DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/3045 E.  ,  2023/4240 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/3045
Karar No : 2023/4240

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av….

KARŞI TARAF (DAVACI) : …Nakliyat İnşaat Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, bir kısım alış faturasının sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013/Ocak-Ekim dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Üçüncü Dairesince "bölge idare mahkemelerince istinaf başvurusuna konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemekle birlikte gerekçesinin hukuka uygun bulunmadığı hallerde, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek istinaf isteminin reddine karar verilmesi mümkün bulunmadığı" gerekçesiyle verilen bozma kararına uymak suretiyle; "vergi inceleme raporu ekinde şirket temsilcisince imzalanan tutanağın 16. maddesinde tarhiyat öncesi uzlaşmanın talep edildiği ve söz konusu talebin tutanakta yer almasının ilgili mercie yapılmış yazılı başvuru yerine geçeceği Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin 2. fıkrasının gereği olduğu, bu başvuru üzerine Yönetmelik hükümlerinde incelemeyi yapan tarafından yapılması öngörülen işlemlerin davalı idarece açıkça ortaya konulamadığı, bu durumda davacı şirket tarafından, tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunulduğu halde bu talep dikkate alınmaksızın yapılan cezalı tarhiyatta ve kesilen özel usulsüzlük cezasında yasal isabet bulunmadığı" gerekçesiyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararının dayandığı hukuki gerekçelerle sonucunun hukuka ve usule uygun olduğu, kaldırılmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 6736 sayılı Kanunda tarhiyat öncesi uzlaşma taleplerinin Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ayın başından itibaren bir ay içinde sonuçlandırılan vergi incelemelerinde dikkate alınmayacağının düzenlendiği, dava konusu işlemlerin yasal mevzuata uygun olarak tesis edildiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı şirket tarafından, bir kısım alış faturasının sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2013/Ocak-Ekim dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan Ek 11.maddesi 1.fıkrasında "Maliye Bakanlığının, vergi incelemesine dayanılarak tarh edilecek vergilerle kesilecek cezalarda (359'uncu madde yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde tarh edilecek vergi ve kesilecek ceza ile bu fiillere iştirak edenlere kesilecek ceza hariç) tarhiyat öncesi uzlaşma yapılmasına izin verebilir", 2.fıkrasında ise "Tarhiyattan önce uzlaşmaya varılması halinde tutanakla tespit edilen bu husus hakkında dava açılamayacağı ve hiçbir mercie şikayette bulunulamaz" kurallarına yer verilmiştir.
19/8/2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un matrah ve vergi artırımı başlıklı 5.maddesi 7.fıkrasında ise "Bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulması, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmez. Ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, bu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi ve üçüncü fıkrasının (e) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ayın başından itibaren bir ay içerisinde sonuçlandırılamaması hâlinde, bu işlemlere devam edilmez. Bu süre içerisinde sonuçlandırılan vergi incelemeleri ile ilgili tarhiyat öncesi uzlaşma talepleri dikkate alınmaz. İnceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya vergi farkı tespit edilmesi hâlinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla inceleme ve takdir sonucu bulunan fark, bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri ile birlikte değerlendirilir. İnceleme ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasından maksat, inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesidir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda metni verilen madde hükümlerinin değerlendirilmesinden, tarhiyat öncesi uzlaşma müessesesinin, haklarında vergi incelemesine başlanılmış yükümlülerin vergi incelemesi sonucunda tespit edilen matrah farkı üzerinden verginin tarhı ve cezanın kesilmesinden (vergi ziyaının kaçakçılık suçu kapsamındaki bir eylemle ortaya çıkması hariç) önce kullanabilecekleri idari bir başvuru yolu olduğu, tarhiyat öncesi uzlaşma talebinin 6736 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun'un Resmi Gazetede yayımlandığı 19/08/2016 tarihininden önce başlanan incelemelerin Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen ayın başından itibaren bir ay içerisinde sonuçlandırılması halinde vergi incelemeleri ile ilgili olarak dikkate alınmayacağı, incelemenin sonuçlandırılmasından maksadın ise inceleme raporlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesi olduğu, diğer bir deyişle 6736 sayılı Kanun'un Resmi Gazetede yayınlanmasını izleyen ay içerisinde sonuçlanan incelemelerde tarhiyat öncesi uzlaşma talebinin dikkate alınmayarak inceleme raporlarının vergi dairesi müdürlüklerine intikal ettirileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket adına sahte fatura kullandığı yolunda tanzim edilen … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunun vergi dairesi müdürlüğüne 6736 sayılı Kanun'un Resmi Gazetede yayınlanmasını izleyen ay içerisinde intikal ettirilmesi üzerine vergi dairesi müdürlüğünce 05/10/2016 ve 06/10/2016 tarihli ihbarnamelerin düzenlendiği, ihbarnamelerin 12/10/2016 tarihinde davacıya tebliği üzerine, re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacı hakkındaki vergi incelemesine 6736 sayılı Kanun'un yayımlandığı tarihten önce başlanıldığı, düzenlenen vergi inceleme raporunun vergi dairesi müdürlüğüne 6736 sayılı Kanun'un 5.maddesi 7.bendinde öngörülen süre içerisinde 19/09/2016 tarihinde intikal ettirildiği ve davacı tarafından 6736 sayılı Kanun'dan yararlanılarak 09/11/2016 tarihinde katma değer vergisine ilişkin olarak matrah artırımında bulunulduğu hususları gözetildiğinde, davacının 20/06/2016 tarihli inceleme tutanağında yer alan tarhiyat öncesi uzlaşma talebi dikkate alınmayacağından, işin esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yukarıda yazılı gerekçeyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idare istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne,
… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 02/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.