DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/2861 E.  ,  2024/76 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/2861
Karar No : 2024/76

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Madeni Yağ İmlalat Toptan ve Perakende Satış İnşaat Turizm Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü-…

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 2015/Aralık döneminden 2016/Ocak dönemine devreden katma değer vergisinin değiştiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016/Eylül dönemine ilişkin katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Danıştay Dördüncü Dairesince verilen bozma kararına uyarak dosyayı yeniden incelemek suretiyle; anılan Dairece; davacı hakkında 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin olarak katma değer vergisi yönünden yapılan incelemeler sonucunda 2016 yılına devreden katma değer vergisi indiriminin azaltılmasına neden olan ve dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağını oluşturan 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin olarak tarh edilen özel tüketim vergilerine karşı açılan davalarda verilen kabul kararlarının Danıştay Yedinci Dairesi'nce bozulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesi'nce verilen ısrar kararlarının Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun 23/03/2022 tarih ve E:2022/33 K:2022/256, E:2022/257 K:2022/227 K:2022/251, E:2022/71 K:2022/271, E:2022/32 K:2022/303, E:2022/73 K:2022/273 sayılı kararlarıyla bozulduğu görüldüğünden, bu durum dikkate alınarak, yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle verilen bozma kararı üzerine oluşan yeni duruma göre yeniden inceleme yapılarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, davanın kabulü yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Gerekçeli karar haklarının ihlal edildiği, vergi inceleme süresinin aşıldığı, usulsüz ve eksik inceleme yapıldığı, verginin zamanaşımına uğradığı, vergi ziyaı meydana gelmediği, cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY:
Davacı adına, 2015/Aralık döneminden 2016/Ocak dönemine devreden katma değer vergisinin değiştiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2016/Eylül dönemine ilişkin katma değer vergisi ve tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, 45. maddesinin 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği; 4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği; 5. fıkrasında ise bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verdiği kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Belirtilen düzenlemeler uyarıca bölge idare mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde kural olarak istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra ilk derece mahkemesi kararındaki maddi ve/veya hukuki eksiklikleri tamamlayarak işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerekmektedir.
2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında ise bu kuralın istisnalarına yer verilmiştir. Anılan hükme göre, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması ve davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunu kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırdıktan sonra yeniden bir karar vermeksizin dosyanın ilgili ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermesi gerekmektedir.
İncelenen dosyada, ilk derece mahkemesince, dava konusu cezalı tarhiyatların hukuka uygun olup olmadığı incelenmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiş, anılan karar bölge idare mahkemesince, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen bozma kararına atıfla, özel tüketim vergisi dosyalarında oluşan yeni durum göz önünde bulundurulmak suretiyle bir karar verilmek üzere kaldırılarak dosyanın vergi mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında istisnai olarak sayılmış olan hallerden herhangi birinin bulunmaması karşısında, ilk derece mahkemesi kararında tespit edilen maddi ve/veya hukuki eksikliğin anılan Kanun'un 45. maddesinin 4. numaralı fıkrası uyarınca bölge idare mahkemesince tamamlanarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, bölge idare mahkemesince, ilk derece mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen temyize konu kararın yargılama usulü kurallarına aykırılık teşkil ettiği sonucuna varıldığından bozulması gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davacının temyiz isteminin kabulüne,
… Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 17/01/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.