DIYARBAKIR ASLIYE TICARET MAHKEMESI

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
DİYARBAKIR
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :

BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :

DAVACI :
VEKİLLERİ :

DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/05/2022
KARAR TARİHİ : 29/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
TALEP :Davacı vekili dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket .....Tic. Ltd. Şti. ile davalı .....San. Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen .....tarihli .....Fonu Bünyesinde KfW Yürütücülüğü İle Kriz Zamanlarında herkes İçin EğtPrj çerçevesinde .....Dstk Amacı İle Gaziantep İlinde Toplam 5 Adet Betonarme Eğt binasının yapım işine ait VRF sistemlerinin kurulum ve montajına ilişkin sözleşme kapsamında müvekkili şirket, sözleşmenin konusunu teşkil eden Gaziantep ilinde bulunan beş okulda VRF Sistemlerinin kurulumu ve montajını sağlamayı üstlendiğini, davalı .....Tic. Ltd. Şti ise müvekkili şirketin üstlendiği VRF sistemlerinin kurulumu ve montajı işinin karşılığı olarak .....Dolar bedel ödemeyi kabul ettiğini, sözleşme gereği ödemeler, müvekkili şirketin inşaat sahalarına malzeme sevkiyatını gerçekleştirmesinin akabinde ileri tarihli çek ile gerçekleştirileceğini, davalı taraf sözleşmede belirtilen sürede inşaat sahasını VRF sistemlerinin kurulumuna hazır hale getirmediğini ve böylece temerrüde düştüğünü, nitekim .....tarihli sözleşme kapsamındaki VRF sistemlerinin kurulum ve montaj işi için öngörülen süre de inşaat sahalarının hazır bulundurulmasından itibaren başladıklarını, davalı .....Tic. Ltd. Şti., inşaat sahalarını VRF sistemlerinin kurulumuna olanak sağlayacak düzeyde hazır bulundurmadığından temerrüde düştüğünü, müvekkili şirket inşaat sahalarının el verdiği ölçüde davalının temerrüdüne rağmen VRF sistemlerinin kurulumunu gerçekleştirmeye çalıştığını, bazı sahalarda ise sahanın el vermemesi nedeniyle kurulum işlemleri gerçekleştirilemediğini, belirtilen inşaat sahalarında davalı .....Tic. Ltd. Şti. yetkilileri, müvekkili şirket .....Tic. Ltd. Şti. yetkilileri ve inşaat sahasında hazır bulunan üçüncü kişilerin imzasını taşıyan, beş ayrı inşaat sahasına dair düzenlenen tutanaklarla da inşaat sahalarının VRF sistemlerinin kuruluşuna hazır olmadığının tespit edilediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca müvekkili şirket tarafından VRF sistemlerinin kurulum ve montajı üstlenilen .....Okul, .....Okul, .....Okul, .....Okul ve ..... AB Okul projeleri kapsamında ve tutanaklarla da sabit olduğu üzere; belirtilen inşaat sahalarında VRF sistemlerinin kurulum ve montajını sağlayabilmek maksadıyla müvekkili şirket çalışanlarını, malzeme ve cihazları hazır bulundurmuş olmasına rağmen daha önce tamamlanması gereken işlemler tamamlanmadığını ve inşaat sahaları VRF sistemlerinin kurulumuna hazır olmadığından müvekkili şirket tarafından VRF sistemlerinin kurulumu gerçekleştirilemediğini ya da tamamlanamadığını, Nizip Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .....D.İş ve Gaziantep .....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .....D.İş dosyaları ile davalı şirket, belirtilen inşaat sahalarından .....Okul, ...... AB Okul, .....Okul ve .....Okul'da tespit yapılmasını talep ettiğini, davalı tarafın, müvekkili şirket edimlerini ifa ettiği halde, müvekkiline karşı sözleşmeden doğan ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve bu nedenle de ayrıca temerrüde düştüğünü, taraflar arasındaki sözleşme gereği ödemeler, müvekkili şirketin inşaat sahalarına malzeme sevkiyatını gerçekleştirmesinin akabinde çek ile gerçekleştirileceğini, davalı .....Tic. Ltd. Şti.'nin inşaat sahalarını VRF sistemlerinin kurulumu ve montajına elverişli hale getirmediğini ve temerrütte olmasına rağmen müvekkili şirket, iyi niyetle sözleşmesel yükümlülüğü gereği malzemelerin sevkiyatını sağlamaya, çalışanlarını inşaat sahalarında hazır bulundurmaya ve sahaların elverdiği ölçüde işlemler yapmaya çabaladığını, taraflar VRF sistemlerinin kurulumuna ilişkin olarak sözleşme süresi boyunca, gerçekleştirilen ödemeler, her ne kadar çek vadeleri sözleşmede öngörülenden daha uzun düzenleme tarihli olarak düzenlenen çekler ile gerçekleştirilmiş olsa da, teslimat-ödeme rutini sözleşmeye uygun olarak şu şekilde gerçekleştirildiğini, müvekkili şirket saha hazır olduğu ölçüde inşaat sahasına VRF sistemlerine ilişkin malzemeleri indirdiğini, bu malzemelerin bedeli hemen akabinde, işbu davaya konu alacak miktarı hariç olmak üzere, sözleşme'nin 3. maddesi uyarınca sahaya her malzeme indirildikten sonraki üç günlük Merkez Bankası efektif satış kuru ortalaması baz alınarak hesaplanmak suretiyle çek ile ödendiğini, taraflarınca davalıyı temerrüdü konusunda ihtar etmek ve bir an önce sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmeye davet etmek amacıyla davalı şirkete öncelikle Ankara .....Noterliği'nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, taraflar arasında akdedilen .....tarihli sözleşmenin sözleşme bedelini düzenleyen üçüncü maddesi ile sözleşme bedelinin çekle ödeneceği kararlaştırıldığını, işbu dava konusu taraflar arasındaki işlemlerden kaynaklı hesap alacağının ödenmesine ilişkin olarak taraflar arasında gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde davalı tarafça müvekkilin işbu davaya konu alacağının 2021 yılı sonuna kadar EFT ile nakden ödeneceği taahhüt edilmişse de bu ödeme yapılmadığını, davalı şirketin satın alma müdürü .....tarafından .....tarihli kendi el yazısı ile davalıyı temsilen ve onun adına yazdığı beyan ile ".....ile kalan bakiye sözleşme gereği tutulacak olan teminat ve döviz kuru sözleşme gereği hesaplanarak 2021 yılı içerisinde kalan bakiye EFT yapılacaktır." taahhütte bulunulduğunu, ancak bugüne dek bahse konu ödeme işlemi müvekkilinin bütün taleplerine rağmen gerçekleştirilmediğini, davalı tarafça müvekkili şirkete sözleşmeden kaynaklanan ödemeler yapılmadığı gibi davalı şirket tarafından müvekkili şirket aleyhine .....tarihinde Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiğini ve davalı şirketin müvekkili şirkete karşı borcu olmadığının tespiti ile davaya konu .....Bank .....Şubesi .....seri numaralı .....TL tutarlı çek hakkında tedbiren ödemeye yasağı kararı verilmesi talep edildiği, ancak davalı şirket tarafından davanın açılmasının ertesi günü olan .....tarihinde davadan feragat edildiğini, böylece Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .....Tarih ve ..... E., ..... K. Sayılı ilamı ile davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiğini, bu kez de davalı tarafça müvekkili şirket aleyhine .....tarihinde Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .....E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiğini ve .....Bankası .....Şubesi .....seri nolu .....TL bakiyeli .....ödeme tarihli çekin borcun ifa edilmemesi sebebi ile ödeme yasağı konulması ve bu çekler ile ilgili olarak borçlu olmadıklarının tespiti talep edildiğini, müvekkili şirket davalı şirketten olan alacağının tahsili hususunda davalı şirket ile defalarca iletişime geçmesine rağmen müvekkilinin tüm çabaları sonuçsuz kaldığını, bunun üzerine davalı-borçlu şirket aleyhine Diyarbakır İcra Müdürlüğü'nün .....Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından sunulan borca itiraz dilekçesi ile icra takibine itiraz edildiğini ve dosya durdurulduğunu, davalı şirketin itirazları haksız ve yersiz olduğunu, itirazın iptali gerektiğini, davalı taraf müvekkili temerrüde düşmüş gibi gösterebilmek için dürüstlük ilkesine aykırı davranışlar içerisine girdiğini, davalarının kabulü ile Diyarbakır İcra Müdürlüğü’nün .....Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, takibin haksız bir şekilde durdurulduğu tarihten itibaren işleyecek 3095 Sayılı Kanun'un 2/2 maddesi uyarınca TCMB'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı oran üzerinden hesaplanacak faizin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, davalı şirketin itirazı haksız olduğundan ve de takibin durmasına sebebiyet verdiğinden davalı-borçlu şirket aleyhine % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirketler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı-alacaklı tarafça takip talebinde borcun sebebinin herhangi bir faturaya dayandırılmadığını, borcun sebebi kısmında takip mesnedinin cari hesap ekstresi ve .....tarihli taahhütname olduğu belirtildiğini, itirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir dava olduğunu, davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da söz konusu olduğunu, alt yüklenici olan davacı taraf ile işveren olan müvekkili .....Tic. Ltd. Şti. arasında .....tarihli sözleşmenin 3.1 maddesinde tarifini bulan AB mali imkan kaps. frit fonu bünyesinde kfw yürütücülüğü ile kriz zamanlarında herkes için eğtprj çerçevesinde gkas eğt alt yapısını dstk amacı ile Gaziantep ilinde toplam 5 adet betorname eğt binasının yapımı işine ait havalandırma ve klima sistemleri işlerinin malzeme+işçilik anahtar teslim götürü bedel yapımına ilişkin karma nitelikteki sözleşmedeki işin icrasının karşılığı olarak sözleşmenin 3.4 maddesi gereğince .....dolar bedel karşılığında imza altına alındığını, davacı şirket sözleşme gereği edimlerini tam ve zamanında eksiksiz olarak yerine getirmediğini davacı taraf borçlarını gereği gibi ifa etmediğini, taraflar arasında akdedilen .....tarihli sözleşmenin malzeme onayı başlıklı 11. Maddesine göre kullanılacak malzemelerin gerekli yerlerden onayı alınarak, işveren olan müvekkili şirkete sunulması gerektiğini, müvekkili şirketin onayları incelemesinin sonucu olarak onayı halinde ancak gerekli malzemeler kullanılabileceğini, somut olayda tutanaklar ve ihtarnamelerden de açıkça anlaşılacağı üzere tüm malzemelerin sahaya getirilmesinde veya depolanmasında hiç bir sakınca bulunmadığını, bu durum defaatle davacı şirkete bildirilmesine rağmen malzemelere ilişkin eksiklikler tamamlanmadığını, tutanaklarla da sabit olduğu üzere davacı taraf yapma ediminden kaçınmakta olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm uyarılara rağmen sonraki tarihli tutanaklardan da anlaşılacağı üzere eksikliğin tamamlanmadığını, davacı şirketin özen yükümlülüğünü ihlal ederek gereği gibi ifa külfetini yerine getirmediğinin açık olduğunu, tüm bu hususlardan anlaşılacağı üzere davacı tarafın iddiaları gerçeği yansıtmadığını, haksız kazanç sağlamaya yönelik olduğunu, davacı taraf her ne kadar yapma edimini yerine getirmemesinin sebebini sahanın hazır olmadığı iddiasına dayandırsa da müvekkili şirket, Nizip Sulh Hukuk Mahkemesinde tespit isteminde bulunduğunu, .....d.iş sayılı dosyaya sunulan .....tarihli bilirkişi raporunda '' vrf klima işlerinin detayları belirtilmiş olduğunu, mevcut konum itibari ile işin tamamlanması için şantiyeden kaynaklı bir eksikliğin olmadığı kanaatine varıldığını, davacı yüklenici, müvekkili şirkete karşı özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini, davacı yüklenici sözleşme hükümlerine aykırı davranak temerrüde düştüğünü, müvekkili şirket tarafından keşide edilen; Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....sayılı ihtarnamesi, Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....sayılı ihtarnamesi, Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....sayılı ihtarnamesi, Diyarbakır ..... Noterliği'nin .....tarih ve .....sayılı ihtarnamesi, Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....sayılı ihtarnamesi ile temerrüde düşürüldüğünü, davacı şirketin haksız ve kötüniyetli davasının reddi ile taraflarına kötüniyet tazminatı ödenmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla, davacının haksız davasının reddini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME :
Dava eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında .....tarihinde VRF Sistem Kurulumu ve Montajı Sözleşmesi imzalandığı noktasında bir ihtilaf bulunmadığı, ihtilafın; taraflar arasında sözleşmede belirtilen edimlerin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmiş ise davacının talebe konu 16 adet fatura nedeniyle alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, faiz başlangıcı ve miktarı noktasında toplanmış olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından Diyarbakır İcra Müdürlüğü’nün .....Esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine .....TL asıl alacak(İstenen yıllık reeskont faiz) üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından süresinde takibe itiraz edildiği, itirazın davacı alacaklıya tebliğine ilişkin icra dosyası içerisinde herhangi bir tebliğ evrakı bulunmadığı anlaşılmakla iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflar arasında akdedilen .....tarihinde VRF Sistem Kurulumu ve Montajı Sözleşmesi, Diyarbakır İcra Dairesi'nin .....Esas sayılı dosyası, Gaziantep .....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .....D.İş sayılı dosyası, Nizip Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .....D.İş sayılı dosyası, İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğü'nün .....tarihli cevabi yazısı, Diyarbakır Vergi Dairesi'nin .....tarihli cevabi yazısı ile gönderileren davalı şirkete ait .....dönemlerine ait BA formları, bilirkişi kök ve ek raporları ve sair tüm dosya kapsamı hep birlikte incelenmiştir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun .....tarih ve .....E., .....K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, Fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır. Zira fatura, yalnızca sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Bu nedenle faturaya konu mal/hizmetin davalıya teslim edildiği hususunda ispat yükünün kural olarak davacı üzerinde olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, dava itirazın iptali davası niteliğinde olup, öncelikle, itirazın iptali davasının hukuki niteliklerinin irdelenmesinde yarar bulunmaktadır. Bilindiği üzere, itirazın iptali davasının yasal dayanağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67. maddesidir.
İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz ettiği alacak üzerine açılan bir eda davasıdır. Madde metninde de açıkça belirtildiği üzere, takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı, genel mahkemede açılır ve genel hükümlere göre görülür. Alacaklı bu davada genel hükümler çerçevesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava etmektedir.
İtirazın iptali davası, itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlendiğinden, takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı olarak ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olup, takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. Şu durumda, takibe etkili itirazın iptali davasında ispat edilecek olan, takibe ve borçlunun itirazına konu alacak olup, bu alacağın sebebinin değiştirilme olanağı itirazın iptali davası için bulunmamaktadır.
Gaziantep .....Sulh Hukuk Mahkemesinin .....D.İş sayılı tespit dosyasında alınan .....tarihli bilirkişi raporunda; Gaziantep İli, .....İlçesi, .....Mahallelerinde ve .....İlçesi .....Mahallesinde .....tarihinde fen bilirkişisi olarak görev aldığı, beraberinde getirmiş olduğu kadastro paftasını zemine uyguladığı, uygulama sonucu dava konusu yerlerin .....İli, .....İlçesi, .....Mahallesi .....ada .....nolu parsel, .....Mahallesi .....ada .....parsel ve .....İlçesi .....Mahallesi .....ada .....nolu parseller olduğunu ve pafta ile zemin arasında bir farklılık olmadığının tespit edildiği, dava konusu parselleri mahkeme heyeti ile birlikte tek tek gezip gördüklerini ve dava konusu parsellerin sınırlarını Mahkeme heyeti ile teknik bilirkişilere tek tek gösterdiğini, dava konusu parsellerden .....Mahallesi .....ada .....nolu parselin alanı .....m2 olduğu ve tapuya her ne kadar “Arsa” vasfıyla kayıtlı ise de zemin durumu itibariyle bu parsel üzerinde inşaat halinde okul binası bulunduğunu, yine dava konusu parsellerden .....Mahallesi .....ada .....nolu parselin alanı .....m2 olduğu ve tapuya her ne kadar “Arsa” vasfıyla kayıtlı ise de zemin durumu itibariyle bu parsel üzerinde inşaat halinde okul binası bulunduğunu, yine dava konusu parsellerden .....Mahallesi .....ada .....nolu parselin alanı .....m2 olduğu ve tapuya her ne kadar “Arsa” vasfıyla kayıtlı ise de zemin durumu itibariyle bu parsel üzerinde inşaat halinde okul binası bulunduğuna dair rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Nizip Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .....D.İş sayılı tespit dosyasında alınan .....tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Tespitte konu Gaziantep ili .....ilçesi .....mahallesi .....sokak No:.....adresindeki Avrupa fonu ile desteklenen okulun VRF Klima sistemi üzerinde yapılan incelemeler ışığında taraflar arasında .....tarihinde yapılan sözleşme içeriğinde, İşveren .....Tic. Ltd.Şti. alt yüklenici ...... Ltd. Şti. olarak belirtilmiş olan VRF klima işlerine ilişkin olarak mevcut konum itibari ile işin tamamlanması için şantiyeden kaynaklı bir eksiklik olmadığı şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Taraflar arasında karşılıklı olarak Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarname, Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarname, Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarname, Ankara .....Noterliği'nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarname, Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarname, Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarname ve Diyarbakır .....Noterliği'nin .....tarih ve .....yevmiye numaralı ihtarnameler gönderildiği görülmüştür.
Mahkememizin .....tarihli celsesinde; taraflar arasında imzalanan .....tarihli ‘’AB Mali İmkan Kaps Frit Fonu Bünyesinde Kfw Yürütücülüğü İle Kriz Zamanlarında Herkes İçin Eğtprj Çerçevesinde Gkas Eğt Altyapısını Dstk Amacı İle Gaziantep İlinde Toplam 5 Adet Betonarme Eğt Binasının Yapımı İşine Ait Vrf İmalatlarının Anahtar Teslim Götürü Bedel Üzerinden Teslimi’’ sözleşmesi ve dayanak davalı ile T.C Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalanan ‘’AB Mali İmkan Kaps. Frit. Fonu Bünyesinde Kfw Yürütücülüğü İle Kriz Zamanlarında Herkes İçin Eğitim Prj. Çerçevesinde GKAS Eğt. Altyapısını Dstk. Amacı İle Gaziantep İlinde Toplam 5 Betonarme Eğt Binasının Yapım İşi’’ sözleşmesi kapsamında Gaziantep İli Şahinbey İlçesi .....Mah. .....Ada .....Parsel – .....Mah. .....Ada .....Parsel – .....Mah. .....Ada .....Parsel, .....İlçesi .....Mah. .....Ada .....Parsel, .....İlçesi .....Mah. .....Ada .....Parsel ve yapılan okul inşaatlarına ilişkin davacının yükümlü olduğu işler ile söz konusu işlerin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilip getirilmediği, ayıplı ve/veya eksik iş olup olmadığı, var ise söz konusu işlerin ayrıntılı ve belgeli olarak dökümü amacıyla bilirkişilerden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, Bilirkişiler ....., ....., .....ve .....tarafından sunulan .....tarihli raporlarında; "Gaziantep ili, .....ilçesi, .....mahallesi .....ada/parsel adresinde yer alan tespit konusu okulda yapılan inceleme ve tespitlerde genel olarak; fidanlık okulunda sözleşmede yer alan Zemin katta 30 adet ve katlarda 27'şer adet olmak üzere toplam 138 adet iç ünitenin tamamının yerlerine montaj yapıldığını, eksik iç ünite bulunmadığını, okul çatısı ve bahçesinde yer alan 16 adet dış ünitenin de tamamının yerlerine montajının yapıldığını, eksik dış ünite bulunmadığının görüldüğünü, bütün ünitelerde iletişim kablolarının takılmış olduğunu, elektrik güç bağlantılarının bitirildiğini ve sistemin elektriksel yönden çalışmaya hazır bulunduğunun anlaşıldığını, Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, .....mahallesi .....ada/ parsel adresinde yer alan tespit konusu okulda yapılan inceleme ve tespitlerde genel olarak; .....mah. okulunda sözleşmede yer alan zemin katta 35 adet ve katlarda 27'şer adet olmak üzere toplam .....adet iç ünitenin tamamının yerlerine montaj yapıldığını, eksik iç ünite bulunmadığını, okul çatısında yer alan 13 adet dış ünitenin de tamamının yerlerine montajının yapıldığını, eksik dış ünite bulunmadığını ve tespit edildiğini, bütün dış ünitelerde iletişim kablolarının takılmış olduğunu, elektrik güç bağlantılarının bitirildiğini ve sistemin elektriksel yönden çalışmaya hazır bulunduğunu, iç ünitelerde yer alan detayda belirtilen aksaklıklar giderildiği anda çalışmaya hazır olduğunu, Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, .....mahallesi .....ada/ parsel adresinde yer alan tespit konusu okulda yapılan inceleme ve tespitlerde genel olarak; .....mah. okulunda sözleşmede yer alan zemin katta 35 adet ve katlarda 27'şer adet olmak üzere toplam 116 adet iç ünitenin tamamının yerlerine montaj yapıldığını, eksik iç ünite bulunmadığını, okul çatısında yer alan .....adet dış ünitenin de tamamının yerlerine montajının yapıldığını, eksik dış ünite bulunmadığının tespit edildiğini, dış ünitelerin elektrik güç bağlantısı ve iç ünite haberleşme bağlantılarının henüz tesis edilmediğinin anlaşıldığını, iç ünitelerde ise elektriksel bağlantıların tamamına yakının yapıldığını, Gaziantep ili, .....ilçesi, .....mahallesi ...../ parsel adresinde yer alan tespit konusu okulda yapılan inceleme ve tespitlerde genel olarak ; .....mah. okulunda sözleşmede yer alan Zemin katta 30 adet ve katlarda 27'şer adet olmak üzere toplam 138 adet iç ü tamamının yerlerine montaj yapıldığını, eksik iç ünite bulunmadığını, okul çatısı ve bahçesinde yer alan dış ünite gruplarının çatı katında 11 ve okul bahçesinde 4 adet olmak üzere toplam 15 adet olduğu, 1 adet dış ünitenin eksik olduğunu, bahçede yer alan dış ünitelerin bakır boru bağlantılarının yapılmadığının görüldüğünü ve tespit edildiğini, çatı katındaki dış ünitelerin iletişim kablolarının takılmış olduğunu, elektrik güç bağlantılarının bitirildiğini ve sistemin elektriksel yönden çalışmaya hazır bulunduğunu, bahçe katındaki dış ünitelerin ise güç ve iletişim kablo bağlantılarının yapılmadığının görüldüğünü, iç ünitelerde haberleşme kablolarının birleştirilmiş olduğunun tespit edildiğini, güç kablolarının çekildiğini, sadece 1. katta yer alan 2 adet iç ünitenin elektrik bağlantılarının yapılmamış olduğunun tespit edildiğini, Gaziantep ili, .....ilçesi, .....mahallesi .....ada/ parsel adresinde yer alan tespit konusu okulda yapılan inceleme ve tespitlerde genel olarak; .....okulunda sözleşmede yer alan zemin katta 30 adet ve katlarda 27'şer adet olmak üzere toplam 138 adet itenin, zemin katta 14 adet eksik, katlarda 18 olmak üzere toplam 32 adet eksik iç ünite bulunduğunu, okul çatısı ve bahçesinde yer alan dış ünite gruplarının çatı katında 11 ve okul bahçesinde 5 adet olmak üzere toplam 16 adet olduğu, eksik dış ünite olmadığını, bahçede yer alan dış ünitelerin bakır boru bağlantılarının yapılmadığının görüldüğünü ve tespit edildiğini, çatı ve bahçede bulunan dış ünitelerin elektrik güç bağlantısı ve iç ünite haberleşme bağlantılarının henüz tesis edilmediğinin anlaşıldığının, iç ünitelerde ise elektriksel bağlantıların bir kısmının eksik olduğunu, eksik olan kısımlar detay tespit bölümünde ayrıntılandığını, inşaat incelemesinde ise ,tüm okullar için, zemin ve diğer katlarda yer alan asma tavanların, tüm sınıflar, odalar, çok amaçlı salon ve hollerde yapılmış olduğunu, eksik asma tavan imalatının bulunmadığını, bazı asma tavan panellerinin iç ünitelerin yanına doğru çıkarıldığını ve istenirse yerine basit şekilde yerleştirilebileceğini, VRF iç ünite montajları için hazır durumda olduğunu, inşaat yönünden VRE Klima sistemlerinin montajına engel olacak bir durum tespit edilmediğini, montaj ve kurulum için hazır olduğu görüldüğünü ve anlaşıldığı" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizin .....tarihli celsesinde; Tarafların ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapılıp yapılmadığının dolayısı ile delil niteliğine haiz olup olmadığının tespiti, davaya konu 16 Adet toplam bedeli .....TL olan faturaların tarafların ticari defterlerine kayıtlı olup olmadığının kayıtlı ise kayıt tarihinin tespiti, faturalara istinaden tarafların ticari defterlerinde ödeme kaydının olup olmadığının varsa ödeme miktarı ve ödeme tarihinin bildirilmesi var ise dayanak belgenin ibrazı, tarafların ticari defterleri arasında farklılık var ise farklılık arz eden kayıtların tespiti ve dayanaklarının ibrazı, davalı ticari defter ve kayıtlarında davalı çalışanı olduğu belirtilen .....’ün şirket adına işlem yapmaya yetkili olup olmadığı, yapmış olduğu işlemler var ise bunların tespiti ile çalışanın hukuki durumunun belirlenmesi amacıyla bilirkişi raporu istenilmesine dair karar verilmiş olup, bilirkişiler Bilirkişiler .....ve .....tarihli raporlarında özetle:
" Söz konusu somut olayda gerçekleşen durum taraflar arasındaki ticari satımdan kaynaklanan alacak olduğunu, tarafların ticari defterlerinin e- defter olduğu beyanlarının incelenen beratlardan süresinde verildiğini ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığının görüldüğünü, davaya Konu 16 adet faturanın; davacı ticari defterinde 2021 yılında kayıt edildiğini, davalı ticari defterinde 2021 yılına kayıt edildiğini, her iki tarafında ticari defterlerinde 16 adet fatura aynı tarihlerde kayıt altına alınmış olduğunu, vergi dairesinden alınan BA- BS formlarında da bu faturaların beyan edildiğini, faturalara istinaden ödenen belgeler ticari defterlerdeki kayıt şekli her iki defterde de ödemelerin tutarları aynı olduğunu, ticari defterler arasında farklılık fiyat farkı faturasından kaynaklı olduğunu, davalı ticari defterinde işlenmiş olan faturanın davacı defterinde bulunmadığını ve davacı tarafın faturaya süresinde itiraz ettiğini, davalı 60 adet ayrı şantiyelere ait SGK Hizmet listelerinin incelendiğini, .....bu işyerinde çalışan olarak görülmediğini, ayrıca yetki verilip verilmediğine bakmak üzere karar defteri ve ticaret sicil gazetelerinin incelendiğini, .....ait herhangi bir kayda rastlanmadığını, fakat dava dosyasına sunulan e-mail dökümlerinde firma uzantısı bulunan şahsın ismi ve davalı firma mail uzantısı olduğunu, icra takibine konu miktar .....TL asıl alacak olarak belirtilmiş olduğu ilamsız takip ödeme emrinden anlaşıldığını, davacı ticari defterine göre .....TL davalıdan alacaklı olduğunu, davalı ticari defterine göre .....TL davalıya borçlu olduğunun kayıtlarda görüldüğünü, dosyadaki belgeler ve davalı ile davacıya ait 2021 2022 yılı defter-i kebir ile yevmiye defterlerinin incelenmesi yapıldığını, davacı davasında haklı görüldüğü takdirde davacının .....TL davalıdan ticari deftere göre alacaklı olduğunun tespit edildiği" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizin .....tarihli celsesinde taraflar arasında imzalanan .....tarihli sözleşme uyarınca ve özellikle 30. Madde gereğince alınan bilirkişi raporları, dosya içerisinde bulunan tutanaklar değerlendirilmek suretiyle davacı tarafından yapılan iş miktarı gözetilerek davacının takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığının tespiti amacıyla bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler Bilirkişiler ....., .....ve .....Tarihli raporlarında özetle;
"Tarafların mutabık olan ticari defter kayıtlarına göre; davacının, davalıdan (.....TL alacaklı olduğunu; tarafların ticari defterlerindeki tek mutabakatsızlığın; davalının düzenlemiş olduğu, .....TL tutarlı fiyat farkı faturasının davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı olmasından, davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığını; anılan .....TL tutarlı faturanın sözleşmesel veya başkaca dayanağının bulunması durumunda tarafların borç-alacak hesabına dâhil edilebileceğini; davacının işin tamamını bitirmediği kalan işlerin tespit raporlarına göre .....TL (.....USD) olduğunu, bu duruma göre davacının toplam .....TL fatura tutarı, .....USD faturaları karşılığında iş yapmadığının tespit edileceği tespit edilen bedelin davacı talebinin üzerinde olduğunu, davalı tarafından tespit yaptırılarak üçüncü kişilerce tamamlanmasını sağladığını, davacının talep ettiği bedelin işin tümünü kapsadığı eksik işler dikkate alındığında davacı talebinin yerinde olamayacağı" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizin .....tarihli celsesinde; Davacı vekilinin itirazların değerlendirilmesi ve taraflar arasındaki ihtarnamenin teslime ilişkin belgeler, kayıtlı faturalar değerlendirilmek ve yapılan değerlendirmede sözleşmenin 3. Maddesi davalı tarafından yapılan nama ifanın dayanağı belgeler değerlendirilmek suretiyle tarafların ticari defterlerinde uyuşmazlık konusunu oluşturan .....TL bedelli fiyat farkı faturası, yapılan iş, sözleşme ve ödemeye ilişkin maddeler değerlendirilerek yerinde olup olmadığının tespiti amacıyla bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişiler ....., .....ve .....tarihli ek raporlarında özetle; "Davacı vekilinin .....tarihli Bilirkişi Kurul Raporuna yapmış olduğu itirazlar doğrultusunda yapılan inceleme sonucunda .....tarihli Bilirkişi Kurul Raporunda ki tespit ve görüşlerinde değişiklik olmadığını, davalı tarafın .....TL bedelli fiyat farkı faturasının taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin madde 38- Anlaşmanın Feshi Ve Tasfiye “.....Müteahhit tarafından taşeronun nam-ı hesabına yapılan ve tamamlanan işin "hesap kesme hak edişi", işin kesin kabulü yapıldıktan sonra müteahhitçe belirlenecek bir süre içinde taşeron ile birlikte yapıldığını, taşeron gelmediği veya bir vekilini göndermediği takdirde Müteahhit bu hak ediş, tek taraflı yapar ve taşeronun yapılan hak edişe itiraz hakkı olmadığını, taşeronun hesap kesme hak edişi yapılırken müteahhidin tuttuğu kayıtların esas alınacağını, taşeronun buna itiraz etmeyeceğini peşinen kabul beyan ve taahhüt ettiğini, hükmü doğrultusunda düzenlenmiş hesap kesme hakkedişi olmadığından yerinde olamayacağı " şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: taraflar arasında .....tarihinde AB Mali İmkan Kaps Frit Fonu Bünyesinde Kfw Yürütücülüğü İle Kriz Zamanlarında Herkes İçin Eğtprj Çerçevesinde Gkas Eğt Altyapısını Dstk Amacı İle Gaziantep İlinde Toplam 5 Adet Betonarme Eğt Binasının Yapımı İşine Ait Vrf İmalatlarının Anahtar Teslim Götürü Bedel Üzerinden Teslimi’’ sözleşmesi imzalandığı, sözleşme uyarınca iş bedelinin .....USD olduğu, işin götürü bedelle yapıldığı, ödemelerin sözleşme konusu malzemelerin sahaya indirilmesinden sonra 3 günlük TCMB efektif satış kuru ortalaması baz alınarak hesaplanacağı, verilen fiyatların sabit olup hiç bir sebeple fiyat farkı verilmeyeceği, alt yüklenicinin anahtar teslim götürü fiyatları işlere ait inşaat, avam ve uygulama projelerini inceleyerek mahal listeleri ve imalat gruplarına ait teknik şartnameleri okuyarak ve de özel idari tetkik şartnameleri algılayarak verdiğini kabul ve taahhüt ettiğini, alt yüklenicinin teklifini vermeden önce teklifin ve fiyatların doğruluğundan ve yeterliliğinden emin olduğunu, sözleşmenin malzeme ve işçilik bedellerini kapsadığı, işin yer tesliminden itibaren 2 yıllık süre içerisinde geçici kabule hazır hale getirileceği, alt yüklenici olan davacıya ödemelerin her ay içerisinde yapılacak, hakedişin davalı işveren tarafından onaylanmasından itibaren hakediş edilen imalat miktarı kadar hazırlanacak yasal kesintiler ve sözleşme gereği yapılan kesintiler düşüldükten sonra işveren idare ile yaptığı hakedişin ödeme tarihinden itibaren 90+120 gün vadeli evrakla ödeneceği kararlaştırılmıştır.
Öncelikle davacının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede;
Fatura Trh.
Fatura Tutarı
Fatura Açıklama
Fatura İçeriği
Davacı ticari defterlere kayıt tarihi
Davalı ticari defterlere kayıt tarihi
.....
.....TL
.....efektif $ kuru:.....
Faturada belirtilen muhtelif malzeme
.....
.....
.....
.....TL
.....efektif $ kuru:.....
Faturada belirtilen muhtelif malzeme
.....
.....
.....
.....TL
.....efektif $ kuru:.....
Faturada belirtilen muhtelif malzeme
.....
.....
.....
.....TL
.....efektif $ kuru:.....
Faturada belirtilen muhtelif malzeme
.....
.....
.....
.....TL
.....efektif $ kuru:.....
Faturada belirtilen muhtelif malzeme
.....
.....
.....
.....TL
.....TL
.....$
Faturada belirtilen muhtelif malzeme
.....

16 adet toplam .....TL tutarlı içeriği muhtelif malzemelerden oluşan faturaların her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından davalıya .....USD tutarlı 16 adet fatura düzenlendiği, söz konusu faturaların hepsinin tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların ticari defterleri arasındaki farklılığın davalı tarafından düzenlenen .....tarihli .....TL bedelli Aralık 2021 tarihinde kesilen .....adet faturaya ait fiyat farkı bedeline dair faturadan kaynaklandığı, söz konusu faturanın davacının ticari defterinde kayıtlı olmadığı, bu hususta düzenlenen faturaya ilişkin davacının Ankara .....Noterliği'nin .....tarihli ve .....yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği, yine taraf ticari defterlerinden davalı tarafından davacıya .....TL çek ile ödeme yapıldığı, tarafların birbiri ile örtüşen kayıtlarına göre davacının davalıdan .....TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterleri dikkate alındığında ise kesilen fiyat farkı faturası dikkate alındığında davacının davalıdan .....TL alacaklı olduğu tarafların ticari defterleri ile sabittir.
İmzalanan sözleşme uyarınca davacı ne miktarda iş yapıldığı ve buna dayalı olarak tarafların hak ve borç durumunun tespiti amacıyla aldırılan bilirkişi raporları ile .....Mah. .....no'lu sokak No....., ....adresinde ayrı ayrı eksik işlere dair işçilik ve malzeme bedelleri tespit edilmiş, bu tespitler uyarınca davacının toplam .....USD tutarlı işi halen tamamlamadığı anlaşılmıştır, işin tamamlanmadığı davacı vekilinin duruşmada sunmuş olduğu beyan ile de sabittir. Bu kabulden hareketle sözleşmenin .....USD götürü bedelli olduğu, davacı tarafından düzenlenen faturalar davalı ticari defterlerine kaydedilmiş ise de; faturanın ticari defterlere kaydedilmesinin tek başına işin yapıldığı anlamına gelmeyeceği, kaldı ki eksik işe ilişkin iddianın zaman aşımı süresi içerisinde her zaman ileri sürülebileceği, davacı tarafından davalıya .....TL tutarlı fatura düzenlendiği, buna karşılık davalı tarafından .....TL ödeme yapıldığı, davacının tamamlaması gereken eksik iş bedelinin .....USD olduğu, bu suretle gelinen aşamada davalının davacıya bakiye herhangi bir borcu bulunmadığından davanın reddine, her ne kadar davalı tarafından kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de davacının takip başlangıcında açıkça kötü niyetli olduğu anlaşılamadığından talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis kılınmıştır.
KARAR-Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 427,60 TL harcın peşin yatan 17.282,16TL harçtan mahsup edildiğinde kalan 16.854,56 TL harcın kesinleşmeden sonra davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 186.475,06 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.560,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Başkan Üye Üye Katip