DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/2553 E.  ,  2024/596 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/2553
Karar No : 2024/596

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Ulaşım Otomotiv İnş. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … İdaresi Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 2020 yılında teslim edilen yirmi yedi adet otobüs için uygulanması gereken katma değer vergisi oranının %1 olmasına rağmen %18 olarak uygulandığından bahisle fazladan tahakkuk ettirilen 3.067.701,89-TL katma değer vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; davacı ile … Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. arasında 21/06/2019 tarihinde imzalanan kapalı geri satım alma sözleşmesine istinaden 27 adet otobüsün davacı şirkete satıldığı, bu satış sözleşmesinde yer alan hükümlerde de açık olduğu üzere söz konusu otobüsler üzerindeki tasarruf hakkının davacı şirkete geçtiği, nitekim davacı şirket ile dava dışı ... Taş. Tur. Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen 10/07/2019 tarihli otobüs kiralama sözleşmesine istinaden bu otobüslerin tamamının davacı tarafından anılan şirkete kiralandığı, geri satın alma sözleşmesi ile belirlenen süre sonunda bu otobüslerin davacı şirket tarafından ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'ye satıldığı görülmekte olup, bahse konu otobüslerin ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'ye geri satış işlemlerinin de ayrı birer teslim mahiyetinde olduğu, ilk sözleşme ile öngörülen "satın alınan otobüslerin belirlenen süre sonunda satan kişiye iade edilmesi" yönündeki düzenlemeden bu otobüslerin tasarruf hakkının davacı şirkete geçmediği sonucuna varılamayacağı, dolayısıyla davacı tarafından bir müddet kullanılarak ilk satıcısına geri satışı yapılan bu otobüs teslimleri gerçek anlamda bir iade işlemi olmadığından, olayda 3065 sayılı Kanunun 35. maddesinde sayılan ve verginin matrahında değişiklik meydana getiren hallerin bulunmadığı, bu nedenle Katma Değer Vergisi Kanunu Uygulama Genel Tebliği'nin katma değer vergisi beyanlarının düzeltilmesine ilişkin hükümlerinin bakılan uyuşmazlıkta uygulanmasının mümkün olmadığı sonucuna varıldığı, ayrıca davacı ile ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen "kapalı geri satın alma sözleşmesinin" 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 83'üncü maddesi gereğince vergilendirme açısından hüküm ve anlam ifade etmeyeceği, bu durumda dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık görülmediği, öte yandan, Mahkemelerince UYAP ortamında yapılan araştırma sonucunda davacı tarafından bahse konu otobüs satışlarına ilişkin olarak beyan edilen ve 2020/Mayıs dönemi katma değer vergisi beyannamesine istinaden tahakkuk eden katma değer vergisi alacağının tahsili amacıyla adına tanzim ve tebliğ olunan ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine karşı Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, ancak davacı şirketin 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesi hükmü kapsamında bahse konu ödeme emri içeriği borçları yapılandırması sebebiyle işbu davadan feragat ettiği, yapılandırma sonucunda tahakkuk eden borçlara ilişkin olarak da iki taksiti ödemiş olduğunun görüldüğü gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından bahse konu otobüs satışlarına ilişkin olarak beyan edilen ve 2020/Mayıs dönemi katma değer vergisi beyannamesine istinaden tahakkuk eden katma değer vergisi alacağının tahsili amacıyla adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrine karşı ... Vergi Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında dava açıldığı, ancak davacı şirketin 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesi hükmü kapsamında bahse konu ödeme emri içeriği borçları yapılandırması sebebiyle davadan feragat ettiği ve buna istinaden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği, olayda, "amme alacaklarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin Kanunlar" kapsamında yapılan yapılandırmalar üzerine açılacak davalarda emsal teşkil eden Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun 03/11/2021 tarih ve E:2021/5, K:2021/7 sayılı Bölge İdare Mahkemesi Kararları Arasındaki Aykırılığın Giderilmesi İstemi Hakkındaki Kararı göz önüne alındığında, davacının beyanı üzerine tahakkuk eden vergilerin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emri içeriği borçların yapılandırılarak davadan feragat edilmesi nedeniyle, ödenen vergilerin iadesi istemiyle yeni bir dava açılmasına olanak bulunmadığından, davanın incelenmeksizin reddi gerektiğinden, davacı istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davanın ödeme emrine itiraz davası olmadığı, düzeltme-şikayet başvurusunun reddine karşı açıldığı, ... Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti ile akdettikleri sözleşme uyarınca satın alınan otobüslerin belirtilen süre sonunda tekrar satıcıya iade edileceğinin kararlaştırıldığı, buna göre kararlaştırılan süre sonunda satıcıya yapılan teslimlerin gerçek anlamda bir satış işlemi olmadığı, iade olarak kabul edilerek %1 oranında katma değer vergisi uygulanması gerektiğinden olayda vergilendirme hatası bulunduğu, iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Davacı şirket tarafından, 2020 yılında teslim edilen yirmi yedi adet otobüs için uygulanması gereken katma değer vergisi oranının %1 olmasına rağmen %18 olarak uygulandığından bahisle fazladan tahakkuk ettirilen 3.067.701,89-TL katma değer vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri; 124. maddesinde de vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların, şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı ise aynı Kanun'un 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT:
7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un "Kesinleşmiş alacakların yapılandırılması" başlıklı 2. maddesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil); vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçileceği, bu madde hükümlerinden yararlanmak isteyen borçluların maddede belirtilen şartların yanı sıra dava açmamalarının, açılmış davalardan vazgeçmelerinin ve kanun yollarına başvurmamalarının şart olduğu ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket ile ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 21/06/2019 tarihli "kapalı geri satın alma" isimli sözleşmeye göre;27 adet otobüsün belirlenen süre sonunda ve sözleşme ile belirlenen yükümlülüklere uygun hareket edilmesi koşuluyla ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'ne geri satılmak üzere davacı tarafından anılan şirketten o tarihte geçerli olan %1 katma değer vergisi oranı uygulanmak suretiyle satın alındığı, akabinde sözleşmede belirlenen süre sonunda davacı şirket tarafından bahse konu otobüslerin 20/05/2020 tarihinde ... Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'ne %18 katma değer vergisi oranı uygulanarak satıldığı, davacı tarafından anılan şirkete yapılan satış işleminin gerçek anlamda bir teslim mahiyetinde olmadığı, taraflar arasında akdedilen bu sözleşme kapsamında bu otobüslerin satan firmaya iade edildiği dolayısıyla iade edilen bu otobüsler için %1 oranında katma değer vergisi uygulanması gerekirken %18 oranında katma değer vergisi uygulanarak 3.067.701,89-TL tutarında fazla ve yersiz katma değer vergisi hesaplanarak hatalı vergilendirme işlemi yapıldığından bahisle 15/03/2021 tarihinde Uşak Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne düzeltme başvurusu yapıldığı, söz konusu başvurunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine, 16/07/2021 tarihli dilekçe ile Gelir İdaresi Başkanlığı'na şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvurunun da ... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine, bu işlemin iptali ve fazladan ödendiği ileri sürülen katma değer vergisinin tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle 01/09/2021 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı, davacı beyanı üzerine 2020/Mayıs döneminde tahakkuk eden, bu davaya konu otobüs satışlarına ilişkin katma değer vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerine karşı dava açıldığı, akabinde davacının 02/09/2021 tarihli dilekçesi ile ödeme emrine konu borcu 7326 sayılı yasa hükümlerinden yararlanarak yapılandırması üzerine, ödeme emrine karşı açılan davada; ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... ,K:... sayılı kararı ile karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, mükelleflerin borçlarını 7326 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanarak ödemek istemeleri halinde koşullardan birinin de ödeme başvurusunda bulunulan alacağa ilişkin dava açılmaması olduğu, bu Yasa'dan yararlanılarak, vergilerin yapılandırılması ve ödemenin yapılması durumunda, anılan Yasa hükümlerinin idarece yanlış uygulanması sonucu doğacak uyuşmazlıklar ile mükelleflerin sehven yaptıkları başvurular üzerine borçları yapılandırmaları gibi durumlar hariç herhangi bir sebeple aynı borçlar için dava açılmasının söz konusu olamayacağı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, 7326 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanılarak yapılandırılan vergilerin aslına ilişkin iddialarla dava konusu edilmesine olanak bulunmamakla birlikte, davacı tarafından 7326 sayılı Kanundan yararlandırılmadan öncesinde olsa da vergi aslına ilişkin iddialarla yapılandırılan borçların iadesi talebiyle düzeltme-şikayet başvurusunda bulunulduğu görüldüğünden davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı tarafça yapılan istinaf başvurusunu, yapılandırılarak ödenen vergilerin iadesi istemiyle yeni bir dava açılmasına olanak bulunmadığından davanın incelenmeksizin reddi gerektiği gerekçesiyle reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırlık görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin reddine,
2.... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA,
3.Temyiz isteminde bulunandan ... -TL maktu harç alınmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 15/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.