İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/283
KARAR NO : 2024/143

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ
DAVA TARİHİ : 19/06/2013
KARAR TARİHİ : 07/03/2024

Asıl dosyada mahkememizin 15.02.2018 tarihli, 2016/1152E - 2018/136 K. sayılı kararı Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2020/5097 E 2021/2263 K sayılı ilamı ile bozulmakla asıl dosya mahkememizin 2021/283 E. sırasına kaydedilmiş, mahkememizin 2020/446 Esas, 2021/784 Esas ve 2023/783 Esas sayılı dosyalarının asıl dosya ile birleştirilmesi ve yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bakanlar Kurulu Karan gereğince, ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. ile ...T.A.Ş., Türkiye ... Bankası ... A.Ş., ... T.A.Ş.'nin temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ile hisse senetlerinin mülkiyetinin ...' na devredildiği ve ... Yönetim Kurulu 26.01.2001 tarih ve 17 sayılı kararıyla da ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., T. ... Bankası ... A.Ş. ile ... T.A.Ş. 'nin tüm aktif ve pasifiyle ... A.Ş. bünyesinde devren birleştirilmelerine karar verildiği, ... A.Ş., ... A.Ş., T.... Bankası ... A.Ş., ... T.A.Ş.'nin bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme izninin 4389 sayılı Bankalar Kanununun 14 üncü maddesine istinaden kaldırıldığı, ... ile ... arasında 09.08.2001 tarihinde akdedilen hisse devir sözleşmesi ile 50.000.-TL bedelle özkaynağı sıfır olacak şekilde, Bankalar Kanunu gereğince %100 hissesi ...'na intikal eden ... A.Ş.'nin sermayesini teşkil eden ve her biri 1000.-TL nominal değerli toplam 133.400.000.000 adet hissesinin ... tarafından ... (...)'na devredildiği, akabinde ... A.Ş.'nin tüzel kişiliğinin sona ermek suretiyle ... Bank A.Ş.'ne devredilmesine ilişkin ... A.Ş. ve ... A.Ş.'nin Genel Kurul kararları, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun 02.01.2002 tarih ve 569 sayılı kararı ile uygun görülüp, ... A.Ş., 11.01.2002 tarihi itibariyle tüzel kişiliği sona ermek suretiyle ... A.Ş.'ne devredilip ..., ... A.Ş. ve bu bankayla birleştirilen bankaların toplam 6.3 milyar TL 'ye ulaşan aktifinin 2 milyar TL'lık kısmını ...'a devretmiştir. Aktiflerin büyük kısmı devir dışında bulunduğuna göre ticari işletme devri niteliğinde bir devir söz konusu olmadığı, .... (kıyı bankacılığı) bankacılık sistemi, ulusal bankacılık sisteminin dışında faaliyet gösteren, yüksek faiz getirili fakat mevduat sigortası kapsamı ve güvencesi dışında bir sistem olduğu, ... AŞ'nin temettü hariç, ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi 22.12.1999 tarihinde Fona devredilmiş ve yine Fon bünyesinde bulunan ... A.Ş. , ... A.Ş. , ... Bankası A.Ş., ... T.A.Ş. ve ...A.Ş. 19.02.2001 tarihinde ... A.Ş. bünyesinde devren birleştirildiği, 09.08.2001 tarihinde imzalanan hisse devir sözleşmesi ile ...'a satıldığı ve fiili devir 10.08.2001 tarihi itibariyle tamamlandığı, ... 11.02.2002 tarihinde ... bünyesinde devren birleştirildiği ve 2007 yılında tekrar satışa konu olan bankanın unvanı bu kez 07.07.2008 tarihinde ... Bank A.S. olarak değiştirildiği, ... Bank A.Ş. bünyesinde devren birleştirilen ..., ..., ... gibi bankaların yönetim ve denetiminin Fon tarafından devralınmasından sonra, anılan bankalarda bulunan hesaplarının kendilerinin bilgi, talimat ve iradesi dışında ... bankasına havale edildiği iddiasıyla (... A.Ş.) ... Bank A.Ş. aleyhine davalar açıldığı, söz konusu davalarda bir kısım mahkemelerin ilk olarak anılan mevduatların ayrı tüzel kişiliği haiz olan ... Bankası nezdinde bulunduğunun tespiti nedeniyle husumet yönünden red, bir kısım mahkemeler ise işin esasına girerek davacının parasının ... bankasına havale edilmesi yönünde talimatı olup olmadığını değerlendirerek davacının talimatı yok ise davanın esastan kabulüne, talimatı var ise davanın esastan red kararı verdikleri, bir süre sonra ise Yargıtay'ın, öncelikle ... Bankası aleyhine bir dava açılıp akabinde yapılacak takibin semeresiz kalması üzerine ... Bank A.Ş.'ye dava açılabileceğinden bahisle davaların bu aşamada bankaya karşı açılmasının zamansız olduğuna karar vermesi üzerine Mahkemelerce bu yönde karar verilmeye başlandığı, bu gelişmelerden sonra mudilerin bir kısmı tarafından ... Bank A.Ş.'ye dava açabilmek amacıyla ... bankalarına davalar açılmış ve bazı dosyalara özgü olmak üzere ... bankaları aleyhine aciz vesikaları alınıp ... Bank A.Ş. aleyhine tekrar davalar açılmaya başlandığı, dava açanlar tarafından ... bankasının sanal bir kuruluş olduğu, kendilerinin Banka çalışanlarınca yönlendirilip kandırılarak paraların ... bankalarına gönderilmesine neden olunduğu, bu nedenle ...bankalarına gönderilen paraların gerçekte havale eden bankanın nezdinde bir mevduat hesabı olarak kabul edilmesi gerektiği iddiasıyla yeniden davalar açılmaya başlandığı, bu davalarda; banka müşterilerinin hesaplarındaki paraların hiç bir şekilde banka dışına gönderilmediği, havale görünümü altında mevduat toplandığı, ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş. hakim ortak ve yöneticileri aleyhine açılan ceza davalarındaki ... hesaplarına yönelik tespitler kapsamında paranın banka hakim ortakları tarafından kullanıldığı ve bu nedenle bankanın sorumlu tutulması gerektiği gerekçeleriyle davalar bankalar aleyhine sonuçlanmakta ve ceza davaları ile yön değiştirilmiş olunan davalar Yargıtayca da onandığı, davaların aleyhe sonuçlanarak Yargıtayca onanması üzerine gönderilen icra emirlerine konu borçlar ... tarafından ödenip ... ile ... arasında akdedilen Hisse Devir Sözleşmesi uyarınca tazmine konu edildiği, ... tarafından ... Bank'a yapılan ödemelerin, çekince konulmak suretiyle ihtirazi kayıtla yapıldığı, ...'nin ... Bank A.Ş.ne ihtirazi kayıtla ödemeye 24.02.2012 tarihi itibariyle başlandığı,... Yönetimi Daire Başkanlığı'nın 06.02.2013 tarih ve 461 sayılı yazısı ile ihtirazi kayıtla yapılmış olunan toplam 19.199.734,79.-TL'nın 7 gün içinde ödenmesi hususunda ... Bank A.Ş. Genel Müdürlüğü'ne ihtar yazısı gönderildiği, ihtirazi kayıtla ödenenlerden talimatı olmayanlar hariç tutularak hesaplanan 18.640.110,82.-TL ana para alacağımız, 24.02.2012 - 21.02.2013 tarihleri arasında 3.179.288,00.-TL işlemiş avans faizi ile birlikte toplam 21.819.398,82.-TL üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, borçlu ... Bank A.Ş. haksız yere işbu icra takibine, borca ve faize itiraz ettiği, hukuki sorunun, ... (... Bank) ile ... arasında yapılan hisse devir sözleşmesi hükümleri çerçevesinde ...'nin tazmine konu tutarlardan dolayı ... Banka karşı sorumlu olup olmadığından kaynaklanıp ...Ltd., .... Ltd. ve ... Ltd. mudileri tarafından,... bankasının sanal bir kuruluş olduğu, kendilerinin Banka çalışanlarınca yönlendirilip kandırılarak paraların off Shore bankalarına gönderilmesine neden olunduğu, bu nedenle ... bankalarına gönderilen paraların gerçekte havale eden bankanın nezdinde bir mevduat hesabı olarak kabul edilmesi gerektiği iddiasıyla açılan davalarda mahkemelerce verilen davanın kabulüne dair kararların ...'ndan Hisse Devir Sözleşmesine dayanılarak talep edilmesi mümkün bulunmadığı ,... ile ... arasında yapılan 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi neticesinde, Bankalar Kanunu hükümleri uyarınca hisseleri ...'ye intikal eden ... A.Ş.'nin hisseleri ...'a satıldığı, hisse devir sözleşmesi, hisse devrinin yanı sıra devredilecek kalemler ve devir tarihinden önceki dönemlere ait bankaya ilişkin ihtilaflardan dolayı ...'nin sorumluluğuna ilişkin esaslara yer vermekte olduğu, ancak ...'nin sorumluluğuna ilişkin hükümlerin yukarıda bahsi geçen davaları ve bu davalar sonucunda banka aleyhine hükmolunun tutarları içermesi mümkün bulunmadığı, hisse devir sözleşmesi, bu hisseleri devralanlara karşı üçüncü şahısların herhangi bir talepte bulunmasına sebebiyet vermeyeceği, dolayısıyla hisse devir sözleşmesi yapılırken, müvekkil ... tarafından bir sorumluluk taahhüdünde bulunulması gerekli olmadığı, ancak bu devir, sadece hisseleri değil, hisseleri devredilecek bankanın belirli malvarlığı kalemlerinin devrini kapsamakta olduğu, hisse devir sözleşmesi ile ...'a hisseleri devredilen ...'ın malvarlığı bünyesinde bulunan bazı kalemlerin, mevzuat uyarınca bu malvarlığının dışına çıktığı, Fon'un, mevzuatta izin verilen ölçüde banka zararlarını devralmakta ve yine mevzuatta izin verilen ölçüde bankaya mali kaynak aktarmakta olduğu, bir bankanın Fon tarafından devralınmasından sonra, Fonun bankanın mali durumunu düzeltmeye yönelik bazı tedbirleri alması mümkün olup bu tedbirlerin Fona devirle bankanın başka bir bankayla birleştirilmesi sürecinde yürürlükte olan 4389 sayılı Bankalar Kanunu ve alt düzenleyici işlemlerin hükümlerine tabi olduğu, bu hükümlerin incelenmesinden, Fon bankalarının devir ve birleşme işlemlerinde ilgili bazı kanuni düzenlemelerin uygulanmayacağının hükme bağlandığı, Fon'a devir sonrasında bankaların ... çatısı altında aktif ve pasifleriyle birlikte birleştirilmesinin akabinde, Fon ile ... arasında imzalanan 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ...'ın hisseleri 50.000.-TL gibi sembolik bir bedelle ve devir tarihindeki özkaynağı sıfır olacak şekilde ...'a devredildiği, satış kapsamında ..., ...'ın 6.3 milyar TL olan toplam aktiflerinin yaklaşık 2 milyar TL'lık kısmı devredildiği, banka bilançosunun ... tarafından satın alınmayan 4.3 milyar TL'lık kısmı, yine Fon bünyesinde bulunan ve ... bünyesinde birleşen bankalarla ilgisi olmayan ... ve...'a devredildiği, banka aktiflerinin takriben üçte biri ...'a (... Bank'a) devredilip devredilmeyen büyük kısım Fon bünyesindeki başka bir bankaya devredildiği, Ticaret Hukuku kapsamında ve buna bağlı olarak külli halefiyeti doğuracak tarzda bir banka birleşmesi söz konusu bulunmadığı, Fon bünyesinde bulunduğu esnada farklı bankaların varlıkları, ... tüzel kişiliği bünyesinde toplanmış ve daha sonra da bu varlıklardan aktiflerinin büyük bölümü ... bünyesinden çıkartılmış olup, Fon bünyesine katılan ... ile Fon'un devrini gerçekleştirdiği ..., mali yapısı itibariyle bambaşka bankaları ifade ettiği, TTK anlamında birleşmenin temel özelliği, malvarlığının bir bütün halinde devralınması olup malvarlığı bütün halinde devredilmediğinden, bünyesinde birleşen şirketin, alacaklılara karşı sorumluluğunu kabul etmenin hukuken isabetli olmadığı, malvarlığının bütün halinde devri olmaksızın, yapılan işleme verilen isim ya da işlem sonrasında tüzel kişiliğin son bulması, işlemin hukuki açıdan birleşme olarak nitelendirmesine ve külli halefiyetin doğmasına olanak vermeyeceği, ... Bank sadece devredilen aktiflerde yer alan borçlar kapsamında bir sorumluluğu üstlendiği, hukuki anlamda birleşme niteliği taşımayan bu aktif devri işleminden, ... Bank'm ... mudilerine karşı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, bu işlemin temelini oluşturan hisse devir sözleşmesi ve bu sözleşmede belirtilen bilanço ve diğer tüm kayıtlar kapsamında incelenmesi gerektiği, hisse devir sözleşmesinin ...'nin ...'a karşı sorumluluğuna ilişkin olan 6.13 maddesi; Bankanın Fona devir tarihinden önceki döneme ait olmak kaydıyla; Bankanın Fona devrinden önceki ortakları tarafından açılmış ve açılabilecek davaları, Banka ve bankaya devredilen diğer bankaların müşterileri tarafından açılmış ve açılabilecek davaları, Banka ve bankaya devredilen diğer bankaların yöneticilerinin ilgili eylem ve işlemlerinde mevzuata uymamaları nedeniyle bankanın üçüncü kişilere karşı sorumlu olabileceği halleri, vergi resim ve harçlar ve bunlarla ilgili ceza faiz ve zamları, ve bankanın maruz kalabileceği talepleri kapsamakta olduğu, hisse devir sözleşmesi ile ...'ın hisseleri 50.000 TL gibi sembolik bir bedelle ve devir tarihindeki özkaynağı sıfır olacak şekilde ...'a devredildiği, sözleşmenin konusunu, Bankalar Kanunu gereğince %100 hissesi ...'na intikal eden ... A.Ş.'nin hisselerinin satışı oluşturtuğu, bu nedenle hisse devir sözleşmesinin 6.13 maddesindeki hükmü tek başına değiL tüm sözleşme ve protokol hükümleri ile birlikte değerlendirmek gerektiği, ayrıca ... sadece kanunla kendisine verilen yetkiler kapsamında işlem yapabileceği, hisse devir sözleşmesinin 6. Maddesindeki hükümler Bankalar Kanunu'nun Fona verdiği yetkiler kapsamında bulunmadığı, bu nedenle de Fon ... hesapları nedeniyle ...'ın (... Bank A.Ş.) yaptığı ödemelerden sorumlu tutulamayacağı, zira kanunun verdiği yetkiler dışında yapılan işlem yok hükmünde olduğu, bu çerçevede sözleşme hükümleri değerlendirilirken sözleşmenin konusuna sadık kalınması ve sözleşme hükümlerinin de bu konu dışında kalan unsurları içermediğinin kabulü gerekmekte olduğu, ... hisseleri devrederken, sözleşmenin tanımlar başlığı altında sayılan "kesinleşmemiş bilanço" ve "kesinleşmiş bilanço" içeriğini devretmiş ve -sadece ve sadece- bu bilançolar kapsamında doğmuş veya doğacak zarar kalemleri ile ilgili olarak sorumluluk maddelerini kabul ettiği, dolayısıyla hisse devir sözleşmesinin ...'nin ...'a karşı sorumluluğuna ilişkin olan 6.13 maddesinin sadece tanımlar kısmında geçen "kesinleşmemiş bilanço" ve "kesinleşmiş bilanço" kalemleri hakkında uygulanacağı tartışmasız olduğu, kesinleşmemiş bilanço, banka hisselerinin ...'a devrine esas teşkil etmek üzere tarafların ilk aşamada, devir tarihi itibariyle üzerinde mutabık kalmış olacakları denetlenmemiş bilançoyu, kesinleşmiş bilanço ise; banka hisselerinin ...'a devrinden sonra kesinleşmemiş bilanço kaleminin denetlenmesi ve teyidi amacı ile, bankanın, devir tarihindeki fiili, mali durumuna ve farklılıkların tespitine kesinlik kazandıracak olan, yeniden düzenlenen denetlenmiş bilançoyu ifade ettiği, hisse devir sözleşmesine esas olan varlık devrinin içeriğini ancak bilançolardan anlamanın mümkün bulunduğu, bilançoların kapsadığı alan, aynı zamanda tarafların da borç ve yükümlülüklerinin de sınırını belirlediği, sözleşmenin konusuna dahil olmayan bir varlıktan veya olgudan kaynaklanan sorunların sözleşme kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi tarafların sorumlulukları kapsamında da değerlendirilemeyeceği, Borçlar Kanunu'nun 18. ve Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddelerine göre, hukuki işlemlerde bildirimde bulunanın kullandığı sözlere bakılmayarak, objektif iyiniyet kuralları gereğince kendisine karşı bildirimde bulunulanın sözlerinden ne gibi bir anlam çıkarması gerekiyorsa, ona uygun yorum yapılması gerektiği, gerek hisse devir sözleşmesi kapsamında gerekse Borçlar Kanunu çerçevesinde sözleşme irdelendiğinde, sözleşme bugünkü şartlarda taraflardan ... aleyhine durum yaratmakta olduğu iddia edilerek davalı tarafından ... 25. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına yapılan takibe itirazının iptaline, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi istenmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ile ... arasında akdedilen 09.08.2001 tarihli sözleşme adından da açıkça anlaşılacağı üzere, bir hisse devir sözleşmesi olduğu, bu hususun 09.08.2001 tarihli Hisse devir sözleşmesinin "Sözleşmenin Konusu" başlığını taşıyan 2. maddesinde hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak bir şekilde ifade edildiği, hisse devir sözleşmesinin imza tarihi (09.08.2001) itibarı ile BDDK-... tek kurum olarak bankaları denetleyen, gerektiğinde hisselerine el koyan, gerektiğinde hisselerinin bir kısmını ya da tamamını satan özerk bir kurum olduğu, ... kanundan kaynaklanan bu yetkilerini kullanarak ... A.Ş. nin hisselerinin tamamını ...'a sattığı, bu satışla ... A.Ş. nin hisseleri bir başka ifade ile sahipliğinin ...'a geçtiği, BDDK-... sözleşmede satıcı sorumluluğu ile sattığı bankanın iş ve işlemlerinden kaynaklanacak her türlü hukuki ve mali sorumluluğu üstlenerek birtakım taahhütlerde bulunduğu, ... "satıcı sıfatı" ile sattığı malın temiz olduğunu (ayıpsız olduğunu) garanti etmek adına net garanti taahhütlerinde ve borç üstlenmelerinde bulunduğu ve söz konusu 09.08.2001 tarihinde akdedilen hisse devir sözleşmesi ile her türlü sorumluluğu üstlenerek ve her türlü sorumluluktan beri ve ari kılarak bünyesinde birleştirdiği ... hisselerini ...'a sattığı, bu bağlamda ... vekilleri sunduğu dilekçede önce ...'ın ... tarafından ...'a devrini bir malvarlığının aktif ve pasifleri ile devri (asset deal) olduğunu ileri sürüp sözleşmenin 6. maddesindeki taahhüdün bununla sınırlı olduğunu ve sözleşmenin konusu olan ve devredilen Banka bilançosunda (kesinleşmiş-kesinleşmemiş) off shore kalemlerinin olmadığını iddia ederken; Dilekçenin devamında Hisse Devir Sözleşmesinin 6. maddesinin yok hükmünde olduğu, gerekçe olarak da ... nin böyle bir taahhütte bulunma yetkisinin olmadığı gibi çelişkili, gayriciddi ve gayrihukuki bir iddiada bulunmakta olduğu, aksine ve net olarak 09.08.2001 tarihinde akdedilen Hisse Devir Sözleşmesi Banka'nın satışı amacıyla hisse senetlerinin %100'ünün devri (share deal) niteliğinde yapılmış bir sözleşme olduğu, geçerli ve kanuna uygun bir sözleşme olduğu, davacı ... dahi dava dilekçesi içeriğinde satım akdinin konusunun aslında ...'ın hisseleri olduğunu müteaddit defalar belirttiği, ... "satıcı sıfatıyla" sattığı malın ayıplardan arî (temiz) olduğunu garanti ettiği, ... ile ... arasındaki Hisse Devir Sözleşmesi gereğince tamamıyla ... nin borçlu konumunda bulunduğu senelerce Mahkemeler nezdinde hem "borcu üstlenen" hem de davada müvekkil Bankanın adının şeklen yer aldığını kabul ettiğinden Müvekkil Bankanın bizzat vekaletini almak suretiyle davaları ... vekilleri takip ettiği, takip ettiği davaların sonucunda da üçüncü kişi mudilerin (offshore mudileri) alacaklı olduğu kesinleşmiş mahkeme kararları neticesinde Müvekkil Bankadan cebri icra tehdidi altında tahsil edilen bedelleri müvekkili bankaya tazmin ettiği, daha sonra davaları yoğun şekilde kaybetmeye başlamaları ve yönetimlerindeki değişiklikler üzerine müvekkil bankaya ödeme yapar iken 11 yıl sonra hiçbir hukuki geçerliliği bulunmayan ihtiraz-ı kayıtla ödüyoruz şeklinde kayıt vermeye başladıkları ve şimdi ise her yönüyle hukuka aykırı bu tutumlarını somutlaştırarak daha önce Müvekkil Bankanın zararlarının tazminleri için ödediklerini de geri talep etmeye başladıkları, müvekkili bankanın ... ile ... arasında akdedilen 09.08.2001 tarihli sözleşmenin asli tarafı olmadığından kendilerine husumet yöneltilemeyeceği, davacı tarafça çeşitli mahkemelere açılan ... ile ilgili davalarda hisse devir sözleşmesinin 6/13 maddesi gereğince borcun üstlenildiğinin açıkça beyan ve ikrar edildiği, HMK 188 maddesi uyarınca taraflarca veya vekillerince mahkeme önünde ikrar edilen vakıaların çekişmeli olacağı veya ispatının gerekmediği, davacı tarafça ödenen bedellerin iadesi talebinin sözleşmesel ve hukuki temeli mevcut olmadığı gibi sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanan bir iade talebinin de şartlarının oluşmadığı beyan edilerek davanın usulden, olmadığı taktirde esastan reddine, 1136 sayılı kanunun 136 maddesi gereğince yasal vekalet ücretinin 3 katının ve İİK 67 maddesi gereğince %20 kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesi istenmiştir.
BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN 2020/446 ESAS SAYILI DOSYASI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı banka aleyhine ... 32. İcra Dairesinin ... E. sayılı icra takip dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalı banka tarafından 31.10.2019 tarihinde takibe, takip konusu borca ve faize itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, davalı bankanın icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın borçlu sıfatı bulunmadığını, HMK.'nın 124. maddesi gereğince taraf değiştirmesini veya mahkemece resen taraf değişikliğine hüküm ihdasına ve müvekkili banka açısından husumet yokluğundan davanın reddine, müvekkili bankanın HMK. 124. maddesi gereğince dava dışında bırakılmaması durumunda davanın esastan reddine, davacı tarafından yapılan takibin ve açılan davanın haksız olması sebebiyle takip rakamının %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı hakkında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini savunmuştur.
BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN 2021/784 ESAS SAYILI DOSYASI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Fon ... Bank A.Ş.'ye ihtirazi kayıtla ödemeye 24.02.2012 tarihi itibariyle başladığını, Varlık Yönetimi Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ihtirazi kayıtla yapılmış olunan toplam 19.199.734,79 TL'nin 7 gün içinde ödenmesi hususunda ... Bank A.Ş. Genel Müdürlüğüne ihtar yazısı gönderildiğini, ihtirazi kayıtla ödenenlerden talimatı olmayanlar hariç tutularak hesaplanan 18.640.110,82 TL ana para alacağının 24.02.2012-21.02.2013 tarihleri arasında 3.179.288,00 TL işlemiş avans faizi ile birlikte toplam 21.819.398,82 TL'nin tahsili için ... 25. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, borçlu ... Bank A.Ş. haksız yere işbu icra takibine itiraz ettiğini, davalının borca itirazı üzerine ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... E. sayılı dosyası ile itirazın iptali davasının açıldığını, davanın reddi üzerine karar taraflarından temyiz edildiğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 25.05.2016 gün 2014/10149 E., 2015/7641 K. sayılı kararı ile yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verdiğini, Yargıtay bozma kararına karşı karar düzeltme yoluna gidilmişse de bu talebin Yargıtay tarafından reddedildiğini, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. numarasını alan dosyada mahkeme tarafından 15.02.2018 tarihinde davanın reddine karar verildiğini, temyiz üzerine Yargıtay'ın 30.09.2019 tarihinde hükmü onadığını, Yargıtay onama ilamına karşı taraflarından karar düzeltme başvurusu yapıldığını, Yargıtay'ın 10.03.2021 tarihinde yerel mahkeme kararını bozduğunu,mahkememizin 2021/283 E. Numarasına kaydedildiğini, hukuki sorunun ... ile ... arasında yapılan hisse devir sözleşmesi hükümleri çerçevesinde ...'nin tazmine konu tutarlardan dolayı ... Bank'a karşı sorumlu olup olmadığı konusundan ibaret olduğunu, Fona devir sonrasında bankaların ... çatısı altında aktif ve pasifleriyle birlikte birleştirilmesinin akabinde Fon ile ... arasında imzalanan 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile ...'ın hisseleri 50.000.00 TL gibi sembolik bir bedelle ve devir tarihindeki özkaynağı sıfır olacak şeklide ...'a devredildiğini, satış kapsamında ... ...'ın 6.3 milyar TL olan toplam aktiflerinin yaklaşık 2 milyar TL'lik kısmının devredildiğini, banka bilançosunun ... tarafından satın alınmayan 4.3 milyar TL'lik kısmının yine Fon bünyesinde bulunan ve ... bünyesinde birleşen bankalarla ilgisi olmayan Kentbank ve ...'a devredildiğini, banka aktiflerinin takriben üçte birinin ...'a devredildiğini, devredilmeyen büyük kısım Fon bünyesindeki başka bir bankaya devredildiğini, bu açıklamadan da anlaşılacağı üzere Ticaret Hukuku kapsamında ve buna bağlı olarak külli halefiyeti doğuracak tarzda bir banka birleşmesinin söz konusu olmadığını, ... 27. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine karşı... Bank A.Ş. tarafından yapılan takibe, borca ve faize ilişkin itirazlarının iptalini, ... Bank A.Ş.'nin icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ... tarafından müvekkili bankaya karşı ... 27. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip yapıldığını, müvekkil bankanın yapılan takibe yasal süresi içerisinde itiraz ettiğini, takibin icra müdürlüğü kararı ile durduğunu, davacı ... ile ... arasında akdedilen 09.08.2001 tarihli sözleşmenin asli taraflarının ... ve ... olduğunu, sözleşmede müvekkili bankanın birtakım operasyonel işlemler yönünden yetkiler/haklar verildiğini, müvekkili bankanın sözleşmenin tarafı değil konusu olduğunu, HMK 61. maddesi uyarınca davanın ... ihbar edilmesini talep ettiklerini, tarafları ve konusu huzurdaki dava ile birebir aynı olan ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin (Bozma sonrası) E. ... ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...sayılı dosyası üzerinden müvekkili banka lehine reddedildiğini, yapılan Yargıtay incelemesi neticesinde Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2014/10149 E.-2016/7641 K. sayılı ilamı ile bozulduğunu, mahkeme tarafından bozma kararına uyularak dosyanın BDDK Emekli Bankalar Yeminli Murakıbı ..., M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık Y.O Hukuk Öğretim Üyesi ...ve Galatasaray Üniversitesi - Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ...'dan oluşan üç kişilik bilirkişi heyetine tevdi edildiğini, alınan rapor neticesinde işbu dava da müvekkili banka açısından reddedildiğini, mahkememiz dosyası Yargıtay 19. Hukuk Dairesi tarafından mürafaalı olarak incelenmiş olup 30.09.2019 tarih ve ... E.-...K. sayılı ilam ile onandığını, karar düzeltme incelemesi tamamlanan dosyanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden derdest olduğunu, ...'ın ... tarafından ...'a devrini bir malvarlığının aktif ve pasifleri ile devri (asset deal) olduğunu ileri sürüp sözleşmenin 6. maddesindeki taahhüdün bununla sınırlı olduğunu, sözleşmenin konusu olan ve devredilen banka bilançosunda (kesinleşmiş-kesinleşmemiş) ... kalemlerinin olmadığını iddia ederken dilekçenin devamında Hisse Devir Sözleşmesinin 6. maddesinin yok hükmünde olduğunu, gerekçe olarak da ...'nin böyle bir taahhütte bulunma yetkisinin olmadığı gibi hukuka aykırı iddialarda bulunduğunu, ...'nin Hisse Devir Sözleşmesinin 6.15 hükmü ile bankaya karşı devir öncesi işlemler nedeniyle açılacak her türlü davadan sorumlu olmayı açıkça üstlendiğini, ... Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı hakkında müvekkili bankaya ... 3. İdare Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile iptal davası da açıldığını, ...'nin bahse konu kararının ilk derece mahkemesi tarafından iptal edildiğini, Danıştay tarafından söz konusu ihtilafın esasen özel hukuk uyuşmazlığı olduğu gerekçesi bozulduğunu, kararın hali hazırda karar düzeltme yolu ile yüksek mahkeme incelemesinde olduğunu, iadenin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili bankanın borçlu sıfatı bulunmadığından davacı taraftan HMK.'nun 124. maddesi gereğince taraf değiştirmesini veyahut mahkemece resen taraf değişikliğine hüküm ihdasına ve/veya müvekkili banka açısından husumet yokluğundan davanın reddini, müvekkili bankanın HMK.'nun 124. maddesi gereğince dava dışında bırakılmaması durumunda davanın esastan reddini, davacı ... tarafından yapılan takibin ve açılan işbu davanın haksız olması sebebiyle takip rakamının %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı ...'nin kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin 3 katının karşı yana tahmilini talep etmiştir.
BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN 2023/783 ESAS SAYILI DOSYASI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bakanlar Kurulu Kararı ve Bankacılık Yasası uyarınca, temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ...'ye devredilen ... A.Ş. ... A.Ş., ... A.Ş. ve ... Bankası ... A.Ş.,ile satışa sunulması mümkün görülmeyen ... T.A.Ş.'nin tm aktif ve pasifiyle ... A.Ş. bünyesinde birleştirilmesine ilişkin ... Yönetimi Kurulunun 26.01.2001 tarihli kararının olduğunu, aynı karar gereğince bankaların faaliyette bulunma ve mevduat kabul etme izninin kaldırıldığını, ... ile ... arasında akdedilen 09/08/2001 tarihli hisse devir sözleşmesinde ... A.Ş.'nin ...'a devredildiğini, akabinde ... A.Ş.'nin 11/02/2002 tarihinde ... bünyesinde devren birleştirildiğini, daha sonra bankanın unvanının 07/07/2008'de ... Bank A.Ş. olarak değiştirildiğini, ... Bank A.Ş. bünyesinde devren birleştirilen bankalarda bulunan hesapların mevduat sahiplerinin bilgi ve talimat ve iradesi dışında ... bankasına havale edildiği iddiasıyla ... Bank A.Ş aleyhine davalar açıldığını, söz konusu davalarda mahkemelerce ilk önce ret kararları verildiğini, ancak daha sonra Yargıtay kararları doğrultusunda kabul kararları verilerek bu davaların banka aleyhine sonuçlandığını, anılan mahkeme kararlarına konu alacakların icra dosyalarında ... Bank A.Ş. tarafından ödendiğini ancak sonrasında ... ile ... arasında akdedilen hisse devir sözleşmesi uyarınca tazmine konu edildiğini ve ... tarafından bankaya ihtirazi kayıtla ödemelerin yapıldığını, müvekkili Fon tarafından davalı bankaya ihtirazı kayıtlı yapılan bu ödemelerin iadesi için muhtelif icra takipleri yapıldığını ve ilk yapılan takibe bağlı olarak açılan itirazın iptali davasının mahkememizin 2013/205 E sayılı dosyasında görüldüğünü, davanın reddedildiğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesince kararın bozulması üzerine yeni esasının ...olduğunu, yapılan yargılama sonucunda ret kararı verildiğini ve dosyanın Yargıtay'da bulunduğunu, ... ile ... arasında yapılan hisse devir sözleşmesi hükümleri gereğince müvekkili Fon'un ... ödemelerinden sorumlu olduğunun kabul edilemeyeceğini, sözleşme hükümlerinin bir bütün halinde yorumlanması halinde bu sonucu varılacağını, hisse devir sözleşmesi hükümlerinin bugünkü şartlarda değerlendirilmesi durumunda Fon aleyhine sonuçlar doğurduğunun anlaşılacağını, TBK'nun 18 maddesi ve TMK'nun 2. maddesi çerçevesinde sözleşmenin değerlendirilmesi gerektiğini, tarafların iradesinin tüm hal ve şartlar dikkate alınarak dürüstlük kuralına göre anlamlandırılmasının zorunlu olduğunu, bu sebeple 01/01/2017-19/03/2018 tarihleri arasında ihtirazi kayıtla davalıya ödenen bedellerden talimatı olmayanlar hariç tutularak hesaplanan 48.117.559,17 TL ana para alacağı ve 3.418.791,61 TL işlemiş avans faiziyle birlikte toplam 51.536.350,85 TL alacağın tahsili amacıyla ... 28. İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyasıyla davalıya karşı yapılan icra takibine itiraz edildiğini, davalının borca itirazı üzerine ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, mahkemece 26/12/2019 tarihinde davanın reddine karar verildiğini, karara karşı istinaf yoluna müracaat edildiğini, müvekkili fonun 01/01/2018-21/10/2018 tarihleri arasında ihtirazı kayıtla ödenenlerden talimatı olmayanlar hariç tutularak hesaplanan 43.066.484,89 TL ana para alacağı ve 6.058.288,54 TL işlemiş avans faizi ile birlikte toplam 49.069.523,18 TL alacaklarının tahsili için ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlu ... AŞ haksız yere iş bu icra takibine ve borca itiraz ettiğini, davalının borca itirazı üzerine ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, mahkemece 17/06/2021 tarihinde dosyanın aynı mahkemenin ...Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiğini, müvekkili fonun 01/09/2009-20/04/2021 tarihleri arasında ihtirazi kayıtla ödenenlerden talimatı olmayanlar hariç tutularak hesaplanan 17.597.550,16 TL ana para alacağı ve 3.296.125,18 TL işlemiş avans faizi ile birlikte toplam 20.893.675,34 TL alacaklarının tahsili için ... 27. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlu ... Bank AŞ'nin haksız yere iş bu icra takibine ve borca itiraz ettiğini, davalının borca itirazı üzerine ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, mahkemece 17/04/2022 tarihinde dosyanın aynı mahkemenin... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiğini, bu kez müvekkili fonun 21/10/2021-14/04/2023 tarihleri arasında ihtirazı kayıtla ödenenlerden talimatı olmayanlar hariç tutularak hesaplanan 6.336.938,62 TL ana para alacağı ve 1.208.693,89 TL işlemiş faizi ile birlikte toplam 7.545.632, 51 TL alacaklarının tahsili için ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlu ... Bank AŞ'nin haksız yere iş bu icra takibine ve borca itiraz ettiğini, tüm bu nedenlerden dolayı; ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatmış oldukları ilamsız icra takibine karşı ... Bank Anonim Şirketi tarafından yapılan takibe, borca ve faize ilişkin tüm itirazlarının iptalini, davalı ... Bank Anonim Şirketi'nin icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile ... arasında akdedilen 09.08.2001 tarihli sözleşme adından da açıkça anlaşılacağı üzere, bir hisse devir sözleşmesi olduğunu, bu hususun 09.08.2001 tarihli Hisse devir sözleşmesinin "Sözleşmenin Konusu" başlığını taşıyan 2. maddesinde hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak bir şekilde ifade edildiğini, hisse devir sözleşmesinin imza tarihi (09.08.2001) itibarı ile ...-... tek kurum olarak bankaları denetleyen, gerektiğinde hisselerine el koyan, gerektiğinde hisselerinin bir kısmını ya da tamamını satan özerk bir kurum olduğunu, ... kanundan kaynaklanan bu yetkilerini kullanarak ... A.Ş. nin hisselerinin tamamını ...'a sattığını, bu satışla ... A.Ş. nin hisseleri bir başka ifade ile sahipliğinin ...'a geçtiğini, BDDK-... sözleşmede satıcı sorumluluğu ile sattığı bankanın iş ve işlemlerinden kaynaklanacak her türlü hukuki ve mali sorumluluğu üstlenerek birtakım taahhütlerde bulunduğunu, 09.08.2001 tarihinde akdedilen Hisse Devir Sözleşmesi bankanın satışı amacıyla hisse senetlerinin %100'ünün devri (share deal) niteliğinde yapılmış geçerli ve kanuna uygun bir sözleşme olduğunu, ... ile ... arasındaki Hisse Devir Sözleşmesi gereğince tamamıyla ... nin borçlu konumunda bulunduğu senelerce Mahkemeler nezdinde hem "borcu üstlenen" hem de davada müvekkil Bankanın adının şeklen yer aldığını kabul ettiğinden Müvekkil Bankanın bizzat vekaletini almak suretiyle davaları ... vekillerinin takip ettiğini, mahkeme kararı neticesinde hükmedilen bedellerin müvekkili banka tarafından ödendiğini, daha sonra Fon tarafından bu bedellerin müvekkiline ödenmiş olduğunu, davaların yoğun şekilde kaybedilmeye başlanması ve yönetimlerdeki değişiklikler üzerine müvekkili bankaya ödeme yapılırken ihtirazi kayıt konulmaya başlandığını, müvekkili bankanın ... ile ... arasında akdedilen 09.08.2001 tarihli sözleşmenin asli tarafı olmadığından kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, bu nedenle davanın öncelikle usulden, olmadığı taktirde esastan reddiyle alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosya yönünden Mahkememizin 2013/205 E. - 319 K. sayılı 24.12.2013 tarihli kararı Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 25.05.2015 tarihli kararıyla ve ''... Davacı vekili dava dilekçesinde diğer itirazlarının yanında “Fona devir sonrasında bankaların ... çatısı altında aktif ve pasifleriyle birlikte birleştirilmesinin akabinde, Fon ile ... arasında imzalanan 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile Banka aktiflerinin takriben 1/3'ünün ...'a (... Bank'a) devredildiğini, devredilmeyen büyük kısmının ise Fon bünyesindeki başka bir bankaya devredildiğini, bu nedenle ticaret hukuku kapsamında ve buna bağlı olarak külli halefiyeti doğuracak tarzda bir banka birleşmesinin söz konusu olmadığını” ileri sürmüştür. Bu durumda mahkemece, davacı tarafın yukarıda belirtilen iddiaları üzerinde de araştırma ve inceleme yapılarak dava konusu alacakların devredilen veya devredilmediği iddia edilen aktiflerle ilgili olup olmadığı konusunda uzman kişilerden oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınıp hisse devir sözleşmesi çerçevesinde deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Somut olayda uyuşmazlığın niteliğine göre 5411 sayılı Yasa'nın 133. maddesi hükmünün uygulama yeri bulunmadığından davalı ... Bank AŞ yararına nisbi vekalet ücreti yerine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi de kabul şekli itibariyle doğru görülmemiştir...'' gerekçesiyle mahkememiz kararı bozularak gönderilmiş, bozma kararına uyularak yargılamaya devam edilmiş, uyulan bozma kararı doğrultusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve 23.01.2018 tarihli bu raporda özetle; ... ile ... kurumu arasında 09.08.2001 tarihinde hisse devir sözleşmesinin imzalandığı, aynı tarihte bankanın hisselerinin tamamının ... kurumuna devredildiği, sonrasında ... Bank A.Ş2nin ortaklık yapısının değiştiğini bankanın 18.06.2007 tarihinde ... Bank N.V'ye devredildiği, hisse devir sözleşmesinin 6. maddesinde ...'nin sorumluluğunun belirlendiği, sorumluluğun ... A.Ş ve bünyesinde birleştirilen diğer bankaların devir tarihinden önceki tarihlerde gerçekleştirilen işlemlerle ilgili olduğu, banka müşterileri tarafından açılan davalar ile bankanın yöneticilerinin mevzuata aykırı eylemleri sonucu bankanın 3. kişilere karşı sorumlu olabileceği haller nedeniyle ... kurumuna ve bankanın maruz kalabileceği her türlü zarar ile ilgili olarak ...'nin sorumluluğu ve yükümlülüğü üstlendiği, bankanın ... kurumuna devredilmesi aşamasında bilanço bütünlüğü ile devredilmediği, yaklaşık 6 milyar TL'lik bilançonun 4.3 milyar TL'lik kısmı ... bünyesinde olan bankalara devredildiği, ... kurumuna devredilen bilanço büyüklüğünün 2.013.412 bin TL olarak belirlendiği, devredilen bilançoda yeni bir yükümlülük ve taahhüt kalemlerinin belirlenip, nazım hesaplarının sıfır bakiye arzettiği, nazım hesaplardaki bakiyenin ... bünyesinde kaldığı, yeniden belirlenen yükümlülük ve taahhüt kalemleri içinde ... mevduat hesaplarının yer almadığı, ... mevduat hesaplarının devre konu edilmediği, hisse devir sözleşmesi kapsamında satış sürecinde bağımsız denetim firması ...tarafından devir tarihi itibariyle mali durum tespit raporunun düzenlenip ... ile ... gurubuna teslim edildiği, tarafların herhangi bir itirazına uğramadığı, bu raporda birleştirilen bankaların hukuki işlemleri ve davaları hakkında özet bilgilerin yer aldığı ve devir sözleşmesine göre tüm hukuki dava ve işlemlere ilişkin risklerin ... tarafından üstlenildiğinin bildirildiği, devir süreciyle birlikte 11 yıllık süre zarfında ...'nin aldığı kararlar ve kendi iç bünyesindeki yazışmaların içeriğine göre off shore mevduat hesapları müşterileri tarafından açılan davalar sonucunda bankanın 3. kişilere karşı olan yükümlülüğünü ... tarafından üstlendiği, netice itibariyle devir bilançosundaki off shore mevduat yükümlülüğünün ...'ye ait olması nedeniyle davalının istenebilir bir alacağının bulunmadığı açıklanmıştır.
Mahkememizin 15.02.2018 tarihli, 2016/1152E - 2018/136 K. sayılı kararı ile davanın reddine dair verilen karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2020/5097 E 2021/2263 K sayılı ilamı ile bozulmakla asıl dosya mahkememizin 2021/283 E. sırasına kaydedilmiş, mahkememizin 2020/446 Esas, 2021/784 Esas ve 2023/783 Esas sayılı dosyaları asıl dosya ile birleştirilerek yargılamaya devam edilmiştir.
... A.Ş hisselerinin Hollanda'da mukim ... Bank... isimli şirkete 18.6.2007 tarihinde satışına ilişkin sözleşme örneği celp edildikten sonra 18.06.2007 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi de incelenerek asıl ve birleştirilen dava konusu alacakların devredilen aktiflerle ilgili olup olmadığı konusunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/5097 Esas 2021/2263 Karar sayılı ilamı doğrultusunda rapor tanzim edilmesi için dosya borçlar hukukunda uzman ..., yeminli mali müşavir ..., şirketler hukukunda uzman ..., bankalar yeminli murakıbı ... ve muhasebe-finans uzmanı ...' dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 12/04/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Banka müşterileri tarafından ... hesaplara ilişkin açılan davaların bankalar aleyhine sonuçlanması neticesinde icra takiplerine konu olan borçların ... Bank A.Ş. tarafından ödendiği ve ... ile ... arasında akdedilen Hisse Devir Sözleşmesi uyarınca tazmine konu edildiği, ... tarafından ... Bank A.Ş.’ne 24.02.2012 tarihi itibariyle başlayan ödemelerin çekince konulmak suretiyle ihtirazi kayıtla yapıldığı, ... ’nin dava konusu borç-alacak ilişkisi içerisindeki rolünün ortaya konması bakımından Önem taşıyan diğer bir unsur ... A.Ş. hisselerinin ... tarafından ...’a devri sırasında akdedilen HDS’dir. Bu sözleşmenin: 09.08.2001 tarihinde ... ile ... arasında imzalandığı, ... A.Ş.nin sermayesini teşkil eden ve 1000 TL nominal değerli 133.400.000.000 TL (yüz otuz üç milyar dört yüz milyon TL) adet hissenin ... tarafından ...’a satışı ve devrini konu edindiği, Hisselerinin ... tarafından devralınmasını müteakip ... A.Ş.’nin ... AŞ.’ye devredileceği, ... A.Ş.’nin devir tarihinden önceki döneme ait olmak üzere, ...
A.Ş. ve devredilen Bankaların müşterileri tarafından açılmış ve açılabilecek davalardan kaynaklı olarak ortaya çıkabilecek her türlü yükümlülükten ...’nin sorumlu olduğu, devredilen Bankalara ait kayıt ve belge düzeninin teşekkül etmemiş olması veya arşiv kayıpları nedeni ile devir tarihinden sonra mevduat sahipleri, mahkemeler veya ilgili diğer kişi ve kuruluşlar tarafından talep edilecek ... A.Ş. veya devredilen Bankalara ait her türde kıymetli evrak, hesap cüzdanı, sözleşme,
yazışma gibi belge ve dokümanın bulunmaması, eksik ya da sıhhatsiz olması veya hukuki geçerliliğe sahip bulunmaması gibi nedenlerle ... veya ... A.Ş. aleyhine doğan zarar ve ziyanın ...’ye ait olduğu, ...’nin ... AŞ.’nin devir tarihinden önceki bankacılık işlemleri nedeni ile oluşmuş, bir senede/belgeye dayalı olmak şartı ile ...’ın veya ... A.Ş.’nin karşılaşabileceği her türlü zarar ve ödemenin tazminini taahhüt ettiği, ... hükümlerini ...’ye birtakım yükümlülükler yüklediği hususu göz önüne alındığında öncelikle ...’nin ...’de yer alan söz konusu taahhütleri vermeye yetkili olup olmadığının değerlendirmeye alınması gerektiği, ...'nin, ...’nin akdedildiği dönem yürürlükte olan 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 14’üncü maddesinin 6’ncı fıkrasının (b) bendi ile yönetim ve denetimi kendisine devredilen bankaların “… doğmuş ve doğacak borçlarını garanti etmeye” açıkça yetkili kılındığı, bu bağlamda ...’nin ... A.Ş.nin doğacak olan borçları için garanti vermesi hususunda bankacılık düzenlemeleri açısından herhangi bir engel Bulunmadığı, dava konusu olayda, yargı kararlar ile ... Bank A.Ş. üzerinde bırakılan alacaklar, Devredilen Bankaların müşterileri tarafından açılan davalar neticesinde vücut bulmuş olup söz konusu alacakların birinci muhatabının devredilen Bankalar olduğu, ... Yönetim Kurulu’nun 26.01.2001 tarih ve 17 sayılı kararından ... A.Ş. ile devredilen Bankaların tüm aktif ve pasifi ile ... A.Ş. bünyesinde devren birleştirilmesine karar Verildiğinin anlaşıldığı, söz konusu birleşme tarihinde yürürlükte olan 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 18’inci maddesinin 1’inci fıkrasında, birleşme veya devir işleminin kesinleşmesini müteakip, devredilen bankanın bütün hak ve borçları ile mevduatının devralan bankaya geçeceği ve devredilen bankanın tüzel kişiliğinin sona ererek kaydının ticaret sicilinden silineceğinin hüküm altına alınmıştır. Aynı ilke 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile de korunarak halihazırda geçerliliğini sürdürdüğü, bu bağlamda devredilen Bankalardan olan her türlü alacak 26.01.2001 tarihinden sonra ... A.Ş.’ye karşı ileri sürülebilir hale geldiği, 4389 sayılı Kanun’un birleşmeye dair hükümleri ... A.Ş.’nin ... A.Ş. ile
birleştirilmesi olayında da dikkate alındığında, devredilen Bankaların müşterileri tarafından bu bankalara karşı ileri sürülen alacakların muhatabının devir/birleşmeler neticesinde ... A.Ş. olduğu, ... A.Ş.’nin de ticaret unvanını değiştirmek suretiyle ... Bank A.Ş. olarak faaliyete devam etmesi münasebetiyle söz konusu alacakların muhatabının ... Bank A.Ş. olduğu açıktır.
...’nin 6.13 numaralı maddesinde ... A.Ş.nin devir tarihinden önceki döneme ait olmak üzere, ... A.Ş. ve devredilen Bankaların müşterileri tarafından açılmış ve açılabilecek davalardan kaynaklı olarak ortaya çıkabilecek her türlü yükümlülükten ...’nin sorumlu olduğu hususuna açıkça yer verildiği, diğer taraftan, 8.1 numaralı maddede ...’nin ... A.Ş.nin devir tarihinden önceki bankacılık işlemleri nedeni ile oluşmuş, bir senede/belgeye dayalı olmak şartı ile ...’ın veya ... A.Ş.nin karşılaşabileceği her türlü zarar ve ödemenin tazminini taahhüt ettiğine dair hükme yer Verildiği, dava konusu olaya kaynak teşkil eden, ... Bank AŞ nin devredilen Bankaların müşterileri tarafından açılan davalar neticesinde bu müşterilere ödemiş olduğu tutarların hem ...’nin 6.13 numaralı maddesinde yer verilen dava kaynaklı alacak olarak hem de 8.1 numaralı maddesinde yer verilen ... A.Ş.nin devir tarihinden önceki bankacılık işlemleri nedeni ile oluşmuş, bir senede/belgeye dayalı zarar ve ödeme olarak nitelendirilmesinin mümkün olduğu, devredilen Bankaların bankacılık işlemlerinden kaynaklanan yükümlülüklerinin bankacılık mevzuatının devir/birleşmeye ilişkin hükümleri gereğince ... A.Ş.nin
yükümlülüğü sayıldığı, öte yandan ...’nin 8.1 numaralı maddesinde yer verilen, zarar/ödemenin “belgeye dayalı olma” şartı da zararın/ödemenin bizzat mahkeme kararı ile vücut bulmuş olması nedeniyle sağlanmış vaziyettedir. Sayılan gerekçelerle; ... Bank A.Ş.nin, Devredilen Bankaların müşterileri tarafından açılan davalar neticesinde ortaya çıkan yargı kararlarına dayanarak bu müşterilere yapmış olduğu ödemelerin ...’nin 6.13 ve 8.1 numaralı maddeleri ile ... tarafından verilen taahhütler kapsamında olduğu, 09.08.2001 tarihli Hisse Devir Sözleşmesinin ‘Taahhütler’ başlıklı 6. maddesinin 6.13 hükmüne göre;
“Dava, takip, soruşturma ve benzeri ihtilaflar. BANKA’nın Devir tarihinden önceki döneme ait olmak kaydıyla ....BANKA’nın ve BANKA’ya devredilen diğer bankaların ...’na devrinden önceki ortakları tarafından açılmış veya açılabilecek davalar,
...BANKA ve BANKA’ya devredilen diğer bankaların müşterileri tarafından açılmış açılabilecek davalar,
...BANKA ve BANKA’ya devredilen diğer bankaların yöneticilerinin ilgili eylem ve işlemlerinde mevzuata uymamaları nedeni ile BANKA’nın üçüncü kişilere karşı sorumlu olabileceği hallerden,
....Vergi, resim ve harçlardan kanuni ödeme süresinde ödenmemiş olanlar ile vergi, resim ve harçların her türlü ceza, faiz ve zamları ile benzerlerinden,
...’ın ve BANKA’nın maruz kalabileceği her türlü taleplerden, doğacak tüm yükümlülükten ve bunlara ilişkin olarak mahkemelere intikal etmiş bulunan dava, takip ve benzer işlemlerin sonuçlarından masraflar da dahil olmak üzere, ...
sorumludur. BANKA, bu dava, takip ve talepleri ...’na beş iş günü içinde bildirecek ve bu tür davaları Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uyarınca ...’na ihbar edecektir. BANKA ihbar tarihine kadar dava ve takipleri iyi niyetle yürütücektir.
BANKA alacakları tarafından devir Tarihi öncesi döneme ilişkin açılmış bulunan veya açılabilecek olan davalar ve BANKA’nın devrini ilgilendirecek şekilde, devir sonrasında çıkarılabilecek her türlü yasanın makable şamil hükümlerinden doğabilecek sorumluluklar yukarıda belirtilen hükümlere tabi olacaktır. ... bu hususlardaki sorumluluğunu peşinen kabul eder...”
Sözleşmenin ‘Ödemeler’ başlıklı 8. maddesinin 8.1. hükmüne göre, “..., işbu Sözleşmede beyan ve taahhüt edilen hususların yerine getirilmemesi ve/veya BANKA’nın Devir Tarihinden önceki Bankacılık İşlemleri nedeni ile oluşmuş bir
senede/belgeye dayalı olmak şartı ile ...’ın/BANKA’nın karşılaşabileceği her türlü zararı ve ödemelerini tazmin etmeyi taahhüt eder.” hususlarının düzenlendiğini, 09.08.2001 tarihli Hisse Devir Sözleşmesinin (“Sözleşme”) ‘Taahhütler’
başlıklı 6.maddesinin 6.13 hükmü ve yine Sözleşme’nin 8.1 hükmü dikkate alınarak, sözleşmelere ilişkin yorum kuralları eşliğinde, sektörel bilirkişinin yaklaşımına paralel bir şekilde, ... Bank A.Ş. tarafından müşterilere ödenen tutarların 09.08.2001 tarihinde ... ile ... arasında imzalan Hisse Devir Sözleşmesinin 6.13 ve 8.1 numaralı maddelerinde ... tarafından verilen garanti/taahhütler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaati Oluştuğu, 18.06.2007 tarihli Sözleşme’nin ... Bank ... (...) ile ... arasındaki hisse devir sürecine ilişkin olduğu görülmekte olup, bu sözleşmenin ‘... ile Akdedilen Sözleşmeler’ başlıklı 2. hükmüne göre, “Alıcı ve Satıcı aşağıdaki hususları kabul ve taahhüt etmektedir: a)Kapanışın gerçekleştiği tarihten itibaren ve bu tarihten sonra, Banka ... Hisse Devir Sözleşmesi ve şimdiye kadar ... ile akdetmiş olduğu ve işbu Sözleşmede belirtilen diğer sözleşmeler ve mutabakatlar tahtındaki bütün yükümlülüklerini yerine
getirmeye devam edecektir. b)Yalnızca Madde 2.9 (a) hükmüne tabi olmak kaydıyla, Satıcı, Bankanın herhangi bir yükümlülük, harcama, masraf, zarar ya da ziyanı konusunda Hisse Devir Sözleşmesi uyarınca veya şimdiye kadar ... ile akdedilmiş olan diğer sözleşmeler ve mutabakatlar uyarınca ...’den yahut Satıcının Banka lehine ...’den bulunabileceği taleplerden Bankayı ya da, Alıcının tercihine göre, Alıcıyı beri tutacaktır. c) Satıcı, kendisinin Banka ile ilgili olarak ...’ye verdiği taahhütlerden kaynaklanan her türlü yükümlülükten alıcıyı beri tutacaktır. Söz konusu yükümlülükler, Satıcının, ... Hisse Devir Sözleşmesi ve ilgili protokoller ve şimdiye dek Satıcı ile ... arasında Banka veya Bankanın selefi olan
başka kuruluşlarla ilgili olarak kapanıştan önceki dönemle ilişkili herhangi bir olay, işlem ya da hadise konusunda akdedilmiş diğer sözleşmeler tahtındaki yükümlülükleri de içermektedir fakat bunlarla sınırlı değildir…” şeklinde olup, bu sözleşme bakımından, yukarıda yapılan değerlendirmelerde değişikliği gerektirecek bir durum tespit edilmediğini ,
Davacı ... ile ... A.Ş. arasındaki 09.08.2001tarihli Hisse Devir Sözleşmesi uyarınca davacı ...’nin, hisse devri öncesindeki işlemler kapsamında sorumlu olduğu kanaatine varıldığını, somut uyuşmazlıkta 09.08.2001 tarihli Hisse Devri
Sözleşmesi ile ...’ın tüm hisselerinin (Devreden) ... tarafından (Devralan) ...’a devri hukuken “hisse devri niteliğindedir.
... ile ... arasındaki hisse devrini müteakip ikinci bir işlem gerçekleştirilmiş, 11.02.2002 tarihinde ..., (%100 hissedar ... olan) ... A.Ş. (...) ile birleşmiştir . Bir başka deyişle ...(Devrolunan), ...(Devralan) ile “devralma yoluyla birleşme” yöntemiyle birleşmiş, ...’ın %100 hissedarı olan ...’a (devrolunan ...’ta mevcut ortaklık paylarını karşılayacak değerde) ... hisseleri verilmiş ve birleşmenin tesciliyle birlikte ...’ın tüzel kişiliği sona ermiştir.
Somut olayda bir “garanti”nin mi yoksa “vasıf vaadi”nin mi söz konusu olduğu ilgili sözleşme hükümlerinin yorumlanması suretiyle belirlenir. Taraflarca açık bir belirleme yapılmış (örn. “garanti” ifadesi kullanılmış) olsa dahi, taraf iradelerinin garantiye yönelik olup olmadığının yorum ilkeleri çerçevesinde araştırılması gerekir (Buz, s. 73). Nitekim Heyetimizde yer alan Borçlar Hukuku alanında uzman ... tarafından “Somut uyuşmazlıkta 09.08.2001 tarihli Hisse Devir Sözleşmesinin (“Sözleşme”) ‘Taahhütler’ başlıklı 6. maddesinin 6.13 hükmü ve yine Sözleşme’nin 8.1 hükmü dikkate alınarak, sözleşmelere ilişkin yorum kuralları eşliğinde, sektörel bilirkişinin yaklaşımına paralel bir şekilde, ... Bank A.Ş. tarafından müşterilere ödenen tutarların 09.08.2001 tarihinde ... ile ... arasında imzalan Hisse Devir Sözleşmesinin 6.13 ve 8.1 numaralı maddelerinde ... tarafından verilen garanti/taahhütler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği”
değerlendirilmiştir. Bir başka deyişle somut uyuşmazlıkta ... tarafından garanti taahhüdünde bulunulduğu sonucuna varılmıştır. sonuç olarak;
• ... Bank A.Ş. tarafından, ... A.Ş., ... A.Ş., T. ... Bankası ... A.Ş. ve ... T.A.Ş. müşTerilerinin, bu bankalar nezdindeki mevduatlarının haksız yere ... bankalara transfer edildiği yönünde açılan davalar neticesinde oluşan yargı kararları nedeniyle davacı müşterilere ödediği tutarların tasarruf mevduat ve mevduat sigortası kavramları ile ilgisiz olduğu, ...’nin 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun kendisine tanıdığı yetkiyi kullanarak ... ile ... arasında 09.08.2001 tarihinde imzalan Hisse Devir Sözleşmesi ile devre konu ... A.Ş., ... A.Ş., ... A.Ş., T. ... Bankası ... A.Ş. ve ... T.A..nin doğması muhtemel birtakım borçlarını garanti ettiği, ... Bank A.Ş. tarafından müşterilere ödenen tutarların 09.08.2001 tarihinde
... ile ... arasında imzalan Hisse Devir Sözleşmesinin 6.13 ve 8.1 numaralı maddelerinde ... tarafından verilen garanti/taahhütler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, değerlendirmeleri ışığında, ... Bank A.Ş. tarafından ... A.Ş., Yurt Ticaret ve Kredi Bankası A.Ş., T. ... Bankası ... A.Ş. ve ... T.A.Ş. müşterilerine yapılan geri ödemelerin ...’den HDS hükümleri gereğince talep edilmesinin haksız olmadığı... yönünde tespitlerde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde
Asıl ve birleştirilen dosyalarda dava, off shore ödemelerinin rücuen davalıdan tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup takip konusu asıl alacak ve işlemiş faizin miktarı yönünden taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, ... ve ... arasında yapılan hisse devir sözleşmesinde yer alan ve doğacak her türlü borçtan ...'nin sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin, off shore hesaplardan doğan borçları kapsayıp kapsamadığı hususunda toplanmıştır.
Asıl dosya konusu ... 25. İcra Dairesinin...E. sayılı dosyasında ; davacı ...'nin 18.640.110,82 TL asıl, 3.179.288,00 TL işlemiş faiz toplamı 21.819.398,82 TL alacağın tahsili amacıyla genel haciz yoluyla başlattığı takibe davalı tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hakdüşürücü süre içinde takibin devamını sağlamak amacıyla işbu davanın açıldığı , birleştirilen mahkememizin 2021/784 Esas sayılı dosyasına konu ... 27. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında ; davacı ...'nin 17.597.550,16TL asıl, 3.296.125,18 TL işlemiş faiz toplamı 20.893.675,18 TL alacağın tahsili amacıyla genel haciz yoluyla başlattığı takibe davalı tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hakdüşürücü süre içinde takibin devamını sağlamak amacıyla işbu davanın açıldığı, birleştirilen mahkememizin 2020/446 Esas sayılı dosyasına konu ... 32. İcra Dairesinin ... E. sayılı sayılı dosyasında; davacı ...'nin 43.066.484,89 TL 'si asıl alacak olmak üzere 49.069.523,18 TL alacağın tahsili amacıyla genel haciz yoluyla başlattığı takibe davalı tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hakdüşürücü süre içinde takibin devamını sağlamak amacıyla işbu davanın açıldığı,birleştirilen mahkememizin 2023/783 Esas sayılı dosyasına konu ... 19. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında ; davacı ...'nin 6.336.938,62 TL 'si asıl alacak olmak üzere toplam 7.545.632,51 TL alacağın tahsili amacıyla genel haciz yoluyla başlattığı takibe davalı tarafından süresinde itiraz edilmesi üzerine İİK. 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık hakdüşürücü süre içinde takibin devamını sağlamak amacıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bakanlar Kurulu Kararı ile ... A.Ş., ... T.A.Ş., ... A.Ş., ve ... A.Ş.’nin temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 14. maddesinin 3. ve 4. Fıkralarına göre, ... Bankası ... A.Ş.’nin yönetim ve denetimi ise 14. maddenin 3. fıkrasına göre ...’ye devredildiği, 4389 sayılı Bankalar Kanunu’nun 14. maddesinin 5. fıkrasına göre sözkonusu Bankaların hisse senetlerinin mülkiyetinin Fon’a intikalinin uygun görülmesi üzerine, Bankalar Kanunu’nun 14. maddesinin 5 (ab) fıkrası çerçevesinde, Bankaların ödenmiş sermayeleri tutarındaki zararları da Fon tarafından devir alınmış olduğu, aynı miktardaki karşılıkların ilgili Bankalara ödenmiş olduğu böylece adıgeçen Bankaların bütün hisselerinin mülkiyetinin ... adına kayıt ve tescil edildiği, Bankaların ...’ye devredilmesinden sonra, devralınan bankaların rehabilitasyonu, birleştirilmesi ya da üçüncü kişilere satışı hususunda fona 4389 sayılı kanunun 14.maddesinde yetkiler verildiği, ..., ..., ... ve ...'in ... A.Ş.çatısı altında tüm aktif ve pasifiyle devren birleştirildiği ve ... Yönetim Kurulu’nun 26 Ocak 2001 tarihli kararıyla, adı geçen bankaları birleştirme çalışmalarının başlatıldığı, ... A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından alınan 15 Şubat 2001 tarihli kararı ile söz konusu Fon Yönetim Kurulu kararı doğrultusunda bu bankaların tüm aktif ve pasiflerinin ... A.Ş. bünyesinde devren birleştirilmesine karar verildiği, Fon Yönetim Kurulunun 16 Şubat 2001 tarihli kararı üzerine, BDDK'nın almış olduğu 17 Şubat 2001 tarihli kararıyla birleşik ... A.Ş. bünyesinde birleşen ..., ..., ..., Bank...'in mevduat kabul etme ve bankacılık yapma izinlerinin 4389 Sayılı Kanunun 14. maddesine göre kaldırıldığı, ..., ..., ... ve ...’in ... A.Ş unvanı altında yeni birleşik bir banka oluşturulduğu, BDDK'nın 17 Nisan 2001, ... Yönetim Kurulu’nun 18 Nisan 2001 tarihli kararlarıyla, daha evvel Fon’a devredilmiş olan ... A.Ş. nin de tüm aktif ve pasifiyle ... A.Ş. bünyesinde devren birleştirilmesi işlemlerinin tamamlandığı, böylelikle ...'ye devredilmiş altı bankanın birleşmesi sonucunda birleşik ... A.Ş.nin oluşturulduğu, oluşturulan birleşik ... A.Ş.nin 133,4 milyar TL'lık sermayesinin mülkiyeti ... adına tescil edildiği,
..., ..., ... , ... ve Ulusal Bank’ın ... A.Ş unvanı altında birleştirilmesi sonrasında ... A.Ş.nin aktif büyüklüğünün 2,5 milyar YTL'ye ulaştığı, birleşme sonucunda birleşik ... A.Ş. sermayesinin 133,4 milyon YTL olarak belirlendiği, Fona devredilen bankalarla ilgili çözümleme faaliyetleri sonunda ... AŞ'nin temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi 21.12.1999 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile inde Fona devredildiği ve yine Fon bünyesinde bulunan ... A.Ş. (...), ... A.Ş. (...), ... Bankası A.Ş. (...) , ... T.A.Ş. ve ... A.Ş. 19.02.2001 tarihinde ... A.Ş. bünyesinde devren birleştirildiği, ... ve bünyesinde birleşen diğer bankaların mali bünyelerinin rehabilitasyonu ve satışa hazırlanması amacıyla ...'a ... tarafından önemli tutarda kaynak aktarıldığı, ...’ye devir olan bankaların satışı ile ilgili sürecin başlatıldığı, ... yönetim kurulu tarafından 26.01.2001 tarihinde ... A.Ş. ... A.Ş., ... A.Ş., T. ... Bankası (... A.Ş.) ile satışa sunulması mümkün görülmeyen ... A.Ş.’nin tüm aktif ve pasifiyle ... A.Ş. bünyesinde devren birleştirilmesine karar verildiği, bu dönem itibariyle devredilen ve devralan bankanın hisselerinin tamamının mülkiyetinin ...’ye ait bulunduğu, ..., ..., ... ve ...'in tüm aktif ve pasifleriyle birlikte külli halefiyet prensipleri çerçevesinde devralan banka olan ... A.Ş.’ye devredildiği, birleşen 5 bankanın geçmişten gelen tüm hak ve yükümlülüklerinin birleşik ... A.Ş. bünyesinde toplandığı, yeni bir birleşik banka haline gelen ... A.Ş. hisselerinin maliki olan ... Yönetim Kurulu tarafından 31 Temmuz 2001 tarih ve 148 sayılı ve 08 Ağustos 2001 tarih ve 157 sayılı kararla, ... A.Ş. hisse senetlerinin en geç 13 Ağustos 2001 tarihinde ...'na (...) satılmasına karar verildiği, ... ile ... arasında 09.08.2001 tarihinde imzalanan Hisse Devir Sözleşmesi ile ... A.Ş. hisselerinin tamamının ...'a satılması hususunda tarafların anlaştıkları, Hisse Devir Sözleşmesinden sonra ... A.Ş. Hisselerinin fiili devir işlemlerinin 10.08.2001 tarihi itibariyle tamamlandığı, devir aşamasında, ... ve ...'ın birlikte 10Ağustos 2001 tarihi itibariyle birleşik ... A.Ş. nin mali durumunun tespit edilmesi ve kesinleştirilmiş bilançosunun incelenmesi maksadıyla bağımsız denetim kuruluşu olarak ...'u görevlendirdikleri, ...'ın, birleşik ... A.Ş. hisselerini devraldıktan sonra ... A.Ş ve ... A.Ş. unvanlı iki bankaya sahip duruma gelmiş olduğu, daha sonra ... A.Ş ile ... A.Ş.nin, 11.02.2002 tarihinde ... A.Ş. bünyesinde devren birleştirildiği, ...'ın, ... A.Ş'deki banka hisselerinin tamamını Hollanda da yerleşik ... sattığı, böylece satışa konu olan ... A.Ş. nin ticari unvanının 07.07.2008 tarihinde ... Bank A.Ş. olarak değiştirildiği, devir sonrasında devredilen bankanın off shore müşterilerinin, devir öncesi işlemler nedeniyle ülke çapında çok sayıda davalar açtığı, davaların bir kısmında ...'nin davaların görülmekte olduğu mahkemelere üstlenme dilekçeleri sunduğu, mahkemelerce ... Bank AŞ aleyhine kararlar verildiği, kararların kesinleştiği, ...'nin bu kapsamda davalıya ödemeler yaptığı anlaşılmış olup görülmekte olan davanın konusunu bu ödemeler oluşturmaktadır.
... ile ... arasında ... A.Ş. hisselerinin satışı ile ilgili olarak 09.08.2001 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin konusunu, Bankalar Kanunu gereğince % 100 hissesi ...’ye intikal eden ve altı bankanın birleştirilmesi sonucunda oluşturulan birleşik ... A.Ş.’nin sermayesini teşkil eden ve her biri 1.000 TL nominal değerli toplam 133.400.000.000 adet hissenin ... tarafından ...’a satışı ve devredilmesi oluşturmaktadır. Banka’nın ödenmiş sermayesinin sözleşme tarihi itibariyle 133.400.000.000.000.-TL olduğu belirlenmiştir.
09.08.2001 tarihli Hisse Devir Sözleşmesinin 4.7 maddesinde; Banka’nın mevduatının üzerinde herhangi bir takyidatın bulunmadığı, Banka’nın asli borçlu, kefil, garantör ya da benzeri ad altında herhangi bir gerçek veya tüzel kişiye tahakkuk etmiş ve ödenmemiş başka borcu veya yükümlülüğünün bulunmadığı...,
Sözleşmenin 4.15. maddesinde; mevzuat gereğince tutulması gerekli bütün defter ve kayıtların doğru ve usulüne uygun olarak Banka tarafından tutulmadığı, yasal defterlerine intikal ettirilmemiş veya kaydedilmemiş herhangi bir borcunun, alacağının, taahhüt ve yükümlülüğünün bulunduğu konusunda herhangi bir tespitin bulunmadığı...
Sözleşmenin 4.24 maddesinde; bu satışın Banka’nın tarafı olduğu hiçbir sözleşmenin veya hukuki düzenlemenin ihlaline veya temerrüdüne veya bunlardan kaynaklanan hakların vaktinden önce muaccel olmasına veya Banka’nın faaliyetlerini yürütmesine engel olacak bir olaya sebebiyet vermediği...
Sözleşmenin 4.28. maddesinde; Banka’nın mali tablolara yansıtılanlar dışında Banka üzerinde önemli olumsuz etki oluşturmuş veya oluşturması beklenen herhangi bir yükümlülük altına girmediği...
Sözleşmenin 4.29. maddesinde; ...’nin Banka’nın ...’a, bu satışa ilişkin yazılı olarak açıklamadığı, Banka’nın mali durumunda varlıklarında, niteliğinde, aktif veya pasifinde olumsuz etkiye yol açabilecek önemli bir durumun bulunmadığı...
Sözleşmenin V-6. Maddesinde; "Taahhütler" başlığı altında, dava, takip, soruşturma veya benzeri ihtilaflar başlıklı 6.13. maddesinde, banka’nın devir tarihinden önceki döneme ait olmak kaydı ile,
-Banka’nın ve Banka’ya devredilen diğer bankaların ...’na devrinden önceki ortakları tarafından açılmış ve açılabilecek davalar,
-Banka ve Bankaya devredilen diğer bankaların müşterileri tarafından açılmış açılabilecek davalar,
-Banka ve Bankaya devredilen diğer bankaların yöneticilerinin ilgili eylem ve işlemlerinde mevzuata uymamaları nedeniyle Banka’nın üçüncü kişilere karşı sorumlu olabileceği hallerden(...)doğacak tüm yükümlülükten ve bunlara ilişkin olarak mahkemelere intikal etmiş bulunan dava, takip ve benzer işlemlerin sonuçlarından, masraflar da dahil olmak üzere, ... sorumludur. BANKA, bu dava, takip ve taleplere ...’ne beş iş günü içinde bildirecek ve bu tür davaları Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu uyarınca ...’ne ihbar edecektir. BANKA, ihbar tarihine kadar dava ve takipleri iyi niyetle yürütecektir. Banka alacaklıları tarafından devir tarihi öncesi döneme ilişkin açılmış bulunan veya açılabilecek olan davalar ve Banka’nın devrini ilgilendirecek şekilde, devir sonrasında çıkarılabilecek her türlü yasanın makable şamil hükümlerinden doğabilecek sorumluluklar yukarıda belirtilen hükümlere tabi olacaktır. ... bu hususlardaki sorumluluğunu peşinen kabul eder(....)
Ayrıca Banka tarafından tahsilatı yapılmış olmasına rağmen ilgili kuruluşların ve/veya gerçek ve tüzel kişilerin hesaplarına intikal ettirilmemiş bulunan ödeme, havale ve benzeri sorumluluklara ilişkin taleplerin, Banka kayıtları ile tevsik edilmesi halinde söz konusu mükellefiyetlerine ilişkin doğabilecek her türlü mali ve hukuki sorumluluk yine ...’ye aittir.
-Banka’nın, Devir Tarihinde özkaynağı her halükarda ve şartta (0) sıfır değerine eşit olarak alınması esastır. Bu çerçevede Banka’nın ödenmiş sermayesi 133.4 Trilyon ve devralınan dönem zararı ise 113.4 Trilyon TL olacaktır,
-Banka’nın Devri Tarihinden önce doğmuş ancak halen ödenmemiş ve/veya ertelenmiş veya yurt içinde veya yurtdışında (... dahil), ortaklık ilişkisi içinde bulunsun ya da bulunmasın özel veya tüzel üçüncü şahıslara yapmış olduğu her türlü işlemlerden, Bankacılık Faaliyetlerinden veya arızi ticari faaliyetlerinden doğan veya herhangi bir mali yükümlülüğe konu olmayacağı düşüncesi ile, özellikle ...’na devrinden önce (vergi mükellefi ve/veya vergi sorumlusu olarak) Banka tarafından gerçekleştirilmiş bazı işlemlere bağlı olarak doğabilecek; her türlü vergi, resim, harç, fon ve benzeri mükellefiyetleri ile bunlara ilişkin ceza ve faiz gibi ilave yükümlüklerin, tahakkukundan itibaren mevzuatın öngördüğü tarihe kadar ödenmesi mükellefiyeti ... tarafından yerine getirilecektir,
Ödeme başlıklı 8. maddesinde; ..., işbu sözleşmede beyan ve taahhüt edilen hususların yerine getirilmemesi ve/veya Banka ’nın devir tarihinden önceki bankacılık işlemleri nedeniyle oluşmuş bir senede/belgeye dayalı olmak şartıyla ...’ın/Banka’nın karşılaşabileceği her türlü zararı ve ödemelerini tazmin etmeyi taahhüt eder.
-İşbu sözleşmede aksine hüküm bulunmadıkça Banka’nın çeşitli nedenlerle ...’den oluşacak alacakları, Banka ’nın yazılı talebinden itibaren ... tarafından beş iş günü içerisinde ödenecektir....
hususları düzenlenmiş olup taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6.13 numaralı maddesinde ... A.Ş.nin devir tarihinden önceki döneme ait olmak üzere, ... A.Ş. ve devredilen Bankaların müşterileri tarafından açılmış ve açılabilecek davalardan kaynaklı olarak ortaya çıkabilecek her türlü yükümlülükten ... nin sorumlu olacağının kararlaştırılması ve aynı sözleşmenin 8.maddesi uyarınca dava konusu edilen ödemelerin Banka ’nın devir tarihinden önceki bankacılık işlemleri nedeniyle oluşmuş zararlardan olması ve dava konusu zararın davacı tarafından ödeneceğinin sözleşmede taahhüt edilmesi karşısında, davacı sorumluluğunda bulunan zararların davalıdan talep edilemeyeceği kanaatine varılmakla asıl dosyada ve birleştirilen mahkememizin 2020/446 E,2021/784 E,2023/783 E sayılı dosyalarında davanın reddine, 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'nun 138/1maddesi uyarınca 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununda yazılı tazminat ve cezalar davacı aleyhine uygulanamayacağından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DOSYA YÖNÜNDEN
1-Davanın reddine,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 268,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 522.193,99 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye gider avansının yatıran taraflara iadesine,
B) BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN 2020/446 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
1-Davanın reddine,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 794.695,23 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye gider avansının yatıran taraflara iadesine,
C) BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN 2021/784 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
1-Davanın reddine,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 68,75TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 512.936,75 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye gider avansının yatıran taraflara iadesine,
D)BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN 2023/783 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
1-Davanın reddine,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap ve takdir edilen 379.456,75 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde bakiye gider avansının yatıran taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 gün süre içerisinde Yargıtay Temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/03/2024

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP