DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/1509 E.  ,  2023/4333 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1509
Karar No : 2023/4333

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı…
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, belgesiz etil alkol bulundurduğundan bahisle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen değerlendirme raporu ile tespit edilen emsal bedel dikkate alınarak 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca takdir komisyonu kararına dayanılarak 2019/Ekim dönemine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı vekili tarafından, davacı hakkında yapılan ceza soruşturmasında alınan 22/10/2019 tarihli ekspertiz raporunda ele geçirilen gümrük kaçağı ürünlerin gümrüklenmiş değerinin 41.968,47.TL olduğunun tespit edildiği, idarece belirlenen toplam 652.000,00-TL emsal bedelin fahiş olduğu iddiası üzerine Mahkemelerince verilen ara kararla, Tütün ve Alkol Piyasası Başkanlığı (Alkol ve Alkol Ürünleri Daire Başkanlığı)'ndan; 2208.90 GTİP numaralı "Etil Alkol" cinsi (%40 alkol miktarlı) eşyanın 2019 yılındaki litre satış fiyatının sorulduğu, ilgili idarece cevaben sunulan 05/04/2021 tarihli dilekçede, emsal piyasa değerinin 250,00-TL/litre olarak bildirildiğinin görüldüğü, Mahkemelerince de yapılan harici araştırma neticesinde Tütün ve Alkol Piyasası Başkanlığı tarafından belirlenen bedelin uygun görüldüğü, hal böyle iken, davacı tarafından bulundurulduğu tespit edilen 1.190,00 litre etil alkolün emsal bedeli olarak 250,00-TL/litre esas alınmak suretiyle hesaplanacak katma değer vergisi matrahı olan 297.500,00-TL üzerinden salınan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka aykırılık, bu miktarı aşan matrah üzerinden ( 822.359,45-TL - 297.500,00-TL = 524.859,45-TL ) tarh edilen katma değer vergisi ve kesilen vergi ziyaı cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 297.500,00-TL üzerinden salınan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisini aşan katma değer vergisi ve vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Polis ve ekspertiz raporunda zikredilen miktarın etil alkol ve aromalara dair olduğu, henüz alkollü içki üretilmediği, dolayısıyla davacının kaçak alkollü içki bulundurduğunu söylemenin mümkün olmadığı, ancak içki üretildikten sonra içkinin türüne göre emsal bedeli üzerinden vergi salınıp ceza kesilebileceği, henüz hammadde hüviyetinde olan ve içkiye dönüşüp dönüşmeyeceği hukuk nazarında muhakkak olmayan etil alkolden hareketle davacının kaçak içki bulundurduğunun ileri sürülemeyeceği, tarhiyatın bu nedenle kaldırılması gerektiği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının redde ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra davanın kabulüne, cezalı tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının, ceza soruşturması kapsamında verdiği ifadelerde suç unsurlarını ikrar edici beyanlarda bulunduğu, etil alkolün bulunduğu yerin davacıya ait işyeri olduğu, dava konusu cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, belgesiz etil alkol bulundurduğundan bahisle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen değerlendirme raporu ile tespit edilen emsal bedel dikkate alınarak 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca takdir komisyonu kararına dayanılarak 2019/Ekim dönemine ilişkin re'sen tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun "Vergi sorumlusu" başlıklı 9/2. maddesinde, "Fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır. Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen mükellef adına re'sen tarh edilir. Bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanır. Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara, bu satışlarla ilgili olarak, vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde, ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Mal ve hizmetlerin belgesiz olarak ticari hayattaki dolaşımının önlenmesini amaçlayan yukarıdaki Kanun maddesinin değerlendirilmesinden, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca sorumlu sıfatıyla vergi salınabilmesi için öncelikle, mükellefin, belgesiz mal bulundurduğu ya da belgesiz hizmet satın aldığının, fiili ya da kaydi envanter sırasında tespit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu aşamanın usulüne uygun tamamlanmasından sonra, belgesiz mal bulundurduğu veya belgesiz hizmet satın aldığı tespit edilen mükellefe, mal veya hizmete ait belgelerin ibrazı için 10 günlük bir süre verilmesi gerekli olup bu süre içerisinde alış belgesini ibraz etmeyen mükellef adına, belgesi ibraz edilmeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi re'sen tarh edilecek ve bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanabilecektir.
Dosyanın incelenmesinden; … Mah. … Sokak No:… …/İzmir adresinde ve davacıya ait … plakalı araçta, davacının da hazır bulunduğu esnada yapılan aramada, belgesiz etil alkol bulundurduğunun emniyet ekiplerinde düzenlenen 05/10/2019 tarihli tutanak ile kayıt altına alındığı ve ele geçirilen emtia nedeniyle, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen değerlendirme raporu ile tespit edilen emsal bedel dikkate alınarak hesaplanan katma değer vergisinin, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca, takdir komisyonu kararıyla davacı adına salındığı anlaşılmaktadır.
Olayda, dava konusu tarhiyatın dayanağı olan takdir komisyonu kararında, … Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi olduğu belirtilen davacı adına re'sen tarhiyat yapılırken, yukarıda yer verilen Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca, öncelikle, mükellefin, belgesiz mal bulundurduğu ya da belgesiz hizmet satın aldığının, fiili ya da kaydi envanter sırasında tespit edilmesi, ardından, mükellefe, mal veya hizmete ait belgelerin ibrazı için 10 günlük süre verilmesi gerekirken bu yol izlenmeden, emniyet ekiplerince tutulan tutanağa ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan değerlendirme raporuna dayanan takdir komisyonu kararına istinaden salınan vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu durumda, davayı kısmen kabul eden, kısmen reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu ise yukarıda belirtilen gerekçeyle kabul edip, cezalı tarhiyatı kaldıran Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 07/11/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.