DIYARBAKIR ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALILAR :

VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/05/2023
KARAR TARİHİ : 06/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu kaza; .... tarihinde saat 08:30 sıralarında sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Bulvarı istikametinden... Caddesi istikametine seyir halinde iken ... Caddesi Kavşağına geldiği esnada kendisine yol ver levhası bulunmasına rağmen geçişine devam ettiğini ve bu esnada aracının ön kısımları ile... Caddesi istikametinden Mezopotomya Bulvarı istikametine ... Caddesi üzerinden seyredip .... Sokak Kavşağına gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön kısımlarına çarpması sonucu kazanın meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu bulunduğunu, müvekkili ... tarafından kaza sonrası ilgili sigorta şirketi olan ... sigortaya mail atılarak gerekli başvuruyu yaptıklarını, fakat sigorta şirketi tazmin talebine kanunda öngörülen 15 günlük yasal süre geçtikten sonra, müvekkile ait araçta meydana gelen zararı karşılamayacak şekilde irtibata geçilmeden kendi kalıp cevaplarıyla cüzi bir miktar üzerinden cevap verildiğini, bu miktarın zararı asla tazmin etmediğini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik müvekkilin aracında meydana gelen 50,00-tl bakiye değer kaybının ve 50,00-TL araç mahrumiyet bedelinin tüm davalılardan müşterek ve müteselsil olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber tahsilini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Tekstil vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddia ve beyanların tamamı gerçek dışı olduğunu, bu iddia ve beyanların hiçbirini kabul etmediklerini, davacı tarafın maddi zararı sigorta şirketince ödenmiş olması itibariyle işbu davanın reddi gerektiğini, buna ilişkin sigorta şirketi tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesindeki bilgi ve belgeleri aynen tekrar etmekle birlikte yapılan değer kaybı ödemesi ile başvuranın zararı karşılanmış olduğunu, fazlaya dair taleplerin reddini, davacı tarafın kusuruna ilişkin iddiasını kabul etmediklerini, davacının davasının ve tüm taleplerinin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının değer kaybına ilişkin zararı karşılandığından işbu tahkim başvurusunun reddi gerektiğini, başvuran tarafın, müvekkili şirkete müracaatı üzerine .... tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin olarak değer kaybı incelemesi yapıldığını ve ....-TL değer kaybı bedeli ödendiğini, dolayısıyla yapılan değer kaybı ödemesi ile başvuranın zararı karşılanmış olup fazlaya dair taleplerin reddini, davanın yetkisiz mahkemede açılmış olmasından dolayı dosyanın İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, müvekkili şirketin yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulmamasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı; .... tarihinde tanzim edilen Trafik kazasına karışan ... plakalı araç sürücüsü... aracı ile ... bulvarı istikametinden baba tahir caddesi istikametine .... Sokaktan seyir halinde iken ... caddesi kavşağına geldiğinde kendisine yol ver levhası bulunmasına rağmen geçişine devam ettiği esnada aracının ön kısımlarıyla dorşin caddesi istikametinden Mezopotamya bulvarı istikametine ... Caddesi üzerinde seyredip .... Sokak kavşağına gelen sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın sol ön çamurluk kısımlarına çarpması sonucu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanını oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü... 2918 sayılı K.T.K nın 57/1-A maddesini ihlal ettiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç malikinin... Gıda Nakliyat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, .... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başı maddi zarar limitinin 86.000TL olduğu anlaşılmaktadır.
3-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın... Gıda Nakliyat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtları Türkiye Noterler Birliği ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.
4-Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya .... ödeme yapıldığı, ... Sigorta A.Ş.'ye ise .... ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
5-... tarih ve .... Tarihli makine bilirkişi kök ve ek raporu: Bilirkişi ... tarafından tespiti istenen aracın; ... plaka sayılı, ... renginde .... ALLURE DYNAMIC 1.5 BLUEHDI 130 EAT8tipinde PEUGEOT marka, ... model, ... şasi numaralı ... Kilometrede HUSUSİ olduğu dosya incelemeleri neticesinde, .... tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur. araçta oluşan hasarın onarımı için ... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; ön tampon iç taşıyıcısı, ön tampon banttı, tampon bakaliti, sol ön çamurluk davlumbazı, sol ön dodik, sol ön kapı izolatörü, sol dikiz ayna braketi, sol ön kapı, emniyet kemeri ve tokası, airbag modülü, sol ön amortisör tablası, amortisör takozu, sol ön taşıyıcı, salıncak, rotil, z rotu, ön panel bağlantısı, jant, lastik, parçalarının değiştiği, ön tampon, sol kapı alt lastiği, sol ön podya, sol ön direk sacı, alt traverst parçalarının ise onarım işlemleri yapıldığı ve toplam 47 parça için ekspertiz işleminin yapıldığı anlaşılmıştır. eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ....tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, ... kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve yargıtay 17. hukuk dairesi 2013/3815 e. 2013/9854 k. sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta .... tl değer kaybının oluştuğu ve davaya konu aracın onarımda kaldığı süre boyunca 19 gün araç mahrumiyetinin oluşacağı ve araç mahrumiyeti bedelinin (19 x ....)= ... tl olacağı belirtilmiştir.
6- Davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu .... T. Trafik bilirkişisinden alınan raporda özetle:.... tarihinde sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken yol ver tabelasının bulunduğu kavşağa geçmek istediği sırada aracın ön kısımları ile ...'in araç sürücüsü olduğu ... plakalı aracın sol ön çamurluğuna çarpması ile trafik kazasının meydana geldiği ve bu kazada 2918 sayılı KTK md 57 ve 109 gereğince tali yoldan gelerek ilk geçiş hakkı vermemesi nedeni ile asli kusurlu(%70 oranında) ; sürücü ...'in ise fren izi dikkate alındığında hızını kavşağa yaklaşırken azaltmaması nedeni ile tali kusurlu (%30 oranında) olduğu belirtilmiştir. Alınan rapor 10/10/2023 tarihli celsede davacı vekiline elden tebliğ edilmiş, süresinde rapora karşı bir itirazda bulunulmadığı anlaşılmakla sunulan kusur raporu hükme esas alınmıştır.
7- Davacı vekilinin ... Tarihli değer artırım dilekçesi: Değer kaybı tazminatına ilişkin .... TL ve araç mahrumiyet bedeli olan ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte tarafımıza ödenmesi yönünde davanın kabulüyle yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin davalı taraflara yükletilmesi şeklinde arttırmıştır.
Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile maddi zararının tahsili davasıdır.
Uyuşmazlık konusunun .... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ile aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedel tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.
Davalı sigorta şirketi vekilinin yetki ilk itirazı incelendiğinde; davacı vekilinin davaya konu talebi incelendiğinde davasını trafik kazası kaynaklı tazminat davası olarak açmış olduğu, HMK 16. maddesinde :''Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.'' şeklinde düzenlenilmiş olup, somut dosyada kazanın gerçekleştiği ve davacının yerleşim yeri Diyarbakır olmakla, davalı vekilinin İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazı yerinde görülmememiştir.
Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .... tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere davalı...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken yol ver tabelasının bulunduğu kavşağa geçmek istediği sırada aracın ön kısımları ile ...'in araç sürücüsü olduğu ... plakalı aracın sol ön çamurluğuna çarpması ile trafik kazasının meydana geldiğinin sabit olduğu ve oluşan bu kazada 2918 sayılı KTK md 57 ve 109 gereğince tali yoldan gelerek ilk geçiş hakkı vermemesi nedeni ile davalının asli kusurlu(%70 oranında) ; sürücü ...'in ise fren izi dikkate alındığında hızını kavşağa yaklaşırken azaltmaması nedeni ile tali kusurlu (%30 oranında) olduğu olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi dosyadaki kusur raporuna süresinde sunulan bir itirazın da bulunmadığı, .... tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, kaza nedeniyle davacı aracında ... TL değer kaybı olacağı, aracın makul onarım süresinin 19 gün olduğu ve ikame araç günlük kiralama bedelinin 800,00TL olarak hesap edilmesi gerektiği böylelikle 15.200TL araç mahrumiyet bedelinin oluştuğu, belirlenen bu bedellerden davacının kusur oranı oranlandığında kalan tutarı davalılardan talep edebileceği anlaşılmakla kusur oranı tenzil edildiğinde bu tutarın, değer kaybı talebi için 59.675TL, araç mahrumiyet bedeli için ise 10.640TL olduğu, davalı sigorta şirketinin değer kaybı için .... TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, yapılan ödeme mahsup edildiğinde kalan miktarın .... TL olduğu, davalı sigorta şirketince sunulan ödeme dekontları incelendiğinde ise teminat limitinin tükenmiş olduğu kaldı ki ikame araç bedeli(araç mahrumiyet bedeli) talebinin teminat kapsamına girmediği anlaşılmakla sigorta şirketi yönünden davanın reddi, davalı araç maliki/işleten ile sürücünün sorumluluğu ise haksız fiil hükümleri uyarınca TBK kapsamında sorumlu olduğu değerlendirilebileceğinden bu davalılar yönünden kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, haksız fiil tarihi itibari ile alacağın muaccel hale geldiği ve haksız fiil tarihi itibari ile faiz işletilebileceği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının bu davalılar yönünden davasının kısmen kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
a)Davanın davalı ... Tekstil İnş. Gıda .. Tic. Ltd. Şti ile... bakımından açılan davanın kabulü ile ... değer kaybı tazminatı ile ... ikame araç bedelinin kaza tarihi ... den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
B)Davanın davalı ... sigorta şirketi yönünden teminat limiti tükendiğinden reddine,
2- Kabul edilen .... üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL harcın ve 858,00 tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 339,28 TL harcın davalılar...Tekstil İnş. Gıda .. Tic. Ltd. Şti ile...'ten müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad KAYDINA,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı ve 858,00‬TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... harcın davalılar ....Tekstil İnş. Gıda .. Tic. Ltd. Şti ile...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 247,75TL, bilirkişi ücreti ....TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.497,75‬TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında ... sinin davalılar ... İnş. Gıda .. Tic. Ltd. Şti ile...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalıla ... İnş. Gıda .. Tic. Ltd. Şti ile...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,
Dair davacı vekili ile davalılar vekillinin yüzüne verilen karara karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim