İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/287 Esas
KARAR NO : 2024/140

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/04/2022
KARAR TARİHİ : 05/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari hizmet sözleşmesi uyarınca müvekkili şirket tarafından davalı firmaya istediği standartlarda üretim yapılacağını, üretilen bazı ürünlerin davalı firma tarafından ikinci kalite olarak değerlendirildiğini, müvekkili firmanın ise belirtilen ürünlerin piyasadaki makul fiyat bedeli olarak kumaş maliyetinin karşılanması ve ürünlerin davalı firmada kalması koşulu ile bedel üzerinde indirim yaptığını, verilen hizmete karşılık faturalar düzenlenerek davalıya teslim edildiğini, faturalara itiraz edilmediğini, cari hesap sözleşmesine binaen davalının kısmi ödemeler yaptığını, kalan alacağın tahsili için ... 23. İcra Müd.... E. borcun 43.590,53 TL lık kısmına itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan ayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının nedenlerle; davalı itirazının iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yurtdışına ihracat yaptığını, yurtdışı firma ile yapılan anlaşma doğrultusunda kumaşların kesim, dikim, ütü, paket gibi işlemler için davacı şirkete gönderildiğini, davacının dikim işlemi neticesinde 91 adet ürünün ikinci kaliteye ayrıldığını, kalan ürünlerde ise tamirat yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin zarara uğradığını ve bu zararı davacı ile akdettiği Fason İş Sözleşmelerinin 9.maddesi doğrultusunda fatura düzenleyerek davacı tarafa gönderdiğini ve davacının cari hesap alacağından mahsup ettiğini, bunun neticesinde davacının müvekkili şirketten hiçbir alacağı kalmadığını, ayıplı müvekkili şirket deposunda muhafaza edildiğini, ürünlerdeki kesim ve dikim ürünlerin bir kısmının işçiliğine ilişkin üretimin ayıplı olduğunu, davacı tarafın ürünlerin ayıplı olduğunu ikrar ettiğini, davacı tarafından üretilen ürünlerin bir kısmının tamir edildiğini bir kısmının ise müvekkili şirket elinde kaldığından uğranılan zararın fason iş sözleşmeleri doğrultusunda fatura düzenlenerek davacıya gönderildiğini, bu faturalara karşılık davacı tarafından iade faturaları düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu iade faturalarına itiraz edilerek davacı şirkete iade edildiğini, davacı tarafın müvekkili şirketten hiçbir alacağı kalmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celp edilen ... 23. İcra Müd. ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine 17/02/2022 tarihinde ilamsız yolla, faturaya dayalı olarak, 105.253,69 TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık % 9 yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
Davalı ... Şti. ,yurt dışı müşterisinin siparişi olan konfeksiyon ürünlerinin kesim, dikim ve ütü paket işlemlerini davacı ...Şti.'ne yaptırdığı, davacının yapmış olduğu fason işlem bedelini talep ettiği, davalının ise davacının yapmış olduğu kesim ve dikim işlemini ayıplı yapıldığını, ayıplarının tamiri ve tamir edilemeyen ürünler nedeniyle zararının oluştuğunu iddia etmektedir.
Taraflar arasında 17/12/2021 tarihinde Fason İş Sözleşmeleri imzalandığı, sözleşmelerin, davalı şirket tarafından işveren sıfatı ile, davacı şirket tarafından fasoncu sıfatı ile imzalanmış olduğu, Sözleşmelerin, Reklamasyon başlıklı 9.maddesi; “Fasoncu, imalat ve üretimin sözleşme şartlarına uygun olmaması nedeniyle oluşan zararı ve bu zarara kesilecek reklamasyon faturasının ödenmesinden sorumludur. İşveren, bu zarar bedelini Fasoncu alacağından reklamasyon faturası düzenleyerek mahsup edilebileceği gibi hatanın /zararın nev'i ve miktarına bağlı olarak sözleşmeyi feshederek gerçek zararın tamamını da isteyebilir. Bu durumda zarar hesabında işverenin etiket veya sipariş fiyatları baz alınır.” şeklindedir.
Taraflar arasındaki cari hesaptan dolayı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı varsa miktarının tespiti,davacının yapmış olduğu kesim ve dikim işlemini ayıplı yaptığını, ayıplarının tamiri ve tamir edilemeyen ürünler nedeniyle davalının zararının bulunup bulunmadığının tespiti konularından kaynaklanmakta olup, bu hususun tespiti için davacı defter ve kayıtları ile ayıp iddiasına konu ürünlerin incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 gereği mahkememizce dosya Mali Müşavir ve Tekstil Mühendisi Bilirkişilerine tevdi edilmiştir.
Mahkememizce 20/09/2022 tarihli duruşmanın 4 nolu ara kararı ile Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından tarafların iddia ve savunmaları sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı ve de tarafların ticari defterleri itibariyle inceleme yapmak suretiyle ve Tekstil bilirkişisi tarafından davalının deposunda bulunan ürünlerin ayıplı olup olmadığı konusunda yerinde inceleme yapmak üzere ve daha sonra bu incelemelerin sonucunda rapor alınmasına karar verilmiş olmakla bu kapsamda Serbest Muhasebeci Muhasebe Finans Uzmanı ...ve Tekstil Mühendisi ... tarafından sunulan 28/02/2023 tarihli bilirkişi raporu ile bilirkişiler, davacı şirket tarafından tanzim edilen e-Faturalar muhatabının davalı şirket olduğu, söz konusu faturaların davalıya elektronik ortamda iletilmiş olduğu, davacı tarafından düzenlenen ürün faturalarına karşı davalı tarafından yasal itiraz süresi içerisinde yapılan herhangi bir itiraza dosya kapsamında rastlanılmadığı, Davalı şirket tarafından keşide edilen ... 44. Noterliğinin ...tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; davacı tarafından düzenlenen 24.02.2022 tarihli ... nolu 34.306,95 TL ve 24.02.2022 tarihli ... nolu 9.283,58 TL tutarlı iade faturalarına itiraz edilerek, söz konusu faturaların davacı şirkete yasal itiraz süresi içerisinde ihtarname ekinde iade edilmiş olduğu, davalı şirket tarafından düzenlenen 24.02.2022 tarihli ... nolu faturada davacıya; 21.225,89 TL4 KDV işçilik bedeli yansıtıldığı, ayrıca elinde kalan 91 adet ayıplı ürün bedeli olarak 10.539,804KDV tutarında zarar yansıtıldığı, 24.02.2022 tarihli ... no.lu faturada davacıya; ... nolu ve ... nolu siparişler için ürün başına 3,00 TL fiyat farkı yansıtıldığı, ... no.lu sipariş için 1337 adet x 3 TL” 4.011,00 TL ve .... nolu sipariş için 1685 adet x 3 TL” 5.055,00 TL olarak toplam 9.066,00 TL KDV tutarında fatura düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarında; 17.02.2022 takip tarihi itibarıyla davalının 105.253,69 TL borçlu durumda olduğu, takip tarihinden sonra davalı tarafından 25.02.2022 tarihinde yapılan 61.663,16 TL ödeme neticesinde, dava tarihi itibarıyla davalının davacıya 43.590,53 TL borçlu durumda olduğu, davalı şirketin ticari defter kayıtlarında; 17.02.2022 takip tarihi itibarıyla davacının 105.253,69 TL alacaklı durumda olduğu, Takip tarihinden sonra davacı şirkete düzenlenen 24.02.2022 tarihli reklamasyon faturaları ile 25.02.2022 tarihinde yapılan 61.663,16 TL tutarındaki ödeme neticesinde davacı şirket cari hesap bakiyesinin sıfır olduğu, davacı tarafından kesim, dikim ve ütü paket işlemi yapılan 91 adet tişörtün davacının yapmış olduğu dikim işleminden kaynaklanan hatalar nedeniyle davacının imal ettiği ürün miktarı dikkate alındığında davalı işyerinde ayıplı olduğu tespit edilen tişörtlerin miktarının tekstilde kabul edilebilir fire dahilinde olduğundan davalının ayıp nedeniyle davacıdan herhangi bir talepte bulunamayacağı, davalı davacının kusuru nedeniyle ayıplı hale gelen ürünlerin tamir işlemi için toplam 202,5 saat personellerini istihdam ettiğinden personeline ödediği saat ücretini talep edebileceği, davalının 24.02.2022 tarihli ... nolu reklamasyon faturasından 22.923,96 TL tutarını davacıdan talep edebileceği, davacının 17.02.2022 tarihinde gönderilen e-mail yazışmasıyla davalının 9.283,58 TL tutarındaki 24.02.2022 tarihli ... nolu reklamasyon faturasını kabul ettiği, davalının davacının kusuru nedeniyle ayıplı olan ürünlerin tamiri nedeniyle tekrar ütü paket yapmak zorunda kaldığından tekrar yapmak zorunda kaldığı ütü paket masrafını davacıya reklamasyon olarak yansıttığı, davalının 9.283,58 TL tutarındaki 24.02.2022 tarihli ... nolu reklamasyon faturası bedelini davacıdan talep edebileceği yönünde görüş bildirmişlerdir.
Mahkememizin 19.09.2023 tarihli 1 nolu ara kararı gereğince; “Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda değerlendirilmek üzere dosyamızının önceki bilirkişiye tevdine” karar verilmiştir olmakla, Mali Müşavir bilirkişi ... ve Tekstil Mühendisi ... tarafıdan sunulan 16/10/2023 tarihli ek raporunda tarafların kök bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmiş olup, kök rapordaki tespit ve değerlendirmelerinde herhangi bir değişiklik bulunmadığı hususundaki görüşlerini bildirmişlerdir,
Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında, ... 23. İcra Müd. ... E. Esas sayılı takip dosyası, taraflara ait vergi dairelerinden celp edilen BA BS formları, davalı iş yerinde yapılan keşif ve taraflara ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme sonucu hazırlanan bilirkişi kök ve ek raporları bir arada değerlendirildiğinde, davacıya ait ticari defter ve kayıtlara göre davacının dava tarihi itibari ile, davalı şirket cari hesabının 43.590,53 tl olduğu, davalıya ait ticari defter ve kayıtlara göre ,24/02/2022 tarihli reklamasyon faturaları ile 25/02/2022 tarihinde yapılan 61.663,1tutarındaki ödeme sonucu davacı şirket cari hesap bakiyesinin sıfır olduğu yani borç alacak bakiyesinin bulunmadığı, taraflara ait defter ve kayıtlarda oluşan farkın; davalı şirket tarafından düzenlenen 24.02.2022 tarihli ... nolu faturada davacıya; 21.225,89 TL + KDV işçilik bedeli yansıtıldığı, ayrıca elinde kalan 91 adet ayıplı ürün bedeli olarak 10.539,80 +KDV tutarında zarar yansıtıldığı, 24.02.2022 tarihli ... no.lu faturada davacıya; ... nolu ve ... nolu siparişler için ürün başına 3,00 TL fiyat farkı yansıtıldığı, ... no.lu sipariş için 1337 adet x 3 TL= 4.011,00 TL ve ... nolu sipariş için 1685 adet x 3 TL= 5.055,00 TL olmak üzere toplam 9.066,00 TL + KDV tutarındaki faturadan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Mahkememizce kısmen itibar edilen bilirkişi kök ve ek raporlarından da anlaşılacağı üzere, davacı tarafından kesim, dikim ve ütü paket işlemi yapılan 91 adet tişörtün davacının yapmış olduğu dikim işleminden kaynaklanan hatalar nedeniyle ayıplı olduğu, davalının, davacının kusuru nedeniyle ayıplı hale gelen ürünlerin tamir işlemi için toplam 202,5 saat personellerini istihdam ettiğinden personeline ödediği saat ücretini davacıdan talep edebileceği, sonuç olarak davalının 24.02.2022 tarihli ... nolu reklamasyon faturasından (21.225,89 TL + KDV) 22.923,96 TL tutarı davacıdan talep edebileceği, davacının 17.02.2022 tarihinde gönderilen e-mail yazışmasıyla davalının (9.066,00 TL + KDV) 9.283,58 TL tutarındaki 24.02.2022 tarihli ... nolu reklamasyon faturasını kabul ettiği dolayısı ile davalının bu fatura bedelini de davacıdan talep edebileceği anlaşılmaktadır.
Her ne kadar bilirkişi raporunda davacının imal ettiği ürün miktarı dikkate alındığında davalı iş yerinde ayıplı olduğu tespit edilen tişörtlerin miktarının tekstilde kabul edilebilir fire dahilinde olduğundan davalının ayıp nedeniyle 24.02.2022 tarihli ... nolu reklamasyon faturasına konu edilen 91 adet ayıplı ürün bedeli olan 10.539,80 TL + KDV tutarındaki yansıtılan zararının, İTO resmi internet sitesi kayıtlarına göre %4.5 fire oranında makul olduğu, davalının belirtilen tutarı ,davacıdan talep edemeyeceğine dair görüş bildirilmiş ise de, dosya kapsamında uyuşmazlık konusu ayıplı ürün adedinin salt faturaya konu 91 adet üründen kaynaklanmadığı, davalı tarafından tamiratı yapılan ürünlerin de ayıplı ürün olduğu, bilirkişilerin bu yönde davalı tarafından kesilen iade faturalarının yerinde olduğuna ilişkin tespitleri ve incelenen ürünlerin doğal akış içerisinde uğranılan fiziksel kayıp olmayıp, raporda da ifade edildiği üzere dikim işleminden kaynaklanan hatalar nedeniyle çıplak gözle incelemeyle anlaşılabilecek açık ayıp niteliğinde olduğu, ayrıca makul fire olarak baz alınan İTO kayıtlarındaki oranların tavsiye niteliğinde olduğu gibi, oranlamaların KDV Genel Uygulamaları Tebliğinde yer alan KDV indirim konusuna ilişkin kazanç tespitine dair vergi mevzuatından kaynaklanan düzenlemeleri içerdiği, ayrıca taraflar arasında akdedilen 17/12/2021 tarihinde Fason İş Sözleşmeleri Reklamasyon başlıklı 9.maddesi kapsamında; “Fasoncu, imalat ve üretimin sözleşme şartlarına uygun olmaması nedeniyle oluşan zararı ve bu zarara kesilecek reklamasyon faturasının ödenmesinden sorumludur. İşveren, bu zarar bedelini Fasoncu alacağından reklamasyon faturası düzenleyerek mahsup edilebileceği gibi hatanın /zararın nev'i ve miktarına bağlı olarak sözleşmeyi feshederek gerçek zararın tamamını da isteyebilir. Bu durumda zarar hesabında işverenin etiket veya sipariş fiyatları baz alınır.” şeklindeki sözleşme hükmü gereği davalının zararlarını davacıdan talep edebileceğine ilişkin düzenleme bir arada değerlendirildiğinde, bilirkişi raporuna salt bu kısım yönü ile itibar edilmemiş, diğer husular yönünden yukarıda da açıklandığı üzere sübut bulmayan davanın reddi cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-İspatlanamayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcının peşin yatırılan 744,42 TL den mahsubu ile bakiye 316,82 TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
5-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 05/03/2024

Katip

Hakim