İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/599 Esas
KARAR NO : 2024/390

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/09/2021
KARAR TARİHİ : 28/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Dava dışı ... A.Ş.nin ....'dan Türkiye'ye taşınacak emtialarının taşıma rizikolarına karşı müvekkili şirket tarafından emtia nakliyat sigorta poliçesi ile müvekkili şirket tarafından sigorta güvencesine alındığını; sigortalının 17 kap, brüt 16.817 kg emtianın Türkiye'ye taşınmasının davalı ... şirketi tarafından .../... plakalı araçlarla yapıldığını; emtianın 19.12.2018 tarihinde alıcısına tesliminde 30 adedinde hasar tespiti yapıldığını, araç şoförünün katılımı ile tutanak altına alındığını, sonrasında yapılan incelemede hasarlı ürün sayısının 46 olduğunun tespit edildiğini, bu husus noter vasıtasıyla 23.10.2019-10616 tarih ve sayılı ihtarname ile davalı taşıyıcıya bildirildiğini; eksper raporunda iki palette hasar oluştuğu her iki palette 42 adet alçı levha bulunduğu, ilk etapta 30 adet levhanın hasarlı olduğu tespit edilmesine rağmen sonradan yapılan detaylı incelemede 84 adet emtiandan 46 adedinin hasarlı olduğunun tespit edildiğini, hasar nedeninin nakliyeci tarafından yükleme, istifleme ve araç üzerine sabitlemede yetersiz yapılması olduğunu, ürünün kısıtlı kullanımına göre savtaj değerinin olmadığı; hasarın taşıma süreci içinde ve taşıyıcının kusuru ile gerçekleştiğini, müvekkili şirketin eksper raporu ile tespit edilen 762,77 Euro hasar bedelinin 15.11.2019 tarihinde sigortalının hesabına ödenerek zararın giderdiğini ve sigortalısına halef olduğunu; ... 6. İcra Md....E sayılı dosyası kapsamında başlattıkları icra takibinin davalı borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine durduğunu, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile neticelendiğini; ileri sürerek davanın kabulü ile davalı borçlunun ... 6. İcra Md. ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 525,00 Euro için (fiili ödeme günündeki TL karşılığı olarak) iptali ve kaldırılmasına karar verilerek asıl alacağa (500) Euro ödeme günü olan 15.11.2019 tarihinden itibaren işletilecek Euro için- .... Bankası tarafından uygulanan azami %6 mevzuat faiz oranı (kamu bankalarınca uygulanacağı bildirilen) üzerinden takibin devamına, %20'den az olmamak üzere davalı şirket aleyhine icra inkâr tazminatına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Somut olayda davanın TTK m.855/3-4 hükümlerine, CMR m.32 Hükmüne uygun süreler içinde açılmadığından zamanaşımına uğramış olduğunu; davacının ödemesinin bir lütuf ödemesi olmasından dolayı TTK m.1472 gereği halefiyet şartlarının oluşmadığını; yükleme, istifleme ve araç üzerine sabitleme hatasından kaynaklanan zararda müvekkili şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığını, zira bu işleri müvekkilinin yapmadığını; Taşıma senedinde “Aracın yüklemedeki istifleme ve ambalajlamadan meydana gelebilecek hasarlardan ...ŞTİ. sorumlu değildir” şeklinde şerh düşüldüğünü, ayrıca taşıma senedinden de anlaşılacağı üzere yükün müvekkile filtre kağıt ve karton olarak beyan edildiğini; dava konusu yüklerin... A.Ş. tarafından sigortalanmış olduğunu ve bu nedenle hasar dosyası açıldığını, somut olayda alacaklı ve borçlu sıfatının birleştiğini; ileri sürerek davanın reddine, davacı şirket aleyhine 420'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu uyuşmazlığın, dava dışı Knauf İnşaat'ın hasar gören ve davalı tarafından taşınan emtialarının zararının bedelini ödeyen davacının halefiyet ilkesi gereği başlattığı rücuen tazminatına ilişkin icra takibine itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Dava dosyasına celp edilen ... 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde ; davalının yaptığı itirazın 525, 00 Euro için (fiili ödeme günündeki TL karşılığı olarak ) iptali ve kaldırılmasına karar verilerek asıl alacağa 500 Euro ödeme günü olan 15/11/2019 tarihinden itibaren işletilecek Euro için Merkez Bankası tarafından azami %6 mevzuat faiz oranı üzerinden takibin devamını talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
Davacının ... 55. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile davalı taşıyıcıya bildirdiğini, nakliye işlemlerinin hasarlı olarak teslim edildiğini, taşıma esnasında meydana gelebilecek zarardan davalıyı sorumlu tuttuğunu , zararın rakamsal olarak tespitinin yapılmasından ardından zararın karşılanmasını ihtar ettiği anlaşılmıştır.
İhtilaf dava dışı ...Tic. A.Ş'nin...'dan ...'ye taşınacak emtialarının taşıma rizikolarına karşı müvekkil karşı müvekkili şirket tarafından emtia nakliyat sigorta poliçesi ile müvekkili şirket tarafından sigorta güvencesi altına alınıp , emtianın alıcısına tesliminde 30 adedinde hasar tespiti yapıldığını, araç şoförünün katılımı ile tutanak altına alınıp sonrasında yapılan incelemede hasarlı ürünün 46 olduğunu ve noter vasıtasıyla ... tarih ve ... sayılı ihtarname ile davalı taşıyıcıya bildirdiğini, eksper raporunda iki palette hasar oluştuğu her iki palette 42 adet alçı levha bulunduğunu ve ilk etapta 30 adet levhanın hasarlı olduğunu tespit edilip detaylı incelemede 84 adet emtiadan 46 adedinin hasarlı olduğu gerekçesiyle ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takibe konu alacağa yönelik olarak davalının vuku bulan itirazının haksız olup olmadığı varsa miktarının tespiti için tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren hal olduğundan 6100 sayılı HMK m.266 uyarınca mahkemenin veya tarafların talebi yahut kendiliğinden vereceği karar ile bu hususları bilirkişiye tespit ettirmesi mümkündür.
Bu kapsamda lojistik uzmanı ...ve sigorta uzmanı ...'dan alınan 24/06/2022 tarihli bilirkişi raporu ile; Davacının dava konusu ... 6. İcra Md.... E sayılı takip öncesi zaman aşımını durduran veya kesen bir durumun meydana geldiğini ispat edememesi halinde; 19.12.2019 tarihinden önce başlanılmayan takip ve işbu dava bakımından davalı yan vekilinin zamanaşımı itirazının yerinde olduğu değerlendirildiği, Davacı şirketin sigortalısına yaptığı ödeme ile TTK m.1472 gereği halef olarak huzurdaki rücu davasını açabileceğinin değerlendirildiği; Hasarın CMR m17/1 gereği taşıma sürecinde meydana geldiği ve CMR m.30 gereği hasar ihbarının yapıldığının değerlendirildiği; Dava konusu emtianın başka bir araca aktarma edilmesinden (muhtemelen gümrük işlemlerinden önce emtia ilk yüklendiği ... plakalı araçtan indirilmiş, geçici depolama sürecinde antrepoda beklemiş ve sonrasında... plakalı (römork) araca aktarma edildiğinden) dolayı gönderilen tarafından yapılan ilk yüklemeye ilişkin taşıma senedindeki şerh ileri sürülemeyeceği gibi yüklemenin gönderen tarafından yapıldığı gerekçesiyle yükleme ve istifleme hatasından kaynaklanan hasardan taşıyıcının sorumlu olmadığının da ileri sürülemeyeceğinin değerlendirildiği; Sigorta Eksper raporuna göre gerçek zararın 817,20 Euro olmasına, davacı şirketin poliçe gereği uygulanan muafiyet sonucu sigortalısına 762,77 Euro ödemesi ve işbu davada ancak 525,00 Euro bakımından itirazın iptali istemesine göre taleple bağlılık ilkesi gereği 525,00 Euro bakımından davalı şirkete rücu edebileceği; Takip tarihinin dava dosyasından anlaşılamaması nedeniyle işlemiş faiz alacağı hesabının yapılamadığı, kaldı ki davacının dava dilekçesinden anlaşıldığı kadarıyla işlemiş faiz talebi olan 25,00 Euro'nun gerçek zararın kapsamın içinde kaldığı içinde asıl alacak kalemi içinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Yine bu kapsamda lojistik uzmanı ... ve sigorta uzmanı ...dan 'dan alınan 24/01/2023 tarihli bilirkişi raporu ile davacı sigorta şirketinin TTK madde 1472 kapsamında sigortalısının haklarına hale olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin sigorta poliçe teminatı kapsam içinde bulunduğu, yüklemenin... plakalı römorka yapıldığı ,boşaltma işleminin... plakalı römork ile yapıldığı, iki römork arasında aktarma yapıldığı, dolayısıyla istiflemenin taşıyıcı kontrolünde yapılmış bulunduğunun kabul edileceği, istiflemede kaynaklı oluşan hasardan davacı taşıyıcının sorumluluğunun oluşacağı, davacı tarafça ... 6. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı ve icra takibinde toplam 525,73 Euro talep edildiği, icra takibinde yer alan faiz hesabının doğru olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Tarafların itirazları üzerine alınan 02/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporu ile; davacı sigorta şirketinin TTK madde 1472 kapsamında sigortalısının haklarına hale olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin sigorta poliçe teminatı kapsam içinde bulunduğu, yüklemenin... plakalı römorka yapıldığı ,boşaltma işleminin ... plakalı römork ile yapıldığı, iki römork arasında aktarma yapıldığı, dolayısıyla istiflemenin taşıyıcı kontrolünde yapılmış bulunduğunun kabul edileceği, istiflemede kaynaklı oluşan hasardan davacı taşıyıcının sorumluluğunun oluşacağı, Davacı tarafça ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı ve icra takibinde toplam 525,73 Euro talep edildiği, icra takibinde yer alan faiz hesabının doğru olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Öncelikle davalı tarafından ileri sürülen zamanaşımı itirazı yönünden yapılan değerlendirmede, CMR m.32'ye göre Konvansiyon kapsamında yapılan taşımalardan doğan davalar, kural olarak eşyanın tesliminden (teslim edilmemesi gibi istisnai durumlarda farklı) itibaren bir yıl içinde zamanaşımına uğrar. “Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda bu süre üç yıldır" demektedir. CMR zamanaşımı süresini düzenlemiş olmasına rağmen zamanşımı süresinin kesilmesi, durması ve hesaplanması gibi husular ulusal hukuklara bırakılmıştır. Dosya kapsamında anlaşıldığı üzere, dava konusu emtianın araçtan tahliyesi ve tesliminin 19.12.2018 tarihinde gerçekleştiği, sonrasında ise 20.12.2018 tarihli tutanak ile ürünlerin ayıplı olduğunun tutanak altına alındığı ve davalıya bildirildiği, ancak hasar gören emtianın özel kullanım alanı olması ve meydana gelen gerçek zararın tespiti yapılmasının eksper incelemesi ile belirleneceğinden, gerçek hasarın 19.03.2019 ve 08.11.2019 tarihli eksper raporları ile ortaya çıktığı, davacı şirket tarafından dava dışı sigortalıya 15.11.2019 tarihinde ödeme yapıldığı, bu hususta zamanaşımı başlangıç ve hesap tarihleri için TTK hükümlerinin esas alınması gerekeceği, TTK MADDE 855- (Zamaaşımı)(3) Rücu haklarına ilişkin zamanaşımı, rücu alacaklısının, zararı ve rücu borçlusunu öğrendiği tarihten itibaren, üç ay içinde zarar hakkında rücu borçlusuna bildirimde bulunmuş olması şartıyla; rücu alacaklısına karşı mahkeme kararının kesinleştiği günden, kesinleşmiş mahkeme kararı bulunmayan hâllerde ise, rücu alacaklısının borcu ifa ettiği tarihten itibaren işlemeye başlar. şeklindeki hüküm karşısında zamanaşımı süresinin başlaması için rücu borçlusunun ve rücu edilecek zararın bilinmesinin gerekeceği, ayrıca sigorta şirketi tarafından da ödeme yapılabilmesi adına eksper raporu ile bu miktarın belirlenmesi gerekeceği, bu nedenle rücu zamaaşımının başlangıç tarihi olarak son eksper raporu olan ve gerçek hasarın ortaya konulduğu 08.11.2019 tarihinin kabul edileceği, icra takibinin de 28/09/2020 tarihinde başlatıldığı ve zamanaşımının bu tarih itibari ile durdurulduğu kanaati ile davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı sonucuna varılmıştır.
Davalı şirket tarafından husumet itirazında da bulunulmuş, davalı şirket vekili davacının ödemesinin ex-garatia bir ödeme olduğunu ileri sürmesine rağmen bunun hangi açıdan ex-gratia olduğunu açıklamamış, taraflar arasında geçerli bir sigorta poliçesi bulunmakla ve poliçe kapsamında ödeme yapılmış olmakla davacı şirketin TTK m.1472 gereği sigortalısına halef olarak işbu davayı açmaya yetkili olduğu kanaatine varılmıştır.
CMR Konvansiyonu Madde 17/1: “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” demekle taşımacının sorumluluğu belirlenmiştir. Taşıma belgesinin üzerinde ambalaj veya istiflemenin yanlış yapıldığına dair bir çekince bulunmadığı gibi, emtialarda hasar olduğuna dair de bir ibare bulunmamaktadır. Bu sebeple eşyaların göndericiden tam ve sağlam alındığı, .ancak yüklemenin yükleme belgesi ile sabit olduğu üzere ... plakalı römorka yapılmışken, boşaltma işleminin ... plakalı römorktan yapılması 2 römork arasında veya römorktan depoya/depodan diğer römorka aktarma yapıldığını gösterir nitelikte olduğu, bu sebeplerle hasarın yükleme ve istifleme hatasından kaynaklandığı , hasardan taşıyıcının sorumlu olduğu farklı heyetten alınan her iki bilirkişi raporu ile sabit hale gelmiştir.
Taşımacının sınırlı sorumluluğu yönünden yapılan değerlendirmede, CMR Madde 23'e göre: “Bu Sözleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu. tutulduğundan, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır." demektedir. Hasarlı emtia için talep edilen bedelin hesaplanan sorumluluk sınırından yüksek olması durumunda taşıyıcı sadece sorumluluk sınırı olarak belirlenen miktardan sorumlu tutulabilir, aksi durumda yani sorumluluk sınırının hasarlı emtia için talep edilen bedelden yüksek olduğu durumlarda ise talep edilen bedelden sorumlu tutulabilir. Her iki bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, talep edilen tazminat tutarı olan 525 Euro'nun hesaplanan sınırlı sorumluluk limitinden düşük olması sebebi ile taşıyıcının bu bedelin tamamından (525 Euro) sorumlu tutulabileceği, tazminat bedelinin sorumluluk sınırını aşmadığı kanaatine varılmıştır.
Tüm bu açıklamalar muvacehesinde toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları bir arada değerlendirildiğinde, hasarın CMR m17/1 gereği taşıma sürecinde meydana geldiği ve CMR m.30 gereği hasar ihbarının yapıldığı, dava konusu emtianın başka bir araca aktarma yapılmasında dolayı gönderilen tarafından yapılan ilk yüklemeye ilişkin taşıma senedindeki şerh ileri sürülemeyeceği gibi yüklemenin gönderen tarafından yapıldığı gerekçesiyle yükleme ve istifleme hatasından kaynaklanan hasardan taşıyıcının sorumlu olmadığının da ileri sürülemeyeceği, Sigorta Eksper raporuna göre gerçek zararın 817,20 Euro olmasına, davacı şirketin poliçe gereği uygulanan muafiyet sonucu sigortalısına 762,77 Euro ödemesi ve işbu davada ancak 525,00 Euro bakımından itirazın iptali istemesine göre taleple bağlılık ilkesi gereği 525,00 Euro bakımından davalı şirkete rücu edebileceği kanaati ile davanın kabulü cihetine gidilerek, ... 6.İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasına itirazının iptali ile takibin 500 Euro asıl alacak , 25 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 525 Euro üzerinden devamına , takip tarihinden fiili ödeme gününe kadar asıl alacağa 3905 sayılı Kanununun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının yabancı borcu için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizin işletilmesine, alacak likit olduğundan asıl alacak tutarı olan 500 Euro'nun (Merkez Bankası Efektif satış Kuru itibari ile 500x10, 0473 = 5.023,65- TL karşılığı üzerinden ) %20 oranında olmak üzere 1.004,73 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜNE,
1-Davalı tarafından ... 6.İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına itirazının iptali ile takibin 500 Euro asıl alacak , 25 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 525 Euro üzerinden devamına , takip tarihinden fiili ödeme gününe kadar asıl alacağa 3905 sayılı Kanununun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının yabancı borcu için açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faizin işletilmesine,
2- Alacak likit olduğundan asıl alacak tutarı olan 500 Euro'nun (Merkez Bankası Efektif satış Kuru itibari ile 500x10, 0473 = 5.023,65- TL karşılığı üzerinden ) %20 oranında olmak üzere 1.004,73 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcından peşin yatırılan 66,48 TL harcın mahsubu ile noksan 361,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 5.239,86 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 2.612,10 TL yargılama gideri ile 66,48 TL peşin harç 59,30 TL başvurma harcı toplamı 2.737,88 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/05/2024

KATİP
¸e-imzalıdır

HAKİM
¸e-imzalıdır