DANIŞTAY İDARE DAVA DAIRELERI KURULU

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1868 E.  ,  2023/2119 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1868
Karar No : 2023/2119

TEMYİZ EDENLER:
I-(DAVACI): …

II- (DAVALILAR):
1- …
2- … Bakanlığı
VEKİLİ: I. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …

3- … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN_KONUSU: Danıştay İkinci Dairesinin 27/12/2022 tarih ve E:2021/15456, K:2022/6886 sayılı kararının davacı tarafından esas, yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden, davalı idarelerce esas yönünden karşılıklı olarak aleyhlerine ilişkin olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, emniyet amiri olarak görev yapmakta iken, sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin, 25-29/06/2015 tarihleri arasında emniyet amirlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının, rütbe terfi sınavları sonucunda emniyet amirliğinden 4. sınıf emniyet müdürlüğüne yapılan terfi işlemlerinin, işlemlerin dayanağı olan, 10/05/2015 tarih ve 29351 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 12, 21, 26, 28, 29 ve 38. maddelerinde yer alan "sözlü sınav" ibarelerinin iptaline karar verilmesi; 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendinde yer alan "sözlü" ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 27/12/2022 tarih ve E:2021/15456, K:2022/6886 sayılı kararıyla;
Davacının farklı mahkemelerde açılmış davalar ile bu dava arasında bağlantı bulunduğu yolundaki istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 39/1-c maddesi uyarınca yerinde görülmemiş; yine anılan Kanun'un 38. maddesinde yer verilen bağlantı müessesesinin, çok sayıdaki dava dosyasının tek dava dosyasında birleştirilmesi anlamına gelmemesi ve anılan Kanun'da birleştirmeye ilişkin herhangi bir hükme yer verilmediği anlaşıldığından davacının birleştirme talebi de yerinde görülmemiş ve Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi bulunmamış,
Dava konusu Yönetmelik'in 12, 21 ve 26. maddelerinde yer alan "sözlü sınava dair" ibareleri yönünden,
Anayasa'nın 124. maddesi ile idarelere, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma ve bu yönetmeliklerde değişiklikler yapabilme yetkisinin verilmiş olduğu ve bu yönetmeliklerin Anayasa, kanun, tüzük ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi ve öngörülen biçim ve yetki koşullarına uyularak çıkarılması dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasında kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı,
Dava konusu Yönetmelik'te ilgililerin terfi değerlendirmesine tabi tutulabilmeleri için sözlü sınavda başarılı olma şartının arandığı; yazılı sınavın tamamlayıcısı olan ve görevin gerektirdiği niteliklere en uygun personelin bir üst rütbeye terfisi için mesleki bilgisini ve genel kültür düzeyini ölçmeyi amaçlayan sözlü sınavda başarılı olma şartının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendi uyarınca, kurullarda personelin üst rütbeye terfisinin görüşülebilmesi için aranan şartlardan birisi olduğu dikkate alındığında, davaya konu hükümlerde yer alan "sözlü sınav" ibaresinin üst norm olan 3201 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemeye uygun olduğu,
Bu durumda, Yönetmelik'in 12, 21 ve 26. maddelerinde yer alan "sözlü sınava dair" ibarelerinde hukuka aykırılık görülmediği,
28. maddesinin 1. ve 3. fıkralarında yer alan "sözlü sınav" ibareleri yönünden,
Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla 1. fıkrada yer alan "Yazılı sınava giren adaylar," ibaresinin ve 3. fıkranın iptal edildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 tarih ve E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararıyla onandığı ve iptal kararının kesinleştiği görüldüğünden, anılan düzenlemeler yönünden bu davada yeniden bir karar verilmesine gerek görülmediği,
28. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözlü sınav" ibaresi yönünden,
Yazılı sınavın tamamlayıcısı olan ve görevin gerektirdiği niteliklere en uygun personelin bir üst rütbeye terfisi için mesleki bilgisini ve genel kültür düzeyini ölçmeyi amaçlayan sözlü sınavda başarılı olma şartının, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendi uyarınca, kurullarda personelin üst rütbeye terfisinin görüşülebilmesi için aranan şartlardan birisi olduğu dikkate alındığında, Yönetmelik'in 28. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözlü sınav" ibaresinin üst norm olan 3201 sayılı Kanun'da yer alan düzenlemeye uygun olduğu,
Bu durumda, Yönetmelik'in 28. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözlü sınav" ibaresinde hukuka aykırılık görülmediği,
29. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "sözlü sınav" ibaresi yönünden,
Söz konusu düzenlemenin, 05/05/2016 tarih ve 29703 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11/04/2016 tarih ve 2016/8770 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı görüldüğünden, bu isteme yönelik olarak davanın konusuz kaldığı,
Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği düzenleme yürürlükte olmadığından, düzenlemenin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı,
38. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözlü sınav" ibaresi yönünden,
Yönetmelik'in 38. maddesinin, 28/05/2020 tarih ve 31138 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 27/05/2020 tarih ve 2581 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 16. maddesiyle tamamen değiştirildiği görüldüğünden, bu isteme yönelik olarak davanın konusuz kaldığı,
Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği düzenleme yürürlükte olmadığından, düzenlemenin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı,
Davacının katıldığı sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem yönünden,
Davacının rütbe terfi sözlü sınavı sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin dayanağı olan Yönetmelik hükümlerinin Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararı ile hukuka aykırılığı tespit edilerek iptal edilmiş olması karşısında, söz konusu hukuka aykırı düzenlemelere dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,
25-29/06/2015 tarihleri arasında emniyet amirlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavları yönünden,
Danıştay Beşinci Dairesinin 21/10/2020 tarih ve E:2016/21882, K:2020/4548 sayılı kararıyla 25-29/06/2015 tarihleri arasında emniyet amirlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının iptal edildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 21/02/2022 tarih ve E:2021/2271, K:2022/553 sayılı kararıyla onandığı ve iptal kararının kesinleştiği görüldüğünden, 25-29/06/2015 tarihleri arasında emniyet amirlerine yönelik yapılan rütbe terfi sözlü sınavlarının iptali istemine ilişkin olarak bu davada yeniden bir karar verilmesine gerek görülmediği,
Terfi işlemleri yönünden,
Aynı istemle açılan başka bir davada, Dairelerinin 24/11/2022 tarih ve E:2021/1109, K:2022/5993 sayılı kararıyla dava konusu emniyet amirliğinden 4. sınıf emniyet müdürlüğüne yapılan terfi işlemlerinin iptaline karar verildiğinden, işbu davaya yönelik aynı istem hakkında yeniden karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçeleriyle,
Kısmen davanın reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen iptale, yargılama giderinin yarı yarıya paylaştırılmasına, 9.500,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, Dairece Anayasa'ya aykırılık iddiasının değerlendirilmediği; bu dava dosyası ile aralarında irtibat bulunan ... İdare Mahkemesinin E:…, Danıştay İkinci Dairesinin E:2017/451 ve E:2021/1527, Danıştay Onikinci Dairesinin E:2018/4522 sayılı dava dosyalarının birleştirilmesine karar verilmesi; Daire kararının, aleyhine olan kısmı ile yargılama giderleri ile avukatlık ücreti yönünden bozulması; maddi tazminat istemi için bilirkişi atanması ve 12.000.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmekte; 3201 sayılı Kanun'un 6638 sayılı Kanunla değişik 55. maddesinin 11. fıkrasının (c) bendinde yer alan "sözlü" ibaresinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir.
Davalı idareler tarafından, iptali istenen idari işlemlerin ve dayanağı Yönetmelik hükümlerinin Anayasa ve kanunlara uygun olduğu, bahse konu Yönetmelik'te, dayanağı 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun amir hükümleri uyarınca rütbe terfiinde yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olunması şartının arandığı, sözlü sınavında başarı barajının aday lehine düşük tutulduğu, elli puan alma şartı konulmasının kamu yararı ve hizmet gereği olduğu, sözlü sınavın, adaylara önceden bastırılan sorular arasından soru kartı çektirilmek suretiyle icra edildiği, bu yönüyle farklı komisyonlar tarafından farklı değerlendirme yapıldığı iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, adayların değerlendirme kriterlerinin Yönetmelik'te açıkça ortaya konulduğu, dolayısıyla, dava konusu Yönetmelik hükümleri ile bu hükümlere dayanılarak tesis edilen idari işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Daire kararının iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi, davacının temyiz isteminin kısmen reddi, kısmen incelenmeksizin reddi ile Daire kararının kısmen onanması, kısmen gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 38. maddesinde yer verilen bağlantı müessesesinin, çok sayıdaki dava dosyasının tek dava dosyasında birleştirilmesi anlamına gelmemesi ve anılan Kanun'da birleştirmeye ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemesi nedeniyle birleştirme talebi reddedilerek, Anayasa'ya aykırılık iddiası ise ciddi görülmeyerek, dosya tekemmül ettiğinden tarafların yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; a) Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar. b) Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmü bulunmaktadır.
Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 2. fıkrasında yer alan;
"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b) Hukuka aykırı karar verilmesi,
c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, dava konusu Yönetmelik'in 28. maddesinin 1. fıkrasına ilişkin kısmının, fıkranın "Yazılı sınava giren adaylar," ibaresi dışında kalan bölümü yönünden,
Dava konusu Yönetmelik'in 28. maddesinin 1. fıkrasında, "Yazılı sınava giren adaylar, sicil numarası küçük olandan başlamak üzere sözlü sınava tabi tutulur." kuralı yer almış olup Danıştay Beşinci Dairesinin 20/06/2018 tarih ve E:2016/24760, K:2018/15074 sayılı kararıyla anılan düzenlemede yer alan "Yazılı sınava giren adaylar," ibaresinin iptaline karar verilmiş, anılan karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/11/2020 tarih ve E:2019/179, K:2020/2522 sayılı kararıyla onanmış ve iptal kararı kesinleşmiştir.
Öte yandan söz konusu kural, 05/05/2016 tarih ve 29703 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11/04/2016 tarih ve 2016/8770 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeli Rütbe Terfileri ve Değerlendirme Kurullarının Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile değiştirilmiştir.
Buna göre, fıkranın "Yazılı sınava giren adaylar," ibaresi dışında kalan kısmının iptali istemine yönelik olarak davanın konusuz kaldığı anlaşılmış, bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği düzenleme yürürlükte olmadığından ve düzenlemenin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmadığından, fıkranın tamamı yönünden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Daire kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiş olup, kararın bu gerekçeyle onanması gerekmektedir.
Kararın temyize konu diğer kısımları yönünden,
Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay İkinci Dairesi kararının, temyize konu diğer kısımları, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Öte yandan, Danıştay İkinci Dairesinin 24/11/2022 tarih ve E:2021/1109, K:2022/5993 sayılı kararı, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 30/10/2023 tarih ve E:2023/968, K:2023/2118 sayılı kararı ile kesin olarak onanmıştır.
Davacının maddi ve manevi tazminat istemleri ve bu istemlere yönelik temyiz istemi yönünden,
Temyiz dilekçesinde, maddi tazminat istemi için bilirkişi atanması ve 12.000.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmesi istemlerinde bulunulmuş ise de, dosyanın tekemmül aşamasına kadar bu yönde bir istemin mevcut olmadığı, dolayısıyla temyize konu kararda da bu yönde bir hüküm kurulmadığı; anılan istemlerin, davanın genişletilmesi yasağı kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır.
Bu nedenle, davacının, maddi ve manevi tazminat isteminin ve bu istemlere yönelik temyiz talebinin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen davanın reddi, kısmen karar verilmesine yer olmadığı, kısmen iptal yolundaki Danıştay İkinci Dairesinin 27/12/2022 tarih ve E:2021/15456, K:2022/6886 sayılı kararının, dava konusu Yönetmelik'in 28. maddesinin 1. fıkrasının "Yazılı sınava giren adaylar," ibaresi dışında kalan kısmına yönelik istem bakımından yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Anılan Daire kararının temyize konu diğer kısımları ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönlerinden ONANMASINA,
4.Davacının maddi ve manevi tazminat isteminin ve bu istemlere yönelik temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE,
5. Adli yardım kararından dolayı ertelenmiş olan temyiz aşamasına ilişkin yargılama giderinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davacıdan tahsili için Dairesince müzekkere yazılmasına,
6. Kesin olarak, 30/10/2023 tarihinde oybirliği ile karar verildi.