DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/1959 E.  ,  2023/3471 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1959
Karar No : 2023/3471

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Borsası
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; tarım ürününü vergiye tabi olmayan üreticiden satın alan mükelleflerin, henüz beyanname verme süresi dolmamışken bu alım satımı Ticaret Borsasında tescil ettirmesi sırasında borsa ve yetkililerinin beyannamenin düzenlenerek ilgili vergi dairesine verilmiş ve tevkif edilen verginin ödenmiş olmasını aramalarının düşünülemeyeceği, öngörülen sorumluluğun, beyanname verme ve ödeme süresi bitmemişken yapılan tescil sırasında müstahsil makbuzunun usule uygun düzenlenmiş ve gelir vergisi kesintisinin yapılmış olmasını aramakla sınırlı olduğu, Ticaret Borsaları ve yöneticilerinin müteselsil sorumluluğu, tevkifatın yapılması ile sınırlı olduğundan, davacının söz konusu vergilerin ödenmesinden sorumlu tutulamayacağı, tevkifat, asıl borçlu şirket tarafından yapılmış olduğundan, ayrıca Ticaret Borsası ve yöneticilerinin zirai ürünlerin tescilini yaparken zirai ürüne ait müstahsil makbuzu hakkında yapabileceği incelemenin ancak şekli bir inceleme olacağı, vergilendirmeye esas alınan belge ve kayıtların gerçek mahiyetiyle uyumlu olmadığının anlaşılabilmesinin belgelerin biçimselliklerinin ötesine geçilerek belgeyi düzenleyenin faaliyet konusu, satmış göründüğü emtia veya yapmış olduğu hizmet bakımından organizasyonu, ekipmanı, işin gerektirdiği sayıda işçisinin olup olmadığı, emtia alımlarının gerçekliği, alım-satım için zorunlu veya bu işlemlerin doğal sonucu olan diğer işlemlerin gerçekleştirilme biçimi, ekonomik durumu ile vergilendirilme döneminde yapmış göründüğü işin hacmi arasındaki ilişki, kredi kullanıp kullanmadığı, vergi ödevlerinin yerine getirilmesindeki özen gibi unsurlardan hareketle yapılacak inceleme sonuçlarının değerlendirilmesine bağlı bulunmadığı, bahsedilen kapsamda inceleme yapılmadan mükellefin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge kullanıp kullanmadığı veya düzenleyip düzenlemediği anlaşılamayacağından ve davacının tescil ettiği zirai ürünlere ait müstahsil makbuzlarının sahte olduğunu bilerek tescil yaptığı konusunda somut tespit de bulunmadığından ziyaı edilen vergi ve ferilerinden müteselsil sorumluluğunun bulunmadığının kabulünün gerektiği, buna göre Kanunda anlatılan şekilde sınırları belirlenen müteselsil sorumluluğun, Maliye Bakanlığınca çıkartılan 164 ve 185 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği hükümlerinin yorumlanması suretiyle kanun amacına aykırı şekilde genişletilmesi sonucu, davacı adına müteselsilen sorumlu olduğundan bahisle düzenlenen ödeme emrinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Şanlıurfa ilinde yürütülen soruşturma kapsamında bazı şirketler ve mükellefler tarafından gerçekte çiftçiden zirai ürün satın almadıkları halde sahte müstahsil makbuzu düzenlendiği, söz konusu belgeler uyarınca da zirai ürünlerin ticaret borsalarına tescilinin yapılmasından sonra usulsüz destekleme primlerinin alındığının tespit edildiği, asıl borçlu Halil Tatlı'nın yöneticisi bulunduğu şirketlerin işlemlerinin gerçek bir ticari faaliyete bulunmak amacıyla işletilmedikleri ve organizasyon kapsamında sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğunun vergi tekniği raporunda belirtildiği, söz konusu sahte belgeler uyarınca elde edilen komisyon geliri üzerinden ödenmeyen vergiler ile buna bağlı alacaklardan ticaret borsasının da asıl mükellefler ile beraber müteselsil sorumluluğu bulunduğundan, vergi inceleme raporu uyarınca belirlenen hesaplamalara istinaden davacı adına dava konusu ödeme emrinin hukuka uygun şekilde düzenlendiği ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 09/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.