DIYARBAKIR ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 19/06/2023
KARAR TARİHİ : 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sürücüsü ... (T.C. ...) ... plakalı araç ile ... tarihinde Diyarbakır ili,... ilçesi mevkiinde park ettiği yerden çıkış yapmak istediği esnada aracının sol ön kısımları ile aynı istikamette seyir halinde olan müvekkilime ait ... plakalı aracına çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazaya sebebiyet veren davalı kaza tespit tutanağı ve eksper raporundan da anlaşılacağı üzere %50 kusurlu bulunduğunu, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketinin merkez adresine ..... tarihinde başvuru yapılması sonucu taraflarına ... TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin neye göre belirlendiğini bilmediklerini, bu konuda sigorta şirketi taraflarına herhangi bir açıklama yapmadıklarını araçta oluşan değer kaybı için bu rakamın çok düşük olduğunu, davanın kabulü ile, yapılacak yargılama ve toplanacak delillerle araçtaki değer kaybının belirlenmesinden sonra, değer kaybının poliçede belirtilen miktarla sınırlı olmak üzere davalı ... Katılım Sigorta Şirketi'nden ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin ... numaralı hasar dosyası açılmış ve işbu dosyadan ... tarihinde ...-tl değer kaybına ilişkin, ....-tl araç hasarına ilişkin ödeme yapıldığını, mahkememizin yetkili olmadığını ve yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, davacının davasının ispatı halinde; müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasını, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı;.... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında .... sürücü ... aracı park halinde iken kendi şeridinde iken, ... plakalı kırmızı renkli ... Clio marka araç kavşaktan çıkınca orta şeritten en sağ şeride geçerken aracının sol ön tarafına vurduğunu, ... plakalı araç sürücüsü ... düz kavşaktan caddeyi takiben giderken sağda ikinci sırada duran ... plakalı araç sinyal vermeden sola doğru birden çıkış yaptığını, kendi aracının arka sağ kapı kısmına çarpması sonucu kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan ... plaka sayılı araç malikinin ....'a olduğu.... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve araç başına maddi zarar limitinin .... olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ...'a ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtları Türkiye Noterler Birliği ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davalı sigorta şirketinin merkez adresine ... tarihinde başvuru yapılması sonucu taraflarına ... TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
5-18/07/2023 Tarihli Trafik bilirkişisinden alınan kusur raporu: 16/04/2023 tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında ... sürücü ... aracı park halinde iken kendi şeridinde iken, ... plakalı kırmızı renkli Renault Clio marka araç kavşaktan çıkınca orta şeritten en sağ şeride geçerken aracının sol ön tarafına vurduğunu, ... plakalı araç sürücüsü ... düz kavşaktan caddeyi takiben giderken sağda ikinci sırada duran ... plakalı araç sinyal vermeden sola doğru birden çıkış yaptığını, kendi aracının arka sağ kapı kısmına çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, ... plakalı araç sürücü ...'un 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 67.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 137.maddesinde yer alan açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada % 50 ( YÜZDE ELLİ) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücü ...'un ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları trafik yönetmeliğinin 94.maddesinde yer alan açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada % 50 (YÜZDE ELLİ) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.
6-27/08/2023 Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi raporu: Bilirkişi .... tarafından tespiti istenen aracın; ... plaka sayılı, KIRMIZI renginde CLIO tipinde RENAULT marka, .. model, .... şasi numaralı, .... Motor numaralı ... Kilometrede HUSUSİ olduğu, dava konusu aracın ... tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasarın onarımı için ,... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit Marşbiyelli sağ arka çamurluk, sağ arka kapı ve sağ arka çamurluk davlumbazı parçalarında onarım işlemi yapıldığı, toplam 3 adet parça için eksperlik çalışması yapıldığı ve eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu kanaatine varıldığı, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ... hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, ... kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta .... TL değer kaybının oluşacağı belirtilmiştir.
7- Davacı vekilinin ... Tarihli değer artırım dilekçesi: Mahkememiz dosyasına ibraz edilen ... tarihli raporla müvekkiline ait aracın ... TL değer kaybına uğradığı kanaatine ulaşıldığı, kusur oranı %50 olduğundan .. TL den sigorta şirketi tarafından ... Tl ödeme yapıldığından ... Tl üzerinden ıslah ettiklerini, fazlaya ilişkin talep, dava ve talepleri ıslah etme hakları saklı tutmak suretiyle şimdilik 100,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsili talep edilmiş olduğu, bu sebeplerle fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile, davalı aleyhine yapılan başvuruda talep ettikleri araç değer kaybı ödemesi için 100,00 TL olan taleplerini ... TL artırarak ... TL olarak arttırmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı talebine dayalı maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun .... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, ... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 16/04/2023 tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'un ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56.maddesinde ve Karayolları trafik yönetmeliğinin 94.maddesinde yer alan açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu ve meydana gelen kazada % 50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi dosyadaki kusur raporuna süresinde sunulan bir itirazın da bulunmadığı, 18/07/2023 tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, kaza nedeniyle davacı aracında 26.660,00 TL değer kaybı olacağı belirlenen bu bedellerden davacının kusur oranı oranlandığında kalan tutarı davalılardan talep edebileceği anlaşılmakla kusur oranı tenzil edildiğinde bu tutarın, değer kaybı talebi için ... olduğu, davalı sigorta şirketinin değer kaybı için ... TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, yapılan ödeme mahsup edildiğinde kalan miktarın .... TL olduğu, kazanın sigorta poliçesi tarihleri arasında gerçekleştiği ve poliçe teminat kapsamında sorumlu olduğu değerlendirilebileceğinden davanın kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı sigorta şirketine yapılan başvuruyu takip eden 8. İş gününün .... tarihine isabet ettiği dolayısı ile de bu tarih tarihi itibariyle temerrüde düştüğü bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği anlaşılmakla dava ve ıslah dilekçesi gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE , ... TL nin ..... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen ... üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan .. TL harcın ve ... tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 164,3‬0 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç, .. başvuru harcı ve .. tamamlama harcı olmak üzere toplam ... harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, dosya masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam ... yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan ... TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan ...-TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim