DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2025/760 E.  ,  2025/2448 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2025/760
Karar No : 2025/2448

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İthalat İhracat İmalat San.
Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı-...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem:Davacı şirket hakkında 2017 ve 2018 yıllarında kullandığı bir kısım alış faturasının sahte olduğu ve 2018/Aralık döneminden devreden katma değer vergisinin "0" olarak dikkate alınması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2019/Ocak, Şubat, Nisan, Haziran dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 7326 sayılı Kanunun 5. maddesinin 9. fıkrası kapsamında katma değer vergisi yönünden matrah artırımında bulunduğu, adına tahakkuk eden vergileri zamanında ödediği ve şartları yerine getirdiği, anılan Kanunun 5. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, mükelleflerin, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde katma değer vergisini artırarak bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödemeleri halinde, matrah artırımında bulundukları yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılamayacağı, aynı fıkranın (e) bendinde ise sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden ihraç kaydıyla teslimlerden veya iade hakkı doğuran işlemlerden doğan terkin ve iade işlemleri ile ilgili inceleme ve tarhiyat hakkının saklı tutulduğu, olayda, inceleme ve tarhiyat hakkı saklı tutulan ihraç kaydıyla teslimlerden veya iade hakkı doğuran işlemlerden doğan terkin ve iade işlemleri söz konusu olmadığından, vergi artırımında bulunularak şartları yerine getirilen vergilendirme dönemlerine ilişkin inceleme yapılamayacağı sonucuna varıldığı, bu durumda, davacı şirket hakkında 2017 ve 2018 yıllarına ilişkin katma değer vergisi incelemesi yapılmak suretiyle re'sen tarh edilen cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:7326 sayılı Kanun'un matrah ve vergi artırımına ilişkin düzenlemelerine göre matrah ve/veya vergi artırımı uygulamasında asıl olanın katma değer vergisi yönünden vergi artırımında bulunan vergiyi ödeme yükümlülüğü kabul edilen yıllara ait dönemlere ilişkin katma değer vergisi incelemesi yapılmaması olduğu, artırım talebinde bulunulan yılları izleyen dönemlerde yapılacak vergi incelemelerine ilişkin olarak sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden inceleme yapılabilecek olmasının bu kuralın istisnası olmakla birlikte bu tür incelemelerde artırım talebinde bulunulan dönemler için tarhiyat önerilemeyeceği hüküm altına alınarak mükelleflere ilave bir vergi yükü getirilmemesinin amaçlandığı, olayda, davacı şirketin 2017 ve 2018 yıllarında sahte belge kullanması nedeniyle sonraki dönemlere devreden katma değer vergisine ilişkin olarak incelemenin yapıldığı ve bu yönlerden inceleme yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının 7326 sayılı Kanun kapsamında katma değer vergisi yönünden matrah artırımında bulunulması ve tahakkuk eden tutarların ödenmiş olması nedeniyle inceleme ve tarhiyat yapılamayacağı iddiası yerinde görülmediğinden dava dosyasının esası incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Matrah artırımında bulunulan yıllara ilişkin tarhiyat yapılamayacak olmasının, devreden katma değer vergisinin değişmesi nedeniyle yapılacak tarhiyatlar için de geçerli olduğunun kabulünün gerektiği iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket hakkında 2017 ve 2018 yıllarında kullandığı bir kısım alış faturasının sahte olduğu ve 2018/Aralık döneminden devreden katma değer vergisinin "0" olarak dikkate alınması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2019/Ocak, Şubat, Nisan, Haziran dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 45. maddesinin 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği; 4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği; 5. fıkrasında ise bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verdiği kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Belirtilen düzenlemeler uyarınca bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde kural olarak istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra ilk derece mahkemesi kararındaki maddi ve/veya hukuki eksiklikleri tamamlayarak işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerekmektedir.
2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında ise bu kuralın istisnalarına yer verilmiştir. Anılan hükme göre, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra yeniden bir karar vermeksizin dosyanın ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermesi gerekmektedir.
İncelenen dosyada, ilk derece mahkemesince, 7326 sayılı Kanun kapsamında vergi artırımında bulunularak şartları yerine getirilen vergilendirme dönemlerine ilişkin inceleme yapılamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, anılan karar Bölge İdare Mahkemesince, matrah artırım talebinde bulunulan yılları izleyen dönemlerde yapılacak vergi incelemelerine ilişkin olarak sonraki dönemlere devreden katma değer vergisi yönünden inceleme yapılabileceği, olayda, davacı şirket hakkında sonraki dönemlere devreden katma değer vergisine ilişkin inceleme yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığından dava dosyasının esası incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle verilen karara yönelik davalının istinaf başvurusunu kabul edip, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında istisnai olarak sayılmış olan hallerden herhangi birinin bulunmaması karşısında, ilk derece mahkemesi kararında tespit edilen maddi ve/veya hukuki eksikliğin anılan Kanun'un 45. maddesinin 4. numaralı fıkrası uyarınca bölge idare mahkemesince tamamlanarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, bölge idare mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen temyize konu kararın yargılama usulü kurallarına aykırılık teşkil ettiği sonucuna varıldığından bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 22/05/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.