İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/119
KARAR NO : 2024/219

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/01/2022
KARAR TARİHİ : 29/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 25/08/2020 tarihinde yaklaşık 96.400 Kg ... ürün alım sözleşmesinden kaynaklı müvekkili şirketin davalıya bahse konu sözlemeye ilişkin herhangi bir yükümlülüğü ve borcunun olmadığının tespiti ile işbu sözleşme kapsamında davalının elinde bulunan 21.08.2020 tarih, ... referans numaralı ... Bankası A.Ş.'ye ait 7.530,00 USD (Yedi Bin Beş Yüz Otuz Amerikan Doları) bedelli teminat mektubunun müvekkili şirkete iadesi ve davalı tarafından söz konusu teminat mektubunun kötü niyetli şekilde nakde çevrilmesinin engellenmesi adına ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş - ... Sayılı kararı ile teminat mektubunun ödenmemesi için uygulanan ihtiyati tedbir kararının yargılama sonuçlanıncaya kadar devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında akdedilen 25.08.2020 tarihli sözleşmenin uzatım süresi de dikkate alındığında 25.02.2022 tarihine kadar yürürlükte olduğunu, dolayısıyla davacının bu tarihe kadar yükümlülüklerini yerine getirmediğinden ötürü sorumluluğunun bulunduğunu, davacının borçlu bulunmadığına ilişkin tespit talebinin haksız olduğu iddiasıyla, davanın reddine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini savunmuştur.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-...Vergi Dairesinden gelen ...Anonim Şirketine ait Ba/Bs formları,
2-... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosya aslı,
3-... Vergi Dairesinden gelen ... Şirketine ait BA/BS formları,
4-Bilirkişi raporu,
5-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacının davası, davalı ile yapmış olduğu sözleşme uyarınca davalıya vermiş olduğu teminat mektubunun iadesi ve iadesi talep edilen teminat mektubundan dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır.
25.08.2020 tarihli sözleşme ile, davalının işletmelerinde kullanılmak üzere davacının davalıya streç malzemesi satmayı, davalının ise satın aldığı ürün karşılığında sözleşmede belirlenen bedeli davacıya ödemeyi üstlendiği üstlendiği hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan sözleşmede satışa konu edilen ürün için belirlenen miktarın kesin olup olmadığı, davacı tarafından davalıya sözleşmeden doğan edimin teminatı olarak verilen teminat mektubunun iade şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının davalıya satış yapma yükümlülüğünün sona erip ermediği hususundadır.
Dosyaya celp edilen 28.08.2020 tarihli sözleşmenin incelenmesinde;
Davacının, davalının ... ve ... Şube Müdürlüklerinde kullanılmak üzere 30.000 kg strech super power, 66.900 kg strech super power ürününü davalıya satıp teslim etmeyi, davalının ise bu ürünler için toplam 125.485,50 USD ödemeyi üstlendiği anlaşılmıştır.
Sözleşmenin 3. Maddesine göre, davacı şirketin davalıya 7.530,00 USD bedelli kati teminatı davalıya teslim ettiği, davacının sözleşmeden doğan taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun biçimde yerine getirmesi halinde, söz konusu teminatın davacıya teslim edileceği, anılan sözleşmenin devamı maddelerinde sözleşmenin süresi,nin imzalandığı tarihten itibaren 1 yıl olduğu, davalı şirketin sözleşmenin süresini % 50 oranında uzatması durumunda mevcut sözleşmenin bu süre boyunca uzatılmış sayılacağı ve sözleşmede belirtilen miktarların tahmini olduğu, bu miktarların üretim ve satış hedeflerine göre değişiklik gösterebileceği, davacının bu hususla ilgili herhangi bir hak ve/ veya talepte bulunamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Dosyaya sunulan ... 70. Noterliği'nin...tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacının taraflar arasındaki 21.08.2020 tarihli sözleşmeyi sözleşmedeki yükümlülükleri sözleşmede yazılı miktarların çok üstünde yerine getirilmiş olmasına rağmen davalının sözleşmeyi devam ettirmek istemesi sebebiyle feshettiği anlaşılmıştır.
Tarafların bağlı oldukları vergi müdürlüklerinden BA BS formları celp edilmiş, davacının ticari defterleri incelenmek suretiyle ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile mali müşavir bilirkişisinden rapor alınmıştır.
Dosyaya sunulan 20.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle, davacının 2020-2021 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, sahibi lehine delil niteliğini haiz olduğu, davacı tarafından davalı şirkete 04.09.2020-04.12.2021 tarihleri arasında toplam 156.806,02 kg ürün satışı yapıldığı,9.165,69 kg miktardaki ürünün davalı tarafından davacıya iade edildiği, davacının davalıya satışını gerçekleştirdiği toplam ürün miktarının 147.640,33 kg olduğu, davacının ticari defter ve kayıtlarına göre davalıdan 31.12.2021 tarihi itibariyle 553.073,11 TL olduğu bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflarca imzalanan sözleşme hükümlerine göre tedariki kararlaştırılan miktarın bağlayıcı olmadığı, ihtiyaca göre miktarın artıp azabileceğinin kararlaştırıldığı, buna göre davacının edimini fazlasıyla yerine getirdiğine dair iddiasının sübut bulmadığı, her ne kadar davalı tarafından ticari defterlerin sunulmadığı, davacının ticari defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu sabit ise de, davacı tarafından davalıya gönderilen fesih bildiriminde sözleşmenin fesih sebebi olarak alacaklarının ödenmemesine dayanılmadığı, sözleşmenin davalı tarafından fazladan talep edilen sipariş sebebiyle zaruretten feshedildiğinin bildirildiği, bu şartlarda sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedilmiş olduğunun kabul edilemeyeceği Mahkememizce kabul edildiğinden, teminat mektubunun iadesi şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcının peşin yatırılan 1.753,78 TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 1.326,18 TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Taraflarca yatırılan bakiye gider ve delil avanslarının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/03/2024

KATİP
¸e-imzalıdır

HAKİM
¸e-imzalıdır

Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç : 1.753,78 TL
Karar Harcı : 427,60 TL
Bakiye Harç : 1.326,18 TL

Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 4.890‬,00 TL

Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans :, 100,00 TL

Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 1.500,00 TL
Posta Giderleri : 237,50 TL