DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/4014 E.  ,  2023/5370 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/4014
Karar No : 2023/5370

TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ... Demir Bet. İnş. Mal. Müt. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

2-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı-..
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Demir Çelik Metal Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi Lidya Yatırım Yapı Turizm ve San. ve Tic. Ltd. Şti., Gaziemir Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi Tas. Hal. ... Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti., Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi Eme İnşaat Malz. Orman Ürn. Elektromekanik San. ve Tic. Ltd. Şti., Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi Tas. Hal. Gerek Yapı İnş. Maden Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak; 2016/Ocak-Ekim, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden ihtilaflı dönemde davacıya fatura düzenleyen şirketlerden; ... Demir Çelik Metal Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu esas alınarak, sahte fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2016 yılına ilişkin vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile katma değer vergisine karşı açılan davalarda ... Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı ve E:…, K:… sayılı kararlarıyla; vergi tekniği raporunun davacıya tebliğ edilmeyerek savunma hakkının engellenmesi nedeniyle dava konusu vergi ziyaı cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davaların kabulüne karar verildiği anılan kararlara yönelik davalı istinaf başvuruları kabul edilerek … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nin … tarih ve E:.., K:… sayılı ve İzmir Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararları ile istinafa konu mahkeme kararlarının kaldırılmasına, işin esası incelenerek geçici vergi aslının ve vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan tutarların kaldırılmasına, kalan vergi ve cezalar yönünden davaların reddine karar verildiği, ... Yatırım Yapı Turizm ve San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporuna dayalı olarak sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporlarına dayanılarak 2016 yılına ilişkin tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergiye karşı açılan davanın; ... Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile geçici vergi aslı ve geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezalarının bir katı aşan kısımları ile kurumlar vergisine ve geçici vergiye ilişkin vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmının kaldırılmasına, geçici vergilere ilişkin vergi ziyaı cezalarının bir kata isabet eden kısımları ile üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisinin onanmasına karar verildiği anılan kararlara karşı yapılan davalı istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nin … tarih ve E…., K:… sayılı kararı ile vergi ziyaı cezalarının tekerrüre isabet eden kısımlarına ilişkin olarak verilen kabul kararının kaldırılmasına ve davanın bu kısım yönünden reddine, diğer kısımlarına yönelik davalı istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, 2016/Mart ila Aralık dönemlerine ilişkin tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarına karşı açılan davada ise; ... Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararı ile üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin onanmasına, vergi ziyaı cezasının tekerrüre isabet eden kısmının kaldırılmasına ilişkin karara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurusu üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, Tasf. Hal. ... Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporuna dayalı olarak düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2016/Ocak ila Aralık dönemlerine ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı açılan davanın … Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddine karar verildiği, anılan karara yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu cezalı tarhiyatların kaldırılmasına karar verildiği, ... Malz. Orman Ürn. Elektromekanik San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında da … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nun bulunduğu, bu rapora dayalı olarak düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden 2017 yılına ilişkin olarak tarh edilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergilere karşı açılan davada ... Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verildiği, anılan karara karşı yapılan davalı istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesi'nin … tarih ve E…. K:… sayılı kararı ile reddedildiği, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine karşı açılan davada … Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kabul kararına yönelik davalı istinaf isteminin ise … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararı ile reddedildiğinin görüldüğü, Tasf. Hal. ... İnş. Maden Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen 06/08/2018 tarih ve 2018-A-7017/13 sayılı Vergi Tekniği Raporunda yer verilen tespitlerin incelenmesinden ise; dönemler itibariyle işçi çalıştırdığı, karşıt incelemeler neticesinde Tas. Hal. ... İnş. Maden Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden mal aldığını ve ödemelerin banka ve çek yoluyla yapıldığını beyan eden mükelleflerin bulunduğu, davacı tarafın ve anılan firmanın Ba ve Bs bildirimleri arasında kısmen uyumsuzluk bulunduğu, anılan bu şirketin düzenlediği bütün faturaların sahte olduğu şeklinde bir genelleme yapılamayacağı, ayrıca davacı adına düzenlenen faturalar hakkında sahte olduğu hususunun açık ve somut bir şekilde ortaya konulmadığı, satın alınan malların bedelinin ödenip ödenmediği, şirketler arasında vergiyi ziyaa uğratmak yönünde bir irtibat bulunup bulunmadığı, fatura içeriği emtiaların alınıp alınmadığı, yürütülen faaliyetin niteliği ve büyüklüğüyle orantılı olup olmadığı hakkında kesin olarak saptama yapılmadığı, bu kapsamda davacının Tasf. Hal. ... İnş. Maden Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti'den den almış olduğu faturaların sahte olduğunun kanıtlanamadığının anlaşıldığı; düzenledikleri faturaların sahte olduğu yukarıda belirtilen mahkeme kararları ile ortaya konulan ... Demir Çelik Metal Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Yatırım Yapı Turizm ve San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalardan kaynaklanan kısımlarında hukuka aykırılık, Tasf. Hal. ... Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti., ... Malz. Orman Ürn. Elektromekanik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Tasf. Hal. ... İnş. Maden Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den alınan faturalardan kaynaklanan kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine; dava konusu cezalı tarhiyatın Tasf. Hal. ... Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti., ... Malz. Orman Ürn. Elektromekanik San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Tasf. Hal. ... İnş. Maden Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. den alınan faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan davacı adına cezalı tarhiyatların yapılmasının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Savunma ve istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Davalı temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi, davacı temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı şirket adına, Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...vergi kimlik numaralı mükellefi ... Demir Çelik Metal Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti, Kordon Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Yatırım Yapı Turizm ve San. ve Tic. Ltd. Şti., Gaziemir Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi Tas. Hal. ... Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti., Hasan Tahsin Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Malz. Orman Ürn. Elektromekanik San. ve Tic. Ltd. Şti., Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi Tas. Hal. ... İnş. Maden Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak; 2016/Ocak-Ekim, Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT:
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelerin gerçek mahiyetinin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği ve iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutat olmayan bir durumun iddia olunması hâlinde, ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olduğu belirtilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan bozma sebeplerinden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, ... Demir Çelik Metal Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti, ... Yatırım Yapı Turizm ve San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Malz. Orman Ürn. Elektromekanik San. ve Tic. Ltd. Şti., Tas. Hal. ... İnş. Maden Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalar nedeniyle tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin kısmının dayandığı hukuki sebepler ve gerekçesi Dairemizce uygun görülmüş olup taraflarca ileri sürülen iddialar, kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, Tas. Hal. ... Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti'nden alınan faturalar nedeniyle tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasına ilişkin hüküm fıkrasına yönelik davalı tarafından yapılan temyiz istemine gelince;
Yukarıda metni verilen madde hükümlerinin değerlendirilmesinden; yükümlülerin mal alışları nedeniyle yüklendiği katma değer vergilerinin, indirim ve iade konusu yapılabilmesi için faturaların gerçek bir mal alım satımı karşılığı düzenlenmesi gerekmektir.
Vergilendirme işlemi yapılırken, Kanuna uygun olarak biçimlendirilen muamelelerin bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerekmektedir. Kanun, gerçek mahiyetin ortaya çıkarılmasında yemin hariç her türlü delile izin vermiştir. Bu deliller, tarafların ikrarı, vergiyi doğuran olayla ilişkisi doğal ve açık bulunan tanık ifadesi, muamelenin taraflarının ekonomik ve ticari konumları, işyerlerinin durumu, arandığında bulunup bulunamamasına ilişkin tespitler olabilir.
Gerçekleşmemiş teslim ve hizmetler dolayısıyla katma değer vergisi ödenmesi ve bunun sonucu olarak da bir vergi indirimi söz konusu olamayacağından, vergi indirimine dayanak teşkil eden faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ortaya konulmalıdır.
Davacıya fatura düzenleyen Tas. Hal. ... Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında sahte fatura düzenlemek suretiyle komisyon geliri elde ettiği yolunda düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporuna istinaden düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak, 2016 yılı için re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile geçici vergilere karşı açılan davada; … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; anılan şirketin gerçek bir faaliyetinin bulunmadığı ve düzenlediği faturaların sahte olduğu kanaatine varılarak, üç kat vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın reddine, geçici vergi aslı ile geçici vergiye ilişkin vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı yönünden davanın kabulüne dair karara yönelik taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararına yönelik taraflarca yapılan temyiz başvurularının ise Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 22/09/2022 tarih ve E:2021/11, K:2022/4190 sayılı kararı ile kesin olarak reddedildiği, bu durumda anılan şirket tarafından davacıya düzenlenen faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı ve anılan şirketin asıl faaliyetinin komisyon karşılığında sahte fatura ticareti olduğu hususu kesinleştiğinden, cezalı tarhiyatın, söz konusu şirketten alınan faturalardan kaynaklanan kısmını kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine; davacının temyiz isteminin reddine,
2. .. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı sayılı kararının Tas. Hal. ... Demir ve İnşaat Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalar nedeniyle re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisine ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, diğer kısımlarının ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunan davacıdan, aleyhe onanan kısım üzerinden, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 11/12/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.