DIYARBAKIR ASLIYE TICARET MAHKEMESI

T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/07/2023
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili, .............ilinin ............. ilçesi ............ Mahallesinde bulunan ............ ve ............. Köyleri Taşıma Kooperatifine ait şantiye alanında elektrik malzemelerini muhafaza etmekte iken ........... tarihinde şantiye alanında hırsızlık meydana gelmiştir. Yaşanan hırsızlık neticesinde müvekkil şirkete ait 11 adet makaraya sarılı iletken kablonun çalındığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin oluşan işbu zararı ve zararın poliçe kapsamında olması hasebiyle davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, başvurunun reddine dair karar verildiğini, ............ tarihinde müvekkil şirkete ait elektrik malzemelerinin çalınması sebebiyle oluşan zarar sigorta teminat kapsamında olduğundan oluşan zararın HMK md. 107 gereği belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL'sinin rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ve güncel kur farkı ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini
Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Konunun hasar poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığını, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, poliçede muafiyet notu mevcut olup, tenzili muafiyet tutarını aşan hasarlarda müvekkilinin sorumluluğu doğacağını, davacı yanın taleplerinin sigorta teminatı içinde olup olmadığı tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin faiz ödeme borcunun olmadığını, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddi gerektiğini beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile yapılan sigortada sigortalının ................ Ltd.Şti olduğu,................ tarihlerini kapsayan ............ poliçe numaralı ve .............. - ............... tarihleri arasında geçerli "Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi" düzenlenmiş olup, poliçede hırsızlık teminat kapsamında olup montaj teminat limiti işbu poliçede..............-TL olarak belirlenmiştir.
2-............Cumhuriyet Başsavcılığının ........... soruşturma sayılı dosyası; ............... Ltd.Şti'nin Bünyan ilçesinde..............Mahallesinde bulunan şantiye alanından 11 adet alüminyum elektrik teli sarılı makaraların çalışması olayanı ilişkin başlatılan soruşturma kapsamında yapılan tüm araştırmalara rağmen şüpheli/şüphelilerin açık kimliklerinin tespit edilemediği, daimi arama bürosuna kaydedildiği anlaşılmıştır.
3-Mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan ............ tarihli raporda özetle; Söz konusu hırsızlık olayında; işverenin çalışma ortamının özellikleri ve yapılan işin gereklerine uygun önlemleri ve gerekli güvenlik tedbirlerini yeterince almamış ve işyerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda aktif ve yeterli bir iş organizasyonunu sağlayamamış olduğu, işveren firma iş yerindeki çalışma alanları ve iş pozisyonlarına göre mevcut ve muhtemel durumları içeren risk değerlendirmesini yapmamış ya da yaptırmadığı, işveren bu şekilde çalışma ortamında alınması gereken proaktif önlemleri belirlememiş ve bu konuda gerekli iyileştirmeleri yeterince sağlayamadığı, ayrıca işveren, çalışanlarına sadece yaptıkları işi öğretmek ile yetinmeyip, öğretilmiş olan güvenlik tedbirlerinin çalışma esnasında uygulanmasını sağlamak, alınan tedbirlere uyulup uyulmadığı hususlarında gerekli kontrol ve denetlemek görevini de yerine getirmesi gerektiğini, ayrıca söz konusu bir makaronun yaklaşık ağırlığının 500 kg olması, şirket şantiye şefinin ifadesinden toplam 11 adet makaronun taşınması için geçen sürenin 3-4 saat kadar olması, şantiye alanında kameranın ve aydınlatma sisteminin bulunmaması, şantiye alanının etrafının tel örgü kafes, çit, duvar vb malzeme ile kapatılmaması, şantiye alanının sadece ön cephesinde duvar bulunması, şantiye içine tek bir giriş noktasından kontrollü şekilde girilmemesi ve 24 saat esasına dayalı olarak vardiya usulü bekçi çalıştırılmaması hususları dikkate alındığında; Davacı firmanın olayın meydana gelmesinde gerekli iş organizasyonun sağlayamadığı, iş yeri ortamında aktif ve etkin bir denetim sistemi kuramadığının anlaşıldığını, Yukarıda Değerlendirme ve Analiz başlığı altında açıklanan sebeplere istinaden davalı firma ............... Şti.' nin söz konusu hırsızlık olayında sorumluluğunun, ihmallerinin ve eksikliklerinin bulunduğu, Toplam hasar miktarının %18 KDV hariç 225.000TL olduğu.............. Şti.' nin hazırlamış olduğu............... tarih ve................... rapor nolu Ekspertiz Raporundaki tespitlere iştirak edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
4-Mahkememizce bilirkişi heyetinden aldırılan ............ tarihli raporda özetle; ilgili sigorta kapsamında hırsızlık teminatının bulunduğu, ilgili poliçe kapsamında "Yangın/Hırsızlık/Test Devresi-Yatay-Dikay Taşıma Hasarlarında- Hasarın %10'u Asgari ........... USD tenzili muafiyet" uygulanacaktır yazdığı, riziko tarihindeki Dolar/TL döviz kuru ............. dikkate alındığında.............. TL muafiyet sonras............ TL hasar hesaplandığı ve ilgili poliçede Özel şartlar başlığında; "9) Hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün;- Kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek,- Öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle,- Araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma suretiyle girilerek,- Sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak, yapılması halinde meydana gelecek hasarlar teminat altına alınmıştır. - Açıkta bulunan muhteviyat için 24 saat bekçi bulundurulması ve etrafının kifayet edecek halde kapatılmış / çevrelenmiş olması ön şarttır." şeklinde değerlendirmelere yer vermiş oldukları anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı kül halinde değerlendirildiğinde;
Dava, "Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi" kapsamında hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında sigorta poliçesi akdedildiği konusunda bir ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın; davacının iş yaptığı yerde ......... tarihinde meydana gelen hırsızlık nedeni ile çalınan malzemelerin bedelini, sigorta sözleşmesi kapsamında talep edip edemeyeceği teminat kapsamında kalıp kalmadığı, kalıyor ise miktarının belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.,
Dava şartları incelemesinde davalı vekili her ne kadar davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini bu sebeple usulden red isteminde bulunduğunu belirtmiş ise de , güncel içtihatlar dikkate alındığında davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceği anlaşılmakla usulden ret isteminin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İlk itirazlar incelendiğinde davalı vekili her ne kadar yetki itirazında bulunmuş ise de, HMK md.16 gereğince davanın zarar görenin yerleşim yerinde de açılabileceği anlaşılmakla ve davacının yerleşim yerinin Diyarbakır yetki sınırları dahilinde kaldığı anlaşılmakla, yetki itirazının reddine karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davalı ............. Ltd. Şti. Adına ................. poliçe numaralı ve ..............tarihleri arasında geçerli "Montaj Tüm Riskler Sigorta Poliçesi" bulunmakta olup, poliçede hırsızlık teminat kapsamında olup montaj teminat limiti işbu poliçede ............-TL olarak belirlenmiştir.
Davaya konu sigortalı yerde meydana gelen "hırsızlık" hasarına ilişkin olarak Sigorta Şirketi tarafından ekspertiz çalışması yapılmış ve akabinde .............tarihli kati ekspertiz raporu tanzim edilmiş olup, rapora göre poliçe özel şartları çerçevesinde ön şart sağlanamadığından teminat kapsamı dışında kaldığı belirtilmiştir.
Mahkememizce sigortalının bulunduğu işyeri .......... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak bir sigorta eksper uzmanı bilirkişi, bir güvenlik konusunda uzman bilirkişi ve bir sigorta bilirkişisinden oluşacak heyete dosya tevdi edilmiş, dava konusu olay hakkında dosya içerisindeki belgeler hırsızlık olayına ilişkin soruştuma dosyası, eksper raporları ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak davacı şirketin kusur tespiti ve kusuru var ise poliçe kapsamında ne kadarlık kısmı ile davalının sorumlu olduğu, maddi tazminat kalemlerini davalı şirketten isteyip isteyemeyeceği hususunda rapor tanzim edilmesinin istenilmiştir.
Alınan kök rapor ve ek rapor incelendiğinde; söz konusu hırsızlık olayında; işverenin çalışma ortamının özellikleri ve yapılan işin gereklerine uygun önlemleri ve gerekli güvenlik tedbirlerini yeterince almamış ve işyerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda aktif ve yeterli bir iş organizasyonunu sağlayamamış, risk değerlendirmesini yaptırmamış olup alınması gereken proaktif önlemleri belirlememiş ve güvenlik tedbirlerinin çalışma esnasında uygulanmasını sağlamak, alınan tedbirlere uyulup uyulmadığı hususlarında gerekli kontrol ve denetlemek görevini de yerine getirmemiş olup; . şantiye alanında kameranın ve aydınlatma sisteminin bulunmaması, şantiye alanının etrafının tel örgü kafes, çit, duvar vb malzeme ile kapatılmaması, şantiye alanının sadece ön cephesinde duvar bulunması, şantiye içine tek bir giriş noktasından kontrollü şekilde girilmemesi ve 24 saat esasına dayalı olarak vardiya usulü bekçi çalıştırılmaması nedeni ile ihmalinin bulunduğu belirtilmiştir.
Alınan bilirkişi raporu, jandarma tutanakları, fotoğraflar ve dosyada bulunan diğer bilgi ve belgeler dikkate alındığında poliçe özel Şartlar uyarınca, hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün; kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek, öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanma veya tehditle, araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma suretiyle girilerek, sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak, yapılması halinde meydana gelecek hasarlar teminat altına alınmış olup; açıkta bulunan muhteviyat için 24 saat bekçi bulundurulması ve etrafının kifayet edecek halde kapatılmış / çevrelenmiş olması ön şart olarak düzenlenmiştir. Hırsızlığın meydana geldiği yerde etrafın duvar, çit gibi malzemeler ile kapatılmamış olduğu, kilidin bulunmadığı, aydınlatma veya kamera sisteminin mevcut olmadığı, bekçi çalıştırması gibi bir durum mevcut olmayıp; poliçe özel şartlarının mevcut olmadığı anlaşılmaktadır. Davaya konu hasarın Hırsızlık Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları çerçevesinde teminat kapsamı haricinde olduğu kanaat edilmekle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL peşin alınan harçtan peşin yatan 269,85TL harcın mahsubu ile 269,85TL bakiye harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
6- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.. .

Katip Hakim