İSTANBUL 1. ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/192
KARAR NO : 2024/272

DAVA : İtirazın İptali (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/04/2019
KARAR TARİHİ : 25/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili arasında akdedilen bayilik sözleşmeleri neticesinde davalınını bayi olarak faaliyet gösterdiğini, davalıya bayiliğini yaptığı markalara ilişkin ürünlerin teslim edildiğini, ürün bedellerinin ödenmesine ilişkin yükümlülüklerin sözleşmeler ile düzenlendiğini, davalı şirketin müvekkilinden almış olduğu ürün bedelleri nedeniyle cari hesap borcunun teminatı olarak diğer davalıların maliki olduğu taşınmazlar üzerine müvekkili lehine ipotek tesis edildiği, davalı şirketin ürün bedellerini ve ürün bedellerine ilişkin verdiği senetleri vadesinde ödemediğini, davalı şirketin cari hesap borcunun 11.12.2018 tarihi itibarıyla 630.501 Türk lirasına ulaştığını, cari hesap borcunun ödenmemesi üzerine davalı şirkete ... 27. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarname ile cari hesap bakiyesinin 3 gün içinde ödenmemesi halinde ipoteklerin nakde çevrileceğinin ihtar edildiğini, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, borcun ödenmemesi üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla ... 10 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ipoteklerin paraya çevrilmesi suretiyle takip başlatıldığını, davalıların takibe itiraz ettiklerini, 11.12.2018 tarihi itibarıyla takip ve önceki protesto masrafları dahil olmak üzere 631.602,07 TL alacaklı olduklarını, davalıların arabuluculuk görüşmelerine katılmadıklarını, davalıların takibe itirazlarının iptaliyle %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını dava ve talep etmiştir.
Davalılar... ve ...Limited Şirketi vekilleri cevap dilekçesinde özetle; ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, icra takibinin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını, davacının ... 32. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine kambio senetlerine mahsus takip başlattıktan sonra davaya konu icra takibine giriştiğini, müvekkili açısından takibin mükerrerlik oluşturduğunu, davacının öncelikle alacak miktarının tespiti için ilan aldıktan sonra takibi geçmesi gerektiği, işlemiş faiz oranı ve faiz miktarının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili ...'un borçtan şahsen sorumlu olmadığını, müvekkiline takipten önce ihbar yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerine Telekonferans yoluyla katılma talebinde bulunduklarını, davanın reddine karar verilmesini inkar tazminatına hükmedilmesini iddia ve talep etmiştir.
Davalılar ... ve... cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartının gerçekleşmediğini ... taleplerinin reddedildiğini takibin yetkili yerde başlatılmadığını ve davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, muacceliyet ihbarının gönderilmediğini, faiz oranının fahiş olduğunu, , davanın reddine karar verilmesini inkar tazminatına hükmedilmesini iddia ve talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; takibin yetkili icra dairesinde başlatılmadığını, arabuluculuk görüşmelerine .... yoluyla katılma talebinde bulunduklarını, alacağın ilama ağlanmamış olduğunu, inkar tazminatı talep edilemeyeceğini davanın reddine karar verilmesi gerektiğini iddia ve talep etmiştir.
... 10. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası, dosya içine celp edilmiş tetkikinden; 11.12.2018 tarihinde davalılar aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip başlatıldığı, davalıların takibe süresinde itiraz ettikleri, arabuluculuk başvurusunun 13.03.2019 tarihinde yapıldığı, son tutanak tarihinin 26.03.2019 olduğu ve iş bu davanın 09.04.2019 tarihinde ikame edildiği, takip talebinde paraya çevrilmesi talep edilen taşınmazların ... ili ... İlçesi ... Mahallesi 43 ada 12 parsel 12 pafta 16/80 arsa paylı 3.kat 4 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz (1.derece 125.000 tutarlı ipotek nedeniyle), ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 135 ada 21 parsel 8/48 arsa paylı 2.kat 4 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz (1.derece 125.000 tutarlı ipotek nedeniyle), ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 25572 ada 2 parsel 39/562 arsa paylı 4.kat 8 nolu bağımsız bölümde Tülin Şenkul'a ait 1/2 hisse yönünden (1.derece 250.000 TL tutarlı ipotek nedeniyle), ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 25572 ada 2 parsel 39/562 arsa paylı 4.kat 8 nolu bağımsız bölümde kayıtlı ...'a ait 1/2 hisse yönünden (1.derece 250.000 TL tutarlı ipotek nedeniyle), ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 25572 ada 2 parsel 39/562 arsa paylı 4.kat 8 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz (2.derece 250.000 TL tutarlı 19.07.2016 tarihli 18179 yevmiye nolu ipotek nedeniyle) şeklinde belirtildiği tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Dava, Bayilik Sözleşmesinden kaynaklı ürün satış bedellerinin tahsili için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan ilamsız icra takibine, asıl borçlu şirket ve ipotekli taşınmaz malikleri tarafından yapılan itirazların iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından sunulan ... 27. Noterliğinin ...tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin tebliğ şerhlerinden davalıların sözleşmede yer alan adreslerine muacceliyet ihbarlarının yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen ... tarihli ... Marka Münhasır Bayilik Sözleşmesinde davalı şirketin bayi olarak imzasının bulunduğu, sözleşmenin konusunun ... tarafından bayiye sözleşme konusu ürünleri yalnızca ...'dan veya onun gösterdiği yerden sağlayarak pazarlama, satış sonrası hizmetleri sağlama ve nihai tüketiciye yeniden satma hakkı olarak kararlaştırıldığı, sözleşmenin 'muacceliyet' başlıklı 3.3.2.maddesinde "... iş bu sözleşmeye dayanarak bayiye sevk, irsaliye, teslim veya fatura etmiş olduğu siparişlere ilişkin taraflar arasındaki herhangi bir sözleşme veya yasal düzenlemelerden meydana gelebilecek kdv, fiyat veya kur farklarını veya ... ile bayi arasındaki herhangi sözleşme veya ticari ilişkisinden kaynaklanan herhangi bir borcunun bir adedini dahi gününde ödemediği takdirde bayiye hiçbir ihbar, ihtar ve adem-i tediye protestosu keşidesine mahal kalmaksızın diğer tüm çek, senet, borç ve son alacaklarının muacceliyet kesbedeceğini, bu durumda ...'nın tahsilde tekerrüre yol açmamak koşulu ile her türlü yasal yollara başvurabileceğini, ...'nın senetli veya cari hesap muaccel alacaklarına aylık ...'nin vadeli satışları için uyguladığı vade farkı oranına 2 puan ekleme suretiyle bulunacak oranda faiz uygulayabileceğini ...'nin bu yolda yapacağı masraf ve avukatlık ücretini bayiden talep edebileceğini, beyan ve taahhüt ettiklerinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 10.3.maddesinde bayi, ... tarafından gönderilecek hesap özetlerini inceleyerek ...'ye bildirecektir aksi takdirde ... tarafından hazırlanan hesap özeti sonuçlarını aynen kabul etmiş sayılacaktır. Mutabakat işlemlerinde ihtilaf halinde, ...'nin muhasebe kayıtlarının esas alacağının, ...'nin ticari defter ve kayıtlarının münhasır delil teşkil edeceğini Bayi peşinen kabul ve taahhüt eder.' şeklinde kararlaştırıldığı, sözleşmenin davalı şirket tarafından imzalandığı görülmüştür.
Davacı vekili tarafından sunulan ve mahkememizin 15024 kasasında muhafaza altına alınan belge aslının tetkikinden; davalılardan ... ve ... tarafından müteselsil kefil sıfatıyla imzalanan kefaletnamenin 08.05.2008 tarihinde düzenlendiği, kefalet limitinin 100.000 TL, kefalet türünün müteselsil kefalet olarak belirlendiği, yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olarak karalaştırıldığı görülmüştür.
Davalılardan ipotekli taşınmaz maliki ve müteselsil kefil sıfatına sahip ... ve ... ile davacı arasında 01.07.2012 tarihinden önce akdedilmiş 08.05.2008 tarihli müteselsil kefalete ilişkin davalılar sorumluluğun; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun geçici 5.maddesi ve TBK 598/3 maddesi uyarınca 08.05.2018 tarihi itibarıyla dolduğu, davacı tarafından 08.05.2008 tarihinden itibaren 10 yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra 11.12.2018 tarihinde takip başlatıldığı anlaşılmakla davalıların sorumluluklarının yalnız ipotekli taşınmaz maliki olmalarından ve davacı lehine taşınmazlarına ipotek tesis ettirmelerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Davacının bayilik sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağının tespiti için davalı şirket defterlerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesi için ... Ticaret Mahkemesine yazılan talimata, davalı şirketin 2015,2016,2017,2018 ve 2019 yıllarına ilişkin ticari defterlerini inceleme gün ve saatinde ibraz etmediğinden incelenemediğinden bahisle cevap verildiğinin anlaşılması üzerine davacının ticari defterlerinin incelenmesi için dosya finans uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, finans uzmanı bilirkişi tarafından sunulan 31.12.2020 havale tarihli raporda özetle; cari hesap mutabakatının inceleme gününde ibraz edilemediği, davacının satış faturaları karşılığında oluşan cari hesap alacağının 11.12.2018 takip tarihinde 630.579,99 TL olduğu, davalı şirkete en son 07.07.2018 tarihli 601,43 TL tutarlı faturanın düzenlendiği, bu tarihten sonra davalıya mal satışının yapılmadığı, cari hesap ekstresinin dosya içerisine konulduğu, davacının 05.12.2018 tarihiyle asıl alacak tutarının 630.501,52 TL 11.12.2018 takip tarihine kadar işlemiş faiz miktarının 2.049,13 TL, noter masrafının 763,71 TL, davacının takip tarihi itibariyle toplam alacağının 633.314,36 TL olduğu, talep gereğince davalı şirketin alacağının 631.602,07 TL olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının takip talebindeki gibi avans faizi talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat belirtildiği anlaşılmıştır.
24.12.2015 tarihli bayilik sözleşmesinin tamamı ile vade farkı faturalarının dosya içerisinde bulunmadığının anlaşılması üzerine davacı vekiline sözleşmenin tamamının ve vade farkından kaynaklı faturaları ibraz etmek üzere süre verilmiş, süresinde eksik delillerin ibraz edilmesi sonrası dosya bir yeminli mali müşavir, bir mali müşavir ve bir bayilik sözleşmesinde uzman hukukçu bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişilerden taraflar arasında ürün tesliminden kaynaklı alacak ve vade farkından kaynaklı alacak miktarının ne kadar olduğu, taraflar arasına vade farkı faturası düzenlenmesi konusunda uygulama bulunup bulunmadığının rapor edilmesi istenilmiş, bilirkişilerce düzenlenen 01.11.2022 tarihli raporda özetle; takip tarihindeki davalı şirket borç bakiyesinin 630.579,99 TL olduğu, alacağı dayanak gösterilen 113 adet ürün satış faturasına göre davalı şirket fatura borcunun 629.770,47 TL olduğu, davalı şirketin protesto masrafı 731,05 TL'nin ilavesi ile borcunun 630.501,52 TL'ye ulaştığı, vade farkından kaynaklı faturaların toplam tutarının 80.270,11 TL olduğu ve takip konusu yapılmadığı, davalıların ihtarname ile verilen 3 günlük süre sonunda temerrüte düştüğünün kabulü halinde işlemiş faiz miktarının 2.049,13 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat belirtildiği anlaşılmıştır.
Davalı şirketin, taraflar arasında akdedilen 24.12.2015 tarihli Bayilik Sözleşmesi kapsamında toplam 113 adet fatura konusu ürünü teslim almasına rağmen ürün bedeli 629.770,47 TL'yi ödemediği, davacının protesto masrafı 731,05 ve işlemiş faiz 2.049,13 TL olmak üzere takip tarihi itibarıyla davalı şirketten 632.550,65 TL alacak talebinde bulunabileceği, davacının 631.602,07 TL alacağın tahsili için asıl borçlu şirket ve ipotekli taşınmaz malikleri ile ipotekli taşınmazını devreden davalı ... hakkında takibe geçtiği, davacının ipotekli taşınmaz maliklerinden ipotek limitleriyle sınırlı olmak üzere tahsil talebinde bulunabileceği, takip talebine konu ... İli ... İlçesi ... Mahallesi 12 parsel 4 nolu bağımsız bölümde davalı ...adına kayıtlı bağımsız bölümde davacı lehine tesis edilen 1.derece ipotek limiti 125.000 TL, daval... adına kayıtlı ... İli ... İlçesi ..Mahallesi 135 ada 21 parselde kayıtlı 2.kat 4 nolu bağımsız bölümde davacı lehine tesis edilen 1.derece ipotek limiti 125.000 TL, davalı ...'un 1/2 maliki olduğu ... İli ... ilçesi ... Mahallesi 25572 ada 2 parsel 8 nolu bağımsız bölümde davacı lehine tesis edilen 1.derece ipotek limiti 250.000 TL, davalı ...'un 1/2 maliki olduğu ... İli ... ilçesi ... Mahallesi 25572 ada 2 parsel 8 nolu bağımsız bölümde davacı lehine tesis edilen 1.derece ipotek limiti 250.000 TL, tamamı ...'a ait ... İli ... ilçesi ... Mahallesi 25572 ada 2 parsel 8 nolu bağımsız bölümde davacı lehine tesis edilen 2.derece ipotek limiti 250.000 TL ile sınırlı sorumlu olmaları kaydıyla , ipotekli taşınmaz malikleri yönünden ipotek limitleriyle sınırlı olmak üzere takibe itirazlarının iptaline ve ipotek limitleri dikkate alınarak inkar tazminatı belirlenmesine, asıl borçlu yönünden itirazın iptaline ve takibin talepnamedeki koşullarda devamına dair hüküm tesis etmek gerekmiş, davalılardan ...'un takip tarihi itibarıyla ... İli ... ilçesi .... Mahallesi 25572 ada 2 parsel 8 nolu bağımsız bölüm maliki olmadığı, taşınmazın takip tarihinden önce 03.09.2010 tarihinde davalı ...'a devredilmiş olduğu ve ...'un işbu davada taraf olduğu , davalı davalı ...'a husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmakla...yönünden davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının Davalı ...'a yönelik davasının USULDEN REDDİNE,
2-Davalı ... Şirketinin ... 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine itirazının İPTALİNE ve takibin talepnamedeki koşullarda DEVAMINA,
Davalılar ..., ..., ...'un ... 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının KISMEN İPTALİNE,
Davacının, ... Şirketinden olan 630.501,52 TL asıl alacak tutarının tahsili amacıyla davalı ... yönünden 125.000 TL ipotek limiti aşılmamak üzere, davalı ... yönünden ipotek limiti 125.000 TL aşılmamak üzere, davalı ... yönünden (1.derece ipotek limiti 500.000 TL ile 2.derece ipotek limiti 250.000 TL olmak üzere) ipotek limiti 750.000 TL aşılmamak üzere davalıların ... 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takibine itirazlarının iptaline ve takibin 630.501,52 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık 19,50 oranında avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
Alacak likit ve itiraz haksız olduğundan alacağın %20'si oranında 126.320,41 TL inkar tazminatının davalılar (davalı ... 25.000 TL, ... 25.000 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ..., ..., ... ve ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesine göre tahsili gereken harç 43.144,74 TL olduğundan, peşin yatırılan 7.628,18 TL harcın mahsubu ile bakiye 35.516,56 TL'nin davalılar (davalı ... 8.538,75 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla, ... 8.538,75 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ..., ..., ... ve ... Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılıp mahsubuna karar verilen harç tutarı 7.628,18 TL'nin davalılar ... Şirketi ve ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 548,05 TL, bilirkişi masrafı 7.750,00 TL olmak üzere toplam 8.298,05 TL yargılama giderinin davalılar (davalı ... 1.642,26 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... 1.642,26 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ..., ..., ... ve ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davalılar ..., ..., ... ve ... Şirketi'nden tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 94.424,29 TL vekalet ücretinin davalılar (... 20.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla, davalı ... 20.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) ..., ..., ... ve ... Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalılar ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre reddedilen kısım yönünden hesap ve takdir edilen 76.924,29 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalılara verilmesine,
9-Davalı Tülin Şenkul kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT göre hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp bu davalıya verilmesine,
10-Gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 25/04/2024

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP