DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/8516 E.  ,  2024/1637 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/8516
Karar No : 2024/1637

TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...

2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacının banka hesaplarına ve taşınmazlarına uygulanan hacizlerin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun zımmen reddine ilişkin işlem ile söz konusu haciz işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih E: ... , K: ... sayılı kararıyla Danıştay Dokuzuncu Dairesince verilen bozma kararına uyularak dosyanın yeniden incelenmesi sonucu; dava konusu haciz işleminin dayanağı ödeme emirleri ile aynı ödeme emirlerinin kaldırılması için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımmen reddine ilişkin işlemin iptali ve tahsil edilen tutarın yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddine dair ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair kararın, Danıştay Dokuzuncu Dairesince bozulması sonucu, anılan bozma kararına uyulmayarak ısrar edildiği, ısrar kararının temyizen incelenmesi üzerine yapılan inceleme sonucu Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca davacı tarafından ileri sürülen tüm iddiaların, ancak, ödeme emrine karşı süresinde açılan davalarda incelenebileceği,düzeltme şikayet hükümleri kapsamında incelenemeyeceği gerekçesiyle ısrar kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmediği belirtilerek Daire ısrar kararına yönelik temyiz isteminin reddine karar verildiğinden, davacı adına "kanuni temsilci" sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerine dayanılarak tesis edilen hacizlerin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine dair davalı idare işleminin; asıl borçlu şirket tarafından 7143 sayılı Yasa kapsamında yapılan yapılandırma neticesinde ödenmeyen tutarlardan kaynaklanan kısmı bakımından davayı reddeden, asıl borçlu şirket tarafından 7143 sayılı Yasa kapsamında yapılan yapılandırma neticesinde ödenen amme alacaklarından kaynaklanan kısmı bakımından davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI:Davanın asıl borçlu şirketin borçlarını Temmuz 2018 de yapılandırması sebebiyle mevcut aşama itibariyle ödeme emrinin kesinleşmesinden sonra meydana gelen yeni durumlar nedeniyle davacının malları üzerine konan haciz şartlarının ortadan kalkması sebebine dayandığı, bu nedenle idareye hacizlerin kaldırılması için 13/09/2018 tarihinde talepte bulunulduğu bu talebin zımnen reddi akabinde huzurdaki davanın açıldığı, huzurdaki dava ile düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işleme karşı açılan davanın birbirlerinden farklı sebebe dayandığı, asıl borçlu şirketin Temmuz 2018 tarihindeki yapılandırmasının davacıya gönderilen ödeme emri kesinleştikten sonra olduğu için ödeme emrine itiraz süresi içerisinde dava açılmasının mümkün olmadığı, yapılandırılan borcun ödenmemesinde davacının müdahalesi veya müdahale şansı olmadığı, ayrıca lehlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmediği iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmiştir.

DAVALININ İDDİALARI: Dava konusu işlemlerin usul ve hukuka uygun olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacının banka hesaplarına ve taşınmazlarına uygulanan hacizlerin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun zımmen reddine ilişkin işlem ile söz konusu haciz işlemlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerinde getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükmü yer almıştır.
18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesinde, (1) Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil); a) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, b) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden tahsilinden vazgeçileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin E: ... , K: ... sayılı dosyası ile birlikte incelenmesinden, davacının 02/08/2001 ila 26/12/2005 tarihleri arasında asıl borçlu ... A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi olduğu ve şirketin ödenmeyen vergi borçlarının tahsili amacıyla adına ödeme emri düzenlenerek 14/10/2016 tarihinde tebliğ edildiği, dava ve itiraz edilmemesi nedeniyle de 27/07/2017 tarihinde hakkında haciz bildirisi düzenlenerek banka hesaplarına ve taşınmazları üzerine haciz uygulandığı anlaşılmaktadır. Davacının kanuni temsilcilik görevinin sona ermesinden sonra ... A.Ş.'nin 30/07/2018 tarihinde tüm borçlarını 7143 sayılı Yasa uyarınca yeni kanuni temsilci tarafından yapılandırıldığı ve bu suretle yapılandırılan borcun yeni bir mahiyet kazandığı görülmüştür.
Bu durumda, asıl borçlu şirket tarafından yapılan bu işlem alacağın kesinleşmesi, zamanaşımının kesilmesi, mevcut borcun vadesinin değişmesi, yapılandırma anına kadar muaccel olan borcun artık yeni bir ödeme planı ve taksitlendirme tarihleri itibari ile vadesi olması gibi hukuki sonuçlar doğurduğundan, yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup yapılandırma sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının, yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutulması mümkün bulunmamaktadır. Yapılandırmanın kısmen ödeme yapılması sonucu ihlal edilmesi nedeniyle iptal edilmiş olması da belirtilen duruma ilişkin olarak herhangi bir değişikliğe yol açmayacaktır. Bu nedenle yapılandırılan dönemde şirketle ilişkisi kalmayan davacının sorumlu tutularak mal varlığı üzerine konulan hacizlerin devam ettirilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Temyize konu kararda atıf yapılıp hükme esas alınan karar, söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair karar olup, her ne kadar Dairemizce anılan kararın sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle hüküm kurulmuş ve anılan kararda bozmaya uymayıp ısrar edilmesi sonucu Vergi Dava Dairesi Kurulunca kamu alacağının cebren tahsili için tesis edilen işlemlere karşı düzeltme/şikayet yolu izlenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle temyiz istemi reddedilmiş ise de iş bu davanın konusunun süregelen işlem niteliğinde olan haciz kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair işlem olduğu dikkate alındığında, Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemlerin kaldırılması yolundaki kısmında sonucu itibariyle hukuka aykırılık, davanın reddine dair kısmı yönünden ise hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin bu nedenle reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin kısmının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA, kalan kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 02/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.