DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/4130 E.  ,  2023/4831 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4130
Karar No : 2023/4831

TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI)...
VEKİLİ : Av. ...

2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: ... Organizasyon Ses ve Işık Sistemleri Taşımacılık Tekstil Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... ; K:... sayılı kararıyla; davalı idarece, dava konusu ödeme emrinin, 2018 yılı kurumlar vergisi, 2018/Ocak-Mart dönemine ait vergi ziyaı cezası ile 2018/Mart dönemine ilişkin katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ile gecikme faizlerinin sehven düzenlendiği ve iptal edildiği bildirildiğinden dava konusu ödeme emrinin konusu kalmayan bu kısımları yönünden karar verilmesine yer olmadığı, dava konusu ödeme emrinin 2017/Ocak-Aralık dönemlerine ait vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve gecikme faizleri, 2018/Ocak dönemine ait 1.834,49-TL'ye isabet eden katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile 2017 dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısımları yönünden, davacının kanuni temsilcilik sıfatının sona ermesinden sonra görev yapan kanuni temsilcinin defter ve belge ibraz etmeme eyleminden sorumlu tutulamayacağı sonucuna varıldığından, düzenlenen ödeme emrinin bu kısımlarında da hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu ödeme emrinin 2018 dönemine ilişkin 1.900,00-TL tutarındaki özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının incelenmesinden, dava konusu ödeme emri içeriği 2018 yılı kurumlar vergisi beyannamesinin verilmediğinden bahisle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355/1. maddesi uyarınca 1.900,00-TL özel usulsüzlük cezasının kesildiği ancak amme alacağının beyanname verme ve ödenme zamanında şirketin kanuni temsilcisi olmayan davacıdan tahsiline çalışılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu ödeme emrinin 2018/Ocak dönemine ilişkin 32.725,84-TL tutarındaki katma değer vergisi ile bu tutara isabet eden vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi, 2018/Şubat dönemine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ile 2018/Ocak dönemine ait özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısımları yönünden ise, söz konusu alacaklarını, asıl borçlu şirketin 2018 yılında sahte fatura kullanımı nedeniyle incelenmesi üzerine düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden sahte fatura içeriği katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yapılan tarhiyatlardan ve kesilen cezalardan kaynaklandığı, asıl borçlu şirket tarafından kullanılan ve sahte olduğu değerlendirilen üç adet faturanın davacının şirketi temsile yetkili olduğu tarihte düzenlendiği ve defter kayıtlarına yansıtıldığı, bu durumda, şirket adına usulüne uygun olarak kesinleştirilerek tahsil edilebilir hale gelen ve vadesinde ödenmeyen kamu alacağının ilişkin olduğu dönemde şirket müdürü olan davacının söz konusu döneme ilişkin vergi borcundan sorumluluğu bulunduğundan dava konusu ödeme emrinin bu kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu ödeme emrinin 2017/Ocak-Aralık dönemlerine ait vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve gecikme faizleri, 2018/Ocak dönemine ait 1.834,49-TL'ye isabet eden katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile 2017 ve 2018 dönemlerine ilişkin özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısımlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Davacının şirketteki hissesinin %1 olduğu ve borcun %1'lik kısmından sorumlu olduğu, tüm borçtan sorumlu tutulmasının cezanın bireyselliği ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI: Asıl borçlu şirketten tahsil edilemeyen vergi borcunun tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına ödeme emri düzenlenmesinin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY: ... Organizasyon Ses ve Işık Sistemleri Taşımacılık Tekstil Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir.
18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesinde, (1) Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil); a) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının, b) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden tahsilinden vazgeçileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin; 2017/Ocak-Aralık dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve gecikme faizleri, 2018/Ocak dönemine ilişkin 1.834,49-TL'ye isabet eden katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile 2017 ve 2018 dönemlerine ait özel usulsüzlük cezalarına ilişkin kısımlarına yönelik davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin 2018/Ocak dönemine ilişkin 32.725,84-TL tutarındaki katma değer vergisi ile bu tutara isabet eden vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi, 2018/Şubat dönemine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ile 2018/Ocak dönemine ait özel usulsüzlük cezasına yönelik davacı temyiz istemine gelince;
Dosyanın incelenmesinden, davacının asıl borçlu şirkete 11/01/2017 tarihinde kanuni temsilci seçildiği, 06/03/2018 tarihinde hisselerini devredip ortaklıktan ayrıldığı, aynı zamanda şirketi temsil yetkisininde bu tarih itibarıyla sona erdiği, asıl borçlu ... Organizasyon Ses ve Işık Sistemleri Taşımacılık Tekstil Tem. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, vadesinde ödenmeyen vergi borçları için 26/06/2018 tarihinde, 7143 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanmak suretiyle yapılandırma talep edildiği, yapılandırılan borçlara ilişkin taksitin ödenmemesi üzerine yapılandırmaya ait tecilin iptal edildiği, davalı idare tarafından şirkete ait borçların tahsili amacıyla cebri takibata geçilerek söz konusu vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Asıl borçlu şirket tarafından, 7143 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanılarak vergi borçlarının taksitlendirilmesi talebinde bulunulduğu, bu işlemin alacağın kesinleşmesi, zamanaşımının kesilmesi, mevcut borcun vadesinin değişmesi, yapılandırma anına kadar muaccel olan borcun artık yeni bir ödeme planı ve taksitlendirme tarihleri itibari ile vadesi olması gibi hukuki sonuçlar doğurduğu, bu yeni duruma göre borcun takibinin yapılması gerektiği ve yapılandırmanın ihlal edilmesi nedeniyle iptal edilmiş olmasının değişikliğe yol açmayacağı dikkate alındığında, yapılandırma sonucu ortaya çıkan yeni hukuki durum çerçevesinde asıl borçlu şirketten tahsil imkanının bulunmadığı ortaya konulduktan sonra, sözü edilen Kanun'dan yararlanılması sırasında şirketi temsile yetkili olan kanuni temsilciye gidilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, asıl borçlu şirket tarafından borcun yapılandırılması ile yeni bir hukuki durum ortaya çıkmış olup yapılandırma sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının yapılandırılan borçlar nedeniyle sorumlu tutulmasında ve davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalının temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının dava konusu ödeme emrinin 2018/Ocak dönemine ait 32.725,84-TL tutarındaki katma değer vergisi ile bu tutara isabet eden vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi, 2018/Şubat dönemine ait katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ile 2018/Ocak dönemine ait özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısımları yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, diğer kısımlarının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 23/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.