İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/212
KARAR NO : 2024/287

DAVA : MENFİ TESPİT (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/12/2021
KARAR TARİHİ : 02/05/2024

İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21/12/2021 tarih 2021/573 Esas 2021/712 Karar sayılı görevsizlik kararı verilen ve mahkememize tevzi edilen Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davacı/borçlu şirket ... Ticaret Odasına ... sicil numarası ile kayıtlı şirket olduğunu, eski ünvanının ...ŞTİ.'nin olduğunu, faaliyet adresinin ... adresi olduğunu, şirketin bu adres dışında faaliyet gösterdiği herhangi bir şubesinin bulunmadığını, şirketin hissesi %95 ...,%5 ise ...'a ait olduğunu, ...'nun aynı anda 10 yıl süre ile şirketin müdürü olarak atanmış olduğunu, ... 'da vefat ettiğini, muris ...'nun ..., ..., ... ve ...'yu mirasçı olarak bıraktığını, ... Şti.'nin hak ve alacaklarının ve şirket hissesinin davacı mirasçılar adına kayıt ve tescili için Türk mahkemelerinden alınma veraset ilamı gerektiğini, bu veraset ilamının tespiti için ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasından veraset ilamı tespiti davası açıldığını, bu sebeple borçlu şirketin hesapları kullanılmamakta olduğunu, pasif durumda beklediğini, davalı/alacaklı tarafından ... 5. İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyasından şikayet eden borçlu/şirket aleyhine 08.03.2014 tanzim ve 18.03.2021 vade tarihli 1.080.000 TL tutarında sahte bir senet düzenlenerek icra takibi başlatıldığını, iş bu icra takibine dayanak ödeme emrinde davacı/borçlu şirketin adresi şube 2 adında ... olarak gösterildiğini, borçlu şirketin ticaret sicil müdürlüğünde kayıtlı adresi ... olduğunu ve hiç bir şubesinin de bulunmadığını, iş bu takibe dayanak olarak düzenlenen ödeme emrinin 22.09.2021 tarihinde ... adında bir kişiye tebliğ edildiğini, bu şekilde davacı/borçlu şirketten habersiz gerçekleştirilen tebligat üzerine icra takibinin kesinleştirildiğini, davacı/borçlunun ... Bankasında nezdinde ki ... ek nolu hesabında bulunan 500.005 EURO, 5013 ek nolu hesabında bulunan 2.785 USD, 5015 ek nolu hesabında bulunan 77,782 USD ve 5016 ek nolu hesabında bulunan 112.399 TL tutarlarına haciz konulduğunu, usulsüz tebligatın iptali için ... 14. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından usulsüz tebligatın iptali davası ikame edildiğini, bu nedenlerle davacı/borçlu şirketin, davalı/alacaklıya ... 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasından ve bu icra dosyasında bulunan 08.03.2014 tanzim ve 18.03.2021 vade tarihli 1.080.000 TL tutarındaki kambiyo senedinden kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafta bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Dava, İİK. 72. maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.
Uyuşmazlık, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu edilen 1.080.000 TL tutarlı 18/03/2021 vade tarihli bononun davacı şirket yetkilisi tarafından imzalanıp imzalanmadığı, bononun sahte olarak düzenlenip düzenlenmediği davanın istirdat davasına dönüşüp dönüşmediği konularında toplanmıştır.
... 5. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasının tetkiki neticesinde davacı ... aleyhine davalı tarafından 1.080.000 TL tutarlı 08.03.2014 tanzim tarihli 18.03.2021 vade tarihli bono nedeniyle kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile haciz başlatıldığı, takip konusu bono da düzenleyen olarak görünen ... kaşesi üzerinde çift imza bulunduğu, davacı şirket tarafından davalıya 23.12.2021 tarihinde harçlarla birlikte toplam 1.102.633,40 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Bir senette yer alan yazının veya imzanın inkâr edilmesi durumunda, 6100 sayılı HMK’nın 208. maddesinin birinci ve üçüncü fıkrası anlamında bir “sahtelik iddiası” söz konusu olur. 6100 sayılı HMK’nın 208. maddesine ilişkin gerekçede bu husus “Maddenin kenar başlığında “Yazı veya imza inkârı” ibaresi birlikte kullanılmıştır. Her iki husus uygulamada sahtelik iddiası olarak adlandırılan durumu ifade etmektedir” şeklinde belirtilmiştir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T.: Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt II, İstanbul 2017, s. 1792).
Öte yandan, bir senetteki imzanın inkâr edilmesi hâlinde, mahkemenin imzanın sahte olup olmadığı konusunda kendiliğinden araştırma yapması gerekir. Bu araştırma ve incelemenin sırası ise 6100 sayılı HMK’nın 211. maddesinde düzenlenmiştir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T., s. 1794).
Buna göre; bir senedin sahteliğinin iddia edilmesi durumunda bu hususta karşı tarafın açıklamaları da dikkate alınarak ve aşağıdaki sıra ile inceleme yapılarak karar verilir (m. 211/1).
Hâkim ilk önce inkâr edilen imza hakkında tarafları dinler ve tarafların gösterdikleri delillerle bir kanaat edinmeye çalışır. Bu şekilde yeterli kanaat sahibi olması hâlinde senedin kabul veya reddine karar verir.
İmzayı inkâr eden taraf duruşmada hazır değilse, hâkim imzayı inkâr eden tarafı isticvap eder. İsticvap için mahkemeye davet edilen taraf belirtilen günde hazır bulunmadığı takdirde, inkâr etmiş olduğu belgedeki yazı veya imzayı ikrar etmiş sayılır; bu husus kendisine çıkartılacak davetiyede ayrıca ihtar edilir.
Hâkim, yazı veya imzayı inkâr eden tarafı isticvap ettikten sonra bir kanaat edinememişse huzurda bu kişiye yazı yazdırıp imza attırmak suretiyle başka bir incelemeye gerek duymadan karar verebilecek durumda ise gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle senedin sahteliği hakkında bir karar verir (m. 211/...1 ve 2).
Yukarıdaki şekilde yapılan incelemeye rağmen sahtecilik konusunda kesin bir kanaat oluşmamışsa hâkim bilirkişi incelemesine karar verir (m.211/b.c.1). Bilirkişi incelemesi yapılmadan önce mevcutsa, o tarafa ait karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar ilgili yerlerden getirtilir (m.211/b,c. 2).
Bilirkişi, bu yazı ve imzalarla, o mahkemede elde edilen yazı ve imzaları esas alarak inceleme yapar. Bilirkişi, inceleme için gerekli görürse, kendi huzurunda tarafın yeniden yazı yazması veya imza atmasını mahkemeden talep edebilir (m. 211/b), (Kuru B.: İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, İstanbul 2016, s 350 vd.).
6100 sayılı HMK’nın 211. maddesinde yer alan ve imza incelemesi konusunda getirilen bu sıraya uyulması zorunludur. Buna göre hâkim imzayı inkâr eden tarafın isticvap edilmesine karar verdiği hâlde, bu davete icabet edilmemesi imzanın ikrar edilmiş sayılması sonucunu doğuracak ve bilirkişi incelemesi yapılmasına ihtiyaç kalmayacaktır. Aynı şekilde inkâr edilen imza ile karşılaştırılan imzanın birbirine benzemediğinin ilk bakışta tespit edilebildiği hâllerde bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek yoktur (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T., s. 1795).
Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 09.05.2019 tarihli ve 2017/19-1656 E., 2019/548 K., sayılı kararında da benimsenmiştir.
Bu ilke ve açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; kambiyo senedindeki imzanın davacı borçluya ait olduğu yönündeki ispat yükü, senedi elinde bulundurup icra takibine girişen ve senette yer alan imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden davalı alacaklıya düşmektedir.
Mahkememizce 6100 sayılı HMK’nın 211. maddesinde belirtilen yöntem izlenerek bono tanzim tarihinde şirket yetkilisi olup vefat eden ...'nun mukayeseye elverişli imzasını içeren belge asıllarının celbi için ... Bankası A.Ş. Ve ... İl Göç İdaresinden müteveffa şirket yetkilisinin imzasını içeren belge asılları celp edilmiş yine müteveffanın imzasını içeren 2011,2012,2013 tarihli vekaletname ve imza sirkülerleri dosya içerisine getirtilmiş, dosyanın ve kasadaki belge asıllarının Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesine gönderilmesine ve 1.080.000 TL tutarlı, 08/03/2014 düzenleme, 18/03/2021 vade tarihli bono altındaki ...Tic. Ltd. Şti. ve şirket yetkilisi ... adına (çift imza) atılan imzanın celp edilen belge asılları ile mukayese edilerek ...'ya ait olup olmadığı konusunda rapor düzenlenmesi istenilmiş Adli Tıp Kurumunun ...tarihli ...sayılı raporunda; ''İnceleme konusu senette kaşe izi üzerinde atılı borçlu imzaları ile ...'nun mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nun eli ürünü olmadığı '' yönünde görüş belirtilmiş, dava ve takip konusu bono altındaki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olmadığı Adli Tıp Kurumu raporu ile tespit edildiğinden ve bono altındaki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olduğu hususu davalı tarafından ispat edilemediğinden davacı şirketin davalıya borçlu olmadığına dair talebinin kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
Davacı şirketin, .. 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu 08/03/2014 tanzim, 18/03/2021 vade tarihli 1.080.000,00 TL tutarlı bono nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre tahsili gereken harç 73.774,80-TL olduğundan peşin alınan 18.443,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 55.331,10-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 442,00-TL ile adli tıp rapor ücreti 3.345,00-TL olmak üzere toplam 3.787,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesap ve takdir edilen 148.800,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/05/2024

BAŞKAN ...

ÜYE ...

ÜYE ...

KATİP ...