İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/577
KARAR NO : 2024/314

DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 18/06/2018
KARAR TARİHİ : 10/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...’a ait ... plakalı araç müvekkili şirket tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile teminat altına alınan araç 03.07.2012 tarihinde dava dışı sürücü ...’nin ehliyetsiz ve alkollü olarak sigortalı aracı kullanması sonucunda ... plakalı araca çarparak olay yerini terk ettiğini, 03.07.2012 tarihli kazada müvekkili şirket tarafından ilgili poliçe gereği, işbu trafik kazası sonucu zarara uğrayan üçüncü kişilere ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E., ... K. sayılı 10.03.2015 tarihli kararı uyarınca ... 16. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına 13.10.2015 tarihinde 54.344,27-TL ödeme yapılmış bulunduğunu, bu ödemenin rücuen tazmini amacıyla ... 3. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER:
1-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosya aslı,
2-... İl Emniyet Müdürlüğünden gelen ... plakalı aracın 03/07/2012 tarihinden itibaren trafik kaydı,
3-... 3. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya aslı,
4-... 16. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası,
5-... Sigorta A.Ş. Tarafından dosyaya sunulan hasar dosyası,
6-Bilirkişi kök raporları ve ek raporu,
7-Adli Tıp Raporu,
8-Tüm dosya kapsamı.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:
Davacı sigorta şirketinin davası sigortaladığı aracın karıştığı ölümlü trafik kazası nedeniyle dava dışı 3. Kişiye ödediği destekten yoksun kalma tazminatının kaza sırasında sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk etmesi ve sürücü belgesiz araç kullanması sebebiyle sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davası davasıdır.
Dava dosyası ... 3. Tüketici Mahkemesi tarafından görevsizlikle Mahkememize gönderilmiş, Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına dair karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kaldırma kararı ile Mahkememize gönderilmiş ve dava dosyası Mahkememizin 2020/577 Esas sayılı sırasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Dosyaya celp edilen kovuşturma dosyası, davaya dayanak ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyası ve davacı tarafından tanzim edilen hasar dosyasının incelemesinde, davacı tarafından sigortalanan ve davalı adına kayıtlı olan ... plaka sayılı aracın 03.07.2012 tarihinde dava dışı ...'nin sevk ve idaresi altında iken, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle karşı şeride geçerek ... plaka sayılı araca çarptığı, meydana gelen trafik kazasında dava dışı küçük ...'in vefat ettiği, dava dışı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği, dava dışı ... ve ...tarafından işbu davanın davacısı aleyhine ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat davası açıldığı, anılan mahkemece davanın kabulü ile 17.617,33 TL'nin 22.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte işbu davanın davacısı sigorta şirketinden tahsiline karar verildiği, dava dışı 3. Kişiler tarafından davacı sigorta şirketi aleyhine ... 16. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasına ödeme yapıldığı, dava dışı sigortalı araç sürücüsünün ise ... 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında taksirle bir kişinin ölümüne neden olma suçundan mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalı aleyhine ... 3. İcra Dairesinin .... Esas sayılı takip dosyasında başlatılan işbu dava konusu takip dosyasının incelenmesinde, 57.344,27 TL asıl alacak, 22.906,29 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.250,56 TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalı tarafından süresi içinde icra takibine itiraz edilmesi üzerine icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dava dilekçesi ekinde sunulan Karayolları Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin incelenmesinde, davaya konu trafik kazasına karışan davalıya ait ... plaka numaralı aracın ... numaralı, 12.11.2011 başlangıç, 12.11.2012 bitiş tarihli poliçe sigortalandığı, davaya dayanak rizikonun poliçenin geçerli olduğu dönemde meydana geldiği anlaşılmıştır.
Davaya trafik kazasına karışan araç sürücülerinin kusur oranlarının tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurulundan alınan 19.08.2021 tarihli raporda, davalıya ait aracın dava dışı sürücüsünün % 100 oranında tam kusurlu olduğu, dava dışı diğer araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir.
Kovuşturma dosyasında kusur oranına ilişkin alınan 04.03.2013 tarihli bilirkişi raporu ile Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurulu tarafından tanzim edilen raporlar arasında çelişki meydana geldiği anlaşıldığından, ... Üniversitesi Trafik Kürsüsünden 3 kişilik bilirkişi heyetinden alınan 04.03.2022 tarihli raporda özetle, davalıya ait aracın dava dışı sürücüsünün % 100 oranında tam kusurlu olduğu, dava dışı diğer araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir.Mahkememizce somut olaya ve dosya içeriğine uygun, taraf ve Mahkeme denetimine elverişli 04.03.2022 tarihli kusur raporuna itibar edilmiştir.
Davacının davalıdan rücuen talep edebileceği tazminat alacağının ne kadar olduğu hususunda bir aktüer ve bir sigorta uzmanından alınan 07.08.2023 tarihli kök ve rapora itirazları karşılar mahiyette 03.12.2023 tarihli ek raporda özetle, davacının işlemiş faizi ile birlikte davalıdan toplam 65.698,21 TL rücuen tazminat alacağının bulunduğu bildirilmiştir.
Dosyaya sunulan tazminat hesabına ilişkin 07.08.2023 tarihli kök ve 03.12.2023 tarihli ek rapora, Mahkememizce somut olaya ve dosya içeriğine uygun, taraf ve Mahkeme denetimine elverişli olması nedeniyle itibar edilmiştir.
Davacı vekili her ne kadar dava dışı sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesinin rücuen tazminat talebine dayanak olarak göstermişse de;
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-f maddesinde ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde'' sigortalıya rücu edilebileceği düzenlemesi yer almaktadır.
01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine ilişkin olarak meydana gelen trafik kazalarında o dönem yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesinde sigortacının işletene rücu nedenleri arasında sigortalı aracın sürücüsünün kaza sonrası olay yerinden ayrılması sayılmamıştır. Dolayısıyla 01.06.2015 tarihinden önce düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçelerine dayalı olarak zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan sigorta şirketi salt olay yerini terk nedenine dayalı olarak kendi akidine rücu edemeyecektir. Ancak 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri nedeniyle bedensel hasarlı trafik kazası sonucu zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalısına karşı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesine göre olay yerini terk nedeniyle rücu davası açabilecektir. Zira bedensel hasarlı trafik kazalarında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. ( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/11866 Esas 2023/12935 Karar)
Somut olayda davacı tarafından tanzim edilen poliçe 01.06.2015 tarihinden önce tanzim edildiğinden, dava dışı araç sürücüsünün olay yerini terk etmesi nedeniyle davacının rücuen tazminat talep edemeyeceği Mahkememizce kabul edilmiştir.,
Dava dışı araç sürücüsünün sürücü ehliyetsiz olduğu iddiasına gelince;
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-b maddesinde, tazminatı gerektiren olayın aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmesi durumunda, sigorta şirketinin ödediği tazminatı sigortalıya rücu edebileceği, aynı düzenlemenin e bendinde tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğunun tespiti halinde rücu hakkının doğacağı düzenlenmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85/1 maddesinde; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı; aynı yasanın 85/son maddesinde; işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibinin, aracın sürücüsü veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olacağı düzenlenmiştir. ( İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 2021/1853 Esas 2024/1090 Karar)
Somut olayda, Uyap üzerinden yapılan sorgulamada dava dışı araç sürücüsü ...'nin (M) sınıfı sürücü belgesine sahip olduğu, sürücü belgesinin motorlu bisiklet kullanımına elverişli olduğu, eş deyişle dava dışı araç sürücüsünün kaza tarihi itibariyle sigortalı aracı kullanmaya yeter sürücü belgesine sahip olmadığı anlaşılmış, bu nedenle davacının 3. Kişiye ödediği tazminatı davalı sigortalıdan rücuen talep edebileceği Mahkememizce kabul edilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 03.07.2012 tarihinde meydana gelen ölümlü trafik kazası nedeniyle davacı tarafından dava dışı 3. Kişilere ödenen destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigortalı işletenden rücuen tahsili şartlarının oluştuğu, Mahkememizce benimsenen kusur ve hesap raporuna göre de davacının davalıdan talep edebileceği asıl alacağın 57.344,27, takip tarihine kadar işlemiş faizin ise 8.353,94 olduğu kabul edilerek davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
1-Davalının ... 3. İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 57.344,27 TL asıl alacak, 8.353,94 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 65.698,21 TL yönünden iptaline,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
4-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.487,84 TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 1.370,48 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 3.117,36 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 14.552,35‬ TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan toplam 4.716,15‬ TL yargılama giderinden davanın kabul red miktar ve oranı göz önüne alınarak hesaplanan 3.860,94 TL yargılama gideri ile 1.370,48 TL peşin harç ve 35,90 TL başvuru harcı toplamı 5.267,32‬ TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacının ... nolu, 723,00-TL bedelli( Adli Tıp Kurumu Başkanlığı) yatırılmayan toplam 723,00 TL fatura bedelinin davacı tarafından ilgili daireye yatırmasına,
Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/05/2024

KATİP
¸e-imzalıdır

HAKİM
¸e-imzalıdır

Harç/ Masraf Dökümü
Peşin Harç : 1.370,48 TL
Karar Harcı : 4.487,84 TL
Noksan Harç : 3.117,36 TL

Davacı Gider Avansı
Yatırılan Avans :5.230,00 TL

Davalı Gider Avansı
Yatırılan Avans : 117,00 TL

Yargılama Gideri Detayları
Bilirkişi Ücreti : 4.200‬,00 TL
Posta Giderleri : 511,55 TL
ATK Fatura : 723,00 TL