DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/1917 E.  ,  2023/4582 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1917
Karar No : 2023/4582

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı-...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : İflas Halinde ... Pazarlama Lojistik Hizmetleri Turizm Gıda İnşaat Petrol ve Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, belgesiz kaçak motorin satışları ile eksik belgelendirilen satışlarının beyan dışı bırakıldığından bahisle düzenlenen raporlar uyarınca 2014/ Haziran ve Temmuz dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve bir kat kesilen vergi ziyaı cezası ile aynı yıla ilişkin defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmemesi üzerine katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle yeniden düzenlenen beyan tablosu uyarınca 2014 yılı Şubat-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile üç kat kesilen vergi ziyaı cezası ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. ve mükerrer 355/1. maddeleri uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; davacı şirket hakkında, 2014 hesap döneminde belgesiz kaçak akaryakıt satışları ile dönem içinde eksik belgelendirilen mal ve hizmet satışları üzerinden elde ettiği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığının saptanması üzerine 2014 yılı için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi tarhiyatlarının kaldırılması istemiyle açılan davada, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiğinden, 2014 yılının ilgili dönemlerinde eksik belgelendirilen mal ve hizmet satışlarının katma değer vergisi matrahına eklenmesi suretiyle yeniden hesaplanması üzerine tarh edilen dava konusu 2014/ Haziran ve Temmuz dönemlerine ilişkin cezalı katma değer vergisinde de hukuka aykırılık görülmediği, davacının ilgili yılda defter ve belgelerinin ibraz edilmediğinden bahisle, katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle 2014/Şubat-Aralık dönemlerine ilişkin olarak tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi yönünden ise ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarihli E:... , K:... sayılı kararı ile iflasına karar verilen şirket hakkında, defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmediğinden bahisle katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi üzerine 2014/ Ocak dönemi için yapılan üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatının kaldırılması istemiyle açılan davanın kabulüne dair ... Vergi Mahkemesinin ... tarihli E:... , K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarihli ve E:... , K:... sayılı kararı ile davacının 2014 yılı defter ve belgelerin mücbir sebep hali bulunmaksızın ibraz edilmediği hususu sabit olduğundan istinaf başvurusunun, dava konusu katma değer vergisi yönünden kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılarak, bu kısım yönünden davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, aynı nedenlerle davacı adına 2014 yılı Şubat-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka aykırılık görülmediği, 213 sayılı Kanun'un mükerrer 355. maddesine istinaden süre verilerek ve müeyyidesi de gösterilerek defter ve belgelerin istenilmesine dair yazı davacıya tebliğ edilmesine karşın istenilen bilgi ve belgelerin yasal zayi belgesi ile somut olarak sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu özel usulsüzlük cezasında da hukuka aykırılık bulunmadığı, 213 sayılı Kanunun 353/1. maddesi uyarınca 2014 yılı için kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden dava konusu olayda, özel usulsüzlük cezası kesilmesini öngören ve bu cezanın kesilmesine ilişkin koşulları düzenleyen yasa maddesinde belirtilen unsurların bir arada gerçekleşmediğinden söz konusu özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, dava konusu 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının; özel usulsüzlük cezalarına ilişkin kısmı ve 2014/Haziran ve Temmuz dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve bir kat kesilen vergi ziyaı cezası ilişkin kısmı hukuka uygun olup taraflarca yapılan istinaf başvurularında ileri sürülen iddiaların kararın bu kısımlarının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği, Vergi Mahkemesi kararının, 2014/ Şubat-Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ve üç kat vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusuna gelince; İflas muameleleri sona erinceye kadar vergilemeye ilişkin ödev ve sorumlulukların gerçekleştirilmesinden iflas masasının kanuni temsilcisi durumunda olan iflas idaresinin sorumlu olduğu, Dairelerince verilen ara kararı ile iflas idaresinden, davacı şirkete ait 2014 takvim yılı yasal defter ve belgelerin temin edilerek ibrazı istenilmesine karşın, ara kararına cevaben verilen yazıyla şirket yetkilisinin tespiti yapılan bütün adreslerine muhtıralar gönderilmesine rağmen müflis şirket yetkilisine tebligat yapılamadığı, müflis şirket yetkilisi tarafından ticari defter ve belgelerin iflas müdürlüğü ve iflas idaresine teslim edilmediğinin belirtildiği, bu durumda, iflas halindeki şirketin kanuni temsilcisi konumunda bulunan iflas idaresi tarafından şirkete ait 2014 yılı defter ve belgelerin mücbir sebep hali bulunmaksızın ibraz edilmediği açık bulunduğundan, ilgili dönem katma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı, kesilen üç kat vergi ziyaı cezası yönünden ise tarhiyatın, davacının tarh dosyası üzerindeki bilgi ve belgelere göre yapıldığı, şirketin iflas halinde bulunması durumu nedeniyle ibrazın gerçekleşmediği, bir başka deyişle olayda gizleme fiilinin bulunmadığı görüldüğünden, vergi ziyaı cezasının bir kat uygulanması gerekirken üç kat kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacı istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulüne, dava konusu 2014 yılı Şubat-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergisi üzerinden üç kat kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı yönünden Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın kabulüne, anılan vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı adına yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kararın; 2014 yılı Şubat-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmı yönünden kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, belgesiz kaçak motorin satışları ile eksik belgelendirilen satışlarının beyan dışı bırakıldığından bahisle düzenlenen raporlar uyarınca 2014/ Haziran ve Temmuz dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ve bir kat kesilen vergi ziyaı cezası, aynı yıla ilişkin defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmemesi üzerine katma değer vergisi indirimlerinin reddedilmesi suretiyle yeniden düzenlenen beyan tablosu uyarınca 2014 yılı Şubat-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile üç kat kesilen vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Kanun'un 353/1. ve mükerrer 355/1. maddeleri uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesinin 1. fıkrasında; 341. maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği taktirde mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesileceği belirtilmiş, 2. fıkrasında; vergi ziyaına 359. maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu cezanın üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat uygulanacağı, 359. maddesinin (a) fıkrasının 2. bendinde, vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri tahrif etme veya gizleme veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma kaçakçılık suçu olarak tanımlanmış ve bu fıkranın son paragrafında, varlığı noter tasdik kayıtları veya sair suretlerle sabit olduğu halde inceleme sırasında yetkili kimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin gizleme olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının, 2014 yılı Şubat-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin davalı temyiz istemine gelince;
Olayda, iflas halindeki şirketin kanuni temsilcisi konumunda bulunan iflas idaresinden 2014 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerin istenilmesine karşın, defter ve belgelerin mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmediğinin sabit olması nedeniyle, vergi ziyaı cezasının üç kat uygulanmasında hukuka aykırılık bulunmayıp, bu kısım yönünden vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmını kaldıran Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Davalının temyiz isteminin kabulüne, kısmen reddine,
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının; 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA, 2014 yılı Şubat-Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 15/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.