise satıcıya 2 gün içerisinde bu ayıbın ihbar edilmesi zorunlu olduğunu, bu düzenleme Türk Ticaret Kanunu m.23/c bendi ile yasal olarak da güvence altına alındığını, Ayıbın açık olması, teslimat sırasında alıcının malı göz ucuyla dahi kontrol ettiğinde mal üzerinde görülen ayıp manasına geldiğini, diğer bir deyişle açık ayıp, sıradan bir muayeneyle ilk görüşte anlaşılabilecek ayıp türüne denmekle beraber açıkça belli olan ayıplardan kasıt, satılanın teslimi sırasında detaylı muayenesine gerek olmadan tespit edilebilecek ayıplar olduğunu, Davacı 2 gün içerisinde ayıp ihbarını yapmadığın, Davacı TTK ve TBK gereğince taraflar arasındaki sözleşmenin mahiyeti bakımından gerekli olan hak düşürücü süre içerisinde müvekkile ayıp ihbarından bulunmadığını, Davacı şirket 09.02.2022 tarihli sözleşmeye istinaden 940 m2 Varaklı TPU Filme ilişkin olarak 13.06.2022 tarih ve ... nolu iade faturası düzenlediğini, 13.06.2022 tarihli ... nolu iade faturasına, faturaların bedelleri ve münderecatına yasal süresi içerisinde İtirazlarımızı bildirerek faturanın davacıya iadesini bildiren 14.06.2022 tarihli ihtarname gönderildiğini, Davacıya teslim edilen mallar hiçbir surette müvekkil şirkete iade edilmediğini, iade faturasının kesilmiş olması tek başına hiçbir anlam ifade etmediğini, Üretilen ve teslim edilen ürünler davacıda olduğunu, müvekkil şirkette mevcut olmadığını, 25.02.2022 tarihinde davacı şirket 9.735 Euro tutarında ön ödemeyi banka havalesi yoluyla müvekkil şirkete gönderildiğini, bu tarih sözleşme tarihi olarak belirtildiğini,...Filmine ilişkin satış sözleşmesi davacı tarafından haksız bir şekilde sona erdirildiğini ve bu haksız fesih sonucunda müvekkil şirket çok ciddi boyutlarda zarara uğradığını, Bahse konu ...Türkiye'de üretimini sadece müvekkil şirket yaptığını, Davacının sipariş ettiği ...ise tamamen özel bir sipariş olup, şirkete, kişiye özel bir üretim olduğunu, Yani bu ürün satılmadığı veya bir şekilde iade edildiği takdirde başka bir alıcıya satılamadığını, satılması mümkün olmadığını, Ayrıca, sipariş edilen ... filmi davacıya özel üretim olduğundan ve bunun üretimi öncesinde çok önemli bir AR-GE süreci mevcut olduğunu, Müvekkil şirket AR-GE için çok önemli bir vakit harcamış hem de bunun için nakden harcamalar yaptığını, Davacının haksız feshi sonucunda asıl mağdur olan taraf müvekkil şirket olduğunu, Yukarıda da belirtildiği üzere sipariş edilen ürünü Türkiye'de sadece müvekkil ... şirketi üretme kabiliyetine sahip olduğunu, Gerek yazılımsal gerekse donanımsal olarak bunu gerçekleştirebilecek Türkiye'de başka bir şirket mevcut olmadığını, Tüm yapılan açıklamalar ışığında ve sonucunda; haksız fesih neticesinde davacıya özel üretilen ürünler müvekkil şirketin elinde kaldığını, ve çok ciddi bir mağduriyet yaşandığını, bu ürünler satılamadığını, bu ürünler şu anda sadece hurda bedeli olduğunu, Hurda bedeli değerlendirildiğinde ise, değil bu ürünler üzerinden cüzi bir kazanç elde etmeyi, elden çıkartmak için hurdacıya müvekkil şirket para harcamak zorunda olduğunu, bu maliyet ise nakliyat ve bunların hurdacıya teslimini kapsadığını, Müvekkil şirketin uğradığı zararlar neticesinde tespit edilecek miktarda alacağı mevcut olduğunu, Haksız bir şekilde feshedilen sözleşme neticesinde, eğer sipariş sözleşme feshedilmeseydi ve paranın tamamını ödeseydi müvekkil şirketin yaklaşık 11.000-12.000 EURO dolaylarında karı olacağını, Malın hurda bedeli açıklandığı üzere müvekkil şirketin cebinden harcayacağı bir tutara tekabül ettiğini, Bu tutar ise 10.000 - TL civarında olduğunu, 10.000-TL bugünkü kur ile 500-Euro'dur. Müvekkil şirketin eğer sözleşme haksız bir şekilde feshedilmeseydi elde edeceği kar 12.000 - EURO olacağını, 12.000 EURO* 500 EURO (Hurda için yapılacak harcama) 12.500 - EURO tutarına tekabül ettiğini, Mahkemenin müvekkil aleyhine olası hükmedeceği tutardan davacının davayı kazandığı sonucunda elde edeceği miktardan takas mahsubunu talep ettiğini, Müvekkilin alacaklı olduğu 12.500 - Euro'nun sayın mahkemenizce davanın davacının davasının kabul etmesi durumunda hükmedilecek bedelden takas mahsubunu talep ettiğini, açıklayarak davanın reddini talep etmiştir.
KANAAT VE GEREKÇE
Dava, İİK 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celp edilen ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine 08/05/2022 tarihinde ilamsız yolla 9.734,98 Euro fiili ödeme tarihi diğer asıl alacağı ( istenen %3.05 yıllık diğer ), 70,41 Euro fiili ödeme tarihi faiz , 22/06/2022 - 05/08/2022 arasında 44 gün %6,00 , 9.805,39 Euro fiili ödeme tarihi toplam alacak olmak üzere tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
İhtilaf, davacı ve davalı arasında vuku bulan ham madde satışına ilişkin sözleşme kapsamında davalının davacıya sattığı bir kısım ham maddenin ayıplı olması nedeniyle davacı tarafından davalıya yapılmış olan ödemenin iadesi amacıyla , konu alacağa yönelik itirazın haklı olup olmadığı , haklı değil ise takip sebebi itibari ile davacının davacıdan alacaklı olduğu miktarının hususlarından kaynaklandığı anlaşıldı. Ancak alacak miktarının tespiti için taraf defter ve kayıtlarının incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkemenin tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda ... , ... ve...'dan alınan 30/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ile ; Söz konusu ürünün ...TİC. LTD. Şirketi tarafından ...TİC. LTD. ŞTİ.'ne teslimi sırasında kontrol edildiğine dair bir belge tarafımıza sunulmadığı, Gözle yapılan basit kontrolde toplarda sarım hatası (2-3-4) ve buruşukluk (10) görülmektedir ve bu, “açık ayıp” olarak nitelendirildiğini, Film topu kullanılmak üzere açıldığında yer yer leke, kir, çizik, kesik ve buruşukluklar (4-5-6-7) saptandığını, filmin değişik noktalarında yapılan kalınlık ölçümlerinde de 9670-80'e varan farklılıklar görüldüğünü, bunlar “gizli ayıp” olarak nitelenmesi gerektiğini, sonuç olarak, söz konusu üründe hem “açık ayıp” hem de “gizli ayıp” bulunduğu kararına varıldığı, davalıya ait yasal defterlerin kağıt ortamında tutulduğu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64 üncü maddesinde 3 fıkrası hükmümce belirtilen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin kanunda belirtilen süreler içerisinde yaptırıldığı, davalının ibraz edilen ticari defterlerinin delil olarak değerlendirilmesinin mahkeme kanaatinde olduğu , davalı defter kayıtlarında davacı şirket'in 170.886,06 TL alacaklı olarak göründüğü davacıya ait yasal defterlerin kağıt ortamında tutulduğu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64 üncü maddesinde 3 fıkrası hükmümce belirtilen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin kanunda belirtilen süreler içerisinde yaptırıldığı, davacının ibraz edilen ticari defterlerinin delil olarak değerlendirilmesinin mahkemenin kanaatinde olduğunu, davacı defter kayıtlarında davalı şirket'in 436.394,73 TL borçlu olduğu, davalının davacıya satmış olduğu ürünün teknik özellikleri itibarıyla ayıplı mal olduğuna hükmedilmesi halinde; davacın davalıdan 28.037 Euro alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının cari alacağının davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların ticari defterlerinin sahipleri lehine delil niteliğini haiz olduğu, davalı defter kayıtlarında davacı şirket'in 170.886, 06 TL alacaklı olarak göründüğü, davacı defter kayıtlarında davalı şirket'in 436.394,73 TL borçlu olduğu, mali bilirkişi tarafından hazırlanan rapordan anlaşıldığı üzere ayıplı ve hatalı olması nedeniyle kullanılmayan ... Filme ilişkin olarak davacı şirket tarafından 13.06.2022 tarih ve ... nolu iade faturası düzenlendiği ancak bunun davalı defter ve kayıtlarında yer almadığı, bilirkişi heyetinde yer alan teknik bilirkişinin ürünlerde ayıp olduğu tespiti karşısında, davacı şirket tarafından düzenlenen iade faturasının haklı ve geçerli fatura olduğu,ürünün istenilen özelliklere sahip olmadığı ve kullanılamaz halde olduğu şeklindeki teknik bilirkişi tespit ve değerlendirmesi karşısında davacının, ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasına konu 9.734,98 Euro asıl alacak ve 70,41 Euro faiz alacağı olmak üzere toplamda 9.805,39 Euro cari hesap alacak talebinin yerinde olduğu, davacının alacağının likit,yapılan itirazın haksız olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda gerekçesi açıklanadığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takibe itirazın iptali ile takibin takip talebindeki talep ve koşullarla devamına,
2-Alacak likit olduğundan alacağın %20'si oranındaki 36.053,43 TL icra inkar tazminatını davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 12.314,05 TL karar harcından peşin yatırılan 2.180,25 TL harcın mahsubu ile noksan 10.133,8‬0 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 28.842,75 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 4.142,00 TL yargılama gideri ile 2.180,25 TL peşin harç 80,70 TL başvurma harcı toplamı 6.402,95 TL'nin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
7-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 03/07/2024

KATİP
¸e-imzalıdır

HAKİM
¸e-imzalıdır