DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/2864 E.  ,  2023/4998 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2864
Karar No : 2023/4998

TEMYİZ EDENLER:
1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …

2-(DAVACI) …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Tasfiye Halinde … Kooperatifi'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve … ila … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Mahkemelerince verilen ara karar üzerine davalı idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler ile davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerine ilişkin amme alacaklarının asıl borçlu kooperatif tarafından 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılandırıldığı bildirilmekle birlikte, yapılandırma işlemine rağmen borcun ödenmemesi üzerine kooperatif adına yeniden ödeme emri düzenlenerek takip yapıldığına ilişkin olarak herhangi bir bilgi belge sunulmadığı, bazı alacakların yeniden yapılandırılmasını düzenleyen yasalar kapsamında gerçekleştirilen başvurular üzerine tesis edilen yapılandırma işlemiyle borcun tutarı ile vadesinin değişmesi nedeniyle yeni bir borca dönüştüğünün kabulü ile eski borcun sona erdiği, yeni bir borç doğduğu hususunda kuşku bulunmadığı, yapılandırılan vergi borçlarının vadelerinde ödenmemesi suretiyle yapılandırma koşullarının ihlali halinde tecil işleminin iptali sonucunda, yenilenen bu borcun öncelikle asıl borçlu şirketin mal varlığından tahsili yoluna gidilmesi gerektiği, bu durumda; yapılandırma başvurusuna rağmen ödenmeyen amme alacağının tahsili için öncelikle asıl borçlu kooperatif adına yeniden ödeme emri düzenlenerek takip yapılması gerekirken, bu takipler tamamlanmadan ve amme alacağının asıl borçlu kooperatif nezdinde kesinleştiği hususu davalı idarece somut olarak ortaya konulmadan davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının; davacı adına düzenlenen … tarih ve …,…,… ve … sayılı ödeme emirlerine ilişkin kısmının hukuka uygun bulunduğu, davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emri açısından; dava konusu ödeme emrinin dayanağını teşkil eden asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emirlerinin şirkete usule uygun tebliğ edilmediğinden, asıl borçlu nezdinde usulüne uygun şekilde kesinleştiği ortaya konulamayan kamu alacaklarının tahsili amacıyla davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı, davacı adına düzenlenen 29/01/2021 tarih ve … sayılı ödeme emri açısından; söz konusu ödeme emrine konu, 20/10/2019 vade tarihli 2017/Ocak dönemi özel usulsüzlük cezasının, asıl borçlu kooperatif adına, 12/12/2018 ve 09/04/2019 tarihli tutanaklara ve 16/08/2019 tarihli yazıya istinaden 36 adet daireye ait satış için 2017 yılında kesilebilecek ceza toplam tutarının üst sınırı olan 110.000.00TL olarak kesildiği, savunma dilekçesinde, 20/11/2018 tarihinde asıl borçlu kooperatife tebliğ edilen yazıyla kooperatifin kurumlar vergisi muafiyet şartlarını taşıyıp taşımadığının saptanması amacıyla istenilen belgelerin eksik sunulması üzerine, yeniden yazı yazıldığı ve akabinde saptanan hususlara istinaden, davalı idarece asıl borçlu kooperatife hitaben yazılan 16/08/2019 tarihli yazı ile asıl borçlu kooperatifin kurumlar vergisi muafiyet ve katma değer vergisi istisna şartlarını taşımadığının tespit edildiği belirtilerek, kooperatif adına geriye dönük olarak mükellefiyet kaydı açıldığının ve mükellefiyetlere ilişkin yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gereğinin bildirildiğinin görüldüğü, asıl borçlu kooperatif adına, kooperatifin muafiyet ve istisna şartlarını taşımadığının tespit edildiği tarihten önceki bir tarihte, belge düzenlemediği gerekçesiyle, geriye dönük biçimde mükellefiyet tesis edilmesinden sonra kesilen özel usulsüzlük cezası açıkça hukuka aykırı olduğundan, böyle bir borcu bulunmadığı anlaşılan davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı, davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin 25/12/2020 vade tarihli 2017/Şubat dönemi özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı açısından; dava dosyasının incelenmesinden, savunma dilekçesinde, 20/11/2018 tarihinde asıl borçlu kooperatife tebliğ edilen yazıyla kooperatifin kurumlar vergisi muafiyet şartlarını taşıyıp taşımadığının saptanması amacıyla istenilen belgelerin eksik sunulması üzerine, yeniden yazı yazıldığı ve akabinde saptanan hususlara istinaden, davalı idarece asıl borçlu kooperatife hitaben yazılan 16/08/2019 tarihli yazı ile asıl borçlu kooperatifin kurumlar vergisi muafiyet ve katma değer vergisi istisna şartlarını taşımadığının tespit edildiği belirtilerek, kooperatif adına geriye dönük olarak mükellefiyet kaydı açıldığının ve mükellefiyetlere ilişkin yükümlülüklerinin yerine getirilmesi gereğinin bildirildiğinin görüldüğü, asıl borçlu kooperatif adına, kooperatifin muafiyet ve istisna şartlarını taşımadığının tespit edildiği tarihten önceki bir tarihte, kanuni süresinden sonra beyanname verdiği gerekçesiyle, geriye dönük biçimde mükellefiyet tesis edilmesinden sonra kesilen özel usulsüzlük cezası açıkça hukuka aykırı olduğundan, böyle bir borcu bulunmadığı anlaşılan davacı adına düzenlenen ödeme emrinin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, anılan ödeme emrinin 12/01/2020 vade tarihli 2017/Ocak-Mart dönemi katma değer vergisi, vergi ziyaı cezası, gecikme faizi, 2017 yılı vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi, gecikme faizi ile 24/04/2020 vade tarihli 2017/Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemi özel usulsüzlük cezaları ve 2020/Ocak dönemi yargı harcına ilişkin kısmı açısından, asıl amme borçlusu kooperatif adına düzenlenen … ve … sayılı ödeme emirlerinin, asıl borçlu şirkete tebliğine ilişkin e-tebligat delili kayıtları incelendiğinde, ödeme emirlerinin 213 sayılı Kanunun 107/A maddesiyle ilgili tebliğ hükümleri uyarınca asıl borçlu kooperatife usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, asıl borçlu kooperatif nezdinde usulüne uygun olarak kesinleşen amme alacaklarının malvarlığı bulunmayan bu kooperatiften tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine amme alacaklarının ilgili bulunduğu dönemde kanuni temsilci sıfatını haiz olan davacıdan tahsili amacıyla 213 sayılı Kanunun 10., 6183 sayılı Kanunun mükerrer 35., 54. ve devamı maddeleri uyarınca düzenlenen dava konusu ödeme emrinin bahsi geçen borçlara dair kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının tarhiyat aşamasına dair iddialarının bu aşamada değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının davacı adına düzenlenen … tarih ve …, … ve … sayılı ödeme emirlerine ilişkin kısmının kaldırılmasına, … ve … sayılı ödeme emirlerinin tümünün ve … sayılı ödeme emrinin 2017/Şubat dönemi özel usulsüzlük cezasına dair kısmının iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVALININ İDDİALARI: İlk savunma dilekçelerindeki iddialar tekrarlanarak kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Asıl borçlu kooperatif muafiyet koşullarını kaybetmediğinden borcun doğmadığı, idarenin mükellefiyette hata yaptığı, asıl borçlu bakımında doğmayan borcun tali sorumlu olarak kendileri bakımından da doğmayacağı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Tasfiye Halinde … Kooperatifi'ne ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına düzenlenen … tarih ve …. ila … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın, Dairemizin E:2022/3699 sayılı dosyası ile birlikte incelenmesinden; davacı vekili tarafından dosyaya sunulan ek beyan dilekçesinde, asıl borçlu Tasfiye Halinde Bornova İstikbal Konut yapı Kooperatifi tarafından 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun hükümlerinden yararlanılarak tüm borçların yapılandırıldığı ve tamamının peşin ödendiğinin belirtildiği, ayrıca asıl borçlu kooperatif adına yapılan tarhiyatların kaldırılması için yapılan düzeltme şikayet başvurusunun reddine ilişkin işleme karşı açılan davanın reddi yolunda verilen ... Vergi Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu hakkında … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile karar verilmesinden sonra temyiz aşamasında davacı tarafından 7440 sayılı Kanundan yararlanıldığı ve Danıştay Dokuzuncu Dairesi'nin 22/06/2023 tarih ve E:2022/3699, K:2023/2564 sayılı kararı ile temyiz istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesince bu hususlar dikkate alınarak yeniden karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin kabulüne,
2. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine , 30/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.