İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/427
KARAR NO : 2024/46

DAVA :Finansal Kiralama Sözleşmesine Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ : 15/02/2019
KARAR TARİHİ : 01/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/02/2024

Mahkememizin 2019/78 Esas 2019/766 Karar sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 2020/278 Esas 2020/811 Karar sayılı kararı ile kaldırılmakla dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydedilerek yeniden yapılan yargılama sonucunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, ... sayılı Kanun çerçevesinde ... tarih ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmeye konu ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 172 pafta, 1122 ada, 50 parselde kayıtlı 1, 5, 6, 8 ve 9 nolu bağımsız bölümde bulunan 5 adet taşınmazın satı geri kiralama yoluyla finansal kiralamaya konu edildiği ve kiracıya teslim edildiği, davalıya ödemede temerrüde düştüğü finansal kira borçları nedeniyle ... 16. Noterliğinden ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borçların ödenmediğini, bu nedenle finansal kiralama sözleşmelerine konu mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların aynen teslimini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın finansal kredi sözleşmesi kapsamında düzenlenen ileri tarihli senetlere dayalı olarak takip başlattığı, daha vadesi gelmeyen senetlere dayalı takip başlatmak suretiyle ileri tarihli finansal kiralama alacaklarının tahsili gayretine giriştiği, davalı şirketin ... 28. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyadan 980.780 EURO karşılığı 5.859.056 TL alacak üzerinden takip başlattığı, takibin dayanağının kira sözleşmesi kapsamında düzenlenen 2 adet senet olduğu, takip kapsamında davalının tüm lalarına haciz şerhi işlendiği, senetlerden takibe dayanak 895.000 EURO bedelli senedin vadesinin 25.12.2019 olduğu, davacı şirketin bir yandan doğmamış kira bedelleri talep ettiği, bir yandan huzurdaki dava ile taşınmazın teslimini talep ettiği, doğmuş kira bedelleri ile birlikte malın teslimini istemesinde beis yok iken mükerrer talepler ile hem ileri tarihteki alacaklarını hem de malın iadesi talep ettiği davanın bu nedenle reddi gerektiğini, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesi ve taraflarına vekalet ücreti takdir edilmesini savunmuştur.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, Finansal Kiralama Sözleşmesinin feshi nedeniyle taşınmazların aynen iadesi ve Finansal Kiralama şerhinin tapudan terkini istemi ilişkindir.
Mahkememizce fesih koşullarının oluştuğu yönündeki 20/08/2019 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilerek finansal kiralama konusu gayrimenkullerin davacıya iade edilmesine dair verilen kararın davalı tarafından- davanın eksik harç ile açıldığı ve eksik harcın tamamlanmadığı, fesih ihtarının usulüne uygun yapılmadığı, sözleşmenin Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kanunun geçici 8. Maddesi uyarınca uyarlanması gerektiği , ilk derece mahkemesince cari hesap ve ödemelerin yeterince incelenmediği, dava tarihinden sonra dahi ödemelerin tahsil edilmeye devam edildiği, davacının fesih iradesinin bulunmadığı, davacının taşınmazlardaki hukuki ayıpları gidermediği gerekçesiyle- istinaf edilmesi sonrası mahkememizce davanın kabulüne dair verilen karar ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin... Esas ... Karar sayılı kararı ile iadesi istenilen sözleşme konusu gayrimenkullerin gerçek değerleri üzerinden harç ikmal ettirilmesi gerektiği gerekçesi ile kaldırıldığından dosya yukarıda belirtilen sıraya kaydedilerek yeniden yargılamaya devam edilmiştir.
Taraflar arasında 27/06/2016 tarihinde tescil edilen 24/06/2016 tarihli Finansal Kiralama Sözlemesi ile 12/01/2017 tarihinde tescil edilen 28/06/2016 tarihli ek taahhüt sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşme konusu ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 172 Pafta , 1122 Ada, 50 Parselde kayıtlı 1 , 5 , 6, 8 ve 9 nolu bağımsız bölümlerin sat-geri kiralama yoluyla davalı kiracıya teslim edildiği, davalının kira bedellerini ödememesi sebebiyle davalıya ... 16. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiği ve ... , ... ve ... tarihli kira borcu ve giderlerin ödenmesi için 60 günlük süre verildiği, verilen süre içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı ve 60 günlük sürenin sonundan itibaren 3 günlük süre içerisinde Finansal Kiralama konusu malların iade edilmesi gerektiğinin ihtar edildiği, ihtarnamenin davalıya 03/10/2018 tarihli tebliğ edildiği, tebligat yapılan adresin davalının Finansal Kiralama sözleşmesindeki adresi olduğu, tebligatın bu adreste davalı şirket çalışanı olduğu belirtilen ...'ya tebliğ edildiğinin tebligat evrakına yazıldığı, tebliğ alan ... isimli kişinin davalı şirket çalışanı olmadığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu taşınmazların dava tarihi itibari ile rayiç değerlerinin tespiti için dosya SPK lisanslı gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi 11/10/2022 tarihli denetime elverişli raporunda; dava konusu taşınmazların dava tarihi itibari ile rayiç değerleri toplamının 12.683.080,98 TL olduğu yönünde görüş ve tespitlerde bulunmuştur. Mahkememizce denetime elverişli 11/10/2022 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda ve Harçlar Kanunu 30. Maddesi uyarınca peşin yatırılması gereken 186.709,66 TL'nin depo edilmesi için davacıya süre verilmiş, davacı vekili tarafından süresinde peşin harcın yatırıldığı anlaşılmıştır.
Davalı , davacının fesih iradesinin bulunmadığı, dava tarihinden sonra dahi Finansal Kiralama borcunun tahsil edildiği iddiasında bulunduğundan mahkememizce dosya Finansal Kiralama konusunda uzman bilirkişi ...'a tevdi edilerek dava tarihi ve fesih ihtarından sonra Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan kira borçlarının davacı tarafından ihtirazi kayıtsız tahsil edilip edilmediği, varsa tahsil edilen miktarın ne kadar olduğu, davacının fesih iradesinin bulunup bulunmadığı hususunda davacı defterleri incelenerek rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişi 14/06/2023 tarihli raporunda özetle; davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, taraflar arasında Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, kiralamaya sat-kiralama yöntemi ile gayrimenkul kiralamasının konu edildiği, sözleşmenin dava dışı ... tarafından kefil olarak imzalandığı, dövizli borçların temerrüt faiz oranının %50 olarak kararlaştırıldığı, 24/06/2016 tarihinde akdedilen sözleşmeye istinaden nihai ödeme planının davalıya tebliğ edildiği ve 60 ay kira ödemeli , 500 Euro devir bedeli olan nihai ödeme planına göre toplam kira tutarının 3.095.765,654 Euro olduğu, kira borçlarının ödenmemesi üzerine davalıya keşide edilen 02/12/2018 tarihi ihtarname ile 14806 nolu sözleşmeden dolayı 15/08/2018 kirasından 15.366,33 Euro, 15/09/2018 kirasından 22.592,88 Euro ile temerrüt faizi 7.244, 40 Euro olmak üzere toplam 45.203,61 Euronun Finansal Kiralama Kanununun 31. Maddesi ve Sözleşmeye göre 60 gün içinde ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiği, ihtarnamenin davalının sözleşmedeki adresine 03/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği ve tebliğ mazbatasında " Tebliğ evrakı , iş yerinde işçi , memur, sekreteri ...'ya tebliğ edildi" şerhinin bulunduğu, tebligatın yetkili kişiye tebliğ edilip edilmediğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, davacının %35 temerrüt faizi oranının taraflar arasında kabul edilen %50 orandan düşük olması sebebiyle temerrüt faizi olarak %35 oran üzerinden hesaplama yapıldığı, davacının ihtar tarihi itibari ile 15/08/2018 kirasından ve 17/09/2018 tarihinde yapılan tahsilattan sonra 15.366,33 Euro ve 22.592,88 Euro alacaklı olduğu , davalı şirketin ödenmeyen 37.959,21 Euro ile kira borcu ile 7.244,40 Euro temerrüt faizinden ibaret borçlarının tamamını devren 60 günlük sürede ödemediği, verilen 60 günlük süre içerisinde 15.369,52 Euro ödeme yapıldığı, davacı defter ve kayıtlarına göre ihtarnamede talep edilen tutarın tamamının ödenmemesi sebebiyle tebligatın geçerli olduğunun kabul edilmesi halinde fesih koşullarının oluştuğu ve davacının fesih iradesinin bulunduğu kanaatine varıldığı, ihtarnamenin keşide edildiği tarihten 60 günlük sürenin dolduğu tarihe kadar davalıdan 15.369,52 Euro , 60 günlük sürenin bitiminden dava tarihine kadar 18.113,80 Euro , dava tarihinden sonra ise toplam 223.387,07 Euro tahsilat yapıldığı, inceleme tarihi itibari ile 2.272.823,37 Euro kira borcu bulunduğu, yapılan tahsilatların ihtirazi kayıtla tahsil edildiğine dair mübrez bir belge bulunmadığı, mahkeme tarafından tebligatın usulüne uygun ve geçerli bir tebligat olduğu kabul edildiği takdirde fesih koşullarının oluştuğu yönünde görüş ve kanaat belirttiği anlaşılmıştır.
Davalı, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan kira borçlarının ödenmesi amacıyla keşide edilen ... 16. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmediğini iddia etmiş ise de 03/10/2018 tarihinde şirket yetkilisine müteselsil kefil sıfatıyla ihtarnamenin tebliğ edilmiş olduğu, davalının, sözleşmede belirtilen şirket adresinin değiştiği veya şirketin adresinin değiştiğinin davacıya bildirildiği yönünde savunmasının bulunmadığı, dava tarihinden önce davacı kiralayan tarafından finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan kira alacaklarının tahsili için ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğinin davalı kabulünde olduğu ve taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinde yer alan adrese tebligat yapılmış olduğu, davalı tarafından davacıya bir kısım ödemelerin yapıldığının ikrar edilmiş olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde emsal BAM 44. Hukuk Dairesinin 2022/1424 Esas 2022/1504 K sayılı kararında belirtildiği üzere davalının tebligatın usulsüz yapıldığına yönelik itirazlarının hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu kanaatine varılarak bu yöndeki itirazlara itibar edilmemiştir.
6361 sayılı Kanunun 18. Maddesi uyarınca iadesi istenilen taşınmazların sat- geri kirala yoluyla kiralandığı, davalı kiracıdan satın alınan ve tekrar davalıya verilen taşınmazların finansal kiralama sözleşmesine konu olduğu,6361 sayılı Kanunun 24/6 maddesinde kiracının, seçimi üzerine sağlanan malın ayıplı olmasından kiralayanın sorumlu olmayacağının düzenlendiği, 6361 sayılı Kanunun 31. Maddesinde kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen davalıya 60 günlük süre verdiği, davalıya keşide edilen ... 16. Noterliğinin ... tarihli ... sayılı ihtarnamesine rağmen finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan ve ödenmeyen kira borcunun tamamının 60 günlük süre içinde ödenmediği yalnız 15.369,52 Euro ödeme yapıldığı, sözleşmenin fesih koşullarının oluştuğu ve 6361 sayılı Kanunun 33. Maddesi uyarınca kiracının finansal kiralama konusu malları iade ile yükümlü olduğu , ihtarname ile verilen süre içinde yapılan kısmi ödeme ile dava tarihinden önce ve sonra yapılan kısmi tahsilatların miktarı ile toplam borcun miktarı karşılaştırıldığında davacının fesih iradesinin devam ettiği kanaatine varılmakla fesih koşulları oluştuğundan Finansal Kurumlar Birliğince ... tescil numarası ile ...tarihinde tescil edilen... tarihli ... sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesi ile Finansal Kurumlar Birliğince ...-1 tescil numarası ile ... tarihinde tescil olunan ... tarihli ek tadil sözleşmesine konu malların davacıya iadesine, mahkememiz kararı kesinleştiğinde finansal kiralama şerhinin tapudan terkinine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
Taraflar arasındaki Finansal Kurumlar Birliğince ... tescil numarası ile ... tarihinde tescil olunan... tarihli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Finansal Kurumlar Birliğince ... tescil numarası ile 12/07/2016 tarihinde tescil olunan 28/06/2016 tarihli ek tadil sözleşmesine konu,
... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, 172 Pafta, 1122 Ada, 50 Parselde kayıtlı zemin kat 1 bağımsız bölüm nolu 30 nolu dükkan niteliğindeki taşınmaz,
... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, 172 Pafta, 1122 Ada, 50 Parselde kayıtlı 1. Kat 5 bağımsız bölüm nolu iş yeri niteliğindeki taşınmaz,
... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, 172 Pafta, 1122 Ada, 50 Parselde kayıtlı 2. Kat 6 bağımsız bölüm nolu iş yeri niteliğindeki taşınmaz,
... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, 172 Pafta, 1122 Ada, 50 Parselde kayıtlı 4. Kat 8 bağımsız bölüm nolu iş yeri niteliğindeki taşınmaz,
... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, 172 Pafta, 1122 Ada, 50 Parselde kayıtlı çatı kat 9 bağımsız bölüm nolu çatı katında iş yeri niteliğindeki taşınmazın davalıdan AYNEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
Mahkememiz kararı kesinleştiğinde finansal kiralama şerhinin tapudan TERKİNİNE,
2- Mahkememizce verilen tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 866.381,19 TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 29.885,63 TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 186.709,66 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 649.785,90 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 430.830,81 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 11.500,00 TL bilirkişi ücreti, 335,90 TL posta ve tebligat gideri toplamı 11.835,90 TL yargılama gideri ile 216.595,29 TL mahsubuna karar verilen peşin harç ile 44,40 TL başvuru harcı toplamı 228.475,59‬ TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 01/02/2024

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP