DANIŞTAY İDARE DAVA DAIRELERI KURULU

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1873 E.  ,  2024/208 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1873
Karar No : 2024/208

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR):
1- …
2- … Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: Danıştay Onikinci Dairesinin 29/06/2022 tarih ve E:2020/343, K:2022/4321 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … Elektrik Satış A.Ş.'de büro elemanı olarak çalışmakta iken 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca 20/03/2018 tarihi itibarıyla iş sözleşmesi feshedilen davacının, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işlemin dayanağı olduğu öne sürülen 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren 'Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesiyle aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesinde yer alan; ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler '' ibaresinin iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 29/06/2022 tarih ve E:2020/343, K:2022/4321 sayılı kararıyla;
11/09/2014 tarih ve 29116 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6552 sayılı Kanun'un 66. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (C) bendine eklenen paragrafa; 31/12/2014 tarih ve 29222 (4. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/01/2015 tarihinde yürürlüğe giren ve 20. maddesi ile 03/05/2004 tarih ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nı yürürlükten kaldıran 29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esasların 2. ve geçici 1. maddesine; 25/08/2015 tarih ve 29456 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 10/08/2015 tarih ve 2015/8048 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesine; 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 2. maddesiyle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına ilişkin Esaslar'a eklenen Ek 9. maddesine ve aynı Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesi ile aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesine; 24/12/2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 17. maddesiyle 657 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine eklenen fıkralara; aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 18. maddesiyle 657 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 44. maddesine ve 08/03/2018 tarih ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7079 sayılı Kanun ile 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin söz konusu maddeleri aynen kabul edildiği açıklamasına yer verildikten sonra,
Uyuşmazlığın, özelleştirme programına alınan bir kuruluşta, özelleştirme programına alındıktan sonra çalışmaya başlayan ve 4046 sayılı Kanun kapsamında nakil hakkı bulunmayan personelin, özelleştirmeden sonra iş akdinin sona erdirilmesi nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmelerine imkân bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu,
29/12/2014 tarih ve 2014/7140 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekindeki Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinde açıkça belirtilen "Programa alınma tarihinden sonra özelleştirme programındaki kuruluşlarda istihdam edilmeye başlanılan personel bu esaslardan yararlanamaz." şeklindeki kuralın, 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe giren 'Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 2. maddesiyle Esaslar'a eklenen Ek 9. maddesinin dördüncü fıkrasında da mevcudiyetini koruduğu,
Dosyanın incelenmesinden, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ)'ın 02/04/2004 tarihinde özelleştirme programına alındığı; davacının, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alınması üzerine oluşturulan 21 dağıtım bölgesinden biri olan … Elektrik Satış A.Ş.’de 01/01/2013 tarihinden itibaren büro elemanı olarak çalışmaya başladığının anlaşıldığı,
Her ne kadar, davacı tarafından, 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 3. maddesi ile Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İş Sözleşmeleri Sona Eren İşçilerin Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddede yer alan ''.... ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler” şeklindeki ibarenin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi yolundaki başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemin hukuki dayanağı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmekte ise de, davalı idarelerden Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca tesis edilen dava konusu işlemde, söz konusu başvurunun, Bakanlar Kurulunun 2004/7898, 2014/7140, 2018/11587 sayılı Kararları ekinde yer alan Esaslar uyarınca, 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirmeler sonucu işini kaybedenlerin yeniden kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmelerine ilişkin düzenlemelerden yararlanmasına imkân olmadığı belirtilmek suretiyle reddedilmiş olduğu görüldüğünden, anılan ibarenin iptali istemi yönünden davanın reddi gerektiği,
Diğer taraftan, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alındığı tarih olan 02/04/2004 tarihinden sonra, TEDAŞ'ın özelleştirme programına alınması üzerine oluşturulan 21 dağıtım bölgesinden biri olan … Elektrik Satış A.Ş.’de "büro elemanı" olarak çalışmaya başlayan davacının, özelleştirmelerden sonra işine son verilenlerin kamu kurum ve kuruluşlarına sözleşmeli personel olarak yerleştirilmesine ilişkin düzenlemelerden yararlanmasına hukuki olanak, bu yöndeki başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde ise, hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, temyize konu karar ile hukuki dayanak ikamesi yapıldığı; davacının, … Elektrik Satış AŞ. bünyesinde, şirketin özelleştirilmesinden önce 2008 yılında çalışmaya başladığı ve 20/11/2017 tarihine kadar bilfiil çalıştığı; mahkemelerin, idarenin yerine geçerek karar veremeyeceği; ihtilafa dayanak olan 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesi ile geçici 13. maddesinin, 657 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (B) bendine açıkça aykırı olduğu; Bakanlar Kurulu Kararlarının, Anayasa'ya ve meri mevzuata uygun olması gerektiği; Dairenin, hukuki gerekçe ortaya koymaksızın "davanın reddine" karar verdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idareler tarafından, Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Daire tarafından düzenleyici işlem bakımından esasa yönelik bir inceleme yapılmadığından davacının hak arama özgürlüğünün ve gerekçeli karar hakkının ihlal edildiği; gerekçesiz karar verilerek anılan karara ilişkin yargısal denetimin de engellendiği düşünüldüğünden, davacının temyiz isteminin kısmen kabulü ile anılan kararın bu kısmının bozulması gerektiği; bireysel işlem yönünde ise, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 29/06/2022 tarih ve E:2020/343, K:2022/4321 sayılı kararının ONANMASINA,
3. Kullanılmayan …- TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
4. Bireysel işlem yönünden oybirliği, düzenleyici işlem yönünden oyçokluğu ile 05/02/2024 tarihinde kesin olarak karar verildi.

KARŞI OY X- Dava; … Elektrik Satış A.Ş.'nde büro elemanı olarak çalışmakta iken 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca 20/03/2018 tarihi itibarıyla iş sözleşmesi feshedilen davacının, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi kapsamında istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olduğu ileri sürülen 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesiyle aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' düzenlemesinin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlere karşı ilan tarihini izleyen günden itibaren dava açma süresi içinde dava açılmasa dahi bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri öngörülmüştür. Bu kapsamda, bir düzenleyici işlemin esasının anılan hükme göre incelenebilmesi, uygulama işleminin dayanağını oluşturması halinde mümkün olup, bu incelemenin yapılması ilgililer için de ancak bu halde hukuki bir yarar sağlayacaktır.
Dosyadaki belge ve bilgilerin incelenmesinden; 20/03/2018 tarihinde 4857 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca iş sözleşmesi feshedilen davacının, 657 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi uyarınca geçici personel olarak istihdam edilmesi talebiyle yaptığı 26/11/2019 tarihli başvurunun, davalı idarelerden Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 26/11/2019 tarihli işlemiyle; Bakanlar Kurulunun 2004/7898, 2014/7140 ve 2018/11587 sayılı kararları eklerinde belirtilen Esaslar dahilinde, 4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirmeler sonucu işini kaybedenlerin yeniden kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli personel olarak işe yerleştirilmelerine ilişkin olarak yapılan düzenlemelerden yararlanmalarına imkan bulunmadığı gerekçe gösterilmek suretiyle reddedildiği görülmektedir.
Davacı tarafından da bu gerekçeden hareketle hakkında tesis edilen uygulama işleminin dayanağı düzenleyici işlem olarak; 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesiyle aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' düzenlemesi olduğunun kabulüyle iptali isteminde bulunulmuştur.
Daire tarafından yapılan inceleme sonucunda, davacı hakkındaki davaya konu uygulama işleminin, 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesiyle Esaslar'a eklenen Ek 9. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca tesis edildiğine itibar edilerek yargılamasının yapılıp hükme bağlandığı anlaşılmaktadır.
Kararda Dairece; davacının başvurusunun, ileri sürdüğü gibi 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesiyle aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. madde hükmü değil, Bakanlar Kurulunun 2004/7898, 2014/7140 ve 2018/11587 sayılı kararları eklerinde belirtilen Esaslar dahilinde reddedildiği belirtilerek dolayısıyla dava konusu uygulama işleminin dayanağını oluşturamayacağı gerekçesine yer verilmiş ise de; anılan hükmün, uygulama işleminde yapılan açıklama dikkate alındığında bir anlamda davacının başvurusunun reddine gerekçe gösterildiği ve işlem tarihi itibariyle yürürlükte olduğu ancak Ek 9. madde hükmü karşısında davacıya uygulanma imkanı bulunmadığı, öte yandan bu durumun uygulama işleminin iptali sonucunu doğurmayacağı, zira Dairece de uygulama işleminin Ek 9. madde hükmü uyarınca tesis edildiğine itibar edilerek yargılamasının yapılıp hükme bağlandığı anlaşıldığından, esasının incelenmesinin davacıya sağlayacağı hukuki bir yararın bulunmadığı da gözetildiğinde uygulama işleminden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde dayanak alınmayan Geçici 13. madde hükmünün esasının uygulama işlemine bağlı olarak incelenmesine imkan bulunmamaktadır.
Bu itibarla, uygulama işleminde yapılan açıklamadan hareketle dava konusu edildiği anlaşılan 30/03/2018 tarih ve 30376 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 02/04/2018 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren ''Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar ile Sözleşmeli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 26/03/2018 tarih ve 2018/11587 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı''nın 3. maddesiyle aynı Esaslar'a eklenen Geçici 13. maddesindeki ''ile 01/07/2014 tarihinden önce özelleştirilen kuruluşlarda, özelleştirme işlemini takip eden altı aylık süre geçtikten sonra iş sözleşmeleri sona erenler'' düzenlemesi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, "davanın reddi" yolundaki temyize konu kararın, düzenleyici işleme ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararının gerekçesine katılmıyorum.