DIYARBAKIR ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 17/01/2023
KARAR TARİHİ : 13/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili, ççççç tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve dava dışı sürücü ....'in sevk ve idaresinde ... plaka sayılı aracın Diyarbakır .... Karayolunda müvekkilinin oğlu .....'e çarpması sonucu vefat ettiğini, sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alınamadığını, müteveffanın kaza tarihinde hayvancılık işiyle uğraştığını ve aylık kazancının ... TL olduğunu ileri sürerek fazlası saklı şimdilik ... TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsilini istemiş, ... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu .. TL'na yükselterek bu bedele haksız fiil tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, müteveffa .....'in vefatı nedeniyle eş ve çocukları tarafından destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin Ergani 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... E. (Bozmadan sonra .... E.) sayılı dosyası üzerinden açılan dava sonucu eş ve çocuklar lehine ... TL maddi tazminata hükmedildiğini, Diyarbakır İcra Dairesi .... E. sayılı dosyasına bu tutarın ferileriyle ödendiğini, davanın derdest olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur durumunun tespitinin gerektiğini, davacının destekten yoksun kaldığını ispatlaması gerektiğini, 1,65 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini ve temerrüdün gerçekleşmediğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davacı vekili tarafından dava açılmadan önce sigortaya başvuru yapıldığına dair belgeler sunulmuş, Ergani 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası ile Ergani 2. Asliye Ceza Mahkemesinin .... esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle müteveffanın hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, tazminat hesabı yönünden bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının oğlu....'in vefatından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Kullanım şekli hususi otomobil vasfında olan ... plaka sayılı aracın ..... tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede ölüm ve sakatlanma halinde kişi başı maddi tazminat üst limitinin .. TL olarak belirlendiği, ... tarihinde davalı sigortalı ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresinde Diyarbakır Ergani Karayolunda seyir halinde iken müteveffa ...'in yanındaki 11 küçükbaş hayvan ile karşıdan karşıya geçtiği esnada küçükbaş hayvanlara ve müteveffa ...'e çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği, kaza sonrası müteveffa ...'in önce Ergani Devlet Hastanesine, oradan da Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesine götürüldüğü ve ... tarihinde vefat ettiği, ölü muayene ve otopsi tutanağına göre, ölüm nedeninin genel beden travmasına bağlı iç organ yaralanması ve iç kanama olduğu, kaza nedeniyle taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan sürücü ... hakkında yürütülen sonuşturma sonucu iddianame düzenlendiği, yapılan yargılama sonucu Ergani 2. Asliye Ceza Mahkemesinin...E.-... K. Sayılı ilamı ile, sürücü ....in taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, ilgili karara yapılan itiraz üzerine itirazın kaldırılmasına karar verildiği ve kararın ... tarihinde kesinleştiği, müteveffa ....'in vefatı nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
Dosya içerisinde yer alan nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden, davacı ....'in müteveffa ...'in annesi olduğu, müteveffanın 18.04.2015 tarihinde vefat ettiği, müteveffanın vefatı anında babasının ölü olduğu, sağ olarak eşi ...., çocukları ...., . . ..., .. .., .. .. ve . ... bulunduğu anlaşılmaktadır.
Müteveffanın eş ve çocukları tarafından daha önceden Ergani 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucu Ergani Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.10.2018 tarih ve ... E.-... K. sayılı ilamı ile; trafik bilirkişisinden ve İstanbul Adli Tıp Kurumundan alınan ve kazanın meydana gelmesinde müteveffa ...'in %70 oranında, davalı sigortalı araç sürücüsü .....'in ise %30 onarında kusurlu olduğuna ilişkin mütalaa verilen bilirkişi raporları ile bu kusur oranı üzerinden tazminat hesabı yapılan bilirkişi raporu hükme esas alınarak; . .. yönünden 82.025,96 TL, müteveffanın kızı . .. yönünden .. TL, . . .. yönünden . TL, . .. yönünden .. TL, . .. yönünden .. TL ve ... . yönünden .. TL destekten yoksun kalma tazminatı ile . TL cenaze ve defin gideri yönünden davanın kabulüne karar verildiği,
Karara karşı davalı sigorta şirketi tarafından istinaf yasa yoluna başvuru yapıldığı, yapılan istinaf incelemesi sonucu Gaziantep 17. Hukuk Dairesinin . tarih ve ... E.-.... K. sayılı ilamı ile; mahkemece hükme esas alınan ... tarihli aktüerya hesap raporunda, murisin eşi ve beş çocuğu için hesaplama yapıldığı, Uyap sisteminden çıkarılan murise ait aile nüfus kayıt tablosunda murisini annesi .... doğumlu ....'in halen sağ olduğu, anne payının ayrılması gerekirken hesap raporunda bu hususun dikkate alınmamasının isabetsiz olduğu ve Ergani Ziraat Odası Başkanlığından gelen.... tarihli yazıda 6 aylık çalışma döneminde 2.000,00 TL aldıkları belirtilmiş olmakla, yılın tamamı göz önüne alındığında murisin gelirinin asgari ücret olarak kabulünün gerektiği, ancak 10/08/2018 tarihli denetime elverişsiz olan hesap bilirkişi raporunda asgari ücretin üzerinde hesaplama yapılması isabetsiz olduğu ( raporun tanzim edildiği tarih itibariyle, asgari ücret net ... TL, brüt olarak ... TL'dir.), hesap tarihi itibariyle güncel olan asgari ücretin esas alınması gerektiği ve belirtilen her iki hususa ilişkin ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesinin kararının kaldırıldığı,
İstinaf mahkemesinin kaldırma kararı sonrası dosyasın Ergani 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esasını aldığı ve mahkemece ... tarihli kararla ... tarihinde Diyarbakır İlinde Asliye Ticari Mahkemesinin faaliyete geçtiği gerekçesiyle mahkememiz görevsizlik kararı verildiği, gerekçeli karar tebliğe çıkartılmadığından mahkememiz karar tarihi itibarıyle de kesinleşme işleminin yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Elde ki davada ise, müteveffa ...'in annesi olan davacı tarafından destekten yoksun kalma tazminatı isteminde bulunulmuştur.
6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, Ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.
Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.
Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, destek payları doğru belirlenerek, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış/sağlayacak olduğu yardımın miktarı da doğru şekilde hesaplanmalıdır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş ve çocuklar ile anne - babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, anne ve babaya 1’er pay ayrılarak, böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile anne ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Anne ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, anne ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır. (Ankara BAM 4. HD.'nin 02.06.2023 tarih ve 2021/121 E.-2023/374 K.sayılı ilamı)
Somut olayda, müteveffa ...'in davacı anneye desteğinin karine olarak kabul edilmesi ve ölenin desteğine dair aksi yönde ispata yarar bilgi ve belgenin dosyada yer almaması nedeni ile davacı annenin de destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü gerekir.
Kusura ilişkin olarak; gerek ceza yargılamasında dava dışı sigortalı araç sürücüsü ....'in kazanın meydana gelmesinde kusurlu kabul edilerek hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin mahkumiyet hükmü kurulması, gerek Ergani 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama esnasında trafik bilirkişisinden ve İstanbul Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporlarında müteveffanın %70, sigortalı araç sürücüsü %30 oranında kusurlu kabul edilerek karar verilmiş olması, karara karşı davalı sigorta şirketi tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf mahkemesince davacı anne payının ayrılmaması ve müteveffanın geliri asgari ücret kabul edilerek güncel asgari ücret üzerinden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın kaldırılmış olması hususları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, müteveffanın kazanın meydana gelmesinde %70 oranında dava dışı sigortalı araç sürücüsünün ise %30 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Dosya kapsamında davacının destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için birikişi raporu alınmıştır. Bu kapsamda, güncel asgari ücret üzerinden, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant tekniği esas alınarak ve müteveffanın eşi ve çocukları da hesaplamaya dahil edilerek poliçe kapsamında garameten paylaşım yapılarak yapılan hesaplama sonucu, davacı anne için garameten paylaşıma göre poliçe limitine isabet eden miktar ... TL olarak hesaplanmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş, bu kapsamda garameten paylaşıma göre davacı annenin davalı sigorta şirketinden talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatı mikatır ... TL kabul edilerek bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş, kabul edilen bu miktara, dava dilekçesinde talep edilen ... TL yönünden faiz talebinde bulunulmadığı anlaşılmakla .. TL yönünden faize hükmedilmemiş, bedel artırım dilekçesi ile talep edilen miktar yönünden, bedel arttırım tarihinden itibaren ve davalı sigortalı aracın kullanım amacının hususi olması nedeniyle yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, ... TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, bu bedelin ... TL'lik kısmına .... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ... TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan .. TL peşin harç ile sonradan yatırılan ... TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan .. TL başvuru harcı ve ... TL peşin harç ile sonradan tamamlama harcı olarak yatırılan ... TL'nın toplamı olan .. TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından ... TL tebligat ve posta masrafı ile ... TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan .... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen .. TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne, davalı tarafın yokluğunda, karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim