DIYARBAKIR ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :
KARAR NO :

HAKİM :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/02/2023
KARAR TARİHİ : 26/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ...Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı bulunan ...plakalı (...) kamyonun tek taraflı olarak kaza geçirdiğini, araçta hasar meydana geldiğini, müvekkili şirket adına kayıtlı bulunan araç, davalı firmaya ...Tarih ve ...numaralı genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalattırıldığını, söz konusu kaza üzerine Müvekkili şirket tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, istenen her türlü bilgi ve belgelerin davalı firmaya iletildiğini, davalı firma ise söz konusu başvuruyu "..." ile kayıt altına almış olup, ...Tarih ve ...dosya numaralı evrak ile reddettiğini, bunun üzerine müvekkili firma tarafından davalı firmaya hasar bedelinin ödenmesi amacıyla ihtarname çekildiğini, söz konusu ihtarnameye rağmen davalı firma tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, herhangi bir ödeme de yapılmadığını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, bedeli belirsiz olan alacaklarına karşılık şimdilik, ....-TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket nezdinde sigortalanan ...plakalı aracın ... tarihinde karıştığı iddia edilen hasar nedeniyle oluşan zararının karşılanması amacıyla davacı yanca işbu davanın açıldığını, müvekkili sigorta şirketinin aldırmış olduğu araştırma raporunda istiap haddinin aşılması nedeniyle zararın teminat dışı kalmakta olduğunu, tazminata konu kaza, haksız fiilden kaynaklandığından uygulanması gereken faiz yasal faiz olup, başvuru sahibi tarafından talep edilen tazminat tutarına reeskont faizi talep edilmesi ve çeşitli kriterler esas alınarak faiz tespiti talep etmesi hukuka aykırılık teşkil ettiğini, ayrıca kabul anlamına gelmemek kaydıyla faiz başlangıç tarihi de kaza tarihi değil müvekkili şirketin temerrüt tarihi olacağını, davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
1-Kaza tespit tutanağı; ...tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında ...plaka sayılı araç sürücüsü ...Batman ili istikametinden ...ili istikametine seyir halindeyken belirtilen km'ye geldiğinde sürücünün beyanına göre sağ ön lastiğinin patlaması sonucu aracının gidiş istikametine göre yolun sağında bulunan boş araziye devrilmesi sonucu tek taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda sürücü ...2918 sayılı karayoları trafik kanunun 56/1-a maddesini ihlal ettiği kaza yerinde yapılan incelemeden ve sürücü beyanından anlaşıldığı belirtilmiştir.
2-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan ...plaka sayılı araç malikinin ...Tıc.Ltd.Stı. olduğu ...-...tarihlerini kapsayan kasko sigorta poliçesi düzenlendiği, teminat limitinin rayiç bedel üzerinden belirlendiği anlaşılmaktadır.
3-...Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi raporu: Bilirkişi ...tarafından tespiti istenen aracın; ...plakalı, ...renkli, ...yakıtlı, ..., ...şase numaralı ...motor numaralı ...kilometrede ...plakalı aracın ...tarihinde yapmış olduğu kaza sonucu oluşan hasarda kullanılamaz durumda olduğu; araçta büyük çapta hasar meydana geldiği, Kaporta, elektromekanik, şasi ve yürüyen alt takım kısımlarında hasar oluştuğundan ve Aerodinamik yapısının zarar gördüğü, oluşan hasarın onarımı için yapılan piyasa araştırması sonucunda yedek parça ve işçilik toplam ...₺ (KDV Dahil) olarak onarılabileceği belirlenmiştir. Davaya konu aracın onarım işlemlerinin yapılabilir düzeyde olduğu ancak; araç onarımının yapılması halinde onarım bedelinin yüksek bir bedel olacağı için onarımının ekonomik olmayacağı ve dava konusu aracın PERT olarak değerlendirilmesinin uygun olgun olacağı, piyasa araştırması sonucunda aracın onarım bedeli rayiç bedelinin %...(.../...) oranında olduğu, motor ve yürüyen alt takım parçalarının kontrol edildikten sonra ekstra parça çıkma durumunun olacağı; piyasa araştırması sonucunda aynı özelliklere sahip emsal bir aracın, ...TL bedel ile temin edilebileceği ve sovtaj (hurda) bedelinin ise ...TL ile temin edilebileceği göz önünde bulundurulduğunda, ...-...TL =...TL bakiye gerçek zararın oluştuğu anlaşılmıştır.
4-...Tarihli ATK raporu:Sürücü ..., ...günü saat ...sıralarında sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyon ile ...istikametinden ...istikametine ...Devlet Karayolunu takiben seyir halindeyken geldiği olay mahallinde, aracının sağ ön lastiğinin patlaması sonucu, direksiyon hakimiyetini kaybederek, seyrine göre sağ tarafından yol dışı kalıp aracın devrilmesiyle meydana gelen kazada; dosyadaki mevcut kantar fişinden anlaşılmakla aracın istiap haddi fazla yükle yüklenmediği, kazaya etken istiap haddi fazlalığının olmadığı, kaza nedeniyle değişen parça ve malzeme tutarı ...TL İşçilik tutarı ...TL, KDV + ...TL Toplam ......TL olduğu, olayda kusur yönünden Araç seyir halinde iken sağ ön lastiğinin patlamasının olayın oluşu üzerine asli derecede etkili olduğu, sürücü ...kusursuz olduğu anlaşılmıştır.
5-...Tarihli ATK Genişletişmiş Uzmanlar Heyeti raporu; Davaya konu ...plaka sayılı ...model ...marka ...ve kaza tarihinde ...kilometrede olan ticari (yük nakli) dizel kamyonun, yukarıda sırasıyla belirtilen raporlar, hasarlı haline dair fotoğraflar ile diğer tüm veriler birlikte incelendiğinde, olay nedeniyle tespit edilmiş KDV Dahil ...-₺ tutarındaki hasarı ile yapılan araştırmayla (GİB ve TSB Kasko Değer Listesi ile piyasa) kaza tarihi itibariyle ...-₺ civarı olan serbest piyasa koşullarına göre hasarsız ikinci el rayiç değerinin karşılaştırılması neticesinde, tamirinin ekonomik olacağının değerlendirilmesiyle hurdaya ayrılmasının ( PERT TOTAL işlemi uygulanmasının uygun olmadığı) gerekmediği görüş ve kanaatine varılarak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre rayiç değeri ...₺ civarı olan davaya konu ...plaka sayılı ...model ...marka ...tipindeki kamyonda, kaza nedeniyle oluşan hasarın değişen parça ve malzeme tutarı ...-₺, İşçilik tutarı ...-₺, toplam ...-₺ , KDV (% 18) ...-₺ , Hasar toplamı ...-₺ olduğu anlaşılmıştır.
6-...tarihli ...Bankası cevabi yazısı; Sigorta bilgisi banka sistemi üzerinden ...İhr.San.Tıc.Ltd.Stı.'ye ait banka üzerinde ürünlerinin bulunmadığının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, kasko poliçesinden kaynaklanan tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Kasko sigorta poliçesine dayalı olarak ...tarihinde gerçekleşen kaza nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin davalı sigorta şirketinden talep edilip edilemeyeceği, edilebilecek ise faiz başlangıç tarihinin ve türünün belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacıya ait ...plakalı aracın, ...vadeli poliçeyle davalı şirket nezdinde Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığı ve ...tarihli rizikonun poliçe yürürlük süresi içerisinde meydana geldiği uyuşmazlık konusu değildir.
Kazanın davacının iddia ettiği dava dışı kişi tarafından kiralanan aracın tek taraflı olarak kazaya karıştığı olayın oluşumunda davalı nezdinde yapılan araştırma, beyanlara göre istiap haddinin asşılıp aşılmadığı, davacının talep ettiği tazminat miktarı noktasında uyuşmazlığın bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen kasko sigorta poliçesinde davalı sigorta şirketinin sigortalı araçta meydana gelen hasarı rayiç değerine kadar teminat altına aldığı, poliçenin "Hasar tazmin Yöntemi" başlıklı kısmında, kısmi hasarlarda hasarlanan aracın onarımı mümkünse onarım yoluna gidileceği onarımı mümkün değil ise tespit edilen parçaların yenisi ile değiştirileceği düzenlenmiştir. Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının "Tazminatın Hesabı" başlıklı B.3.3.1.1 maddesinde de, sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki tazmin kıymetlerinin esas tutulacağı belirtilmek suretiyle aynı husus vurgulanmış, aynı genel şartların A.5. Maddesinde teminat dışı kalan hususlar tek tek sayılmıştır. Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötüniyet veya muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütün sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, TTK.’nun 1282. maddesi uyarınca, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı Yasanın 1281. maddesi hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler bu şekilde olmakla birlikte, sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.1.5. maddesi ve TTK.’nun 1292/3. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer. (HGK 10.12.1997 gün ve 1997/11-772-1043; HGK 16.12.1998 gün ve 1998/11-872-905; HGK 22.12.2010 gün ve 2010/17-655-688 sayılı ilâmları) Keza, Kasko Sigortası Genel Şartları B.1.5 maddesine göre, sigortalı, sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarı ile delilleri saptamaya ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı bilgi ve belgelerin gecikmeksizin sigortacıya vermekle yükümlüdür. Rizikonun varlığını kanıt yükü davacıya ait ise de, kural olarak geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğu gibi rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın da sigortacı tarafından ispat etmesi gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının savunduğu şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin de Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmekte ve bu halde sigortacı ödemekten kurtulabilmektedir.
İstiap haddinin aşılıp aşılmadığı, kazanın meydana gelmesinde istiap haddi ile kaza arasında illiyet bağı olup olmadığı noktasında ATK'dan rapor tanzim edilmesi istenilmiş, dosyadaki mevcut kantar fişinden aracın istiap haddi fazla yükle yüklenmediği, kazaya etken istiap haddi fazlalığının olmadığı belirtilmiştir. Bu yönü ile davalının aksini ispatlar nitelikte bir delil ibraz etmediği, alınan ATK raporu denetime elverişli olmakla hükme esas alınarak davalının itirazı yerinde görülmemiştir.
Mahkememizce hasar tespiti hususunda makine mühendisinden alınan ...tarihli raporda araç onarımının yüksek bir bedel olacağı için onarımının ekonomik olmayacağı ve dava konusu aracın pert olarak değerlendirilmesinin uygun olgun olacağı buna göre hesaplama yapıldığında da ...TL bakiye gerçek zararın oluştuğu belirtilmiş, ...Tarihli ATK raporunda ise araç onarım yapılmasının daha uygun olacağı belirtilerek toplam Hasar Tutarı ...TL olduğu belirtilmiştir. Mahkememizce bu hususta bir çelişki meydana geldiği anlaşılmakla ... tarihli celse 3 nolu ara karar ile genişletilmiş heyet kurulması, çelişkinin giderilmesi istenilmiş, ...Tarihli ATK Genişletişmiş Uzmanlar Heyeti raporu gereğince davaya konu aracın tamirinin ekonomik olacağının değerlendirilmesiyle hurdaya ayrılmasının ( Pert total işlemi uygulanmasının uygun olmadığı), kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarına göre rayiç değeri ...-₺ civarı olan davaya konu ...plaka sayılı ...model ...marka ...tipindeki kamyonda, kaza nedeniyle oluşan hasarın değişen parça ve malzeme tutarı ...-₺, İşçilik tutarı ...₺, toplam ...-₺ , KDV (% 18) ...-₺ , Hasar toplamı ...-₺ olduğunun belirtildiği anlaşılmış, davalı vekilinin" "...Anonim Şirketi ile anlaşması olmayan Marka Yetkili Servislere gidilmesi durumunda, hasar bedeli üzerinden % 25 tenzili muafiyet uygulanır.” şeklindeki muafiyet klozunun somut olayda uygulama alanı bulamayacağı, klozun uygulanabilmesi için sigorta şirketinin paliçe kapsamında üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip poliçe ve Genel Şartlara uygun bir onarım teklifinde bulunmasına rağmen başvuru sahibinin aracın onarımında anlaşmasız servisi tercih etmiş olmasının görevli olduğu anlaşılmıştır. Belirtilen nedenlerle sigorta şirketinin Kasko Sigorta poliçesinde yer alan % 25'lik anlaşmasız serviste onarıma ilişkin muafiyet klozu uygularıması talebi hukuka uygun bulunmamış olup, Sigorta Şirketi tarafından bu yönde yapılan itirazların reddi gerekmiştir(Bakınız aynı doğrultuda karar için Yargıtay 4.HD'nin 2022/1023 E., 2023/7199 K. Sayılı kararı). Alınan raporda iskonto uygulanmamış olması ve Yargıtay emsal kararları gereği KDV bedelinin dahil edilmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır (Aynı doğrultuda karar için bakınız: Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/18474 Esas ve 2017/10417 Karar sayılı ilamı). Dolayısı ile de alınan bu rapor denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış bu doğrultuda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekilince başvuru tarihinden itibaren reeskont faiz talep edilmiş ise de, hasar dosyası içerisine bulunan araştırma raporunda talep tarihinin ...olduğu, buna göre kasko sigortası genel şartları uyarınca sigorta şirketinin temerrüdünün başvurudan itibaren 45 gün sonra başlayacağı, buna göre davalının temerrüt tarihinin ...olduğu, faiz türü bakımından ise taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, mutlak ticari işlerden olduğuna ve aracın şirket adına kayıtlı tır olup ticari araç olmasına göre avans faize hükmedilmiştir(Benzer yönde karar için bakınız: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2021/2341 E 2021/2722 K.).
7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile değişik 6125 sayılı kanunun 18/A-13 maddesi gereği davadan önce davacının arabuluculuk başvurusu yaptığı, davalının görüşmelere katıldığı, anlaşma sağlanamadığı görülmekle, tespit edilen arabuluculuk ücretinin davalıdan yargılama gideri olarak tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
1-DAVANIN KABULÜ İLE; ...tazminata ...tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Alınmasına gereken 48.747,86-TL harçtan, peşin alınan ...TL ve tamamlama harcı ...-TL lik kısmın mahsubu ile bakiye ...- TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafın ödediği 179,90 TL başvurma harcı, 179,90TL peşin harç ve 12.016,20-TL tamamlama harcı toplamı 12.376‬- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından ödenen 8.940-TL ATK faturası, bilirkişi ücreti 1.160TL, posta ve tebligat gideri toplamı 454,50 TL, dosya masrafı 7,5TL olmak üzere toplam 10.562,00- TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 105.907,78- TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7- HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı

Katip Hakim