DIYARBAKIR ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :

DAVALILAR :

VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/06/2023
KARAR TARİHİ : 30/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç ile Davalı ...adına kayıtlı ...plakalı araç arasında ...günü maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonrasında müvekkilimize ait araçta yüksek miktarda maddi hasar meydana gelmiş olduğunu, sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde ...TL ödeme yapıldığını, davanın kabulünü, değer kaybı yönünden HMK 107 Maddesi kapsamında bilirkişi marifeti ile tespit edilerek sonradan artırılmak üzere 100,00 TL Belirsiz alacak davasının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı Davalı ...A.Ş. ve ...Sigorta A.Ş poliçe rizikoları limitleri dahilinde, davalı ...ile ...' den müştereken ve müteselsilen tahsilini, Araç Mahrumiyet Bedeli yönünden davamızın ilk aşamada HMK 107 Maddesi kapsamında bilirkişi marifeti ile tespit edilerek sonradan artırılmak üzere ...TL Belirsiz Alacak davasının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalı ...ile davalı ...müştereken ve müteselsilen, tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri yetkili olduğunu, davacı tarafın değer kaybı talebi yeni trafik sigortası genel şartları uyarınca teminat dışıdır. aleyhimize açılan davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın kasko sigortacısı ...Sigorta A.Ş'ye ...tarihinde ...-tl ve ...-tl hasar bedeli ödendiğini ve yine ...tarihinde davacıya ...-tl ödenmiş olduğunu müvekkili şirketin bakiye sorumluluğu bulunmadığından müvekkil şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini, müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket’in sorumluluğu sigortalımızın kusuru oranında olduğunu, en doğru ve geçerli tespitin yapılabilmesi için hem Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmekte olduğunu, aracın kullanılmadığı süre zarfındaki maddi kayıplar dolaylı zarar olup, trafik sigortası teminatı kapsamında olmadığını, Kasko İ.M.M klozu trafik sigortasının devamı niteliğinde olup aynı kural ve esaslara tabi olduğundan araç mahrumiyet bedelinden müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, kusura ve davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararının tespitine ilişkin bilirkişi incelemesi (sigortalı araç sürücüsünün dava konusu olaydaki kusurunun belirlenmesi ve objektif kriterler ile araçtaki değer kaybının tespiti açısından) talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı;...günü saat ...sıralarında, ...kullandığı ...plakalı aracı ile seyir halinde iken kullandığı aracın ön kısımlarıyla, aynı istikamete yakın ilerisinde seyreden ...kullandığı ...plakalı ...marka/model otomobilin arka kısımlarına çarptığı, I. çarpışmanın etkisiyle ötelenen ...plakalı aracında ön kısımları temaslı, önü sıra seyreden ...kullandığı ...plakalı ...marka otomobilin arka kısımlarına çarpmasıyla trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı ...sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ...tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin ...olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ...sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ...tarihlerini kapsayan İMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin rayiç değer ilr sınırlandırılmış olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ...plaka sayılı aracın ...ait olduğu ve kazaya karışan ...plaka sayılı araç malikinin ...olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya ...tarihinde davacıya ...-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi vekilinin davacı kasko sigorta şirketine ise rücuen tazminat açıklaması ile ...tarihinde ...ve ...TL ödeme yapmış olduğu anlaşılmıştır.
5-...Tarihli trafik bilirkişisinden alınan kusur raporu: ...günü saat ...sıralarında, ...kullandığı ...plakalı ...marka kamyonet tipi araç ile orta refüj ile bölünmüş Ş.urfa Bulvarında, iki şeritli yan yolda (D:...kod no'lu Diyarbakır Devlet Yolu) sol şeritte seyir halindedir. ...isimli işletme önüne geldiğinde, yakın ilerisinde seyreden araçların trafik akım yoğunluğu nedeniyle yavaşladığı sırada, kullandığı aracın ön kısımlarıyla, aynı istikamete yakın ilerisinde seyreden ...kullandığı ...plakalı ...marka/model otomobilin arka kısımlarına çarptığı, I. çarpışmanın etkisiyle ötelenen ...plakalı aracında ön kısımları temaslı, önü sıra seyreden ...kullandığı ...plakalı ...marka otomobilin arka kısımlarına çarpmasıyla meydana gelen trafik kazasında Kazalı/Davalı ...'in (sürücü/...): %100) oranında “KUSURLU” olduğu, Davalı ...(Malik/...): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85. Maddesi kapsamında kazalı/sürücü ...ile birlikte “Müştereken Sorumlu” olduğu, Davalı ...Anonim Şirketi'nin: ...plakalı aracı kullanan sürücü ( ...) atfedilen (%100) kusur oranında sorumlu olduğu , Davalı ...Anonim Şirketi' yönünden uzmanlık alanı olmadığından değerlendirme yapılmadığı, kazalı ...(Sürücü/...): Yukarıda sayılan hususlar kapsamında “KUSURSUZ” olduğu, Davacı ...(Malik/...): 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85. Maddesi kapsamında kazalı/sürücü ...kusur atfedilmediğinden “Sorumlu Olmadığı”, Kazalı ...(Sürücü/...): Yukarıda sayılan hususlar kapsamında “KUSURSUZ” olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
6-...tarihli Makine Mühendisi raporu; Bilirkişi ...tarafından tespiti istenen aracın; söz konusu araca ait dosya üzerinde yapılan incelemede, tespiti istenen aracın; ...plaka sayılı, BEYAZ renginde ...tipinde ...marka, ...model, ...şasi numaralı ...Kilometrede HUSUSİ olduğu dosyadaki belgeler incelenerek anlaşmış ve aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiş olduğu, araç ve dosya incelemeleri neticesinde; Dava konusu aracın ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için ...ve ...tarihli ekspertiz raporları referans alınarak tespit edilen; arka tampon spoyleri, arka tampon, ön emniyet kemer tokaları, arka panel, çamurluk havalandırma ızgarası, hava yastığı kontrol ünitesi, sol stop, sol far, panel kuşak sacı, tampon demiri, braketler, hava yastığı tetikleyici, Bagaj Kapağı, bağlantı ve montaj parçalarının DEĞİŞTİĞİ, ön tampon, sağ far, bagaj iç kaplaması, ön panel ve havuz sacı, parçalarının ise ONARIM işlemleri yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, ...kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay ...Hukuk dairesi ...E. ...K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta ...TL değer kaybının oluştuğu ve sigorta kuruluşu tarafından ...tarihinde ...tenzil edildiğinde (...TL – ...TL) = ...TL bakiye değer kaybı miktarının ödenmesi gerekeceği, aracın onarımda kaldığı süre zarfında 43 gün araç mahrumiyetinin oluştuğu ve araç mahrumiyeti bedelinin (...x ...)= ...TL olduğunu anlaşılmıştır.
7-Davacı vekilinin ...Tarihli değer artırım dilekçesi: ...TL talep edilmiş olan araç mahrumiyeti bedelinin ...TL arttırılması ile ...TL, ...TL talep edilmiş olan araç değer kaybının ...TL arttırılması ile ...TL' ye çıkarıldığı anlaşılmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun ...tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ile ikame araç bedeli istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, ...tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekilinin yetki ilk itirazı incelendiğinde; davacı vekilinin davaya konu talebi incelendiğinde davasını trafik kazası kaynaklı tazminat davası olarak açmış olduğu, HMK 16. maddesinde :''Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.'' şeklinde düzenlenilmiş olup, somut dosyada kazanın gerçekleştiği ve davacının yerleşim yeri Diyarbakır olmakla, davalı vekilinin İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazı yerinde görülmememiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere davalı sürücü ...güvenli takip mesafesi bırakmaksızın davacı idaresinde bulunan araca arkadan çarparak gerçekleşen kazada davalı ...KTK md.56/c, 84/d ve karayolları trafik yönetmeliği 157/a,4 gereğince tam kusurlu olduğu, davacıya ise kusur izafe edilecek herhangi bir eylemin bulunmadığına kanaat getirilmiş olduğu; olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği, davalı yanca yapılan itirazın yerinde bulunmadığı, ...Tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, mahkememizce makine mühendisinden yukarıdaki yargıtay içtihatlarına uygun rapor alındığı ve alınan ...tarihli rapora göre de kaza nedeniyle davacı aracında ...değer kaybı olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana ...TL değer kaybı nedeni ile ödeme yapıldığı, ayrıca davalı sigorta şirketince davacı kasko şirketine ...TL ve ...TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin toplamının sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında ...teminat limitinin tüketilmiş olduğu anlaşılmakla davanın sigorta şirketi yönünden teminat limiti tüketildiğinden reddine karar verilmiştir. Davalı ...Sigorta şirketinin davalıya ait ...olakalı aracın İMM sigorta şirketi kapsamında sigortalayan sigorta şirketi olduğu ve davalı ZMM sigorta şirketinin teminat limitinin üstünde kalan tutar bakımından sorumlu olduğu anlaşılmakla; bilirkişi tarafından hesap edilen ...den yapılan ...lik ödeme mahsup edildiğinde ...den sigorta sözleşmesi hükümleri uyarınca sorumlu olduğu anlaşılmakla talebin kabulüne karar verilmiştir. Aracın onarımda kaldığı süre zarfında 43 gün araç mahrumiyetinin oluştuğu ve araç mahrumiyeti bedelinin (...x ...)= ...TL olduğu alınan rapor ile sabit olmakla ve davalı ...ile ...bu tutardan haksız fiil hükümlerince sorumlu olduğu anlaşılmakla bu talep bakımından da davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı ...ile ...haksız fiil tarihinde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise ...'ye isabet ettiği, davalı ...Sigorta şirketi bakımından ise başvuru evrakının sunulmadığı bu nedenle dava tarihi olan ...tarihinden itibaren faiz isteyebileceği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kısmen kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Mahkememizin ...tarihli kısa kararında her ne kadar istinaf kanun yolu açık verilmiş ise de her bir davalı bakımından hükmedilen tutarın istinaf miktarının altında kaldığı anlaşılmakla bu husus düzeltilerek kanun yolu kapalı, kesin olarak karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
a) Değer kaybı talebi bakımından; ...tarihinden itibaren işletecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Sigortadan alınarak davacıya verilmesine,
b) Davalı ...Sigorta bakımından açılan davanın teminat limiti tükenmiş olduğundan reddine,
2-) Araç mahrumiyet bedeli bakımından; ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...ile davalı ...alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.264,97 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL harcın ve 735,00TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 2.350,07‬TL bedelden 1.186,90TL harcın davalı ...Sigortadan tahsili ile hazineye irad KAYDINA, bakiye kalan 1.163,17‬ TL harcın davalılar ...ile davalı ...müşterek ve mütelsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
4- Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 735,00‬TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 914,9‬0TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 700,75TL, dosya masrafı 28,00TL ve bilirkişi ücreti 2.550TL olmak üzere toplam 3.278,75TL yargılama giderinin 1.655,93TL sinin davalı ...Sigortadan, bakiye kalan 1.622,81 TL sinin ise davalı ...ile davalı ...müşterek ve mütelsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8- Davalı ...sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...sigorta şirketine VERİLMESİNE,
9- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davalı ...sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,
10-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı

Katip Hakim