İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/298
KARAR NO : 2024/245

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/04/2022
KARAR TARİHİ : 19/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı personel ... tarafından açılan işçilik alacakları davasında hükmolunan karar doğrultusunda davalı idarenin ...13. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına toplamda 119,523,12 TL. ödeme yaptığını, bunun üzerine yapılan ödeme nedeniyle idarenin şirkete ait teminat mektubunu bozdurarak içinden 120.049,11 TL. tahsilat yaptığını, öncelikli olarak bu işçilik afacaklarının sorumluluklarınır tespit edilmesini ve akabinde fazladan yapılan kesintinin iadesinin gerektiğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; 1.000,00 TL.'nin muaccel olduğu tarihten itibaren ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davacı şirketten rücuen tazmin edilen bedelin toplam 120.049,11 TL. olduğunu, davacı şirketin dava dışı personelin çalıştığı son alt işveren olduğunu, davacının bu nedenle tüm alacak toplamından sorumlu olduğunu, bu hususa dair emsal Yargıtay kararlarının da bulunduğunu, icra dosyasına 101.338,01 TL. ödeme yapıldığını, ayrıca 525,99 TL. teminat mektubu için komisyon bedeli ödendiğini, yine18.185,11 TL. gecikme zammı uygulandığını ve tüm bu ödemelerin toptamının 120.049,11 TL olduğunu, yapılan işlemde usul ve yasaya aykırı bir durum olmadığını beyan ederek açılan davanın reddini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-... 30. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosya aslı,
2-... 13. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası,
3-... Belediyesinden gelen taraflar arasında imzalanan sözleşmenin onaylı suretleri,
4-Bilirkişi kök ve ek raporu,
5-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası dava dışı işçiye davalı tarafından ilama bağlanmış işçilik alacaklarının ödenmesi sebebiyle ödenene tazminatın rücuen tahsili amacıyla davacıya ait teminat mektubunun nakte çevrilmesi sebebiyle alacak davasıdır.Taraflar arasında "2015 yılı .... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Atık su ve İçme suyu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarın İşi"me ilişkin 23.03.2015 tarihinde sözleşme imzalandığı, dava dışı sigortalı işçi ...tarafından ... 30 . İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine işçilik alacaklarının tahsili için dava açıldığı, anılan Mahkemece verilen 2016/87 Esas 2017/284 Karar sayılı karar ile dava dışı işçinin davasının kabulüne karar verildiği, verilen kararın istinaf ve temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından Mahkeme ilamına dayalı olarak davalı aleyhine... 13. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından dava dışı işçiye toplam 102.151,61 TL ödeme yapıldığı, davalı tarafından dava dışı işçiye yapılan işçilik alacağı ödenmesi nedeniyle davacının davalıya sözleşme kapsamında teslim ettiği teminat mektubunun davalı tarafından nakte çevrildiği hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye yapılan ödemeden davacının bir sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ve nakte çevrilen teminat mektubu nedeniyle davacının davalıdan talep edebileceği alacak miktarının ne kadar olduğu hususundadır.
Davaya dayanak teşkil eden, taraflar arasında imzalanan "2015 yılı ... Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Atık su ve İçme suyu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarın İşi"me ilişkin 23.03.2015 tarihinde sözleşmesi, ... 30 . İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ve ...13. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyası celp edilerek dosya arasına alınmış, uyuşmazlığa ilişkin iş hukuku hesaplamaları alanında uzman bir bilirkişiden rapor ve ek rapor alınmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 35. maddesinin 3. fıkrasına göre; "Yapı denetim görevlisi işlerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yükleniciler tarafından ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını kontrol ederek ücretleri ödenmeyen varsa yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenici hak edişinden ödenmesi sağlanacaktır", 9. Fıkrasına göre; "Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak iş yerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elamanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır."
Yine Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 35. maddesinin 13. Fıkrasında, "Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, bu iş kolunda veya meslekte aynı veya benzeri iş için toplu sözleşme veya mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı veya benzer bir iş için toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilenlerden veya yüklenicinin bulduğu iş kolu ve meslekteki benzer işverenlerin verdiği genel seviyeden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yükleniciler bu çalışma şartlarının sağlanması için gerekli tedbirleri alacaktır." hükmü bulunmaktadır.
Sözleşme hükümlerinden de anlaşıldığı üzere taraflar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmaktadır.
Kesinleşen ... 30. İş Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararında da, davalının asıl işveren, yüklenici olan taşeron şirketlerin ise alt işveren olduğu kabul edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2-(6) maddesinde; “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur”.
6098 sayılı TBK’nın 167. maddesinde; “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır”.
6098 sayılı TBK’nın 168. maddesinde; “Diğerlerine rücu hakkına sahip borçlulardan herbiri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur” hükmü düzenlenmiştir.
Alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olduğu durumda asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçilere karşı) müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur.
Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş Hukuku değil, Borçlar Kanunu ve Sözleşme Hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
6098 sayılı TBK'nın 167. maddesi uyarınca; alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlu, alacaklının halefi olarak ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir. ( ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2023/1113 Esas 2023/1620 Karar)
Dosyaya sunulan 13.12.2022 ibraz tarihli bilirkişi raporunda, dava dışı işçinin davacı alt işveren yanındaki çalışma süresinin 1 sene 5 ay 7 gün olmak üzere toplam 517 gün olduğu ve davacının son iş veren olduğu, davacının kendi dönemi ile sınırlı olmak kaydı ile sorumlu olduğu işçilik alacağı tutarının toplam 38.483,54 TL olduğu bildirilmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda davasının ıslah etmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan sözleşmesinin eki olan yapım işleri genel şartnamesine göre davacının kendi dönemine karşılık gelen işçilik alacaklarından tam sorumlu olduğu, bu nedenle davacının sorumlu olduğu bedelin 38.483,54 TL olduğu, bakiye kalan kısım olan 81.565,57 TL’yi davalıdan talep edebileceği, davalının teminat mektubunun nakte çevirme tarihinin 15.12.2021 olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının KABULÜNE,
1-81.565,57 TL'nin 15/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 5.571,74 TL nispi karar harcının, 80,70 TL peşin harç ve 1.375,86 TL ıslah harcı toplamı 1.456,56‬ TL'nin mahsubu ile noksan kalan 4.115,18‬ TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 1.705,50 TL yargılama gideri ile 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvuru harcı ve 1.456,56 TL ıslah harcı toplamı 3.323,46 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi üzerine davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/04/2024

KATİP
¸e-imzalıdır

HAKİM
¸e-imzalıdır

Harç / Masraf Dökümü
Peşin Harç : 80,70 TL
Karar Harcı : 5.571,74 TL
Islah Harcı : 1.456,56‬ TL
Noksan Harç : 4.115,18‬ TL

Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 1.740,00 TL

Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 00,00 TL

Yargılama gideri detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.300,00 TL
Posta Giderleri : 405,50 TL