DANIŞTAY 9. DAIRE

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/1360 E.  ,  2023/4837 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2022/1360
Karar No : 2023/4837

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Müdürlüğü - …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: … Kadın Doğum Cerrahi Hastanesi Limited Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle şirket ortağı olan davacının aracı ve taşınmazları üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; 667 ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince asıl borçlu şirketin kapatıldıktan sonra tüzel kişiliği ticaret sicilinden re'sen terkin edilerek tüm mal varlığının bedelsiz olarak Hazineye devredildiği, davacının söz konusu şirketin %2 hisse ile ortağı olduğu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun "Amme Alacaklarının Korunması" başlıklı ikinci bölümünde düzenlenen teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkukun, kamu alacağının cebren tahsiline ve takibine ilişkin işlemlerden olmayıp, korunmasına ilişkin tedbirlerden olduğu, kanuni temsilci ve ortaklar hakkında da Kanunda yazılı şartlardan birinin bulunması halinde uygulanabileceği, uyuşmazlıkta 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un Kanun'un 13/3. maddesinde yazılı şartların gerçekleştiği sonucuna varıldığından, davacı hakkında tesis edilen ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Kadın Doğum Cerrahi Hastanesi Limited Şirketi'nin 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince kapatıldığı, şirket hakkında 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesi kapsamında yürütülen işlemler kapsamında … tarih ve … sayılı Görüş ve Öneri Raporunun düzenlendiği, söz konusu rapora göre; kapatılan şirketin 9.879.131,90-TL'si vergi borcu olmak üzere toplam borcunun 17.390.169,85-TL olduğu, toplam mal varlığının ise 50.257.551,06-TL olduğu, bu durumda; asıl borçlu şirketin vergi borçlarının şirketin Hazineye devredilen mal varlığından tahsili olanağı bulunduğundan, davacı hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 13/3. maddesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 08/09/2016 tarih ve 2016/3 Seri Nolu Uygulama İç Genelgesi hükümleri uyarınca şirket ortağı sıfatıyla davacı adına tesis edilen ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz kararında yazılı gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
… Kadın Doğum Cerrahi Hastanesi Limited Şirketi'nin vergi borçları nedeniyle şirket ortağı olan davacının aracı ve taşınmazları üzerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 13/3. maddesi uyarınca uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "teminat isteme" başlıklı 9. maddesinde; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 344. maddesi uyarınca kaçakçılık cezası kesilmesini gerektiren haller ile 347. maddesinde sayılan hallere temas eden bir amme alacağının salınması için gerekli muamelelere başlanmış olduğu takdirde vergi incelemesine yetkili memurlarca yapılan ilk hesaplamalara göre belirtilen miktar üzerinden tahsil dairelerince teminat isteneceği, aynı Kanun'un 13. maddesinde, ihtiyati haciz sebeplerinin yedi bent halinde sayıldığı, bu hallerden herhangi birisinin mevcudiyeti halinde ihtiyati haczin hiçbir müddetle mukayyet olmaksızın alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memurun kararıyla, haczin ne suretle yapılacağına dair olan hükümlere göre derhal tatbik olunacağı, ihtiyati tahakkuk başlığını taşıyan 17. maddesinde de, ihtiyati tahakkuk sebeplerinin üç bent halinde sayıldığı, bu hallerden birinin bulunması durumunda vergi dairesi müdürünün yazılı isteği üzerine defterdarın, mükellefin henüz tahakkuk etmemiş vergi ve resimlerden Maliye Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek olanlarla, bunların zam ve cezalarının derhal tahakkuk ettirilmesi hususunda yazılı emir vereceği, vergi dairesi müdürünün de bu emri derhal tatbik edeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda bahsedilen hükümlerde sözü edilen teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk, kamu alacağının cebren tahsil ve takip işlemleri olmayıp, icrai muamelelere başlamadan önce tahsile konu amme alacağının tehlikeye girmemesi için korumaya yönelik işlemlerdir. Bu işlemler korumaya yönelik olduğundan, bunların asıl muhatabı amme borçlusu, diğer bir değişle verginin mükellefi veya sorumlusudur.
İlgili düzenlemelerde, esas amme borçlusu olmayan ortaklar, yönetim kurulu üyeleri, icra komitesi üyeleri, kanuni temsilciler adına teminat isteme, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanabileceğine dair bir açıklık bulunmamaktadır. 213 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca kanuni temsilciler ve ortaklar ancak kesinleşen ve şirketin mal varlığından tamamen veya kısmen alınamamış olan borçlarından dolayı sorumlu tutulabileceklerinden, henüz tahakkuk etmemiş vergi borçlarından bu aşamada sorumlu olmaları düşünülemez.
Dosyanın incelenmesinden, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname gereğince kapatılan asıl borçlu şirketin vergi borçları nedeniyle 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 13. maddesi uyarınca … tarih ve …, … tarih ve …, … tarih ve …, … tarih ve … sayılı olurlar ile davacı hakkında -6183 sayılı Kanunun 13/3. maddesi uyarınca- ihtiyati haciz uygulanmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, amme alacağının asıl borçlusu olmayan şirket ortağı adına doğrudan teminat, ihtiyati haciz ve ihtiyati tahakkuk gibi amme alacağının korunmasına ilişkin işlemlerin uygulanmasına yasal olanak bulunmadığından, davacı hakkında tesis edilen ihtiyati hacizlerin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu yazılı gerekçeyle kabul edip Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi … Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi …Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 28/11/2023 tarihinde kesin olarak esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.