DANIŞTAY İDARE DAVA DAIRELERI KURULU

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/3737 E.  ,  2024/139 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2022/3737
Karar No : 2024/139

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Üniversitesi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 08/06/2022 tarih ve E:2018/6290, K:2022/3906 sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Başkent Üniversitesi öğrencisi olan davacının 2017-2018 Akademik Yılı Yaz Okulu sonunda Hukuk Programı Çift Anadal Lisans Programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin Başkent Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasının iptali istenilmiştir.
Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 08/06/2022 tarih ve E:2018/6290, K:2022/3906 sayılı kararıyla;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi ile 44. maddesinin (c) fıkrası ve Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 1. maddesi, 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (f) bentleri ile 17. maddesinin 2. ve 4. fıkralarında yer alan kurallar aktarılarak,
Başkent Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi yönünden;
Dava konusu Yönetmelik'te; öğrencilerin çift anadal programına kabul edilmelerinde, anılan programa devam etmelerinde ve mezuniyetlerinde, öğrencilerden asgari başarı şartını ve diğer koşulları yerine getirmelerinin arandığı hususunda şüphe bulunmamakta olup, iki ayrı diploma programından eş zamanlı olarak ders alınması mümkün kılınarak, öğrencilere iki ayrı diploma alınabilmesi olanağının tanındığı,
Öğrencilerin çift anadal programına kayıt yaptırabilmeleri için öncelikle birinci anadallarında başarı şartını sağlamaları, çift anadal programından mezun olabilmeleri için de öncelikle birinci anadal diploma programından mezun olmaları gerektiği,
Yönetmelik'te, söz konusu başarı kriteri için "genel not ortalaması" esas alınmakla birlikte, genel not ortalamasına dair tek bir tanım bulunduğundan; Yönetmelik'in dava konusu edilen 17. maddesinin 4. fıkrasında sözü edilen genel not ortalaması şartının öğrenim görülen anadallardan hangisi için arandığı hususunun, yapılacak genel değerlendirmeden ve bu ifadenin kullanıldığı yerlerden çıkarılması gerektiği,
Bu bağlamda, Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasında, çift anadal programına devam ve mezuniyet şartları düzenlendiğinden, maddede geçen genel not ortalaması ile kastedilenin de çift anadal programındaki ortalama olduğunun kabulü gerektiği, söz konusu yaklaşımın, Yönetmelik'in 16. maddesinin 6. fıkrasında yer alan "...İlgili çift anadal lisans programının, öğrencinin programın sonunda asgari olarak kazanması gereken bilgi, beceri ve yetkinliklere göre tanımlanmış öğrenim kazanımlarına sahip olmasını sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekir." hükmü ile uyumlu olduğu,
Birinci anadalda sağlanan başarının ikinci anadaldaki başarıya esas alınması halinde, öğrencinin ikinci anadaldaki başarısının düşük olması hususunun göz ardı edileceği, her iki anadaldaki not ortalamasının birlikte değerlendirilmesi durumunda, birinci anadaldaki başarının öğrencinin çift anadaldaki başarısızlığını gidererek çift anadal programı ile asgari olarak kazanılması gereken bilgi, beceri ve yetkinliklere engel olacağı, bu haliyle, çift anadal programına devam eden öğrencinin, aynı anadalda birinci anadal olarak eğitim gören öğrenciler karşısında eşitlik ilkesine aykırı şekilde haksız bir avantaj sağlamış olacağı,
Bu nedenle, birinci anadal ile ikinci anadaldaki başarının, diğer bir tabirle genel not ortalamasının birbirinden ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiği, birinci anadaldaki başarının yalnızca çift anadal programına kayıt esnasında önem arz ettiği açık olup, dayanağı olan Kanun maddelerine uygun olarak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda düzenlenen Yönetmelik hükmü kapsamında tesis edilen davacının çift anadal lisans programından ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği,
Dava konusu Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrası yönünden;
Davacı vekili tarafından dosya kapsamına sunulan ve 10/03/2020 tarihinde kayda giren dilekçe ile Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrası yönünden davadan feragat edildiği görüldüğünden, davanın bu kısımı yönünden feragat nedeniyle karar verilmesi yer olmadığı gerekçeleriyle,
Başkent Üniversitesi Öğrenci İşleri Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemi yönünden davanın reddine, dava konusu Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrası yönünden feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu Yönetmelik'te belirtilen genel not ortalaması ile kastedilenin birinci anadal ile ikinci anadal programlarının genel not ortalaması olduğu, sadece ikinci anadal programındaki genel not ortalaması dikkate alınarak tesis edilen ilişik kesme işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının temyize konu davanın reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY :
Davacı, 2011 yılında Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Sağlık Kurumları İşletmeciliği Bölümünde üniversite eğitimine başlamıştır.
Bu bölümde 3. sınıfta eğitimine devam ederken, 2014 yılında çift anadal programı kapsamında aynı üniversitenin Hukuk Fakültesine de kayıt yaptırmıştır.
2016 yılında, ana dal programı olan Sağlık Kurumları İşletmeciliği bölümünden mezun olmuştur.
Davacının çift ana dal programı olan Hukuk Fakültesindeki genel not ortalamasının ikinci kez 2,00'nin altına düştüğü gerekçesiyle anılan Üniversitenin … tarih ve … sayılı işlemi ile bu programdan ilişiği kesilmiştir.
Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44. maddesinin (c) fıkrasında, "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almaktadır.
24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, çift anadal programının, başarı şartını ve diğer koşulları sağlayan öğrencilerin aynı yükseköğretim kurumunun iki diploma programından eş zamanlı olarak ders alıp, iki ayrı diploma alabilmesini sağlayan programı ifade ettiği belirtilmiştir.
Anılan Yönetmelik'in işlem tarihinde yürürlükte bulunan 17. maddesinde, "(1) Öğrenci ikinci anadal diploma programına, anadal lisans diploma programında en erken üçüncü yarıyılın başında, en geç ise dört yıllık programlarda beşinci yarıyılın başında, beş yıllık programlarda yedinci yarıyılın başında, altı yıllık programlarda ise dokuzuncu yarıyılın başında, anadal önlisans diploma programında en erken ikinci yarıyılın başında, en geç ise üçüncü yarıyılın başında başvurabilir.
(2) Başvuru anında anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan ve anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20’sinde bulunan öğrenciler ikinci anadal diploma programına başvurabilirler. Ayrıca aşağıdaki şartlar uyarınca yükseköğretim kurumları kontenjan belirleyebilir ve öğrenciler de bu şartlar kapsamında başvuru yapabilir:
a) Çift anadal yapacak öğrencilerin kontenjanı, anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olmak şartıyla, anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması %20 oranından az olmamak üzere üniversite senatolarınca belirlenir.
b) Hukuk, tıp ve sağlık programları ile mühendislik programları hariç olmak üzere, çift anadal yapılacak programların kontenjanları da programların kontenjanının %20’sinden az olmamak üzere üniversite senatolarınca belirlenir.
c) Anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan ancak anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20’sinde yer almayan öğrencilerden çift anadal yapılacak programın ilgili yıldaki taban puanından az olmamak üzere puana sahip olanlar da çift anadal programına başvurabilirler.

(3) Çift anadal diploma programına başvurabilmesi için öğrencinin başvurduğu yarıyıla kadar anadal diploma programında aldığı tüm dersleri başarıyla tamamlaması gerekir.
(4) Öğrencinin çift anadal programından mezun olabilmesi için genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması gerekir. Tüm çift anadal öğrenimi süresince öğrencinin genel not ortalaması bir defaya mahsus olmak üzere 100 üzerinden 65’e kadar düşebilir. Genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 65’in altına düşen öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydı silinir.
(5) İkinci anadal lisans programına devam eden öğrenciye mezuniyet diploması ancak devam ettiği birinci anadal diploma programından mezun olması halinde verilebilir.
(6) Çift anadal ikinci diploma programında öğrenim gören öğrencinin anadal programında almış olduğu ve eşdeğerlikleri kabul edilen dersler, not çizelgesinde gösterilir.
(7) Anadal diploma programından mezuniyet hakkını elde eden ancak ikinci anadal diploma programını bitiremeyen öğrencilerin öğrenim süresi ikinci anadal diploma programına kayıt yaptırdığı eğitim öğretim yılından itibaren 2547 sayılı Kanunun 44 üncü maddesinin (c) fıkrasında belirtilen azami süredir.
(8) Çift anadal programından iki yarıyıl üst üste ders almayan öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydı silinir.
..." hükmüne yer verilmiştir.
Başkent Üniversitesi Senatosunun 16/11/2017 tarih ve 848/3 sayılı kararıyla kabul edilen Başkent Üniversitesi Çift Anadal Programı Yönergesi'nin 6. maddesinin (f) fıkrasında, "Öğrencinin çift anadal önlisans-lisans programından mezun olabilmesi için genel not ortalamasının en az 2,26 olması gerekir. Tüm çift anadal öğrenimi süresince öğrencinin genel not ortalaması bir defaya mahsus olmak üzere 2,00'nin altına düşebilir. Genel not ortalaması ikinci kez 2,00'nin altına düşen öğrencinin çift anadal önlisans-lisans diploma programından kaydı silinir." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Yönetmelik'in işlem tarihinde yürürlükte bulunan 17. maddesinin 4. fıkrasında, genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 65’in altına düşen öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydının silineceği düzenlenmiştir. Başkent Üniversitesinde ders başarı notu 4,00 üzerinden değerlendirildiğinden, Başkent Üniversitesi Çift Anadal Programı Yönergesi'nin 6. maddesinin (f) fıkrasında, Yönetmelik'teki 65 puan, 2,00 olarak kabul edilmiş ve genel not ortalaması ikinci kez 2,00'nin altına düşen öğrencinin çift anadal programından kaydının silineceği kurala bağlanmıştır.

Uyuşmazlıkta; davacının çift ana dal programı olan Hukuk Fakültesindeki genel not ortalamasının ikinci kez 2,00'nin altına düştüğü gerekçesiyle bu programdan ilişiği kesilmiştir.

Davacı tarafından; Yönetmelik'teki genel not ortalaması ile kastedilenin anadal ve çift anadal programlarının genel not ortalaması olduğu, sadece çift anadal programı olan Hukuk Fakültesindeki genel not ortalaması dikkate alınarak tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
Bu nedenle, Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "genel not ortalaması" ibaresinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Dava konusu Yönetmelik'te, anadal diploma programındaki genel not ortalaması en az 100 üzerinden 70 olan, anadal diploma programının ilgili sınıfında başarı sıralaması itibari ile en üst %20’sinde bulunan ve başvurduğu yarıyıla kadar anadal diploma programında aldığı tüm dersleri başarıyla tamamlayan öğrencilere ikinci anadal diploma programına başvurma hakkı tanınmıştır. İkinci anadal lisans programına devam eden öğrenciye mezuniyet diplomasının da, birinci anadal diploma programından mezun olması halinde verilebileceği öngörülmüştür.
Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasında ise, öğrencinin çift anadal programından mezun olabilmesi için genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması gerektiği, tüm çift anadal öğrenimi süresince öğrencinin genel not ortalamasının bir defaya mahsus olmak üzere 100 üzerinden 65’e kadar düşebileceği, genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 65’in altına düşen öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydının silineceği belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere, öğrencilerin çift anadal programına kabul edilmelerinde ve mezuniyetlerinde anadal programındaki başarıları esas alındığından, çift anadal programına devam etme koşulunu düzenleyen Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "genel not ortalaması" ibaresi ile de anadal programındaki genel not ortalamasının kastedildiği ve anadal programındaki genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 65’in altına düşen öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydının silineceği sonucuna varılmıştır.
Nitekim, 26/09/2023 tarih ve 32321 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile dava konusu Yönetmelik'in 17. maddesinin 4. fıkrasının "Öğrencinin çift anadal programından mezun olabilmesi için anadal programındaki genel not ortalamasının en az 100 üzerinden 70 olması gerekir. Tüm çift anadal öğrenimi süresince öğrencinin anadal programındaki genel not ortalaması bir defaya mahsus olmak üzere 100 üzerinden 65’e kadar düşebilir. Anadal programındaki genel not ortalaması ikinci kez 100 üzerinden 70’in altına düşen öğrencinin ikinci anadal diploma programından kaydı silinir." şeklinde değiştirildiği görülmektedir.
Bu durumda, davacının çift ana dal programındaki genel not ortalamasının ikinci kez 2,00'nin altına düştüğü gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle bireysel işlem yönünden davanın reddine, düzenleyici işlem yönünden feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 31/01/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY
X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın davanın reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Daire kararının temyize konu davanın reddine ilişkin kısmının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.