DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/3013 E.  ,  2023/4281 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/3013
Karar No : 2023/4281

TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …

2-(DAVACI) ... Grup Akaryakıt Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket hakkında, Kozyatağı Vergi Dairesi Müdürlüğü ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Akaryakıt Ür. Dağıtım San ve Tic. A.Ş'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporu ve bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi tekniği raporuna dayanılarak 2019/Ocak ila Kasım dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; sahte belge kullanma yönünden; Kozyatağı Vergi Dairesi ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Akaryakıt Ür. Dağıtım San ve Tic. A.Ş. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, davacıya düzenlediği faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığından tarhiyatın hukuka uygun olduğu; davacı hakkında düzenlenen 19/11/2020 tarih ve … sayılı vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirilmesinden ise davacı şirketin alışını ve satışını yaptığı akaryakıt için davalı idarenin kesafet oranını uygulamadığı, akaryakıtta meydana gelecek genleşme ve hacim durumu, akaryakıtın ana depodan perakende satış noktasına sevkinde oluşabilecek fire oranı ile akaryakıta ilave edilen katkı maddelerinin değerlendirilmediği anlaşıldığından yapılan incelemenin eksik inceleme ve araştırmaya dayandığından kayıtdışı hasılattan kaynaklanan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin hukuka aykırı olduğu; gerek kayıt dışı hasılat, gerekse sahte belge kullanma yönünden yapılan tüm değerlendirmeler göz önünde bulundurularak davacı şirketin 2019 takvim yılı katma değer vergisi beyanının Mahkemece yeniden düzenlenerek, 2019/Kasım döneminde ödenecek katma değer vergisi çıkmadığından bu döneme ilişin olarak tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde yasal isabet görülmediği; 2019/Ocak döneminde 259.413,75 TL, 2019/Şubat döneminde 236.093,57 TL, 2019/Mart döneminde 218.667,41 TL, 2019/Nisan döneminde 138.198,83TL, 2019/Mayıs döneminde 188.655,29 TL, 2019/Haziran döneminde 218.850,22 TL, 2019/Temmuz döneminde 194.725,87 TL, 2019/Ağustos döneminde 38.982,15 TL, 2019/Eylül döneminde ise 2.863,35 TL ödenecek katma değer vergisi çıktığından, bu tutarlar üzerinden tarh edilecek tek kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka aykırılık, aşan kısımlarında ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine; 2019/Kasım dönemi için tarh edilen bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 2019/Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül dönemlerine ilişkin olarak da anılan tutarları aşan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesinin ... Akaryakıt Ürünleri Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınan belgelere konu katma değer vergilerinin reddinden kaynaklanan cezalı vergilerin onanması ve kayıt dışı hasılattan kaynaklanan cezalı vergilerin kaldırılması yolundaki kararının hukuka uygun olduğu, fakat yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi miktarlarının tespiti ile idarenin yerine geçmek suretiyle karar verilmesinde yargılama usulüne uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Alış yaptığı firma hakkında VTR düzenlenmiş olması sebep gösterilerek tarhiyat yapılmasının hukuka aykırı olduğu, vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetinin araştırılmadığı, ödeme belgeleri sunulmasına rağmen bunların dikkate alınmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Davacının fatura aldığı firmalar hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarındaki tespitlerle davacının kullandığı faturaların sahte olduğunun ortaya konulduğu, davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda kayıt dışı hasılata somut olarak ulaşıldığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı şirket hakkında, Kozyatağı Vergi Dairesi Müdürlüğü ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... Akaryakıt Ür. Dağıtım San ve Tic. A.Ş'den aldığı faturaların sahte olduğu yolunda düzenlenen vergi inceleme raporu ve bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi tekniği raporuna dayanılarak 2019/Ocak ila Kasım dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20.maddesinde;Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemelerinin, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapacakları, mahkemelerin belirlenen süre içinde lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilecekleri, bu husustaki kararların, ilgililerce, süresi içinde yerine getirilmesinin mecburi olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan mevzuat hükmünden idari yargı organlarının re'sen araştırma ilkesine tabi olup, davanın taraflarından bağımsız olarak maddi gerçeği açığa kavuşturmakla yükümlü oldukları, bu amaçla da dava konusu olayın çözümü için gerekli bilgi ve belgelerin yargı organlarınca re'sen toplanarak davanın hukuka ve hakkaniyete uygun şekilde sonuçlandırılması ve kamu yararının tesis edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin değerlendirilmesinden, vergilendirme işlemi yapılırken, Kanuna uygun biçimlendirilen muamelelerin, bu biçimselliğinin ötesine geçilerek, muamelenin tarafları arasında oluşan maddi ve hukuki ilişkinin gerçek mahiyetinin araştırılması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Diğer yandan, yukarıda yer alan 2577 sayılı Kanun'un 20 maddesi uyarınca, idari yargı organlarının re'sen araştırma ilkesine tabi olup, davanın taraflarından bağımsız olarak maddi gerçeği açığa kavuşturmakla yükümlü oldukları, bu amaçla da dava konusu olayın çözümü için gerekli bilgi ve belgelerin yargı organlarınca re'sen toplanarak davanın hukuka ve hakkaniyete uygun şekilde sonuçlandırılması ve kamu yararının tesis edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Vergilendirmede gerçek durumun tespiti esas olduğundan, vergi mahkemesinin, dava konusu cezalı vergiler yönünden gerekçe gösterilen tarhiyat nedenlerinin hukuka uygun olup olmadığının değerlendirilmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre her bir tarh nedeni yönünden ayrı ayrı karar vererek, hukuka aykırı bulunan tarh nedeni dikkate alınmak suretiyle yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi miktarlarını tespiti etmesi, re'sen araştırma ilkesi uyarınca maddi gerçeğin ortaya konulması yükümlülüğünün bir parçasıdır.
Bu durumda, davacı şirket adına bir kısım mükelleften aldığı faturaların sahte olduğu ve bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2019/Ocak ila Kasım dönemlerine ilişkin olarak re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı; cezalı tarhiyatın sahte fatura kullanımından kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, kayıtdışı hasılattan kaynaklanan kısmının ise hukuka aykırı olduğu sonucuna varılarak oluşan yeni hukuki duruma göre beyan tablosunun yeniden düzenlemesi neticesinde bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi tutarları bakımından davanın reddine, bu tutarları aşan kısım bakımından ise davanın kabulüne karar veren Vergi Mahkemesi kararın yönelik taraflarca yapılan istinaf başvurularını, her bir tarh nedeni yönünden ayrı ayrı karar verilmesi gerekli ve yeterli olmasına karşın yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre bulunan ödenmesi gereken katma değer vergisi miktarlarının tespiti ile idarenin yerine geçmek suretiyle karar verilmesinde yargılama usulüne uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz isteminin reddine,
… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 02/11/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X)KARŞI OY : Taraflar temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.